Adhyaya 282

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे वृक्षायुर्वेदो नामैकाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्व्यशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः नानारोगहराण्यौषधानि धन्वन्तरिर् उवाच सिंही शटी निशायुग्मं वत्सकं क्वाथसेवनं शिशोः सर्वातिसारेषु स्तन्यदोषेषु शस्यते

ఇట్లు ఆగ్నేయ మహాపురాణంలో ‘వృక్షాయుర్వేదం’ అనే 281వ అధ్యాయం. ఇక 282వ అధ్యాయం—‘నానారోగహర ఔషధాలు’ ప్రారంభం. ధన్వంతరి పలికెను: సింహీ, శటీ, నిశాయుగ్మం (పసుపు, దారుహరిద్ర) మరియు వత్సకంతో చేసిన క్వాథం శిశువుకు అన్ని అతిసారాలలోను, తల్లి పాల దోషాల వల్ల కలిగే వ్యాధులలోను శ్రేయస్కరం।

Verse 2

शृङ्गीं सकृष्णातिविषां चूर्णितां मधुना लिहेत् एका चातिविशा काशच्छर्दिज्वरहरी शिशोः

శృంగీని కృష్ణా, అతివిషాతో కలిసి పొడి చేసి తేనెతో లేహనం చేయించాలి. అతివిషా ఒక్కటే కూడా శిశువులో దగ్గు, వాంతి, జ్వరాన్ని హరిస్తుంది।

Verse 3

बालैः सेव्या वचा साज्या सदुग्धा वाथ तैलयुक् यष्टिकां शङ्खपुष्पीं वा बालः क्षीरान्वितां पिवेत्

పిల్లలకు వచా (వచ)ను నెయ్యితో కలిపి, మంచి పాలతో లేదా నూనెతో కలిపి ఇవ్వాలి. లేదా బాలుడు యష్టికా (యష్టిమధు) గానీ శంఖపుష్పీ గానీ పాలతో కలిసి త్రాగాలి.

Verse 4

वाग्रूपसम्पद्युक्तायुर्मेधाश्रीर्वर्धते शिशोः वचाह्यग्निशिखावासाशुण्ठीकृष्णानिशागदं

శిశువుకు వాక్ప్రతిభ, రూపసంపద, ఐశ్వర్యం, ఆయుష్షు, మేధ, శ్రీ పెరుగుతాయి. వచా, అగ్నిశిఖా, వాసా, శుణ్ఠీ, కృష్ణా, నిశా—ఈ రోగనివారక ఔషధాల వినియోగంతో ఇది కలుగుతుంది.

Verse 5

सयष्टिसैन्धवं बालः प्रातर्मेधाकरं पिवेत् देवदारुमहाशिग्रुफलत्रयपयोमुचां

బాలుడు ఉదయాన్నే యష్టిమధుతో పాటు సైంధవం (రాక్ సాల్ట్) కలిపిన మేధావర్ధక యోగాన్ని త్రాగాలి. అలాగే దేవదారు, మహాశిగ్రు, ఫలత్రయం (త్రిఫల) మరియు పయోముచా మొదలైన వాటితో మేధ్య ప్రయోగాలు కూడా విధించబడ్డాయి.

Verse 6

क्वाथः सकृष्णा मृद्वीका कल्कः सर्वान् कृमीन्हरेत् त्रिफलाभृङ्गविश्वानां रसेषु मधुसर्पिषोः

కృష్ణా (పిప్పలి) మరియు మృద్వీకా (ఎండు ద్రాక్ష)తో చేసిన క్వాథం, అలాగే కల్క ప్రయోగం అన్ని రకాల కృములను నశింపజేస్తుంది. దీనిని త్రిఫల, భృంగ (భృంగరాజ) మరియు విశ్వా (ఎండు అల్లం) రసాలలో తేనె, నెయ్యితో కలిసి సేవించాలి.

Verse 7

मेषीक्षीरे च गोमूत्रे सिक्तं रोगे हितं शिशोः नासारक्तहरो नस्याद्दुर्वारस इहोत्तमः

రోగస్థితిలో శిశువుకు గొర్రె పాలలోను గోమూత్రంలోను సिक्तం చేసిన ప్రయోగం హితకరం. ముక్కు రక్తస్రావాన్ని తొలగించేందుకు నస్యంగా దూర్వా రసం ఇక్కడ ఉత్తమమని చెప్పబడింది.

