Adhyaya 50
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
Upa-parva: Dharma-anuśāsana (Exempla on affection, cohabitation, and compassion toward aquatic beings)
Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma to define the nature of affection formed by seeing (darśana) and by living together (saṃvāsa), and to explain the auspicious status of cattle (gavāṃ mahābhāgyam). Bhīṣma answers by introducing an ancient account (purāvr̥tta) connected to King Nahuṣa and the sage Cyavana. Cyavana, a Bhārgava ascetic, undertakes a severe twelve-year water-dwelling vow between the Gaṅgā and Yamunā, subduing pride, anger, elation, and grief. The rivers and aquatic beings do not distress him; he becomes familiar and trusted among them. Later, fishermen arrive to cast extensive nets for fish; in the process, they inadvertently haul up Cyavana, encrusted with river growth and shells. The fishermen prostrate upon recognizing a Veda-knowing sage, while many fish are harmed by the dragging. Seeing the fish’s suffering, Cyavana is moved by compassion and declares he will not leave his aquatic co-inhabitants—he will accept death or sale along with the fish, refusing separation from those with whom he has shared residence. Terrified, the fishermen report the matter to Nahuṣa, setting up a royal adjudication of competing claims: livelihood versus non-harm and the obligations created by cohabitation.
Chapter Arc: युधिष्ठिर, पितामह भीष्म को ‘सर्वशास्त्रविधानज्ञ’ कहकर प्रणाम करता है और एक तीक्ष्ण संशय रखता है—पिता के धन में पुत्रों का दायभाग किस प्रकार निश्चित होता है, विशेषतः जब जन्म-वर्ण और मातृ-वर्ण भिन्न हों। → प्रश्न साधारण उत्तर से आगे बढ़कर वर्ण-संकर, अनुलोम-प्रतिलोम, और विभिन्न मातृ-गर्भों से उत्पन्न पुत्रों के अधिकार तक पहुँचता है; भीष्म स्मृति-नियमों के अनुसार हिस्सों की सीमा, पात्रता और अपात्रता का क्रमशः विधान करते हैं, जिससे न्याय और कठोरता का द्वंद्व उभरता है। → भीष्म निर्णायक रूप से दायभाग की मर्यादाएँ बताते हैं—विशेषकर शूद्रा से ब्राह्मण के पुत्र के लिए ‘अल्प’ और ‘दशमांश से अधिक नहीं’ जैसी सीमाएँ, तथा वर्ण-क्रम की असमानता (एक वर्ण का दूसरे के ‘सदृश’ न होना) को आधार बनाकर उत्तराधिकार का कठोर वर्गीकरण। → युधिष्ठिर के संशय का शास्त्रीय समाधान प्रस्तुत होता है: पिता के धन का विभाजन जन्म-स्थिति, मातृ-वर्ण, और स्वीकृत सामाजिक-धर्म-व्यवस्था के अनुसार होता है; अधिकार ‘समता’ पर नहीं, ‘विधि’ पर टिकता है। → भीष्म के विधान के बाद भी एक मौन प्रश्न शेष रहता है—क्या शास्त्र-सम्मत असमानता ही धर्म है, या धर्म का कोई उच्चतर मानदंड भी है?
Shlokas
Verse 1
अि-क्राछ सप्तचत्वारिशो< ध्याय: ब्राह्मण आदि वर्णोकी दायभाग-विधिका वर्णन युधिछिर उवाच सर्वशास्त्रविधानज्ञ राजधर्मविदुत्तम । अतीव संशयच्छेत्ता भवान् वै प्रथित: क्षितौ
யுதிஷ்டிரன் கூறினார்—பிதாமஹரே! நீங்கள் எல்லா சாஸ்திர விதிகளையும் அறிந்தவர்; அரச தர்மத்தை அறிந்தோரில் முதன்மை பெற்றவர். இந்தப் பூமியில் சந்தேகங்களைத் தீர்க்கும் வல்லுநராகப் புகழ்பெற்றவர் நீங்கள். எனது உள்ளத்திலும் இன்னொரு சந்தேகம் எழுந்துள்ளது; அதை எனக்காகத் தீர்த்து அருளுங்கள். அரசே! இந்த எழுந்த சந்தேகத்தைப் பற்றி நான் வேறு யாரிடமும் கேட்கமாட்டேன்.
Verse 2
वक्षित्तु संशयो मे5स्ति तन्मे ब्रूहि पितामह । जाते5स्मिन् संशये राजन् नान्यं पृच्छेम कंचन
யுதிஷ்டிரன் கூறினார்—பிதாமஹரே! எனக்கு ஒரு சந்தேகம் சொல்ல வேண்டியுள்ளது; அதற்கான விடையை நீங்கள் கூறுங்கள். அரசே! இந்தச் சந்தேகம் எழுந்தபின் இதைப் பற்றி நான் வேறு யாரிடமும் கேட்கமாட்டேன்.
Verse 3
यथा नरेण कर्ताव्यं धर्ममार्गनिवर्तिना । एतत् सर्व महाबाहो भवान् व्याख्यातुमरहति,महाबाहो! धर्ममार्गका अनुसरण करनेवाले मनुष्यका इस विषयमें जैसा कर्तव्य हो, इस सबकी आप स्पष्टरूपसे व्याख्या करें
மஹாபாஹோ! தர்மமார்க்கத்தைப் பின்பற்றும் மனிதன் இவ்விஷயத்தில் எவ்வாறு கடமையை அறிந்து நடைமுறைப்படுத்த வேண்டும் என்பதனை முழுமையாகத் தெளிவாக விளக்க வேண்டும்.
Verse 4
चतस्रो विहिता भार्या ब्राह्म॒णस्य पितामह । ब्राह्मणी क्षत्रिया वैश्या शूद्रा च रतिमिच्छत:
பிதாமஹா! பிராமணனுக்கு சாஸ்திரத்தில் நான்கு வகை மனைவியர் விதிக்கப்பட்டுள்ளனர்—பிராமணி, க்ஷத்ரிய, வைசிய, சூத்ர; இவற்றில் சூத்ரப் பெண் ரதி-இச்சை கொண்ட காமபுருஷனுக்கே உரியதாகக் கூறப்பட்டுள்ளது.
