
शरभप्रादुर्भावो नाम षण्णवतितमोऽध्यायः (जलन्धरविमर्दनम्)
நைமிஷாரண்யத்தில் முனிவர்கள் சூதரை வினவுகின்றனர்—ஜடாமௌலி, பகநேத்ரஹர ஹரன் ஜலந்தரனை எவ்வாறு வதைத்தான்? சூதர் கூறுகிறார்: ஜலமண்டலத்தில் தோன்றிய ஜலந்தரன் தவவலத்தால் பேராற்றல் பெற்றான்; தேவர், கந்தர்வர், யக்ஷர், ராக்ஷசர் மற்றும் பிரம்மாவையும் வென்று விஷ்ணுவுடன் நீண்ட போர் செய்து, விஷ்ணுவையும் தோற்கடித்து சங்கரனை ‘அஜித’ எனச் சவால் செய்தான். பிரம்மவாக்கை காக்கவும் உலகைக் காக்கும் கடமையாலும் சிவன் நந்தி-கணங்களுடன் போருக்கு நிற்கிறான். அகந்தையால் ஜலந்தரன் தன் வலிமையைப் புகழ்ந்து (இந்திராதிகளை அடக்குதல், கங்கைத் தடுப்பு, கருடனைப் பிணைத்தல், பெண்களைப் பறித்தல் முதலியவை) பேசுகிறான்; சிவன் கண்நெருப்பால் அவன் ரதத்தை எரித்து, பாதாங்குஷ்டத்தால் கடலில் ரதச்சக்கரத்தை உருவாக்கி அவனைப் போருக்கு அழைக்கிறான். ஜலந்தரன் சுதர்சனத்தை ஒத்த சக்கரத்தைப் பிடிக்க முயன்றபோது அதே சக்கரத்தால் இரண்டாக வெட்டப்பட்டு விழுகிறான்; அவன் இரத்தம் ருத்ரநியோகத்தால் மாம்சம்போல் மாறி ‘ரக்தகுண்டம்’ போலத் தோன்றுகிறது. தேவர்கள் ஜயகோஷம் செய்கின்றனர்; பலश्रுதி—‘ஜலந்தரவிமர்தனம்’ வாசித்தல்/கேட்கல்/கேட்பித்தல் மூலம் சிவகண-அனுகிரகச் சித்தி கிடைக்கும்; முடிவை நிர்ணயிப்பது சிவானுகிரகமே என்ற உணர்வு உறுதியாகிறது.
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे शरभप्रादुर्भावो नाम षण्णवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः जलन्धरं जटामौलिः पुरा जम्भारिविक्रमम् कथं जघान भगवान् भगनेत्रहरो हरः
இவ்வாறு ஸ்ரீலிங்க மகாபுராணத்தின் பூர்வபாகத்தில் ‘சரபப் பிராதுர்பாவம்’ எனும் தொண்ணூற்றேழாம் அதிகாரம். ரிஷிகள் கூறினர்—“ஜடாமௌலி, பகனேத்ரஹரன், ஒருகாலத்தில் ஜம்பாரி (இந்திரன்) வீரத்தையும் மிஞ்சிய பகவான் ஹரன் ஜலந்தரனை எவ்வாறு வதம் செய்தான்?”
Verse 2
वक्तुमर्हसि चास्माकं रोमहर्षण सुव्रत सूत उवाच जलन्धर इति ख्यातो जलमण्डलसंभवः
“ரோமஹர்ஷணரே, சுவிரதரே! இதை எங்களுக்கு விளக்கத் தகுதியுடையவர் நீரே.” சூதர் கூறினார்—“அவன் ‘ஜலந்தரன்’ என்று புகழ்பெற்றவன்; நீர்மண்டலத்திலிருந்து தோன்றியவன்.”
Verse 3
आसीदन्तकसंकाशस् तपसा लब्धविक्रमः तेन देवाः सगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः
அவன் அந்தகன் (மரணம்) போல் தோன்றினான்; தவத்தால் தடுக்கமுடியாத வீரத்தைப் பெற்றான். அவனால் தேவர்கள்—கந்தர்வர், யக்ஷர், நாகர், ராக்ஷசர் உடனே—பயம் மற்றும் துயரத்தில் கலங்கினர்.
Verse 4
निर्जिताः समरे सर्वे ब्रह्मा च भगवानजः जित्वैव देवसंघातं ब्रह्माणं वै जलन्धरः
போரில் அனைவரும் தோற்றனர்—சுயம்பூ பகவான் பிரம்மாவும் கூட. தேவர்கூட்டத்தை வென்று, ஜலந்தரன் நிச்சயமாக பிரம்மாவையும் வென்றான்.
Verse 5
जगाम देवदेवेशं विष्णुं विश्वहरं गुरुम् तयोः समभवद्युद्धं दिवारात्रम् अविश्रमम्
அவன் தேவர்களின் தேவன், உலகைத் தாங்கும், வணங்கத்தக்க குருவான விஷ்ணுவை அணைந்தான். இருவருக்கும் இடையில் பகலும் இரவும் இடைவிடாது போர் எழுந்தது.
Verse 6
जलन्धरेशयोस्तेन निर्जितो मधुसूदनः जलन्धरो ऽपि तं जित्वा देवदेवं जनार्दनम्
ஜலந்தராதிபதியுடன் நடந்த அந்தப் போரில் மதுசூதனன் (விஷ்ணு) அடக்கப்பட்டான். தேவர்களின் தேவன் ஜனார்தனனை வென்று ஜலந்தரனும் வெற்றியுடன் நின்றான்.
Verse 7
प्रोवाचेदं दितेः पुत्रान् न्यायधीर्जेतुमीश्वरम् सर्वे जिता मया युद्धे शङ्करो ह्यजितो रणे
அப்போது நியாயதீ (தந்திரமும் தீர்ப்பும் அறிந்தவன்) திதியின் புதல்வர்களிடம் கூறினான்—“போரில் நான் அனைவரையும் வென்றேன்; ஆனால் ஈசன் சங்கரன் போரில் உண்மையிலே வெல்லமுடியாதவன்.”
Verse 8
तं जित्वा सर्वमीशानं गणपैर् नन्दिना क्षणात् अहमेव भवत्वं च ब्रह्मत्वं वैष्णवं तथा
நந்தியின் கணங்களால் ஒரு கணத்தில் அனைத்திலும் நிறைந்த ஈசானனை வென்று அவன் கூறினான்—“நானே பவ (சிவ) பதத்தையும், அதுபோல பிரம்மா மற்றும் விஷ்ணு பதங்களையும் ஏற்றுக் கொள்வேன்।”
Verse 9
वासवत्वं च युष्माकं दास्ये दानवपुङ्गवाः जलन्धरवचः श्रुत्वा सर्वे ते दानवाधमाः
“மேலும் நீங்கள், தானவர்களில் முதன்மையோர், சேவகத்தால் வாசவ (இந்திர) பதத்தை அடைவீர்கள்.” ஜலந்தரனின் சொற்களை கேட்ட அந்த கீழ்மையான தானவர்கள் அனைவரும் அவன் ஆணையை ஏற்றனர்।
Verse 10
जगर्जुरुच्चैः पापिष्ठा मृत्युदर्शनतत्पराः दैत्यैरेतैस्तथान्यैश् च रथनागतुरङ्गमैः
அந்த மிகப் பாவமிகு தைத்தியர்கள் உரக்கக் கர்ஜித்தனர்; பகைவரின் முன் மரணத்தைத் தெளிவாகக் காட்டத் துடித்தனர்; இவர்கள் மற்றும் பிற அசுரர்களுடன் தேர்கள், யானைகள், வேகக் குதிரைகள் உடன் பாய்ந்து சென்றனர்।
Verse 11
संनद्धैः सह संनह्य शर्वं प्रति ययौ बली भवो ऽपि दृष्ट्वा दैत्येन्द्रं मेरुकूटमिव स्थितम्
அந்த வல்லவன் தானும் ஆயுதம் அணிந்து, முழுச் சீரமைந்த வீரர்களுடன் சர்வனை நோக்கி சென்றான். மேரு சிகரம்போல் அசையாது நின்ற தைத்தியேந்திரனைப் பார்த்த பவ (சிவன்) கூட அவனை அசையா வலிமையின் தேஜஸ்புஞ்சமாகக் கண்டான்।
Verse 12
अवध्यत्वम् अपि श्रुत्वा तथान्यैर् भगनेत्रहा ब्रह्मणो वचनं रक्षन् रक्षको जगतां प्रभुः
அவன் ‘அவத்யன்’ (கொல்ல இயலாதவன்) என்று கேட்டபோதும், பிறராலும் அதே சொல்லப்பட்டதையும் கேட்டபோதும், பகநேத்ரஹா எனும் உலகப் பிரபு சிவன், பிரம்மாவின் வாக்கை காத்து எல்லா உயிர்களுக்கும் காவலனாக நிலைத்தான்।
Verse 13
सांबः सनन्दी सगणः प्रोवाच प्रहसन्निव किं कृत्यमसुरेशान युद्धेनानेन सांप्रतम्
சாம்பன், நந்தி மற்றும் கணங்களுடன் சேர்ந்து புன்னகைத்தவாறு கூறினான்: 'அசுரர்களின் தலைவனே, இப்போது இந்தப் போரினால் என்ன பயன் விளையப்போகிறது?'
Verse 14
मद्बाणैर्भिन्नसर्वाङ्गो मर्तुमभ्युद्यते मुदा जलन्धरो ऽपि तद्वाक्यं श्रुत्वा श्रोत्रविदारणम्
'என் அம்புகளால் உடல் முழுவதும் துளைக்கப்பட்டு, அவன் மகிழ்ச்சியுடன் இறக்கத் தயாராகிறான்.' காதுகளைப் பிளக்கும் அந்த வார்த்தைகளைக் கேட்டு ஜலந்தரனும்...
Verse 15
सुरेश्वरमुवाचेदं सुरेतरबलेश्वरः वाक्येनालं महाबाहो देवदेव वृषध्वज
அசுரர் படையின் தலைவன் தேவர்களின் தலைவனிடம் (சிவனிடம்) கூறினான்: 'நீண்ட கைகளை உடையவரே! தேவர்களுக்கெல்லாம் தேவரே! காளைக் கொடியை உடையவரே! வார்த்தைகள் போதும்.'
Verse 16
चन्द्रांशुसन्निभैः शस्त्रैर् हर योद्धुमिहागतः निशम्यास्य वचः शूली पादाङ्गुष्ठेन लीलया महांभसि चकाराशु रथाङ्गं रौद्रमायुधम्
'ஹரனே! சந்திரனின் கதிர்களைப் போன்ற ஆயுதங்களுடன் போரிட வந்துள்ளான்.' அவனது வார்த்தைகளைக் கேட்ட சூலாயுதபாணி (சிவன்), விளையாட்டாகத் தன் கால் பெருவிரலால் பெருங்கடலில் உடனடியாக ஒரு பயங்கரமான சக்கரத்தை உருவாக்கினார்.
Verse 17
कृत्वार्णवांभसि सितं भगवान् रथाङ्गं स्मृत्वा जगत्त्रयमनेन हताः सुराश् च दक्षान्धकान्तकपुरत्रययज्ञहर्ता लोकत्रयान्तककरः प्रहसंतदाह
பகவான் கடல் நீரில் அந்த வெண்மையான சக்கரத்தை உருவாக்கி மூன்று உலகங்களையும் நினைவுகூர்ந்தார். தட்சன், அந்தகன், திரிபுரம் ஆகியவற்றை அழித்தவரும், வேள்வியை அழித்தவரும், மூன்று உலகங்களையும் முடிவுக்குக் கொண்டுவர வல்லவருமான இறைவன் சிரித்துக்கொண்டே கூறினார்.
Verse 18
पादेन निर्मितं दैत्य जलन्धर महार्णवे बलवान् यदि चोद्धर्तुं तिष्ठ योद्धुं न चान्यथा
ஏ தைத்ய ஜலந்தரா! மாபெரும் கடலில் இறைவனின் பாதத்தால் உருவாக்கப்பட்ட நீ—உண்மையில் வலிமையுடையவனாய் உயர விரும்பினால், போருக்கு முன் நில்; வேறு வழியில்லை।
Verse 19
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्रोधेनादीप्तलोचनः प्रदहन्निव नेत्राभ्यां प्राहालोक्य जगत्त्रयम्
அந்த சொற்களை கேட்டவுடன் அவன் கோபத்தால் எரியும் கண்களுடன் ஆனான்; பார்வையாலேயே திரிலோகத்தையும் எரிப்பதுபோல் மூவுலகை நோக்கி, பின்னர் பேசினான்।
Verse 20
जलन्धर उवाच गदामुद्धृत्य हत्वा च नन्दिनं त्वां च शङ्कर हत्वा लोकान्सुरैः सार्धं डुण्डुभान् गरुडो यथा
ஜலந்தரன் கூறினான்—கதையை உயர்த்தி நந்தியையும் உன்னையும், ஓ சங்கரா, கொல்வேன்; தேவர்களுடன் கூடிய உலகங்களையும் தாக்கி நசுக்குவேன்—கருடன் டுண்டுபங்களை நசுக்குவது போல।
Verse 21
हन्तुं चराचरं सर्वं समर्थो ऽहं सवासवम् को महेश्वर मद्बाणैर् अच्छेद्यो भुवनत्रये
இந்திரனுடன் கூடிய தேவர்களோடு சேர்ந்து அசையும்-அசையாத அனைத்தையும் அழிக்க நான் வல்லவன். ஓ மகேஸ்வரா, மூவுலகில் என் அம்புகளால் வெட்டப்படாதவன் யார்?
Verse 22
बालभावे च भगवान् तपसैव विनिर्जितः ब्रह्मा बली यौवने वै मुनयः सुरपुङ्गवैः
பால்யத்திலும் பகவான் தவத்தினாலேயே வசியமானார்; இல்லையெனில் அஜேயன். யௌவனத்தில் வலிமைமிக்க பிரம்மாவும் வெல்லப்பட்டான்; அதுபோல தேவர்களில் சிறந்தவர்களுடன் முனிவர்களும் அடக்கப்பட்டனர்।
Verse 23
दग्धं क्षणेन सकलं त्रैलोक्यं सचराचरम् तपसा किं त्वया रुद्र निर्जितो भगवानपि
ஒரே கணத்தில் நீ அசைவும் அசையாததும் உட்பட முழு மும்முலகையும் எரித்துவிட்டாய். ஓ ருத்ரா, எந்தத் தவத்தால் நீ பகவானையும் வென்றாய்?
Verse 24
इन्द्राग्नियमवित्तेशवायुवारीश्वरादयः न सेहिरे यथा नागा गन्धं पक्षिपतेरिव
இந்திரன், அக்னி, யமன், குபேரன், வாயு, வருணன், ஈஸ்வரன் முதலியோர் அதைத் தாங்க இயலவில்லை—பறவைகளின் அரசன் கருடனின் மணத்தை நாகங்கள் தாங்காததுபோல்.
Verse 25
न लब्ध्वा दिवि भूमौ च बाहवो मम शङ्कर समस्तान्पर्वतान्प्राप्य घर्षिताश् च गणेश्वर
ஓ கணேஸ்வரா, ஓ சங்கரா! என் கரங்கள் விண்ணிலும் மண்ணிலும் (அதன்) எல்லையைப் பெறாமல், எல்லா மலைகளையும் எட்டி உராய்ந்து சிதைந்தன.
Verse 26
गिरीन्द्रो मन्दरः श्रीमान् नीलो मेरुः सुशोभनः घर्षितो बाहुदण्डेन कण्डूनोदार्थम् आपतत्
மலைகளின் அரசன்—மகிமைமிக்க மந்தரமும், கருநிறத்துடன் அழகுற விளங்கும் மேருவும்—கைத் தண்டுபோன்ற முன்கையால் உரசப்பட்டு, அரிப்பைத் தீர்க்க கீழே விரைந்தது.
Verse 27
गङ्गा निरुद्धा बाहुभ्यां लीलार्थं हिमवद्गिरौ नारीणां मम भृत्यैश् च वज्रो बद्धो दिवौकसाम्
இமயத்தில் விளையாட்டுக்காக கரங்களால் கங்கையைத் தடுத்து நிறுத்தினார்கள்; மேலும் பெண்களின் பொருட்டு, விண்ணுலக வாசிகளிடையே என் பணியாளர்கள் இந்திரனின் வஜ்ரத்தையும் கட்டிப் போட்டார்கள்.
Verse 28
वडवाया मुखं भग्नं गृहीत्वा वै करेण तु तत्क्षणादेव सकलं चैकार्णवमभूदिदम्
வடவா-சக்தியின் உடைந்த முகத்தை கையால் பற்றிய உடனே, அதே கணத்தில் இவ்வுலகம் முழுவதும் ஒரே மகா-ஏகார்ணவமாக (ஒரே பேர்கடலாக) ஆனது।
Verse 29
ऐरावतादयो नागाः क्षिप्ताः सिन्धुजलोपरि सरथो भगवानिन्द्रः क्षिप्तश् च शतयोजनम्
ஐராவத முதலிய நாகர்கள் கடல் நீர்மேல் எறியப்பட்டனர்; ரதத்துடன் கூடிய பகவான் இந்திரனும் நூறு யோஜனை தூரம் தள்ளப்பட்டான்।
Verse 30
गरुडो ऽपि मया बद्धो नागपाशेन विष्णुना उर्वश्याद्या मया नीता नार्यः कारागृहान्तरम्
கருடனையும் நான் விஷ்ணுவின் நாகபாசத்தால் கட்டினேன்; உர்வசி முதலிய பெண்களை நான் சிறையின் உள்ளகத்திற்குக் கொண்டு சென்றேன்।
Verse 31
कथंचिल्लब्धवान् शक्रः शचीमेकां प्रणम्य माम् मां न जानासि दैत्येन्द्रं जलन्धरमुमापते
எப்படியோ சக்ரன் (இந்திரன்) எனக்கு வணங்கி சசியை மட்டும் மீட்டான்; உமாபதியே! என்னை—தைத்யேந்திரன் ஜலந்தரன்—அறியவில்லையா?
Verse 32
सूत उवाच एवमुक्तो महादेवः प्रादहद्वै रथं तदा तस्य नेत्राग्निभागैककलार्धार्धेन चाकुलम्
சூதர் கூறினார்—இவ்வாறு சொல்லப்பட்டதும் மகாதேவன் அப்பொழுதே அந்த ரதத்தை எரித்தான்; தன் கண்-அக்னியின் ஒரு பகுதியிலுள்ள ஒரே கலையின் அரை-அரையளவினால்கூட அதை கலங்கச் செய்தான்।
Verse 33
दैत्यानामतुलबलैर्हयैश् च नागैर् दैत्येन्द्रास् त्रिपुररिपोर् निरीक्षणेन नागाद् वैशसम् अनुसंवृतश् च नागैर् देवेशं वचनमुवाच चाल्पबुद्धिः
அளவிலா வலமுடைய குதிரைகளாலும் நாகப் படைகளாலும் துணைபெற்ற தைத்யேந்திரர்கள், திரிபுராரி சிவனின் ஒரே பார்வையாலே நடுங்கினர். நாகங்களால் சூழப்பட்டு பேராபத்தில் அகப்பட்ட அந்த மந்தபுத்தி, தேவேசனிடம் வாக்குரைத்தான்.
Verse 34
किं कार्यं मम युधि देवदैत्यसंघैर् हन्तुं यत्सकलमिदं क्षणात्समर्थः यत्तस्माद्भयमिहनास्ति योद्धुम् ईश वाञ्छैषा विपुलतरा न संशयो ऽत्र
போரில் தேவர்-தைத்யக் கூட்டங்கள் என்னை கொல்ல வேண்டிய அவசியம் என்ன, நான் இந்த முழுப் படையையும் ஒரு கணத்தில் அழிக்க வல்லவன் என்றால்? ஆகவே, ஈசனே, இங்கே போரிட அச்சமில்லை. என் ஆசை மிகப் பெரிது—இதில் ஐயமில்லை.
Verse 35
तस्मात्त्वं मम मदनारिदक्षशत्रो यज्ञारे त्रिपुररिपो ममैव वीरैः भूतेन्द्रैर्हरिवदनेन देवसंघैर् योद्धुं ते बलमिह चास्ति चेद्धि तिष्ठ
ஆகவே, மன்மதனை வென்றவனே, தக்ஷனின் அகந்தையைத் தகர்த்தவனே, யஜ்ஞத்திற்கு எதிரியானவனே, திரிபுராரியே! இங்கே போரிடும் வலிமை உன்னிடம் உண்மையாய் இருந்தால் நிலைத்து நில்; என் வீரர்களை எதிர்கொள்—பூதேந்திரர்கள், தேவர் கூட்டங்கள், முன்னணியில் ஹரியுடன்.
Verse 36
इत्युक्त्वाथ महादेवं महादेवारिनन्दनः न चचाल न सस्मार निहतान्बान्धवान्युधि
இவ்வாறு மகாதேவனிடம் கூறிய பின், மகாதேவனின் பகைவனின் மகன் அசையாமல் நின்றான். அவன் அசையவும் இல்லை; போரில் கொல்லப்பட்ட தன் உறவினரையும் நினைக்கவும் இல்லை.
Verse 37
दुर्मदेनाविनीतात्मा दोर्भ्यामास्फोट्य दोर्बलात् सुदर्शनाख्यं यच्चक्रं तेन हन्तुं समुद्यतः
தீய அகந்தையால் மயங்கி, அடக்கமற்ற மனத்துடன், அவன் தன் தோள்களை ஒன்றோடொன்று மோதச் செய்து பெருமிதம் காட்டினான். பின்னர் ‘சுதர்சன’ எனப்படும் சக்கரத்தை நம்பி, கொல்லத் தயாரானான்.
Verse 38
दुर्धरेण रथाङ्गेन कृच्छ्रेणापि द्विजोत्तमाः स्थापयामास वै स्कन्धे द्विधाभूतश् च तेन वै
ஓ இருபிறப்பில் சிறந்தவர்களே, தாங்க இயலாத ரதாங்கம் (சக்கரம்) அவன் மிகுந்த முயற்சியுடன் தோளில் வைத்தான்; அதே செயலில் அது இரண்டாகப் பிளந்தது.
Verse 39
कुलिशेन यथा छिन्नो द्विधा गिरिवरो द्विजाः पपात दैत्यो बलवान् अञ्जनाद्रिरिवापरः
ஓ இருபிறப்பினரே, வஜ்ரத்தால் வெட்டப்பட்ட மாபெரும் மலை இரண்டாகப் பிளந்து விழுவது போல, அந்த வலிமைமிக்க தைத்யனும் இன்னொரு அஞ்சனாத்ரி போல் வீழ்ந்தான்.
Verse 40
तस्य रक्तेन रौद्रेण सम्पूर्णम् अभवत्क्षणात् तद्रक्तमखिलं रुद्रनियोगान्मांसमेव च
ஒரு கணத்தில் அவனுடைய கொந்தளிக்கும் இரத்தம் அனைத்தையும் நிரப்பியது; ருத்ரனின் ஆணையால் அந்த முழு இரத்தமும் மாம்சமாகவும் மாறியது.
Verse 41
महारौरवमासाद्य रक्तकुण्डमभूदहो जलन्धरं हतं दृष्ट्वा देवगन्धर्वपार्षदाः
அச்சமூட்டும் மகாரௌரவத்தை அடைந்து, அய்யோ, அது இரத்தக் குண்டமாக ஆனது. ஜலந்தரன் கொல்லப்பட்டதைப் பார்த்து தேவர்கள், கந்தர்வர்கள், சிவபார்ஷதர்கள் சாட்சியாக நின்றனர்.
Verse 42
सिंहनादं महत्कृत्वा साधु देवेति चाब्रुवन् यः पठेच्छृणुयाद्वापि जलन्धरविमर्दनम्
அவர்கள் பெரும் சிங்கநாதம் செய்து, “சாது, ஓ தேவா!” என்று உரைத்தனர். ஜலந்தர-விமர்தனத்தின் இந்த வரலாற்றை யார் பாராயணம் செய்கிறாரோ அல்லது கேட்கிறாரோ, அவர் பதி எனும் ஆண்டவனின் அருளால் உயர்வடைகிறார்.
Verse 43
श्रावयेद्वा यथान्यायं गाणपत्यमवाप्नुयात्
அல்லது முறையின்படி இதை ஓதச் செய்வோர் கணபதித் தன்மையை அடைவார்—சரியான அனுஷ்டானத்தால் சிவகணப் பதவிக்கு தகுதியாவார்।
Jalandhara is described as ‘jalamandala-sambhava’ (born from the watery sphere) and ‘antaka-sankasha’ (death-like in terror), empowered by intense tapas that grants extraordinary martial dominance over devas and even challenges Vishnu.
Shiva burns Jalandhara’s chariot with the fire of his eye (netra-agni) and fashions a formidable rathanga/chakra in the ocean by mere play (lila). When Jalandhara attempts to wield/withstand the weapon, he is split in two and falls, demonstrating the supremacy of Shiva’s tejas over demonic pride.
The episode teaches that tapas and power, when allied with arrogance and adharma, culminate in self-destruction; dharma is ultimately protected by Shiva, and true auspiciousness arises from surrender, devotion, and alignment with cosmic order rather than conquest.
The chapter’s phala-shruti states that one who reads, hears, or properly recites the ‘Jalandhara-vimardana’ attains ‘gāṇapatya’—interpretable as Shiva’s gaṇa-related grace, protection, and spiritual accomplishment within the Shaiva fold.