Verse 8

लशुनार्द्रकशिग्रूणां रसः कर्णस्य पूरणम् तैलमार्द्रकजात्यं वा शूलहा चौष्ठरोगनुत्

వెల్లుల్లి, తాజా అల్లం, శిగ్రు (మునగ) రసాన్ని పిండించి చెవిలో నింపడం విధేయం. లేదా అల్లం‑సిద్ధ తైలాన్ని వాడవచ్చు; అది చెవి నొప్పిని శమింపజేసి పెదవుల రోగాలను తొలగిస్తుంది.

Verse 9

सिंही षष्टीति ख शूलहा इत्य् अत्र पुंस्त्वनिर्देश आर्षः मूत्रहा शोषरोगनुदिति ञ जातीपत्रं फलं व्योषं कवलं मूत्रकं निशा दुग्धक्वाथे ऽभयाकल्के सिद्धं तैलं द्विजार्तिनुत्

‘సింహీ షష్టీ’ (ఖ) సూత్రంలో ‘శూలహా’ అనే పదంలో పుంలింగ సూచన ఆర్ష (ప్రాచీన) ప్రయోగం; అలాగే ‘మూత్రహా, శోషరోగనుత్’ (ఞ) లోనూ. ఇక వైద్యయోగం—జాతీపత్రం, ఫలం (ఏలకులు), వ్యోషం (త్రికటు), కవల, మూత్రకం, నిశా (పసుపు) ఇవన్నీ అభయా (హరితకీ) కల్కంతో కలిసి పాల క్వాథంలో తైలాన్ని సిద్ధం చేస్తే, ఆ ఔషధ తైలం ద్విజుల బాధలను నివారిస్తుంది.

Verse 10

धान्याम्बु नारिकेलं गोमूत्रं क्रमूकविश्वयुक् क्वाथितं कबलं कार्यमधिजिह्वाधिशान्तये

ధాన్యాంబు (బియ్యం కడిగిన నీరు) మరియు నారికేళజలం, గోమూత్రంతో కలిసి, క్రమూకం (సుపారీ) మరియు విశ్వా (సొంఠి)తో మరిగించాలి. దానితో కబలం (గండూష/కులుకుడు) చేయాలి; ఇది జిహ్వా మరియు దాని పైభాగంలోని వ్యాధులను శాంతింపజేస్తుంది.

Verse 11

साधितं लाङ्गलीकल्के तैलं निर्गुण्डिकारसैः गण्डमालागलगण्डौ नाशयेन्नस्यकर्मणा

లాంగలీ కల్కం మరియు నిర్గుండీ రసంతో సిద్ధం చేసిన తైలాన్ని నస్యకర్మగా వినియోగిస్తే, గండమాలా (గ్రంథి వాపు) మరియు గలగండ (గొంతు గడ్డ/గోయిటర్) నశిస్తాయి.

Verse 12

पल्लवैर् अर्कपूतीकस्नुहीरुग्घातजातिकैः उद्वर्तयेत् सगोमूत्रः सर्वत्वग्दोषनाशनैः

అర్క, పూతీక, స్నూహీ, రుగ్ఘాత, జాతీ అనే మొక్కల కోమల పల్లవాలతో (చూర్ణం/లేపనం) చేసి, గోమూత్రం కలిపి ఉద్వర్తనం (దేహమర్దనం) చేయాలి; ఇది అన్ని చర్మదోషాలను నశింపజేస్తుంది.

Verse 13

वाकुची सतिला भुक्ता वत्सरात् कुष्ठनाशनी पथ्या भल्लातकी तैलगुडपिण्डी तु कुष्ठजित्

వాకుచీని నువ్వులతో కలిసి ఆహారంగా తీసుకుంటే కుష్ఠం (దీర్ఘకాల చర్మరోగం) నశిస్తుంది; ఒక సంవత్సరం నిరంతర సేవనంతో అది నిశ్చితంగా చికిత్సకరమవుతుంది. అలాగే పథ్యా (హరితకీ)ని భల్లాతకంతో కలిపి నూనె, బెల్లంతో పిండిగా చేసి తీసుకుంటే కుష్ఠజయిని అవుతుంది.