Verse 5
तत्र जातेषु पुत्रेषु सर्वासां कुरुसत्तम | आनुपूर्व्येण कस्तेषां पित्रयं दायादमर्हति,कुरुश्रेष्ठ! इन सबके गर्भसे जो पुत्र उत्पन्न हुए हों, उनमेंसे कौन क्रमश: पैतृक धनको पानेका अधिकारी है?
குருசிறந்தவனே! அந்த எல்லா மனைவியரிடமும் பிறந்த புதல்வர்களில், வரிசைப்படி யார் பித்ருசொத்திற்குரிய வாரிசாகத் தகுதி பெறுகிறார்?
Verse 6
केन वा किं ततो हार्य पितृवित्तात् पितामह । एतदिच्छामि कथितं विभागस्तेषु य: स्मृत:
பிதாமஹா! எந்த விதியின்படி, தந்தையின் செல்வத்தில் இருந்து எந்தப் புதல்வனுக்கு எவ்வளவு பங்கு வழங்கப்பட வேண்டும்? அவர்களுக்காக ஸ்மிருதியில் கூறப்பட்ட பகிர்வை உங்கள் வாயிலாகக் கேட்க விரும்புகிறேன்.
Verse 7
भीष्म उवाच ब्राह्मण: क्षत्रियो वैश्यस्त्रयो वर्णा द्विजातय: । एतेषु विहितो धर्मों ब्राह्मणस्य युधिष्ठिर
பீஷ்மர் கூறினார்—யுதிஷ்டிரா! பிராமணன், க்ஷத்ரியன், வைசியன்—இந்த மூன்று வர்ணங்களும் ‘த்விஜாதி’ என அழைக்கப்படுகின்றன; ஆகையால் தர்மப்படி பிராமணனின் திருமணம் இம்மூன்றினுள்ளேயே விதிக்கப்பட்டது.
Verse 8
वैषम्यादथवा लोभात् कामाद् वापि परंतप । ब्राह्मणस्य भवेच्छूद्रा न तु दृष्टान्तत: स्मृता
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ பரந்தபா! பாகுபாடு, பேராசை அல்லது காமம் காரணமாக ஒரு சூத்ரப் பெண் பிராமணனின் மனைவியாகலாம்; ஆனால் இதைச் சாஸ்திரங்கள் அங்கீகரித்த முன்னுதாரணம் அல்லது விதியாக நினைவுகூரவில்லை।
Verse 9
शूद्रां शयनमारोप्य ब्राह्मणो यात्यधोगतिम् । प्रायश्षित्तीयते चापि विधिदृष्टेन कर्मणा
பீஷ்மர் கூறினார்—ஒரு பிராமணன் சூத்ரப் பெண்ணைத் தன் படுக்கையில் ஏற்றினால் (அதாவது தடைசெய்யப்பட்ட உறவு கொண்டால்) அவன் தாழ்ந்த நிலைக்குச் செல்கிறான்; ஆயினும் விதிப்படி நிர்ணயிக்கப்பட்ட கருமங்களைச் செய்து பிராயச்சித்தம் மேற்கொண்டால் அவன் தூய்மையடையவும் முடியும்।
Verse 10
आपसट्यमानमृक्थं तु सम्प्रवक्ष्यामि भारत
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ பாரதா! இப்போது பொய்யை ஆதாரமாகக் கொண்டு அநியாயமாக அபகரிக்கப்படும் மரபுச் சொத்து பற்றிய விஷயத்தை நான் விளக்குகிறேன்।
Verse 11
लक्षण्यं गोवृषो यान॑ यत् प्रधानतमं भवेत् । ब्राह्माण्यास्तद्धरेत् पुत्र एकांशं वै पितुर्धनात्
பீஷ்மர் கூறினார்—மாடு, காளை, வாகனம் முதலிய அடையாளப் பரிசுகளில் எது மிகச் சிறந்ததோ, அதை மகன் பிராமணிக்காக ஒதுக்க வேண்டும்; அது தந்தையின் செல்வத்தில் அவளுக்குரிய ஒரு பங்காகும்।
Verse 12
शेष तु दशधा कार्य ब्राह्मणस्वं युधिष्ठिर । तत्र तेनैव हर्तव्याक्ष॒त्वारों3शा: पितुर्धनात्
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ யுதிஷ்டிரா! மீதமுள்ள செல்வம் பிராமணருக்குரிய சொத்தெனக் கருதி பத்து பாகங்களாக ஒழுங்குபடுத்தப்பட வேண்டும்; அதிலிருந்து அதே நபர் தந்தையின் செல்வத்தில் நான்கு பங்குகளை எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்।
Verse 13
भरतनन्दन! अब मैं ब्राह्मण आदि वर्णोकी कन्याओंके गर्भसे उत्पन्न होनेवाले पुत्रोंकी पैतृक धनका जो भाग प्राप्त होता है
பீஷ்மர் கூறினார்—பரதகுல நந்தனனே! இப்போது பிராமண முதலிய வர்ணப் பெண்களின் கர்ப்பத்தில் பிறந்த மகன்களுக்கு தந்தைச் சொத்தில் கிடைக்கும் பங்குகளை விளக்குகிறேன். பிராமணனுக்கு பிராமணிப் மனைவியால் பிறந்த மகன் முதலில் வீடு முதலியன, எருதுகள், வாகனங்கள், மேலும் மிகச் சிறந்த பொருட்களெனக் கருதப்படுபவை அனைத்தையும்—அதாவது தந்தைச் சொத்தின் முதன்மைப் பகுதியை—தன் உரிமையால் எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும். பின்னர், யுதிஷ்டிரா, மீதமுள்ள செல்வத்தை பத்து பாகங்களாகப் பிரிக்க வேண்டும்; அந்தத் தந்தைச் சொத்தில் இருந்து பிராமணிப் புதல்வன் மீண்டும் நான்கு பாகங்களை எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும். க்ஷத்திரியப் பெண்ணால் பிறந்த மகனும் நிச்சயமாகப் பிராமணனே; தாயின் தனித்த சிறப்பினால் அவன் மூன்று பாகங்களைப் பெறத் தகுதியுடையவன்.
