Adhyaya 17

Sutra 1

साहसमन्वयवत्प्रसभकर्म ॥

సాహసం (హింసాత్మక నేరం/దోపిడి) అన్వయంతో కూడిన బలవంతపు చర్య—అంటే నేరస్తుడితో గుర్తించదగిన సంబంధం/ఆధారం ఉన్నది.

Sutra 2

निरन्वये स्तेयमपव्ययने च ॥

అన్వయం (గుర్తించదగిన కడి) లేకుండా తీసుకోవడం స్తేయం (దొంగతనం); అలాగే అపవ్యయనం (గబన్/దుర్వినియోగం) సందర్భాల్లో కూడా (ఇదే వర్తిస్తుంది).

Sutra 3

रत्नसारफल्गुकुप्यानां साहसे मूल्यसमो दण्डः इति मानवाः ॥

రత్నాలు, సార (విలువైన సరుకు), ఫల్గు (చిన్న/తక్కువ విలువైన వస్తువులు), కుప్య (లోహ/పారిశ్రామిక వస్తువులు) విషయంలో సాహసానికి దండం విలువకు సమానం—అని మానవులు అంటారు.

Sutra 4

मूल्यद्विगुणः इत्यौशनसाः ॥

దండం విలువకు రెండింతలు—అని ఔశనసులు అంటారు.

Sutra 5

यथापराध इति कौटिल्यः ॥

కౌటిల్యుడు: ‘శిక్ష అపరాధానికి అనుపాతంగా ఉండాలి.’

Sutra 6

पुष्पफलशाकमूलकन्दपक्वान्नचर्मवेणुमृद्भाण्डादीनां क्षुद्रकद्रव्याणां द्वाद्शपणावरश्चतुर्विंशतिपणपरो दण्डः ॥

పూలు, పండ్లు, కూరలు, వేర్లు, కందులు, వండిన ఆహారం, చర్మం, వెదురు, మట్టి పాత్రలు మొదలైన చిన్నచిన్న వస్తువుల విషయంలో దండం 12 పణాలు (కనిష్ఠం) నుండి 24 పణాలు (గరిష్ఠం) వరకు ఉంటుంది.

Sutra 7

कालायसकाष्ठरज्जुद्रव्यक्षुद्रपशुपटादीनां स्थूलकद्रव्याणां चतुर्विंशतिपणावरोऽष्टचत्वारिंशत्पणपरो दण्डः ॥

ఇనుము, కలప, తాడు, సరుకులు/వస్తువులు, చిన్న పశువులు, వస్త్రం మొదలైన స్థూల/సాధారణ వస్తువుల విషయంలో దండం 24 పణాలు (కనిష్ఠం) నుండి 48 పణాలు (గరిష్ఠం) వరకు ఉంటుంది.

Sutra 8

ताम्रवृत्तकंसकाचदन्तभाण्डादीनां स्थूलकद्रव्याणामष्टचत्वारिंशत्पणावरः षण्णवतिपरः पूर्वः साहसदण्डः ॥

రాగి వస్తువులు, కాంస్యం/పిత్తలం, గాజు, దంతపు పాత్రలు మొదలైన స్థూల వస్తువుల విషయంలో ‘పూర్వ’ సాహసదండం 48 పణాలు (కనిష్ఠం) నుండి 96 పణాలు (గరిష్ఠం) వరకు ఉంటుంది.

Sutra 9

महापशुमनुष्यक्षेत्रगृहहिरण्यसुवर्णसूक्ष्मवस्त्रादीनां स्थूलकद्रव्याणां द्विशतावरः पञ्चशतपरो मध्यमः साहसदण्डः ॥

పెద్ద పశువులు, మనుషులు, పొలాలు, ఇళ్లు, వెండి, బంగారం, సన్నని వస్త్రాలు మొదలైన ముఖ్యమైన/పెద్ద లక్ష్యాల విషయంలో ‘మధ్యమ’ సాహసదండం 200 పణాలు (కనిష్ఠం) నుండి 500 పణాలు (గరిష్ఠం) వరకు ఉంటుంది.

Sutra 10

स्त्रियं पुरुषं वाभिषह्य बध्नतो बन्धयतो बन्धं वा मोक्षयतः पञ्चशतावरः सहस्रपर उत्तमः साहसदण्डः । इत्याचार्याः ॥

ఆచార్యుల మాట ప్రకారం: స్త్రీని గానీ పురుషుణ్ని గానీ బలవంతంగా పట్టుకొని కట్టడం (లేదా కట్టించటం), లేదా ఎవరికైనా బంధనం/కస్టడీ నుంచి విడుదల చేయడం విషయంలో ‘ఉత్తమ’ సాహసదండం 500 పణాలు (కనిష్ఠం) నుండి 1,000 పణాలు (గరిష్ఠం) వరకు ఉంటుంది.

Sutra 11

यः साहसं प्रतिपत्ता इति कारयति स द्विगुणं दद्यात् ॥

ఎవరైనా మరొకరితో ‘నేను ఈ సాహసం (బలవంతపు చర్య)ను అంగీకరిస్తున్నాను/స్వీకరిస్తున్నాను’ అని చెప్పింపజేస్తే, అతడు ద్విగుణ దండం చెల్లించాలి.

Sutra 12

यावद्द् हिरण्यमुपयोक्ष्यते तावद्दास्यामि इति स चतुर्गुणं दण्डं दद्यात् ॥

ఎవరైనా ‘ధనం (హిరణ్యం) “వాడబడే/వసూలయ్యే” వరకు నేను దాసుడిగా సేవ చేస్తాను’ అని చెప్పింపజేస్తే, అతడు చతుర్గుణ దండం చెల్లించాలి.

Sutra 13

यः एतावद्द् हिरण्यं दास्यामि इति प्रमाणमुद्दिश्य कारयति स यथोक्तं हिरण्यं दण्डं च दद्यात् इति बार्हस्पत्याः ॥

బార్హస్పత్యుల ప్రకారం: ఎవరు పరిమాణం (ప్రమాణం) నిర్దేశించి ‘నేను ఇంత ధనం ఇస్తాను’ అని చెప్పింపజేస్తారో, అతడు చెప్పిన ధనాన్ని (పరిహారం) మరియు దండాన్ని కూడా చెల్లించాలి.

Sutra 14

स चेत्कोपं मदं मोहं वापदिशेद् यथोक्तवद्दण्डमेनं कुर्यादिति कौटिल्यः ॥

కౌటిల్యుని ప్రకారం: అతడు కోపం, మదం (మత్తు), లేదా మోహం అని కారణం చెప్పినా, చెప్పినట్లే దండం విధించాలి.

Sutra 15

शतात्परेषु व्याजीं च विद्यात्पञ्चपणं शतम् ॥

వందకు మించిన మొత్తాలపై వ్యాజీ (అదనపు లేవీ/వడ్డీలా పెరుగుదల)ను కూడా వర్తింపజేయాలి—అంటే వందకు ఐదు పణాలు కలిపి వంద ఐదు।

Sutra 16

रूपव्याज्यावधर्मिष्ठे धर्म्या तु प्रकृतिः स्मृता ॥

రూపం మరియు వ్యాజీని అధర్మంగా వర్తింపజేస్తే అవి అక్రమమవుతాయి; కానీ ‘ప్రకృతి’ (సాధారణ/సరైన ఆచారం) ధర్మ్యమని (చట్టబద్ధమని) స్మరించబడింది।