Verse 14

पूतीकवह्निरजनी त्रिफलाव्योषचूर्णयुक् तक्रं गुदाङ्कुरे पेयं भक्ष्या वा सगुडाभया

గుదాంకుర (అర్శ/మూలవ్యాధ)లో పూతీక, వహ్ని, రజనీ, త్రిఫలా, వ్యోష చూర్ణాలు కలిపిన తక్రం (మజ్జిగ) త్రాగాలి; లేదా బెల్లంతో అభయా (హరితకీ)ని భక్షించాలి.

Verse 15

फलदार्वीविषाणान्तु क्वाथो धात्रीरसो ऽथवा पातव्यो रजनीकल्कः क्षौद्राक्षौद्रप्रमेहिणा

క్షౌద్ర-క్షౌద్ర (తేనె లేదా చెరకు రసం వంటి) ప్రమేహం ఉన్న రోగి ఫలదార్వీ, విషాణాల క్వాథం లేదా ధాత్రీ (ఆమలకీ) రసం త్రాగాలి; లేదా రజనీ (పసుపు) కల్కాన్ని సేవించాలి.

Verse 16

वासागर्भो व्याधिघातक्वाथ एरण्डतैलयुक् वातशोणितहृत् पानात् पिप्पली स्यात् प्लीहाहरी

రసంతో కూడిన వాసా (వాసాగర్భ) మరియు ‘వ్యాధిఘాత’ క్వాథాన్ని ఆముదం నూనెతో కలిపి త్రాగితే వాత-శోణిత (వాతజన్య రక్తవికారము) శమిస్తుంది. పిప్పలీ ప్లీహారోగనాశినిగా చెప్పబడింది.

Verse 17

सेव्या जठरिणा कृष्णा स्नुक्षीरवहुभाविता पयो वा रच्यदन्त्याग्निविडङ्गव्योषकल्कयुक्

జఠరరోగితో ఉన్నవారికి కృష్ణా (నల్ల మిరియాలు)ను స్నుక్షీర (స్నుహీ క్షీరము)తో పునఃపునః భావితం చేసి ఇవ్వాలి; లేదా దంత్యాగ్ని, విడంగ, వ్యోష కల్కం కలిపిన పాలను ఇవ్వాలి.

Verse 18

ग्रन्थिकोग्राभया कृष्णा विडङ्गाक्ता घृते स्थिता सांसन्तक्रं ग्रहण्यर्शःपाण्डुगुल्मकृमीन् हरेत्

గ్రంథికా, ఉగ్రా, అభయా, కృష్ణా (పిప్పలి) మరియు విడంగాలను నెయ్యిలో సిద్ధం చేసి, బాగా పులిసిన మజ్జిగతో కలిసి సేవించితే గ్రహణీదోషం, అర్శస్సు, పాండు, గుల్మం మరియు ఆంత్రకృములు నశిస్తాయి।

Verse 19

फलत्रयामृता वासा तिक्तभूनिम्बजस् तथा क्वाथः समाक्षिको हन्यात् पाण्डुरोगं सकामलं

త్రిఫల, గుడూచి, వాసా మరియు తిక్త భూనింబ కషాయం తేనెతో కలిసి సేవిస్తే పాండు రోగం మరియు కామల (పచ్చకామెర్లు) నశిస్తాయి।

Verse 20

रक्तपित्ती पिवेद्वासासुरसं ससितं मधु वरीद्राक्षाबलाशुण्ठीसाधितं वा पयः पृथक्

రక్తపిత్తంతో బాధపడే రోగి వాసా రసాన్ని చక్కెర, తేనెతో కలిపి త్రాగాలి; లేదా వరీ, ద్రాక్ష, బలా, శుంఠీతో వేరుగా సిద్ధం చేసిన పాలను త్రాగాలి।

Verse 21

वरी विदारी पथ्या बलात्रयं सवासकं श्वदंष्ट्रामधुसर्पिर्भ्यामालिहेत् क्षयरोगवान्

క్షయరోగి వరీ, విదారీ, పథ్యా, బలాత్రయం మరియు వాసకాన్ని శ్వదంష్ట్రాతో కలిసి తేనె, నెయ్యితో కలిపి లేహ్యంగా నాకాలి।

