Adhyaya 231

Verse 1

श्रीसूत उवाच । तथैव तीर्थस्तबकान् वक्ष्येऽहमृषिसत्तमाः । यैस्तु तीर्थावलीगुम्फः पूर्वोक्तैरेकतः कृतः

ஸ்ரீசூதர் கூறினார்—முனிவரிற் சிறந்தவர்களே, அதே முறையில் நான் தீர்த்தங்களின் ‘ஸ்தபகங்கள்’ (கூட்டங்கள்) கூறுவேன்; அவைகளால் முன் உரைக்கப்பட்ட தீர்த்தமாலை ஒரே முழுமையாக நெய்யப்படுகிறது.

Verse 2

विभक्तो भक्तलोकानामानन्दप्रथनः शुभः । मृकण्डतनयः पूर्वं प्राह पार्थाय पृच्छते

பக்தர்களிடையே ஆனந்தத்தைப் பரப்பும், மங்களமும் நன்மையும் தரும் இவ்வுரையை ம்ருகண்டு முனிவரின் புதல்வன் (மார்கண்டேயர்) முன்பு கேட்ட பார்தனுக்குச் சொன்னார்.

Verse 3

यथा तथाहं वक्ष्यामि तीर्थानां स्तबकानिह । शिवाम्बुपानजा पुण्या रेवा कल्पलता किल

அதற்கேற்ப இங்கு தீர்த்தங்களின் ஸ்தபகங்களை நான் உரைப்பேன். புண்ணிய ரேவா, சிவனின் நீர்பானத்திலிருந்து பிறந்த, வேண்டுதலை நிறைவேற்றும் கல்பலதை எனப் புகழப்படுகிறாள்.

Verse 4

तीरद्वयोद्भूततीर्थप्रसूनैः पुष्पिता शुभा । यत्पुण्यगन्धलक्ष्म्या वै त्रैलोक्यं सुरभीकृतम्

அவள் மங்களமயமானவள்; இரு கரைகளிலிருந்தும் எழும் தீர்த்தமெனும் மலர்களால் மலர்ந்திருக்கிறாள். அவளின் புண்ணிய நறுமணச் செல்வத்தின் ஒளியால் மும்முலகும் மணமூட்டப்படுகிறது.

Verse 5

तत्पुष्पमकरन्दस्य रसास्वादविदुत्तमः । भ्रमरः खलु मार्कण्डो मुनिर्मतिमतां वरः

அத்தீர்த்தமெனும் மலர்களின் மகரந்த ரசத்தைச் சுவைப்பதில் மிகச் சிறந்தவர்; அறிவுடைய முனிவர்களில் முதன்மையான மார்கண்டேயர் உண்மையில் வண்டுபோலார்.

Verse 6

तत्पुष्पमालां हृदये तीर्थस्तबकचित्रिताम् । दधाति सततं पुण्यां मुनिर्भृगुकुलोद्वहः । तस्याः स्तबकसंस्थानं वक्ष्येऽहमृषिसत्तमाः

தீர்த்தக் குழுக்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அந்தப் புண்ணிய மலர்மாலையை, ப்ருகு குலத்தின் பெருமைமிக்க முனிவர் எப்போதும் தம் இதயத்தில் தாங்குகிறார். ஓ முனிவர்சிறந்தோர்களே, இப்போது அந்தக் குழுக்களின் அமைப்பை நான் உரைப்பேன்.

Verse 7

ओङ्कारतीर्थमारभ्य यावत्पश्चिमसागरम् । संगमाः पञ्चत्रिंशद्वै नदीनां पापनाशनाः

ஓங்கார தீர்த்தத்திலிருந்து மேற்கு சமுத்திரம் வரை, நதிகளின் பாவநாசகமான முப்பத்தைந்து சங்கமங்கள் உள்ளன.

Verse 8

दशैकमुत्तरे तीरे सत्रिविंशति दक्षिणे । पञ्चत्रिंशत्तमः श्रेष्ठो रेवासागरसङ्गमः

வடகரையில் பதினொன்று, தென்கரையில் இருபத்தேழு (சங்கமங்கள்) உள்ளன; முப்பத்தைந்தாவது மற்றும் சிறந்தது ரேவா-சமுத்திர சங்கமம் ஆகும்.