Verse 14
वर्णे तृतीये जातस्तु वैश्यायां ब्राह्णादपि । द्विरंशस्तेन हर्तव्यो ब्राह्मणस्वाद् युधिष्ठिर
பீஷ்மர் கூறினார்—யுதிஷ்டிரா! மூன்றாம் வர்ணமான வைசியப் பெண்ணால் பிராமணனுக்கு பிறந்த மகன், பிராமணனின் சொத்தில் இருந்து இரட்டைப் பங்கைப் பெற வேண்டும்.
Verse 15
शूद्रायां ब्राह्म॒णाज्जातो नित्यादेयधन: स्मृतः । अल्पं चापि प्रदातव्यं शूद्रापुत्राय भारत
பீஷ்மர் கூறினார்—சூத்ரப் பெண்ணால் பிராமணனுக்கு பிறந்த மகன், மரபில் ‘நித்தியமாக எடுத்துக்கொள்ளத்தக்க சொத்து உடையவன்’ எனக் கருதப்படுகிறான். மேலும், பாரதா, சூத்ரனின் மகனுக்குக் கொடுக்க வேண்டியதாயினும் மிகச் சிறிய தானமே கொடுக்க வேண்டும்.
Verse 16
भारत! ब्राह्मणसे शूद्रामें जो पुत्र उत्पन्न होता है, उसे तो धन न देनेका ही विधान है तो भी शूद्राके पुत्रको पैतृक धनका स्वल्पतम भाग--एक अंश दे देना चाहिये ।।
பீஷ்மர் கூறினார்—பாரதா! பிராமணனால் சூத்ரப் பெண்ணில் பிறந்த மகனுக்கு சொத்து வழங்கக் கூடாது என்பதே விதி; ஆயினும் சூத்ரனின் மகனுக்கு தந்தைச் சொத்தில் மிகச் சிறிய பங்கு—ஒரு பங்கு—கொடுக்க வேண்டும். செல்வம் பத்து பாகங்களாகப் பிரிக்கப்படும்போது இதுவே ஒழுங்கு. ஆனால் ஒரே வர்ணப் பெண்களால் பிறந்த மகன்களுக்கு அனைவருக்கும் சம பங்குகளை நிர்ணயிக்க வேண்டும்.
Verse 17
अब्राह्माणं तु मन्यन्ते शूद्रापुत्रमनैपुणात् । त्रिषु वर्णेषु जातो हि ब्राह्मणाद् ब्राह्मणो भवेत्
பீஷ்மர் கூறினார்—சூத்ரப் பெண்ணின் கர்ப்பத்தில் பிராமணனால் பிறந்த மகனை அவர்கள் பிராமணன் எனக் கருதுவதில்லை; ஏனெனில் அவனில் பிராமணருக்குரிய நுட்பமும் ஒழுக்கத் திறனும் இல்லை என எண்ணுகின்றனர். ஆனால் மற்ற மூன்று வர்ணப் பெண்களில் பிராமணனால் பிறந்த மகன் பிராமணனாகவே கருதப்படுகிறான்.
Verse 18
स्मृताश्न वर्णाक्षत्वार: पञचमो नाधिगम्यते । हरेच्च दशमं भागं शूद्रापुत्र: पितुर्धनात्,चार ही वर्ण बताये हैं, पाँचवाँ वर्ण नहीं मिलता। शूद्राका पुत्र ब्राह्मण पिताके धनसे उसका दसवाँ भाग ले सकता है
ஸ்மிருதிகளில் நான்கு வர்ணங்களே கூறப்பட்டுள்ளன; ஐந்தாம் வர்ணம் ஏற்கப்படாது. சூத்ரப் பெண்ணில் பிராமணத் தந்தையால் பிறந்த மகன் தந்தையின் செல்வத்தில் பத்தில் ஒரு பங்கைப் பெறலாம்.
Verse 19
तत्तु दत्त हरेत् पित्रा नादत्तं हर्तुमहति । अवश्यं हि धन देयं शूद्रापुत्राय भारत
தந்தை அளித்ததை மட்டுமே அவன் பெற வேண்டும்; அளிக்காததைப் பிடுங்கும் உரிமை இல்லை. ஆயினும், ஓ பாரதா, சூத்ராபுத்திரனுக்குச் செல்வத்தில் ஒரு பங்கு நிச்சயமாக வழங்கப்பட வேண்டும்.
Verse 20
आनुृशंस्यं परो धर्म इति तस्मै प्रदीयते । यत्र तत्र समुत्पन्नं गुणायैवोपपद्यते,दया सबसे बड़ा धर्म है। यह समझकर ही उसे धनका भाग दिया जाता है। दया जहाँ भी उत्पन्न हो, वह गुणकारक ही होती है
‘கருணையே உயர்ந்த தர்மம்’ என்று உணர்ந்து அவனுக்குப் பங்கு அளிக்கப்படுகிறது. கருணை எங்கு எப்படிப் பிறந்தாலும் அது நிச்சயமாக நற்குணத்தையும் புண்ணியத்தையும் விளைவிக்கும்.
Verse 21
यद्यप्येष सपुत्र: स्यादपुत्रो यदि वा भवेत् । नाधिकं दशमादू दद्याच्छूद्रापुत्राय भारत,भारत! ब्राह्मणके अन्य वर्णकी स्त्रियोंसे पुत्र हों या न हों, वह शूद्राके पुत्रको दसवें भागसे अधिक धन न दे
ஓ பாரதா! பிராமணனுக்கு மகன்கள் இருந்தாலும் இல்லாவிட்டாலும், சூத்ராபுத்திரனுக்கு பத்தில் ஒரு பங்கிற்கு மேல் செல்வம் அளிக்கக் கூடாது.
Verse 22
त्रैवार्षिकादू यदा भक्तादथिकं स्याद् द्विजस्य तु | यजेत तेन द्रव्येण न वृथा साधयेद् धनम्
இருமுறை பிறந்தவன் (த்விஜன்) மூன்று ஆண்டுகள் வாழ்வதற்குத் தேவையான அளவை மீறி செல்வம்/அன்னம் சேர்த்திருந்தால், அந்தச் செல்வத்தால் யாகம் செய்ய வேண்டும்; பயனின்றி செல்வத்தைச் சேர்த்து வைத்திருக்கக் கூடாது.