Verse 22

पथ्याशिग्रुकरञ्जार्कत्वक्सारं मधुसिन्धुमत् समूत्रं विद्रधिं हन्ति परिपाकाय तन्त्रजित्

పథ్యా (హరితకీ), శిగ్రు, కరంజ మరియు అర్క త్వక్‌సారం—తేనె, సైంధవంతో కలిపి, మూత్రంతో సహా ప్రయోగిస్తే విద్రధి (లోతైన పుండ్లు) నశిస్తుంది; వాపు పరిపాకం (పక్వత) పొందేందుకు ఇది ఇవ్వబడుతుంది।

Verse 23

त्रिवृता जीवती दन्ती मञ्जिष्ठा शर्वरीद्वयं तार्क्षजं निम्बपत्रञ्च लेपः शस्तो भगन्दरे

త్రివృతా, జీవతీ, దంతీ, మంజిష్ఠా, శర్వరీద్వయం, తార్క్షజం మరియు వేపఆకులతో చేసిన లేపనం భగందర (ఫిస్టులా)లో శ్రేష్ఠమని చెప్పబడింది।

Verse 24

रुग्घातजनीलाक्षाचूर्णाजक्षौद्रसंयुता वासोवत्तिर्व्रणे योज्या शोधनी गतिनाशनी

రుగ్ఘాతజం, నీలాక్షా చూర్ణాలను తేనెతో కలిపి వస్త్రవత్తిగా చేసి వ్రణంలో పెట్టాలి; అది వ్రణాన్ని శోధించి వ్యాధి వ్యాప్తి-గతిని నశింపజేస్తుంది।

Verse 25

श्यामायष्टिनिशालोध्रपद्मकोत्पलचन्दनैः समरीचैः शृतं तैलं क्षीरे स्याद्ब्रणरोहणं

శ్యామా, యష్టి (లికోరైస్), నిశా (పసుపు), లోధ్ర, పద్మక, ఉత్పల, చందనం మరియు మరిచంతో పాలలో శృతమైన తైలం వ్రణరోహణకరం అవుతుంది।

Verse 26

श्रीकार्पासदलैर् भस्मफलोपलवणा निशा तत्पिण्डीस्वेदनं ताम्रे सतैलं स्यात् क्षतौषधं

శ్రీకార్పాస దళాలు, భస్మ, ఫల, ఉపలవణం, నిశా కలిపి పిణ్డీ-స్వేదనం సిద్ధం చేయాలి; తామ్రపాత్రలో ప్రాసెస్ చేసి తైలంతో వాడితే అది క్షత (గాయం) ఔషధమవుతుంది।

Verse 27

कुम्भीसारं पयोयुक्तं वह्निदग्धं व्रणे लिपेत् तदेव नाशयेत्सेकान्नारिकेलरजोघृतम्

కుంభీ అంతఃసారం పాలతో కలిపి అగ్నితో వేడిచేసి వ్రణంపై లేపనం చేయాలి; అదే బాధను కొబ్బరి-రజం (పరాగం/పొడి) మరియు ఘృత మిశ్రమంతో సేకం చేయడం ద్వారా శమింపజేయవచ్చు।

Verse 28

विष्वाजमोदसिन्धूत्थचिञ्चात्वग्भिः समाभया तक्रेणोष्णाम्बुना वाथ पीतातीसारनाशनी

విష్వా, అజమోదా, సైంధవం (రాతి ఉప్పు), చింతచెట్టు తొక్క, అలాగే సమమాత్రలో అభయ (హరితకీ) కలిపి చేసిన ఔషధాన్ని మజ్జిగతో గాని లేదా గోరువెచ్చని నీటితో గాని సేవిస్తే అతిసారం నశిస్తుంది।

Verse 29

वत्सकातिविषाविश्वविल्लमुस्तशृतं जलं सामे पुराणे ऽतीसारे सामृक्शूले च पाययेत्

వత్సక, అతివిషా, విష్వా, విల్ల (వీలా) మరియు ముస్తా కలిపి మరిగించిన నీటిని—ఆమతో కూడిన లేదా దీర్ఘకాల అతిసారంలో, అలాగే శ్లేష్మ/రక్తంతో కూడిన శూల (ఆమృక్-శూల) ఉన్నప్పుడు రోగికి త్రాగించాలి।