Verse 9

सङ्गमः सहितान्येवं रेवातीरद्वयेऽपि च । चतुःशतानि तीर्थानि प्रसिद्धानि द्विजोत्तमाः

இவ்வாறு சங்கமங்களையும் சேர்த்து, ரேவா நதியின் இரு கரைகளிலும் நானூறு தீர்த்தங்கள் புகழ்பெற்றவை, ஓ த்விஜசிறந்தோர்களே.

Verse 10

त्रिशतं शिवतीर्थानि त्रयीस्त्रिंशत्समन्वितम् । तत्रापि व्यक्तितो वक्ष्ये शृणुध्वं तानि सत्तमाः

சிவத் தீர்த்தங்கள் மூன்றுநூறு; அதனுடன் முப்பத்துமூன்றும் சேர்ந்துள்ளன. அவற்றிலும் நான் தனித்தனியாக விளக்குவேன்—ஓ நற்குலத்தாரே, கேளுங்கள்।

Verse 11

मार्कण्डेश्वरतीर्थानि दश तेषु मुनीश्वराः । दशादित्यभवान्यत्र नवैव कपिलेश्वराः

முனிவரே, அவற்றில் மார்கண்டேஸ்வரத் தீர்த்தங்கள் பத்து. இங்கு ஆதித்ய சம்பந்தமான இடங்கள் பத்து; கபிலேஸ்வரங்கள் ஒன்பதே.

Verse 12

सोमसंस्थापितान्यष्टौ तावन्तो नर्मदेश्वराः । कोटितीर्थान्यथाष्टौ च सप्त सिद्धेश्वरास्तथा

சோமனால் நிறுவப்பட்டவை எட்டு; அதேபோல் நர்மதேஸ்வரங்களும் எட்டு. பின்னர் கோடி-தீர்த்தங்கள் எட்டு; மேலும் சித்தேஸ்வரங்கள் ஏழு.

Verse 13

नागेश्वराश्च सप्तैव रेवातीरद्वयेऽपि तु । सप्तैव वह्निविहितान्यथाप्यावर्तसप्तकम्

ரேவையின் இரு கரைகளிலும் நாகேஸ்வரங்கள் ஏழே உள்ளன. அக்னியால் நிறுவப்பட்டவையும் ஏழே; அதுபோல் ஆவர்த்த-சப்தகம் எனும் சுழல்-தீர்த்தங்களின் ஏழு தொகுதியும் உள்ளது.

Verse 14

केदारेश्वरतीर्थानि पञ्च पञ्चेन्द्रजानि च । वरुणेशाश्च पञ्चैव पञ्चैव धनदेश्वराः

கேதாரேஸ்வரத் தீர்த்தங்கள் ஐந்து; இந்திரஜ (இந்திர சம்பந்த) இடங்களும் ஐந்து. வருணேசங்களும் ஐந்து; தனதேஸ்வரங்களும் ஐந்தே.

Verse 15

देवतीर्थानि पञ्चैव चत्वारो वै यमेश्वराः । वैद्यनाथाश्च चत्वारश्चत्वारो वानरेश्वराः

தேவதீர்த்தங்கள் ஐந்து; யமேஸ்வரங்கள் நான்கு. வைத்தியநாதங்களும் நான்கு; வானரேஸ்வரங்களும் நான்கு.

Verse 16

अङ्गारेश्वरतीर्थानि तावन्त्येव मुनीश्वराः । सारस्वतानि चत्वारि चत्वारो दारुकेश्वराः

முனிவரே! அங்காரேஸ்வரத் தீர்த்தங்களும் அதே எண்ணிக்கையிலே உள்ளன. சாரஸ்வதத் தீர்த்தங்கள் நான்கு; தாருகேஸ்வரங்களும் நான்கு.

Verse 17

गौतमेश्वरतीर्थानि त्रीणि रामेश्वरास्त्रयः । कपालेश्वरतीर्थानि त्रीणि हंसकृतानि च

கௌதமேஸ்வரத் தீர்த்தங்கள் மூன்று; ராமேஸ்வரங்களும் மூன்று. கபாலேஸ்வரத் தீர்த்தங்கள் மூன்று; ஹம்ஸக்ருத (ஹம்ஸனால் நிறுவப்பட்ட) புனிதத் தலங்களும் மூன்று.