Verse 23
त्रिसहस्रपरो दाय: स्त्रियै देयो धनस्य वै | भर्त्रां तच्च धन दत्तं यथाहई भोक्तुमरहति,सत्रीको तीन हजारसे अधिक लागतका धन नहीं देना चाहिये। पतिके देनेपर ही उस धनको वह यथोचित रूपसे उपभोगमें ला सकती है
பீஷ்மர் கூறினார்—பெண்ணுக்குக் குடும்பச் செல்வத்திலிருந்து அளிக்கப்படும் பங்கு மூவாயிரத்தை மீறக் கூடாது. மேலும் கணவன் அளித்த அந்தச் செல்வத்தை அவள் மரபும் தேவையும் ஒத்தபடி முறையாக அனுபவித்து பயன்படுத்த உரிமையுடையவள்.
Verse 24
स्त्रीणां तु पतिदायाद्यमुपभोगफल स्मृतम् | नापहारं स्त्रिय: कुर्यु: पतिवित्तात् कथंचन
பீஷ்மர் கூறினார்—பெண்களுக்கு கணவனின் சொத்திலிருந்து கிடைக்கும் பங்கு, அதன் பயன் பெரும்பாலும் அனுபவமும் பயன்பாடுமென்றே ஸ்மிருதிகள் கூறுகின்றன. ஆகவே கணவனின் செல்வத்திலிருந்து அவர்களுக்கு உரியதை எவ்விதத்திலும் பறிக்கக் கூடாது. மேலும் ‘ஸ்த்ரீதனம்’ என வழங்கப்பட்டதை மகன்கள் முதலிய வாரிசுகள் எப்போதும் எடுத்துக்கொள்ளக் கூடாது.
Verse 25
स्त्रियास्तु यद् भवेत् वित्तं पित्रा दत्तं युधिष्ठिर । ब्राह्मण्यास्तद्धरेत् कन्या यथा पुत्रस्तथा हि सा
பீஷ்மர் கூறினார்—யுதிஷ்டிரா! ஒரு பெண்ணுக்கு தந்தை அளித்த செல்வம் எதுவாயினும், அவள் பிராமணப் பெண்ணாக இருந்தால் அவளுடைய மகள் அந்தச் செல்வத்தை உரிமையுடன் பெறலாம்; ஏனெனில் இவ்விஷயத்தில் மகளும் மகனைப் போலவே கருதப்படுகிறாள்.
Verse 26
सा हि पुत्रसमा राजन् विहिता कुरुनन्दन । एवमेव समुद्दिष्टो धर्मो वै भरतर्षभ । एवं धर्ममनुस्मृत्य न वृथा साधयेद् धनम्
பீஷ்மர் கூறினார்—அரசே, குருநந்தனா! சாஸ்திர விதிப்படி மகள் மகனுக்கு சமமானவள். பாரதர்களில் சிறந்தவனே! இவ்வாறே செல்வப் பங்கீட்டின் தர்மம் கூறப்பட்டது. இந்த தர்மத்தை நினைவில் கொண்டு ஒருவர் செல்வத்தை வீணாகச் சேர்க்காமல், யாகம்-யஜ்ஞம் முதலிய புனிதச் செயல்களால் அதை பயனுள்ளதாக ஆக்க வேண்டும்.
Verse 27
युधिछिर उवाच शूद्रायां ब्राह्मणाज्जातो यद्यदेयधन: स्मृत: । केन प्रतिविशेषेण दशमो<प्यस्य दीयते
யுதிஷ்டிரன் கூறினார்—பிதாமஹா! பிராமணனுக்கு சூத்ரப் பெண்ணில் பிறந்த மகன் செல்வம் பெறத் தகுதியற்றவன் என்று மரபில் சொல்லப்பட்டால், எந்தச் சிறப்பு காரணத்தால் அவனுக்கு தந்தைச் செல்வத்தின் பத்திலொரு பங்கும் வழங்கப்படுகிறது?
Verse 28
ब्राह्मण्यां ब्राह्मणाज्जातो ब्राह्मण: स्यान्न संशय: । क्षत्रियायां तथैव स्याद् वैश्यायामपि चैव हि
யுதிஷ்டிரன் கூறினான்— பிராமணப் பெண்ணில் பிராமணத் தந்தையால் பிறந்த மகன் சந்தேகமின்றி பிராமணனே. அதுபோல க்ஷத்திரியப் பெண்ணிலோ வைசியப் பெண்ணிலோ பிறந்தாலும் அவனும் பிராமணனாகவே கருதப்படுகிறான்.
Verse 29
कस्मात् तु विषमं भागं भजेरन् नृपसत्तम | यदा सर्वे त्रयो वर्णास्त्वियोक्ता ब्राह्मणा इति
யுதிஷ்டிரன் கூறினான்— ஓ அரசர்களில் சிறந்தவரே! பிராமண முதலிய மூன்று வர்ணப் பெண்களில் பிறந்த மகன்கள் அனைவரும் பிராமணர்களே என்று நீங்கள் கூறியபோது, அவர்கள் ஏன் பித்ருசொத்தில் சமமற்ற பங்கை ஏற்க வேண்டும்? ஏன் சம பங்கு பெறக் கூடாது?
Verse 30
भीष्म उवाच दारा इत्युच्यते लोके नाम्नैकेन परंतप । प्रोक्तेन चैव नाम्नायं विशेष: सुमहान् भवेत्
பீஷ்மர் கூறினார்— ஓ பகைவரைத் தணிக்கும் அரசனே! உலக வழக்கில் எல்லாப் பெண்களும் ஒரே பெயரால் ‘தாரா’ (மனைவிகள்) என்று அழைக்கப்படுகின்றனர்; ஆனால் அந்தப் பெயர் வழங்கப்படும் முறையாலேயே (அவர்களால் பிறந்த மக்களில்) மிகப் பெரிய வேறுபாடு ஏற்றுக்கொள்ளப்படுகிறது.
Verse 31
तिस््र: कृत्वा पुरो भार्या: पश्चाद् विन्देत ब्राह्मणीम् ।। सा ज्येष्ठा सा च पूज्या स्यात् सा च भार्या गरीयसी
பீஷ்மர் கூறினார்— முதலில் மூன்று மனைவிகளை ஏற்றுக்கொண்ட பின், அதன் பின்னர் பிராமணப் பெண்ணை மணக்க வேண்டும். அவளே மூத்தவள்; அவளே வணக்கத்திற்குரியவள்; மனைவிகளில் அவளே மிக உயர்ந்தவளாகக் கருதப்பட வேண்டும்.
Verse 32
ब्राह्मण पहले अन्य तीनों वर्णोकी स्त्रियोंको ब्याह लानेके पश्चात् भी यदि ब्राह्मणकन्यासे विवाह करे तो वही अन्य स्त्रियोंकी अपेक्षा ज्येष्ठ, अधिक आदर-सत्कारके योग्य तथा विशेष गौरवकी अधिकारिणी होगी ।।
பீஷ்மர் கூறினார்— ஒரு பிராமணன் முதலில் மற்ற மூன்று வர்ணப் பெண்களை மணந்திருந்தாலும், பின்னர் பிராமணக் கன்னியை மணந்தால், அந்தப் பிராமணியே மூத்த மனைவியாகக் கருதப்படுவாள்; அவளே அதிக வணக்கத்திற்குரியவள்; சிறப்பு மரியாதைக்குரியவள். கணவனுக்குக் குளிப்பாட்டுதல், அலங்காரப் பொருட்களைத் தயாரித்தல், பல் சுத்தம் செய்யத் தாதுன்–மஞ்சனம் வழங்குதல், கண்களில் அஞ்சனம் இடுதல், தினசரி ஹோம-பூஜைக்கான ஹவ்யப் பொருட்களையும், பித்ருகர்மத்திற்கான கவ்யப் பொருட்களையும் திரட்டுதல், மேலும் இல்லத்தில் நடைபெறும் பிற தர்மசம்மதச் செயல்களில் துணைபுரிதல்—இவை அனைத்தும் பிராமண இல்லத்தில் பிராமணியே செய்ய வேண்டிய கடமைகள். அவள் இருக்கும் போது பிற வர்ணப் பெண்ணுக்கு இச்செயல்களைச் செய்ய அதிகாரமில்லை.
Verse 33
न तस्यां जातु तिष्ठन्त्यामन्या तत् कर्तुमहति । ब्राह्मणी त्वेव कुर्याद् वा ब्राह्मणस्य युधिष्ठिर
பீஷ்மர் கூறினார்—யுதிஷ்டிரா! பிராமணிப் (மனைவி) இருப்பினும், வேறு எந்தப் பெண்ணுக்கும் அந்தக் கடமைகளைச் செய்ய உரிமையில்லை. பிராமண கணவருக்கான சாஸ்திர விதிப்படி சேவைகள்—குளிப்பாட்டுதல், அலங்காரப் பொருட்களை அளித்தல், பல் சுத்தத்திற்கு தாதுன்-மஞ்சனம் வழங்குதல், கண்களில் அஞ்சனம் இடுதல், தினந்தோறும் ஹோம-பூஜைகளில் ஹவ்ய-கவ்யப் பொருட்களைத் தயாரித்தல், வீட்டின் பிற தர்மக் கிரியைகளில் துணைபுரிதல்—இவை அனைத்தையும் பிராமணியே செய்ய வேண்டும்.
Verse 34
अन्न पानं च माल्यं च वासांस्याभरणानि च । ब्राह्मण्यैतानि देयानि भर्तु: सा हि गरीयसी
பீஷ்மர் கூறினார்—உணவும் பானமும், மாலையும், ஆடைகளும், ஆபரணங்களும்—இவை அனைத்தையும் கணவருக்கு பிராமணியே அர்ப்பணிக்க வேண்டும்; ஏனெனில் இந்தக் கடமையில் அவளே மிக உயர்ந்த மரியாதைக்குரியவள்.
Verse 35
मनुनाभिद्िितं शास्त्र यच्चापि कुरुनन्दन । तत्राप्येष महाराज दृष्टो धर्म: सनातन:,महाराज कुरुनन्दन! मनुने भी जिस धर्मशास्त्रका प्रतिपादन किया है, उसमें भी यही सनातन धर्म देखा गया है
பீஷ்மர் கூறினார்—குருநந்தன மகாராஜா! மனு உரைத்த சாஸ்திரத்திலும் இதே சனாதன தர்மமே காணப்படுகிறது.
Verse 36
अथ चेदन्यथा कुर्याद् यदि कामाद् युधिष्ठिर । यथा ब्राह्मण चाण्डाल: पूर्वदृष्टस्तथैव स:
பீஷ்மர் கூறினார்—யுதிஷ்டிரா! ஆசையால் தூண்டப்பட்டு ஒரு பிராமணன் சாஸ்திர ஒழுக்கத்திற்கு மாறாக நடந்து கொண்டால், முன்பு கூறப்பட்ட ‘பிராமண-சாண்டாளன்’ போலவே அவன் கருதப்படுவான்.
Verse 37
ब्राह्मण्या: सदृश: पुत्र: क्षत्रियायाश्व यो भवेत् राजन् विशेषो यस्त्वत्र वर्णयोरुभयोरपि,राजन! ब्राह्मणके समान ही जो क्षत्रियाका पुत्र होगा, उसमें भी उभयवर्णसम्बन्धी अन्तर तो रहेगा ही
பீஷ்மர் கூறினார்—அரசே! க்ஷத்திரியப் பெண்ணில் பிறந்த மகன் குணங்களில் பிராமணனை ஒத்திருந்தாலும், இங்கு இரு வர்ணங்களுடனும் தொடர்புடைய ஒரு வேறுபாடு நிச்சயமாகவே நிலைத்திருக்கும்.
Verse 38
न तु जात्या समा लोके ब्राह्याण्या: क्षत्रिया भवेत् ब्राह्माण्या: प्रथम: पुत्रो भूयान् स्थाद् राजसत्तम
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ அரசர்களில் சிறந்தவனே! இவ்வுலகில் பிறப்புமரியாதையில் க்ஷத்திரியப் பெண் பிராமணப் பெண்ணுக்கு சமமல்ல. பிராமணப் பெண்ணின் முதற்பிறந்த மகனே அதிகச் சிறப்புடையவன் எனக் கருதப்பட வேண்டும்.
Verse 39
यथा न सदृशी जात_ु ब्राह्म॒ण्या: क्षत्रिया भवेत्
பீஷ்மர் கூறினார்—எவ்வாறு க்ஷத்திரியப் பெண் எப்போதும் பிராமணப் பெண்ணுக்கு உண்மையில் சமமாக முடியாதோ, அவ்வாறே.
Verse 40
श्रीक्ष राज्यं च कोशकश्ष क्षत्रियाणां युधिषछ्ठिर
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ யுதிஷ்டிரா! செல்வம் (லக்ஷ்மி), அரசாட்சி, அரசுக் களஞ்சியம்—இவை அனைத்தும் சாஸ்திரங்களில் க்ஷத்திரியருக்கே உரிய பொறுப்பாக விதிக்கப்பட்டுள்ளன. தன் தர்மத்தின்படி க்ஷத்திரியன் கடலால் சூழப்பட்ட பூமியளவும் ஆட்சி உரிமையையும், பெரும் செல்வத்தையும் நியாயமாகப் பெறலாம். ஓ மனிதர்களின் ஆண்டவனே! அரசன்—க்ஷத்திரியனே—தண்டத்தைத் தாங்குபவன்; க்ஷத்திரியனைத் தவிர வேறு யாராலும் உண்மையான பாதுகாப்புப் பணி நிகழாது.
Verse 41
विहितं दृश्यते राजन् सागरान्तां च मेदिनीम् | क्षत्रियो हि स्वधर्मेण श्रियं प्राप्रोति भूयसीम् । राजा दण्डधरो राजन रक्षा नान्यत्र क्षत्रियात्
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ அரசனே! கடலால் சூழப்பட்ட இப்பூமியின் ஆட்சி க்ஷத்திரியருக்கே விதிக்கப்பட்டதாக சாஸ்திரங்களில் காணப்படுகிறது. க்ஷத்திரியன் தன் தர்மத்தால் மிகுந்த செல்வச் சிறப்பைப் பெறுகிறான். ஓ அரசனே! அரசன் தண்டத்தைத் தாங்குபவன்; க்ஷத்திரியனைத் தவிர வேறு எங்கிருந்தும் பாதுகாப்பு கிடையாது—ஓ யுதிஷ்டிரா!
Verse 42
ब्राह्मणा हि महाभागा देवानामपि देवता: । तेषु राजन् प्रवर्तेत पूजया विधिपूर्वकम्,राजन! महाभाग! ब्राह्मण देवताओंके भी देवता हैं; अतः उनका विधिपूर्वक पूजन- आदर-सत्कार करते हुए ही उनके साथ बर्ताव करे
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ அரசனே, பெரும்பாக்கியவனே! பிராமணர்கள் தேவர்களுக்குமே தேவர்கள் எனக் கருதப்படுகின்றனர். ஆகவே, ஓ அரசனே, அவர்களிடம் விதிமுறையுடன் வழிபாடு செய்து மரியாதையோடு நடந்து கொள்; பணிவுடன் போற்றி, சேவை செய்து, உரிய மரியாதை செலுத்து.
Verse 43
प्रणीतमृषिभिर्ज्ञात्वा धर्म शाश्वतमव्ययम् । लुप्यमान स्वधर्मेण क्षत्रियो होष रक्षति,ऋषियोंद्वारा प्रतिपादित अविनाशी सनातन धर्मको लुप्त होता जानकर क्षत्रिय अपने धर्मके अनुसार उसकी रक्षा करता है
பீஷ்மர் கூறினார்—முனிவர்கள் நிறுவிய நித்தியமும் அழிவற்றதுமான தர்மத்தை அறிந்து, அது சிதைவுறுவதைப் பார்த்து, க்ஷத்திரியன் தன் ஸ்வதர்மத்தின்படி அதைக் காக்கிறான், ஓ அரசே।
Verse 44
दस्युभि्दियमाणं च धन दारांश्व॒ सर्वश: । सर्वेषामेव वर्णानां त्राता भवति पार्थिव:,डाकुओंद्वारा लूटे जाते हुए सभी वर्णोके धन और स्त्रियोंका राजा ही रक्षक होता है
பீஷ்மர் கூறினார்—கொள்ளையர்கள் எல்லாவிதமாகவும் செல்வத்தையும் பெண்களையும் கவர்ந்து செல்லும்போது, எல்லா வர்ணங்களுக்கும் காவலன் அரசனே ஆவான்।
Verse 45
भूयान् स्यात् क्षत्रियापुत्रो वैश्यापुत्रान्न संशय: । भूयस्तेनापि हर्तव्यं पितृवित्ताद् युधिष्ठिर
பீஷ்மர் கூறினார்—க்ஷத்திரியன் மகன் வைசியன் மகனைவிட மேலானவன்; இதில் ஐயமில்லை. ஆகவே, ஓ யுதிஷ்டிரா, மீதமுள்ள பித்ருச்செல்வத்தில் அவனுக்கும் அதிகப் பங்கு வழங்கப்பட வேண்டும்।
Verse 46
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें विवाहधर्मके प्रसंगमें स्त्रीकी प्रशंभानामक छियालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
யுதிஷ்டிரன் கூறினார்—ஓ அரசே, ஓ பிதாமஹா! பிராமணனின் செல்வப் பகிர்வுக்கான விதியை நீங்கள் முறையாக விளக்கியுள்ளீர். அப்படியெனில் மற்ற வர்ணங்களின் செல்வப் பகிர்வுக்கு என்ன விதி அமைய வேண்டும்?
Verse 47
भीष्म उवाच क्षत्रियस्यापि भायें द्वे विहिते कुरुनन्दन । तृतीया च भवेच्छूद्रा न तु दृष्टान्तत: स्मृता
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ குருநந்தனா! க்ஷத்திரியனுக்கும் சாஸ்திரம் உயர்ந்த வர்ணங்களில் இரு மனைவிகளை விதிக்கிறது. மூன்றாவதாக சூத்ர வர்ணத்தவளும் மனைவியாகலாம்; ஆனால் அது சாஸ்திரத்தில் முன்மாதிரி (த்ருஷ்டாந்தம்) என நினைவுறுத்தப்படவில்லை।
Verse 48
एष एव क्रमो हि स्यात् क्षत्रियाणां युधिष्ठिर अष्टधा तु भवेत् कार्य क्षत्रियस्वं जनाधिप,राजा युधिष्ठिर! क्षत्रियोंके लिये भी बँटवारेका यही क्रम है। क्षत्रियके धनको आठ भागोंमें विभक्त करना चाहिये
பீஷ்மர் கூறினார்—யுதிஷ்டிரா, க்ஷத்திரியருக்கான முறையும் இதுவே. மனிதரின் தலைவனே, க்ஷத்திரியனுக்குரிய செல்வம் எட்டு பங்குகளாகப் பகுக்கப்பட வேண்டும்.
Verse 49
क्षत्रियाया हरेत् पुत्रश्नतुरोंडशान् पितुर्धनात् । युद्धावहारिकं यच्च पितु: स्थात् स हरेत् तु तत्
பீஷ்மர் கூறினார்—க்ஷத்திரியனின் மகன் தந்தையின் பித்ருச்செல்வத்தில் இருந்து நான்கு பங்குகளை எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்; தந்தைக்கு உரிய போர்க்கருவிகள், ஆயுதச் சாமான்கள் எவை உள்ளனவோ அவையும் அவனே எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்.
Verse 50
वैश्यापुत्रस्तु भागांस्त्रीन् शूद्रापुत्रस्तथाष्टमम् । सो<पि दत्तं हरेत् पित्रा नादत्तं हर्तुमहति
பீஷ்மர் கூறினார்—வைசியப் பெண்ணின் மகன் மூன்று பங்குகளைப் பெற வேண்டும்; சூத்ரப் பெண்ணின் மகன் எட்டில் ஒரு பங்கையே பெற வேண்டும். அதுவும் தந்தை அளித்ததை மட்டுமே எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்; அளிக்கப்படாததை எடுத்துச் செல்ல அவனுக்கு உரிமை இல்லை.
Verse 51
एकैव हि भवेद् भार्या वैश्यस्य कुरुनन्दन । द्वितीया तु भवेत् शूद्रा न तु दृष्टान्ततः स्मृता
பீஷ்மர் கூறினார்—குருநந்தனா, வைசியனுக்கு நியமப்படி ஒரே மனைவியே இருக்க வேண்டும்—வைசிய குலத்திலிருந்து. இரண்டாம் மனைவி சூத்ரப் பெண்ணாக இருக்கலாம்; ஆனால் சாஸ்திரம் அதை முன்மாதிரியாகக் கூறுவதில்லை.
Verse 52
वैश्यस्य वर्तमानस्य वैश्यायां भरतर्षभ । शूद्रायां चापि कौन्तेय तयोविनियम: स्मृत:
பீஷ்மர் கூறினார்—பரதகுலச் சிறந்தவனே, கௌந்தேயா, இல்லறத்தில் நிலைத்துள்ள வைசியனுக்கு வைசிய மனைவியிலும் சூத்ர மனைவியிலும் மகன்கள் பிறந்தால், அவர்களுக்கான செல்வப் பங்கீட்டிலும் அதே விதியே நினைவில் கூறப்பட்டுள்ளது.
Verse 53
पज्चधा तु भवेत् कार्य वैश्यस्वं भरतर्षभ । तयोरपत्ये वक्ष्यामि विभागं च जनाधिप
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ பரதகுலச் சிறந்தவனே! வைசியரின் கடமைகளும் செயல்களும் ஐந்து பிரிவுகளாக ஒழுங்குபடுத்தப்பட வேண்டும். மேலும், அரசே, அவர்களின் சந்ததியின்பற்றிய சரியான வகைப்பாடும் பங்கீடும் நான் விளக்குவேன்.
Verse 54
भरतभूषण नरेश! वैश्यके धनको पाँच भागोंमें विभक्त करना चाहिये। फिर वैश्या और शूद्राके पुत्रोमें उस धनका विभाजन कैसे करना चाहिये, यह बताता हूँ ।।
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ பரதநந்தனே! வைசியத் தந்தையின் செல்வத்தில், வைசியா மனைவியால் பிறந்த மகன் நான்கு பங்குகளை எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்; ஓ பாரதா, சூத்ரா மனைவியால் பிறந்த மகனுக்குப் ஐந்தாம் பங்கு என்று ஸ்மிருதிகள் கூறுகின்றன.
Verse 55
सो5पि दत्तं हरेत् पित्रा नादत्तं हर्तुमरहति । त्रिभिर्वर्ण: सदा जात: शूद्रोडदेयधनो भवेत्
பீஷ்மர் கூறினார்—அவனும் தந்தை வெளிப்படையாக அளித்ததையே எடுத்துக்கொள்ளலாம்; அளிக்கப்படாததைப் பறிக்க அவனுக்கு உரிமை இல்லை. மூன்று உயர்வர்ணங்களின் கலப்பில் பிறந்த சூத்ரன் பொதுவாகச் செல்வம் ஒப்படைக்கத் தகாதவன் எனக் கருதப்படுகிறான்.
Verse 56
शूद्रस्य स्थात् सवर्णव भार्या नान्या कथंचन । समभागाश्र पुत्रा: स्युर्यदि पुत्रशतं भवेत्
பீஷ்மர் கூறினார்—சூத்ரனுக்குப் மனைவி அவனுடைய வர்ணத்திலேயே இருக்க வேண்டும்; வேறு எவ்விதத்திலும் அல்ல. அவனுடைய மகன்கள், நூறு பேர் இருந்தாலும், தந்தைச் செல்வத்தில் சம பங்குக்குரியவர்கள்.
Verse 57
जातानां समवर्णाया: पुत्राणामविशेषत: । सर्वेषामेव वर्णानां समभागो धनात् स्मृत:,समस्त वर्णोके सभी पुत्रोंका, जो समान वर्णकी स्त्रीसे उत्पन्न हुए हैं, सामान्यतः: पैतृक धनमें समान भाग माना गया है
பீஷ்மர் கூறினார்—சம வர்ண மனைவியால் பிறந்த மகன்களுக்கு வேறுபாடு இன்றி தந்தைச் செல்வத்தில் சம பங்கு என்று ஸ்மிருதிகள் நினைவுறுத்துகின்றன; இந்த நியமம் எல்லா வர்ணங்களுக்கும் பொருந்தும் எனக் கூறப்படுகிறது.
Verse 58
ज्येष्ठस्य भागो ज्येष्ठ: स्थादेकांशो यः प्रधानत: । एष दायविदधि: पार्थ पूर्वमुक्त: स्वयम्भुवा
குந்திநந்தனனே! மூத்த மகனுக்குரிய பங்கும் மூத்த பங்காகவே கருதப்படும்; முதன்மையாக அவனுக்கு ஒரு பங்கு கூடுதலாக வழங்கப்படும். பித்ருசொத்து பகிர்வின் இந்த விதியை முன்னொரு காலத்தில் ஸ்வயம்பூ பிரம்மா உரைத்தார்.
Verse 59
समवर्णासु जातानां विशेषो<स्त्यपरो नृप । विवाहवैशिष्ट्यकृत: पूर्वपूर्वो विशिष्यते
நரேஸ்வரனே! ஒரே வர்ணத்தையுடைய பெண்களிடமிருந்து பிறந்த மகன்களிடையிலும் இன்னொரு வேறுபாடு உண்டு. திருமணத்தின் சிறப்புநிலை காரணமாக அவர்களிடையிலும் படிநிலை உண்டாகிறது—முதல் திருமண மனைவியிடமிருந்து பிறந்தவன் உயர்ந்தவன்; பின்னர் திருமண மனைவியிடமிருந்து பிறந்தவன் இளையவன் எனக் கருதப்படுகிறான்.
Verse 60
हरेज्ज्येष्ठ: प्रधानांशमेकं तुल्यासु तेष्वपि | मध्यमो मध्यमं चैव कनीयांस्तु कनीयसम्
சமநிலையுடைய பெண்களிடமிருந்து பிறந்த மகன்களிடையிலும் மூத்தவன் ஒரு முதன்மை (மூத்த) பங்கைக் கொள்ளட்டும்; நடுவன் நடுப்பங்கை, இளையவன் இளைய பங்கைக் கொள்ள வேண்டும்.
Verse 61
एवं जातिषु सर्वासु सवर्ण: श्रेष्ठतां गत: । महर्षिरपि चैतद् वै मारीच: काश्यपोडब्रवीत्
இவ்வாறு எல்லா சமூகங்களிலும் ஒரே வர்ணத்தையுடைய பெண்ணிடமிருந்து பிறந்த மகனே சிறந்தவன் எனக் கருதப்படுகிறான். மரீசியின் மகனான மகரிஷி காச்யபரும் இதே நியமத்தையே உரைத்தார்.
Verse 96
तत्र जातेष्वपत्येषु द्विगुणं स्यथाद् युधिष्ठिर । शूद्रजातिकी स्त्रीको अपनी शय्यापर सुलाकर ब्राह्मण अधोगतिको प्राप्त होता है। साथ ही शास्त्रीय विधिके अनुसार वह प्रायश्चित्तका भागी होता है। युधिष्ठिर! शूद्राके गर्भसे संतान उत्पन्न करनेपर ब्राह्मणको दूना पाप लगता है और उसे दूने प्रायश्चित्तका भागी होना पड़ता है
யுதிஷ்டிரா! சூத்ர வர்க்கப் பெண்ணுடன் படுக்கைச் சேர்க்கை கொண்டால் பிராமணன் தாழ்நிலையை அடைகிறான்; சாஸ்திர விதிப்படி பிராயச்சித்தத்திற்கும் உரியவனாகிறான். சூத்ர கர்ப்பத்தில் பிள்ளை பெறினால் பிராமணனின் பாவம் இரட்டிப்பாகக் கணிக்கப்படும்; பிராயச்சித்தமும் இரட்டிப்பாகும்.
Verse 383
भूयो भूयो<5पि संहार्य: पितृवित्ताद् युधिष्ठिर । क्षत्रियकन्या संसारमें अपनी जातिद्दारा ब्राह्मण-कन्याके बराबर नहीं हो सकती। नृपश्रेष्ठ! इसी प्रकार ब्राह्मणीका पुत्र क्षत्रियाके पुत्रसे प्रथम एवं ज्येष्ठ होगा। युधिष्ठिर! इसलिये पिताके धनमेंसे ब्राह्मणीके पुत्रको अधिक-अधिक भाग देना चाहिये
பீஷ்மர் கூறினார்—யுதிஷ்டிரா! தந்தையின் செல்வத்தைப் பகிரும் போது இந்தக் கருத்தை மீண்டும் மீண்டும் நினைவில் கொள்ள வேண்டும். சமூக ஒழுங்கில் க்ஷத்திரியக் கன்னி பிறப்பின் காரணமாக பிராமணக் கன்னிக்குச் சமமாகக் கருதப்படுவதில்லை. அதுபோலவே, அரசர்களில் சிறந்தவனே, பிராமணிப் பெண்ணில் பிறந்த மகன் க்ஷத்திரியப் பெண்ணில் பிறந்த மகனை விட முன்னதாகவும் மூத்தவனாகவும் மதிக்கப்படுகிறான். ஆகவே, யுதிஷ்டிரா, தந்தையின் சொத்தில் பிராமணியின் மகனுக்கு அதிகப் பங்கை அளிக்க வேண்டும்.
Verse 396
क्षत्रियायास्तथा वैश्या न जातु सदृशी भवेत् । जैसे क्षत्रिया कभी ब्राह्मणीके समान नहीं हो सकती वैसे ही वैश्या भी कभी क्षत्रियाके तुल्य नहीं हो सकती
எவ்வாறு க்ஷத்திரியப் பெண் பிராமணிக்குச் சமமாக இருக்க முடியாதோ, அவ்வாறே வைசியப் பெண்ணும் க்ஷத்திரியப் பெண்ணுக்கு இணையாக இருக்க முடியாது.
Frequently Asked Questions
A livelihood-driven act (net fishing) unintentionally harms many fish and ensnares an ascetic; the dilemma is how to weigh economic activity against non-harm and the duties created by long shared residence with vulnerable beings.
Ethical responsibility is relational and cumulative: sustained proximity (saṃvāsa) generates protective obligations, and compassion can require limiting one’s gain when it produces avoidable suffering to co-inhabitants.
No explicit phalaśruti appears in the provided verses; the chapter functions as a didactic exemplum whose significance lies in framing later adjudication and in illustrating dharma through precedent rather than promised ritual merit.