Verse 30

अङ्गारदग्धं सुगतं सिन्धुमुष्णाम्बुना पिवेत् शूलवानथ वा तद्धि सिन्धुहिंगुकणाभया

శూలంతో బాధపడేవాడు అంగారాల్లో కాల్చి శుద్ధి చేసిన సైంధవాన్ని వేడి నీటితో త్రాగాలి; లేదా ఆ శూలానికి సైంధవం, హింగు, కణ (పిప్పలి) మరియు అభయ కలయిక కూడా శ్రేయస్కరం।

Verse 31

कटुरोहोत्कणातङ्कलाजचूर्णं मधुप्लुतं कटुरोहोत्पलातङ्कलाजचूर्णमिति ट वस्त्रच्छिद्रगतं वक्त्रे न्यस्तं तृष्णां विनाशयेत्

కటురోహ, ఉత్కణా, టంక, లాజ చూర్ణాన్ని తేనెలో తడిపి—లేదా కటురోహ, ఉత్పల, టంక, లాజ చూర్ణాన్ని—రంధ్రాలున్న వస్త్రంలో పెట్టి నోటిలో ఉంచితే అధిక దాహం నశిస్తుంది।

Verse 32

पाठादार्वीजातिदलं द्राक्षामूलफलत्रयैः साधितं समधु क्वाथं कवलं मुखपापहृत्

పాఠా, దార్వీ, జాతి (మల్లె) ఆకులు; ద్రాక్ష, మూలం మరియు ఫలత్రయం (త్రిఫల)తో సిద్ధం చేసిన కషాయాన్ని తేనెతో కలిపి కవళం (గార్గిల్) చేస్తే నోటిలోని దోషాలు/అశుద్ధి తొలగుతుంది।

Verse 33

कृष्णातिविषतिक्तेन्द्रदारूपाठापयोमुचां क्वाथो मूत्रे शृतः क्षौद्री सर्वकण्ठगदापहः

కృష్ణా (పిప్పలి), అతివిషా, తిక్త ఔషధాలు, ఇంద్రదారు, పాఠా, పయోముచల కషాయం మూత్రంలో మరిగించి, తేనెతో సేవిస్తే గొంతు సంబంధిత అన్ని రోగాలు తొలగుతాయి।

Verse 34

पथ्यागोक्षुरदुस्पर्शराजवृक्षशिलाभिदां कषायः समधुः पीतो मूत्रकृच्छ्रं व्यपोहति

పథ్యా, గోక్షుర, దుస్పర్శా, రాజవృక్ష, శిలాభిదల కషాయాన్ని తేనెతో కలిసి తాగితే మూత్రకృచ్ఛ్రం (కష్టమైన మూత్రవిసర్జన) తొలగుతుంది।

Verse 35

वंशत्वग्वरुणक्वाथः शर्कराश्मविघातनः शाखोटक्वाथसक्षौद्रक्षीराशी श्लीपदी भवेत्

వంశత్వక్ (వెదురు తొక్క) మరియు వరుణ కషాయం శర్కర/అశ్మరి (గ్రావెల్, మూత్రరాళ్లు)ను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది। అలాగే శ్లీపద (ఎలిఫెంటియాసిస్) ఉన్నవాడు శాకోట కషాయాన్ని తేనె, పాలు తో నియమంగా సేవించాలి।

Verse 36

मासार्कत्वक्पयस्तैलं मधुसिक्तञ्च सैन्धवं पादरोगं हरेत्सर्पिर्जालकुक्कुटजं तथा

మాష (మినపప్పు), అర్క తొక్క, పాలు కలిపి సిద్ధం చేసిన నూనెను తేనె మరియు సైంధవం (రాతి ఉప్పు)తో కలిపి వాడితే పాదరోగాలు తొలగుతాయి; అలాగే జాలకుక్కుటం నుండి పొందిన నెయ్యి కూడా పాదవ్యాధులను నయం చేస్తుంది।