Verse 18

त्रीण्येव मोक्षतीर्थानि त्रयो वै विमलेश्वराः । सहस्रयज्ञतीर्थानि त्रीण्येव मुनिरब्रवीत्

முனி கூறினார்—மோக்ஷம் அளிக்கும் தீர்த்தங்கள் துல்லியமாக மூன்று; விமலேஸ்வரங்களும் மூன்று. ‘சஹஸ்ரயஜ்ஞ’ தீர்த்தங்களும் துல்லியமாக மூன்றே என அறிவித்தார்.

Verse 19

भीमेश्वरास्त्रयः ख्याताः स्वर्णतीर्थानि त्रीणि च । धौतपापद्वयं प्रोक्तं करञ्जेशद्वयं तथा

பீமேஸ்வரங்கள் மூன்று புகழ்பெற்றவை; ஸ்வர்ணத் தீர்த்தங்களும் மூன்று. ‘தௌதபாப’ எனப்படும் இரண்டு தலங்கள் கூறப்பட்டன; அதுபோல கரஞ்சேஸ்வரமும் இரண்டு.

Verse 20

ऋणमोचनतीर्थे द्वे तथा स्कन्देश्वरद्वयम् । दशाश्वमेधतीर्थे द्वे नन्दीतीर्थद्वयं द्विजाः

ஓ இருபிறப்பினரே! இங்கு ருணமோசன தீர்த்தங்கள் இரண்டு; அதுபோல ஸ்கந்தேஸ்வரத் தலங்களும் இரண்டு. தசாஷ்வமேத தீர்த்தங்கள் இரண்டு; நந்தீ தீர்த்தங்களும் ஒரு ஜோடி உள்ளன.

Verse 21

मन्मथेशद्वयं चैव भृगुतीर्थद्वयं तथा । पराशरेश्वरौ द्वौ च अयोनीसंभवद्वयम्

மன்மதேஸ்வரத் தலங்களும் இரண்டு; அதுபோல ப்ருகு தீர்த்தங்களும் இரண்டு. பராசரேஸ்வரத் தலங்கள் இரண்டு எனக் கூறப்படுகின்றன; ‘அயோனீஸம்பவ’ எனப்படும் ஜோடியும் உள்ளது.

Verse 22

व्यासेश्वरद्वयं प्रोक्तं पितृतीर्थद्वयं तथा । नन्दिकेश्वरतीर्थे द्वे द्वौ च गोपेश्वरौ स्मृतौ

வ்யாசேஸ்வரத் தலங்கள் இரண்டு என உரைக்கப்படுகின்றன; பித்ரு தீர்த்தங்களும் இரண்டு. நந்திகேஸ்வர தீர்த்தங்கள் இரண்டு; கோபேஸ்வரத் தலங்களும் இரண்டு என நினைவுகூரப்படுகின்றன.

Verse 23

मारुतेशद्वयं तद्वद्द्वौ च ज्वालेश्वरौ स्मृतौ । शुक्लतीर्थद्वयं पुण्यमप्सरेशद्वयं तथा

அதேபோல் மாருதேஸ்வரத் தலங்கள் இரண்டு; ஜ்வாலேஸ்வரத் தலங்களும் இரண்டு என நினைவுகூரப்படுகின்றன. சுக்ல தீர்த்தங்களின் ஜோடி புனிதமானது; அப்ஸரேஸ்வரத் தலங்களும் ஜோடியாக உள்ளன.

Verse 24

पिप्पलेश्वरतीर्थे द्वे माण्डव्येश्वरसंज्ञिते । द्वीपेश्वरद्वयं चैव प्राह तद्वद्भृगूद्वहः । उत्तरेश्वरतीर्थे द्वे अशोकेशद्वयी तथा

பிப்பலேஸ்வர தீர்த்தங்கள் இரண்டு; அவை மாண்டவ்யேஸ்வர என அழைக்கப்படுகின்றன. அதுபோல ப்ருகு குலச் சிறந்தவர் த்வீபேஸ்வரத் தலங்களின் ஜோடியையும் கூறினார். மேலும் உத்தரேஸ்வர தீர்த்தங்கள் இரண்டு; அசோகேஸ்வரத் தலங்களும் ஜோடியாக உள்ளன.

Verse 25

द्वे योधनपुरे चैव रोहिणीतीर्थकद्वयम् । लुङ्केश्वरद्वयं ख्यातमाख्यानं मुनिना तथा

யோதனபுரத்தில் மேலும் இரண்டு தீர்த்தங்கள் உள்ளன; ரோஹிணீ தீர்த்தங்களின் ஒரு ஜோடியும் உள்ளது. லுங்கேஸ்வரர் திருத்தலங்களின் இரட்டையும் புகழ்பெற்றது—என்று முனிவர் உரைத்தார்.

Verse 26

सैकोनविंशतिशतं तीर्थान्येकैकशो द्विजाः । स्तबकेषु कृतं तीर्थं द्विशतं सचतुर्दशम्

ஓ இருபிறப்பினரே! ஒன்றொன்றாக எண்ணினால் தீர்த்தங்கள் நூற்று பத்தொன்பது. ‘ஸ்தபக’ (குழுக்கள்) இல் நிறுவப்பட்ட தீர்த்தங்கள் இருநூற்று பதினான்கு.

Verse 27

शैवान्येतानि तीर्थानि वैष्णवानि च सत्तमाः । शृणुध्वं प्रोच्यमानानि ब्राह्मशाक्तानि च क्रमात्

நல்லோரில் சிறந்தவர்களே! இவை சைவ தீர்த்தங்கள்; வைஷ்ணவ தீர்த்தங்களும் கூட. இப்போது வரிசையாக பிராஹ்ம (பிரம்மா சார்ந்த) மற்றும் சாக்த (தேவி சார்ந்த) தீர்த்தங்கள் கூறப்படுகின்றன; கேளுங்கள்.

Verse 28

अष्टविंशतितीर्थानि वैष्णवान्यब्रवीन्मुनिः । तेषु वाराहतीर्थानि षडेव मुनिसत्तमाः

முனிவர் கூறினார்: வைஷ்ணவ தீர்த்தங்கள் இருபத்தெட்டு. அவற்றில், முனிவர்சிறந்தவர்களே, ஆறு குறிப்பாக வாராஹ தீர்த்தங்கள்.

Verse 29

चत्वारि चक्रतीर्थानि शेषाण्यष्टादशैव हि । विष्णुनाधिष्ठितान्येव प्राह पूर्वं मृकण्डजः

நான்கு சக்கர தீர்த்தங்கள்; மீதமுள்ளவை நிச்சயமாக பதினெட்டு. இவை அனைத்தும் விஷ்ணுவால் அதிஷ்டிதமானவையே—என்று முன்பு ம்ருகண்டஜ (மார்கண்டேயர்) கூறினார்.

Verse 30

तथैव ब्रह्मणा सिद्ध्यै सप्ततीर्थान्यवीवदत् । त्रिषु च ब्रह्मणः पूजा ब्रह्मेशाश्चतुरोऽपरे । अष्टाविंशन्मया ख्याता यथासङ्ख्यं यथाक्रमम्

அதேபோல் பிரம்மாவின் சித்தி பெறுவதற்காக பிரம்மா ஏழு தீர்த்தங்களை நிறுவினார். மூன்று இடங்களில் பிரம்மபூஜை நடைபெறும்; மேலும் நான்கு இடங்கள் ‘பிரம்மேச தீர்த்தங்கள்’ எனப் புகழ்பெற்றவை. இவ்வாறு எண்ணிக்கையின்படியும் வரிசையின்படியும் நான் இருபத்தெட்டையும் கூறினேன்.

Verse 31

एतत्पवित्रमतुलं ह्येतत्पापहरं परम् । नर्मदाचरितं पुण्यं माहात्म्यं मुनिभाषितम्

இது ஒப்பற்ற தூய்மை உடையது; இது உன்னதமான பாபநாசகம். நர்மதையின் இந்தப் புனிதச் சரிதம்—இந்த மாஹாத்மியம்—முனிவரால் உரைக்கப்பட்டது.

Verse 32

सूत उवाच । एवमुद्देशतः प्रोक्तो रेवातीर्थक्रमो मया । यथा पार्थाय संक्षेपान्मार्कण्डो मुनिरब्रवीत्

சூதர் கூறினார்—இவ்வாறு சுருக்கமாக ரேவா தீர்த்தங்களின் வரிசையை நான் உரைத்தேன்; முனிவர் மார்கண்டேயர் ஒருகால் பார்த்தனுக்கு (அர்ஜுனனுக்கு) சுருக்கமாகச் சொன்னதுபோல.

Verse 33

अवान्तराणि तीर्थानि तेषु गुप्तान्यनेकशः । यत्र यावत्प्रमाणानि तान्याकर्णयतानघाः

அவற்றுள் பல அவாந்தர (உப) தீர்த்தங்கள் உள்ளன; அவற்றில் பல மறைந்தவையாகவும் உள்ளன. பாவமற்றவர்களே, அவை எங்கே எவ்வளவு எல்லை வரை உள்ளன என்பதை இப்போது கேளுங்கள்.

Verse 34

ओङ्कारतीर्थपरितः पर्वतादमरकण्टात् । क्रोशद्वये सर्वदिक्षु सार्धकोटीत्रयी मता

அமரகண்ட மலைத்தொடரிலிருந்து ஓங்கார தீர்த்தத்தைச் சுற்றி, எல்லாத் திசைகளிலும் இரண்டு குரோச அளவுக்குள், மூன்றரை கோடி (தீர்த்தங்களின்) புனித எண்ணிக்கை எனக் கருதப்படுகிறது.

Verse 35

तीर्थानां संख्यया गुप्तप्रकटानां द्विजोत्तमाः । कोटिरेका तु तीर्थानां कपिलासङ्गमे पृथक्

ஓ இருபிறப்பில் சிறந்தவர்களே! மறைந்தும் வெளிப்பட்டும் உள்ள தீர்த்தங்களின் எண்ணிக்கையின்படி, கபிலா-சங்கமத்தில் மட்டும் தீர்த்தங்கள் தனித்த கணக்கில் ஒரு கோடி மற்றும் ஒன்று எனக் கூறப்படுகின்றன.

Verse 36

अशोकवनिकायाश्च तीर्थं लक्षं प्रतिष्ठितम् । शतमं गारगर्तायाः सङ्गमे मुनिसत्तमाः

அசோக வனிகையிலும் ஒரு இலட்சம் தீர்த்தங்கள் நிறுவப்பட்டுள்ளன. மேலும் காரகர்தா சங்கமத்தில், ஓ முனிவரில் சிறந்தவர்களே, நூறு தீர்த்தங்கள் உள்ளன.

Verse 37

तीर्थानामयुतं तद्वत्कुब्जायाः सङ्गमे स्थितम् । शतं हिरण्यगर्भायाः सङ्गमे समवस्थितम्

குப்ஜா சங்கமத்திலும் அதுபோல பத்தாயிரம் தீர்த்தங்கள் உள்ளன; ஹிரண்யகர்பா சங்கமத்தில் நூறு தீர்த்தங்கள் உறுதியாக நிறுவப்பட்டுள்ளன.

Verse 38

तीर्थानामष्टषष्टिश्च विशोकासङ्गमे स्थिता । तथा सहस्रं तीर्थानां संस्थितं वागुसङ्गमे

விசோகா சங்கமத்தில் அறுபத்தெட்டு தீர்த்தங்கள் உள்ளன; அதுபோல வாகு சங்கமத்தில் ஆயிரம் தீர்த்தங்கள் நிறுவப்பட்டுள்ளன.

Verse 39

शतं सरस्वतीसङ्गे शुक्लतीर्थे शतद्वयम् । सहस्रं विष्णुतीर्थेषु महिष्मत्यामथायुतम्

சரஸ்வதி சங்கமத்தில் நூறு தீர்த்தங்கள்; சுக்ல தீர்த்தத்தில் இருநூறு. விஷ்ணு தீர்த்தங்களில் ஆயிரம்; மகீஷ்மதியில் மேலும் பத்தாயிரம் தீர்த்தங்கள் உள்ளன.

Verse 40

शूलभेदे च तीर्थानां साग्रं लक्षं स्थितं द्विजाः । देवग्रामे सहस्रं च तीर्थानां मुनिरब्रवीत्

ஓ த்விஜர்களே! சூலபேதத்தில் தீர்த்தங்கள் சாக்ர லட்சம் (ஒரு லட்சத்திற்கும் மேல்) நிலைபெற்றுள்ளன. தேவகிராமத்தில் தீர்த்தங்கள் ஆயிரம் என முனி உரைத்தார்.

Verse 41

लुङ्केश्वरे च तीर्थानां साग्रा सप्तशती स्थिता । तीर्थान्यष्टोत्तरशतं मणिनद्याश्च सङ्गमे । वैद्यनाथे च तीर्थानां शतमष्टाधिकं विदुः

லுங்கேஸ்வரத்தில் தீர்த்தங்கள் சாக்ர சப்தசதி (ஏழுநூற்றுக்கும் மேல்) உள்ளன. மணிநதியின் சங்கமத்தில் நூற்று எட்டு தீர்த்தங்கள் உள்ளன. வைத்தியநாதத்தில் தீர்த்தங்கள் நூற்று எட்டு என அறியப்படுகின்றன.

Verse 42

एवं तावत्प्रमाणानि तीर्थे कुम्भेश्वरे द्विजाः । साग्रं लक्षं च तीर्थानां स्थितं रेवोरसङ्गमे

ஓ த்விஜர்களே! கும்பேஸ்வர தீர்த்தத்தில் இதுவரை இத்தகைய அளவீடு (எண்ணிக்கை) கூறப்பட்டது. ரேவோரா சங்கமத்திலும் தீர்த்தங்கள் சாக்ர லட்சம் (ஒரு லட்சத்திற்கும் மேல்) நிலைபெற்றுள்ளன.

Verse 43

ततश्चाप्यधिकानि स्युरिति मार्कण्डभाषितम् । अष्टाशीतिसहस्राणि व्यासद्वीपाश्रितानि च

இவற்றிற்கும் மேலாக இன்னும் அதிகம் உள்ளன என்று மார்கண்டேயர் உரைத்தார். மேலும் வ்யாசத்வீபத்தைச் சார்ந்தவை எண்பத்தெட்டு ஆயிரம் (தீர்த்தங்கள்) எனவும் கூறப்படுகிறது.

Verse 44

सङ्गमे च करञ्जायाः स्थितमष्टोत्तरायुतम् । एरण्डीसङ्गमे तद्वत्तीर्थान्यष्टाधिकं शतम्

கரஞ்சா சங்கமத்தில் பத்தாயிரத்து எட்டு (10008) தீர்த்தங்கள் நிலைபெற்றுள்ளன. எரண்டீ சங்கமத்திலும் அதுபோல நூற்று எட்டு தீர்த்தங்கள் உள்ளன.

Verse 45

धूतपापे च तीर्थानां षष्टिरष्टाधिका स्थिता । स्कन्दतीर्थे शतं पुण्यं तीर्थानां मुनिरुक्तवान्

தூதபாபத்தில் அறுபத்தெட்டு தீர்த்தங்கள் நிறுவப்பட்டுள்ளன. ஸ்கந்ததீர்த்தத்தில் நூறு புண்ணிய தீர்த்தங்கள் உள்ளன என்று முனிவர் உரைத்தார்.

Verse 46

कोहनेश च तीर्थानां षष्टिरष्टाधिका स्थिता । सार्धकोटी च तीर्थानां स्थिता वै कोरिलापुरे

கோஹனேசத்தில் அறுபத்தெட்டு தீர்த்தங்கள் நிறுவப்பட்டுள்ளன. கோரிலாபுரத்தில் உண்மையாகவே ஒன்றரை கோடி தீர்த்தங்கள் தங்கியுள்ளன என்று கூறப்படுகிறது.

Verse 47

रामकेशवतीर्थे च सहस्रं साग्रमुक्तवान् । अस्माहके सहस्रं च तीर्थानि निवसन्ति हि

ராமகேசவ தீர்த்தத்தில் ஆயிரத்துக்கும் மேலான தீர்த்தங்கள் உள்ளன என்று அவர் கூறினார். அஸ்மாஹகத்திலும் உண்மையாகவே ஆயிரம் தீர்த்தங்கள் தங்குகின்றன.

Verse 48

लक्षाष्टकं सहस्रे द्वे शुक्लतीर्थे द्विजोत्तमाः । तीर्थानि कथयामास पुरा पार्थाय भार्गवः

ஓ இருபிறப்பில் சிறந்தவர்களே, சுக்ல தீர்த்தத்தில் பார்கவர் முற்காலத்தில் பார்த்தனுக்கு—எட்டு இலட்சமும் மேலும் இரண்டாயிரமும் தீர்த்தங்கள் என்று கூறினார்.

Verse 49

शतमष्टाधिकं प्राह प्रत्येकं सङ्गमेषु च । नदीनामवशिष्टानां कावेरीसङ्गमं विना

காவேரி சங்கமத்தைத் தவிர, மீதமுள்ள நதிகளின் ஒவ்வொரு சங்கமத்திலும் தலா நூற்றெட்டு தீர்த்தங்கள் உள்ளன என்று அவர் கூறினார்.

Verse 50

कावेर्याः सङ्गमे विप्राः स्थिता पञ्चशती तथा । तीर्थानां पर्वसु तथा विशेषो मुनिनोदितः

ஓ விப்ரர்களே, காவேரி சங்கமத்தில் ஐந்நூறு தீர்த்தங்கள் நிறுவப்பட்டுள்ளன. மேலும் பண்டிகை நாட்களிலும் புண்ணிய காலங்களிலும் தீர்த்தங்களுக்கான சிறப்பு மகிமையை முனிவர் உரைத்தார்.

Verse 51

मोक्षतीर्थं हि सत्प्राहुः पुराणपुरुषाश्रितम् । भृगोः क्षेत्रे च तीर्थानां कोटिरेका समाश्रिता

நல்லோர் இதனை ‘மோக்ஷ தீர்த்தம்’ என அழைப்பர்; இது ஆதிபுருஷனின் அருளாச்ரயத்தில் உள்ளது. மேலும் ப்ருகுவின் க்ஷேத்திரத்தில் ஒரு கோடி ஒன்று தீர்த்தங்கள் நிறுவப்பட்டன எனக் கூறப்படுகிறது.

Verse 52

साधिकानामृषिश्रेष्ठा वक्तुं शक्तो हि को भवेत् । सर्वामराश्रयं प्रोक्तं सर्वतीर्थाश्रयं तथा

ஓ ரிஷிச்ரேஷ்டரே, அவற்றை முழுமையாக யார் விவரிக்க இயலும்? இவ்விடம் எல்லா தேவர்களுக்கும் அடைக்கலம்; அதுபோல எல்லா தீர்த்தங்களுக்கும் அடைக்கலம் என அறிவிக்கப்பட்டது.

Verse 53

त्रिषु लोकेषु विख्यातं पूजितं सिद्धिसाधनम् । भारभूत्यां च तीर्थानां स्थितमष्टोत्तरं शतम्

இது மூன்று உலகங்களிலும் புகழ்பெற்றது, வணங்கத்தக்கது, சித்தி பெற உதவும் சாதனம். பாரபூதியிலும் நூற்று எட்டு தீர்த்தங்கள் நிறுவப்பட்டுள்ளன.

Verse 54

अक्रूरेश्वरतीर्थे च सार्धं तीर्थशतं स्थितम् । विमलेश्वरतीर्थे तु रेवासागरसङ्गमे । दशायुतानि तीर्थानां साधिकान्यब्रवीन्मुनिः

அக்ரூரேஸ்வர தீர்த்தத்தில் நூற்றைம்பது தீர்த்தங்கள் உள்ளன. ஆனால் ரேவா-சாகர சங்கமத்தில் உள்ள விமலேஸ்வர தீர்த்தத்தில் பத்தாயிரம் தீர்த்தங்கள், மேலும் அதற்கும் அதிகம் என முனிவர் கூறினார்.

Verse 231

अध्याय

அத்தியாயம். (அத்தியாயக் குறி)