Verse 37

शुण्ठीसीवर्चलाहिङ्गुचूर्णं शूण्ठीरसैर् घृतम् रुजं हरेदथ क्वाथो विद्धि बद्धाग्निसाधने

శుంఠి, సీవర్చలా (నల్ల ఉప్పు) మరియు హింగు చూర్ణాన్ని శుంఠి రసంతో కలిపి నెయ్యితో ఇచ్చినప్పుడు నొప్పి తొలగుతుంది। ఈ కషాయ-ప్రయోగాన్ని బద్ధాగ్ని (దబబడిన జఠరాగ్ని) నివారణకు ఉపాయంగా తెలుసుకో।

Verse 38

सौवर्चलाग्निहिङ्गूनां सदीप्यानां रसैर् युतं विडदीप्यकयुक्तं वा तक्रं गुल्मातुरः पिवेत्

గుల్మవ్యాధితో బాధపడే రోగి సౌవర్చల (నల్ల ఉప్పు), పిప్పలి, హింగు మొదలైన దీపన ద్రవ్యాల రసాలతో కలిపిన మజ్జిగను త్రాగాలి; లేదా విడ మరియు దీప్యక కలిపిన మజ్జిగను త్రాగాలి।

Verse 39

धात्रीपटोलमुद्गानां क्वाथः साज्यो विसर्पहा शुण्ठीदारुनवाक्षीरक्वाथो मूत्रान्वितो ऽपरः

ధాత్రి (ఉసిరి), పటోల, ముద్గ (పెసర) కషాయం నెయ్యితో కలిసి తీసుకుంటే విసర్పం నశిస్తుంది. మరో చికిత్సగా—శుంఠి, దారునవా, పాలు కషాయం మూత్రంతో కలిసి ఇవ్వాలి।

Verse 40

सव्योषायोरजःक्षारः फलक्वाथश् च शोथहृत् गुडशिग्रुत्रिवृद्धिश् च सैन्धवानां रजोयुतः

శుంఠి మరియు పిప్పలి చూర్ణ-క్షారాలు, అలాగే ఫల కషాయం—ఇవి శోథం (వాపు)ను తొలగిస్తాయి. అలాగే బెల్లంలో శిగ్రు, త్రివృత కలిపి, సైంధవ లవణ చూర్ణంతో కలిసి ఇచ్చితే వాపు తగ్గుతుంది।

Verse 41

त्रिवृताफलकक्वाथः सगुडः स्याद्विरेचनः वचाफलकषायोत्थं पयो वमनकृभवेत्

త్రివృత ఫల కషాయం బెల్లంతో కలిసి తీసుకుంటే విరేచనంగా పనిచేస్తుంది. వచా మరియు ఫల కషాయంతో సిద్ధం చేసిన పాలు వమనకారకంగా (వాంతి కలిగించేలా) ఉంటాయి।

Verse 42

त्रिफलायाः पलशतं पृथग्भृङ्गजभावितम् द्राक्षामृतफलत्रयैर् इति ञ , ट च विडङ्गं लोहचूर्णञ्च दशभागसमन्वितम्

త్రిఫలాను వంద పలములు తీసుకొని, ప్రతి భాగాన్ని తేనెతో భావితం చేయాలి. తరువాత ద్రాక్ష, అమృతా (గుడూచి) మరియు ‘ఫలత్రయ’తో పాటు, విడంగం మరియు లోహచూర్ణం—ఇవన్నీ ఒక్కొక్కటి దశవ భాగ ప్రమాణంలో కలిపి గ్రహించాలి।

Verse 43

शतावरीगुडुच्यग्निपलानां शतविंशतिः मध्वाज्यतिलजैर् लिह्याद्बलीपलितवर्जितः

శతావరి, గుడూచి, అగ్ని (చిత్రక) వీటి నూట ఇరవై పలములు తీసుకొని, తేనె, నెయ్యి, నువ్వుల పదార్థాలతో కలిపి లేహ్యంగా సేవించాలి; దానివల్ల ముడతలు, తెల్లజుట్టు తొలగుతాయి।

Verse 44

शतमब्दं हि जीवेत सर्वरोगविवर्जितः त्रिफला सर्वरोगघ्नी समधुः शर्क्वरान्विता

నిజంగా మనిషి అన్ని రోగాల నుండి విముక్తుడై వంద సంవత్సరాలు జీవించగలడు. తేనెతో కలిసి, చక్కెర కలిపి తీసుకునే త్రిఫల అన్ని వ్యాధులను నశింపజేస్తుంది।

Verse 45

सितामधुघृतैर् युक्ता सकृष्णा त्रिफला तथा पथ्याचित्रकशुण्ठाश् च गुडुचीमुषलीरजः

చక్కెర, తేనె, నెయ్యితో కూడి—కృష్ణా (పిప్పలి) సహితంగా—త్రిఫల; అలాగే పథ్యా (హరితకీ), చిత్రక, శుణ్ఠీ, గుడూచి మరియు ముషలీ రజస్సు (పొడి)—ఇవి కలిసిన ఔషధయోగం।

Verse 46

सगुडं भक्षितं रोगहरं त्रिशतवर्षकृत् किञ्चिच्चूर्णं जवापुष्पं पिण्डितं विसृजेज्जले

బెల్లంతో కలిసి భక్షిస్తే ఇది రోగాలను హరిస్తుంది మరియు మూడు వందల సంవత్సరాలు జీవించినవాడి సమాన ప్రభావం కలిగించేదిగా చెప్పబడింది. జవా పుష్పం (మందార) కొద్దిగా పొడి చేసి పిండంగా చేసి నీటిలో విడిచివేయాలి।

Verse 47

तैलं भवेद् घृताकारं किञ्चिच्चूर्णं जलान्वितं धूपार्थं दृश्यते चित्रं वृषदंशजरायुना

నూనెను నెయ్యిలా గాఢంగా చేయాలి; కొద్దిగా చూర్ణాన్ని నీటితో కలిపి—ఇది ధూపార్థం (ధూమన) కోసం—వృషదంశ-జరాయు (ఎద్దు/వృష సంబంధిత పొర/అపరా)తో కూడిన ప్రత్యేక సిద్ధంగా చెప్పబడింది।

Verse 48

पुनर्माक्षिकधूपेन दृश्यते तद्यथा पुरा कर्पूरजलकाभेकतैलं पाटलिमूलयुक्

మళ్లీ మాక్షిక (తేనెటీగ మైనం) ధూపంతో అది పూర్వంలాగానే దర్శనమవుతుంది. అలాగే కర్పూరజలంతో సిద్ధమైన అభ్యంగతైలంలో పాటలీమూలాన్ని కలిపి ప్రయోగించాలి.

Verse 49

पिष्ट्वा लिप्य पदे द्वे च चरेदङ्गारके नरः तृणौत्थानादिकं व्यूह्य दर्शयन्वै कुतूहलं

ఆ ద్రవ్యాన్ని నూరి రెండు పాదాలపై లేపనం చేసి, మనిషి మండే అంగారాలపై నడవాలి. తృణోత్థానం మొదలైన వాటిని వ్యూహంగా అమర్చి నిజంగా ఒక అద్భుతాన్ని చూపుతాడు.

Verse 50

विषग्रहरुजध्वंसक्षुद्रनर्म च कामिकं तत्ते षट्कर्मकं प्रोक्तं सिद्धिद्वयसमाश्रयं

విషనివారణ, గ్రహపీడ, నొప్పి నాశనం, (హానికర ప్రభావాల) ధ్వంసం, క్షుద్రనర్మ (చిన్న మాయాచర్యలు), మరియు కామిక (ఆకర్షణ/కామ్య) కర్మ—ఇవే నీకు షట్కర్మమని ప్రకటించబడినవి; ఇవి ద్వివిధ సిద్ధిపై ఆధారపడినవి.

Verse 51

मन्त्रध्यानौषधिकथामुद्रेज्या यत्र मुष्टयः चतुर्वर्गफलं प्रोक्तं यः पठेत्स दिवं व्रजेत्

మంత్రజపం, ధ్యానం, ఔషధకథనం, ముద్రాపూజ—ముష్టి ముద్రలతో సహా—ఎక్కడ ఉపదేశించబడుతాయో, అలాగే చతుర్వర్గఫలం ప్రకటించబడుతుందో; దానిని పఠించే వాడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు.