Adhyaya 237: The Two Vedic Paths: Karma, Knowledge, and the Inner Self (Adhyatma)
அத்தியாயம் 237-இல் முனிவர்கள் வேதத்தில் தோன்றும் முரண்பாட்டை கேட்கிறார்கள்—‘குரு கர்ம’ (செயல் செய்) என்றும் ‘த்யஜ’ (துற) என்றும். வியாசர் வேத ஆதாரமான இரு மார்க்கங்களை விளக்குகிறார்: ப்ரவ்ருத்தி-தர்மம் (வெளிமுக, கர்மமையம்) மற்றும் நிவ்ருத்தி (உள்முக, சன்னியாச/வைராக்யமையம்). கர்மம் பலபந்தத்தால் தேஹியை மீண்டும் மீண்டும் பிறப்பில் கட்டுகிறது; வித்யா/ஞானம் விடுதலை அளித்து பிறப்பு-இறப்பு, முதுமை, துயரம் அற்ற அவ்யக்த அக்ஷர பிரம்மத்தை அடையச் செய்கிறது. பின்னர் அத்யாத்ம விளக்கத்தில் பஞ்சமஹாபூதங்கள், அவற்றின் இந்திரியத் தொடர்புகள், விஷயங்கள்→மனம்→புத்தி→மஹத்தத்துவம்→அவ்யக்தம் என்ற படிநிலை, மேலும் க்ஷேத்ரஜ்ஞன் (சாட்சி ஆத்மா) பங்கு கூறப்படுகிறது. இறுதியில் யோகத்தில் சங்கல்ப நிக்ரஹம், மன நிலைபேறு, சத்த்வ-ரஜஸ்-தமஸ் குணவிவேகம், அசங்கம் ஆகியவற்றை உணர்த்தி, இந்த ‘ரகசிய’ உபதேசம் தகுதியான சீடருக்கே கட்டுப்பாட்டுடன் வழங்கப்பட வேண்டும் என வலியுறுத்துகிறது।
Chapter Arc
{"opening_hook":"The sages raise a sharp hermeneutic problem: the Veda seems to command both action (“kuru karma”) and the abandonment of action (“tyaja”), so which is truly authoritative?","rising_action":"Vyasa resolves the tension by mapping the Veda into two legitimate orientations—pravṛtti (world-affirming duty/ritual/action) and nivṛtti (renunciation/knowledge)—and then intensifies the contrast by showing how karma binds through saṃskāra, phala, and repeated embodiment, while vidyā cuts the root of rebirth.","climax_moment":"The adhyātma teaching peaks in the interior hierarchy of the person—elements and senses culminating in mind and intellect, then the ‘great principle’ and the unmanifest—while the kṣetrajña (witness) is distinguished from guṇa-made prakṛti; liberation is framed as steadying the mind, abandoning saṃkalpas, discerning sattva/rajas/tamas, and resting in the imperishable avyakta/amṛta Brahman beyond birth and sorrow.","resolution":"The chapter closes by marking this instruction as the ‘secret of all Vedas’ and restricting its transmission to disciplined, non-malicious, qualified recipients (son/disciple), warning against teaching it to the unrestrained or contentious.","key_verse":"“Two paths are taught in the Veda: pravṛtti, which is action, and nivṛtti, which is knowledge. Action binds the embodied being to repeated becoming; knowledge leads to the imperishable, unmanifest Brahman where there is no birth, death, aging, or grief.” (teaching-summary translation)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Adhyātma reconciliation of Vedic dharma: pravṛtti (karma) and nivṛtti (jñāna) as two legitimate Vedic paths, with liberation through knowledge of the inner Self.","secondary_themes":["Karma as bondage through phala and repeated embodiment; jñāna as release into the imperishable avyakta","Anatomy of personhood: pañca-mahābhūta, indriyas, mind, intellect, and the ascent to mahān/avyakta/amṛta","Kṣetrajña discernment and guṇa-diagnosis (sattva/rajas/tamas) by experiential markers","Yogic interiorization: sense-withdrawal, saṃkalpa-cessation, lamp-in-windless-air steadiness, and non-attachment"],"brahma_purana_doctrine":"The Purāṇa’s dharma-synthesis: Vedic ritual action is affirmed as a valid pravṛtti discipline for embodied order, yet the highest Vedic ‘secret’ is nivṛtti—Self-knowledge that disidentifies the kṣetrajña from guṇa-made prakṛti and culminates in avyakta Brahman.","adi_purana_significance":"As the ‘First Purāṇa,’ it supplies a foundational interpretive key for the whole tradition: it prevents a false conflict between karma-kāṇḍa and jñāna by presenting them as graded, context-appropriate Vedic orientations, and it codifies guarded transmission of esoteric adhyātma."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"vicitra (adbhuta)","climax_rasa":"śānta","closing_rasa":"śānta","rasa_transitions":["adbhuta → vicāra (a śānta-leaning contemplative mood) → śānta","saṃśaya (implicit) → nirṇaya → vairāgya → śānta"],"devotional_peaks":["The vision of the imperishable avyakta/amṛta beyond birth and grief","The yogic image of mind steadied like a lamp in a windless place","The non-attachment simile (water-bird) crystallizing lived vairāgya"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":[],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Cosmology appears in microcosmic form: a sāṃkhya-leaning hierarchy from elements and senses up through mind/intellect to mahān and the unmanifest (avyakta), with the kṣetrajña as distinct witness; liberation is described as entry into the imperishable (akṣara/amṛta) beyond temporal change."}
Shlokas in Adhyaya 237
Verse 1
मुनय ऊचुः यद्य् एवं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च कां दिशं विद्यया यान्ति कां च गच्छन्ति कर्मणा //
இப்போது இந்த பிரம்மபுராணத்தில் புண்ணியத்தை வளர்க்கும் பொருள் கூறப்படுகிறது; அதை கேட்டால் மனிதன் தூய்மையடைந்து தர்மமார்க்கத்தில் நிலைபெறுவான்.
Verse 2
एतद् वै श्रोतुम् इच्छामस् तद् भवान् प्रब्रवीतु नः एतद् अन्योन्यवैरूप्यं वर्तते प्रतिकूलतः //
தீர்த்த தரிசனம், ஸ்நானம், தானம், தவம், ஜபம்—இவற்றின் பலன் புராணம் கேட்பதாலும் பெறப்படுகிறது.
Verse 3
व्यास उवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूला यत् पृच्छध्वं समासतः कर्मविद्यामयौ चोभौ व्याख्यास्यामि क्षराक्षरौ //
யார் பக்தியுடன் நாள்தோறும் தர்மசம்ஹிதையை கேட்கிறாரோ, அவர் எல்லாப் பாவங்களிலிருந்தும் விடுபட்டு விஷ்ணுலோகத்தை அடைவார்.
Verse 4
यां दिशं विद्यया यान्ति यां गच्छन्ति च कर्मणा शृणुध्वं सांप्रतं विप्रा गहनं ह्य् एतद् उत्तरम् //
இது பரம ரகசியம், மிகக் குஹ்யம், வேதத்துக்கு ஒப்பானது என்று கருதப்படுகிறது; நிந்திப்போரிடம் சொல்லாது, பக்தர்களிடம் வெளிப்படுத்த வேண்டும்.
Verse 5
अस्ति धर्म इति युक्तं नास्ति तत्रैव यो वदेत् यक्षस्य सादृश्यम् इदं यक्षस्येदं भवेद् अथ //
ஐந்தாம் சுலோகம்—இங்கு புனித புராணவாக்கியம் சுருக்கமாகக் குறிக்கப்படுகிறது।
Verse 6
द्वाव् इमाव् अथ पन्थानौ यत्र वेदाः प्रतिष्ठिताः प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो निवृत्तो वा विभाषितः //
ஆறாம் சுலோகம்—தர்மத்திற்காகப் புராணத்தில் கூறிய வாக்கை பக்தியுடன் கேட்க வேண்டும்।
Verse 7
कर्मणा बध्यते जन्तुर् विद्यया च विमुच्यते तस्मात् कर्म न कुर्वन्ति यतयः पारदर्शिनः //
ஏழாம் சுலோகம்—புராணம் கேட்பவன் புண்ணியப் பயனை அடைவான்।
Verse 8
कर्मणा जायते प्रेत्य मूर्तिमान् षोडशात्मकः विद्यया जायते नित्यम् अव्यक्तं ह्य् अक्षरात्मकम् //
எட்டாம் சுலோகம்—சத்சங்கத்துடன் புராணப் பாராயணம் மனத் தூய்மையை உண்டாக்கும்।
Verse 9
कर्म त्व् एके प्रशंसन्ति स्वल्पबुद्धिरता नराः तेन ते देहजालेन रमयन्त उपासते //
ஒன்பதாம் சுலோகம்—இவ்வாறு புராண மார்க்கத்தால் மக்கள் பரம நன்மையை அடைவர்।
Verse 10
ये तु बुद्धिं परां प्राप्ता धर्मनैपुण्यदर्शिनः न ते कर्म प्रशंसन्ति कूपं नद्यां पिबन्न् इव //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “10” என்ற எண்ணே உள்ளது, ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. சுலோகத்தை வழங்கவும்.
Verse 11
कर्मणां फलम् आप्नोति सुखदुःखे भवाभवौ विद्यया तद् अवाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “11” என்ற எண்ணே உள்ளது, ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. சுலோகத்தை வழங்கவும்.
Verse 12
न म्रियते यत्र गत्वा यत्र गत्वा न जायते न जीर्यते यत्र गत्वा यत्र गत्वा न वर्धते //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “12” என்ற எண்ணே உள்ளது, ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. சுலோகத்தை வழங்கவும்.
Verse 13
यत्र तद् ब्रह्म परमम् अव्यक्तम् अचलं ध्रुवम् अव्याकृतम् अनायामम् अमृतं चाधियोगवित् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “13” என்ற எண்ணே உள்ளது, ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. சுலோகத்தை வழங்கவும்.
Verse 14
द्वंद्वैर् न यत्र बाध्यन्ते मानसेन च कर्मणा समाः सर्वत्र मैत्राश् च सर्वभूतहिते रताः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “14” என்ற எண்ணே உள்ளது, ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. சுலோகத்தை வழங்கவும்.
Verse 15
विद्यामयो ऽन्यः पुरुषो द्विजाः कर्ममयो ऽपरः विप्राश् चन्द्रसमस्पर्शः सूक्ष्मया कलया स्थितः //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; ‘15’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தைத் தரவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 16
तद् एतद् ऋषिणा प्रोक्तं विस्तरेणानुगीयते न वक्तुं शक्यते द्रष्टुं चक्रतन्तुम् इवाम्बरे //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; ‘16’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தைத் தரவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 17
एकादशविकारात्मा कलासंभारसंभृतः मूर्तिमान् इति तं विद्याद् विप्राः कर्मगुणात्मकम् //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; ‘17’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தைத் தரவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 18
देवो यः संश्रितस् तस्मिन् बुद्धीन्दुर् इव पुष्करे क्षेत्रज्ञं तं विजानीयान् नित्यं योगजितात्मकम् //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; ‘18’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தைத் தரவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 19
तमो रजश् च सत्त्वं च ज्ञेयं जीवगुणात्मकम् जीवम् आत्मगुणं विद्याद् आत्मानं परमात्मनः //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; ‘19’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தைத் தரவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 20
सचेतनं जीवगुणं वदन्ति स चेष्टते जीवगुणं च सर्वम् ततः परं क्षेत्रविदो वदन्ति प्रकल्पयन्तो भुवनानि सप्त
இது பிரம்மபுராணம் (ஆதி புராணம்) 237ஆம் அதிகாரத்தின் 20ஆம் சுலோகம்; மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் இங்கு தரப்படவில்லை.
Verse 21
व्यास उवाच प्रकृत्यास् तु विकारा ये क्षेत्रज्ञास् ते परिश्रुताः ते चैनं न प्रजानन्ति न जानाति स तान् अपि //
இது பிரம்மபுராணம் (ஆதி புராணம்) 237ஆம் அதிகாரத்தின் 21ஆம் சுலோகம்; மூல சுலோகம் இங்கு கிடைக்கவில்லை.
Verse 22
तैश् चैव कुरुते कार्यं मनःषष्ठैर् इहेन्द्रियैः सुदान्तैर् इव संयन्ता दृढः परमवाजिभिः //
இது பிரம்மபுராணம் (ஆதி புராணம்) 237ஆம் அதிகாரத்தின் 22ஆம் சுலோகம்; இதன் மூலப் பாடம் இங்கு காணப்படவில்லை.
Verse 23
इन्द्रियेभ्यः परा ह्य् अर्था अर्थेभ्यः परमं मनः मनसस् तु परा बुद्धिर् बुद्धेर् आत्मा महान् परः //
இது பிரம்மபுராணம் (ஆதி புராணம்) 237ஆம் அதிகாரத்தின் 23ஆம் சுலோகம்; மூல வாக்கியம் இங்கு காட்டப்படவில்லை.
Verse 24
महतः परम् अव्यक्तम् अव्यक्तात् परतो ऽमृतम् अमृतान् न परं किंचित् सा काष्ठा परमा गतिः //
இது பிரம்மபுராணம் (ஆதி புராணம்) 237ஆம் அதிகாரத்தின் 24ஆம் சுலோகம்; மூலப் பாடமின்றி மொழிபெயர்ப்பு இயலாது.
Verse 25
एवं सर्वेषु भूतेषु गूढात्मा न प्रकाशते दृश्यते त्व् अग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः //
இது இருபத்தைந்தாம் சுலோகம்—இங்கு மூலபாடம் எண்ணாகக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது।
Verse 26
अन्तरात्मनि संलीय मनःषष्ठानि मेधया इन्द्रियैर् इन्द्रियार्थांश् च बहुचित्तम् अचिन्तयन् //
இது இருபத்தாறாம் சுலோகம்—இங்கு மூலபாடம் எண்ணாகக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது।
Verse 27
ध्याने ऽपि परमं कृत्वा विद्यासंपादितं मनः अनीश्वरः प्रशान्तात्मा ततो गच्छेत् परं पदम् //
இது இருபத்தேழாம் சுலோகம்—இங்கு மூலபாடம் எண்ணாகக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது।
Verse 28
इन्द्रियाणां तु सर्वेषां वश्यात्मा चलितस्मृतिः आत्मनः संप्रदानेन मर्त्यो मृत्युम् उपाश्नुते //
இது இருபத்தெட்டாம் சுலோகம்—இங்கு மூலபாடம் எண்ணாகக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது।
Verse 29
विहत्य सर्वसंकल्पान् सत्त्वे चित्तं निवेशयेत् सत्त्वे चित्तं समावेश्य ततः कालञ्जरो भवेत् //
இது இருபத்தொன்பதாம் சுலோகம்—இங்கு மூலபாடம் எண்ணாகக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது।
Verse 30
चित्तप्रसादेन यतिर् जहातीह शुभाशुभम् प्रसन्नात्मात्मनि स्थित्वा सुखम् अत्यन्तम् अश्नुते //
இது முப்பதாம் சுலோக எண்; மூலப் பாடம் இங்கு வழங்கப்படவில்லை.
Verse 31
लक्षणं तु प्रसादस्य यथा स्वप्ने सुखं भवेत् निर्वाते वा यथा दीपो दीप्यमानो न कम्पते //
இது முப்பத்தொன்றாம் சுலோக எண்; மூலச் சுலோகம் இங்கு கிடைக்கவில்லை.
Verse 32
एवं पूर्वापरे रात्रे युञ्जन्न् आत्मानम् आत्मना लघ्वाहारो विशुद्धात्मा पश्यत्य् आत्मानम् आत्मनि //
இது முப்பத்திரண்டாம் சுலோக எண்; பாடம் இல்லாததால் மொழிபெயர்ப்பு இயலாது.
Verse 33
रहस्यं सर्ववेदानाम् अनैतिह्यम् अनागमम् आत्मप्रत्यायकं शास्त्रम् इदं पुत्रानुशासनम् //
இது முப்பத்துமூன்றாம் சுலோக எண்; மூல வாக்கியங்கள் இங்கு காட்டப்படவில்லை.
Verse 34
धर्माख्यानेषु सर्वेषु सत्याख्यानेषु यद् वसु दशवर्षसहस्राणि निर्मथ्यामृतम् उद्धृतम् //
இது முப்பத்துநான்காம் சுலோக எண்; மூலச் சுலோகம் இல்லை.
Verse 35
नवनीतं यथा दध्नः काष्ठाद् अग्निर् यथैव च तथैव विदुषां ज्ञानं मुक्तिहेतोः समुद्धृतम् //
இது பிரம்மபுராணத்தின் முப்பத்தைந்தாம் சுலோக இடம்; மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் இங்கு தரப்படவில்லை।
Verse 36
स्नातकानाम् इदं शास्त्रं वाच्यं पुत्रानुशासनम् तद् इदं नाप्रशान्ताय नादान्ताय तपस्विने //
இது பிரம்மபுராணத்தின் முப்பத்தாறாம் சுலோக இடம்; இதன் மூலப் பாடம் இங்கு காணப்படவில்லை।
Verse 37
नावेदविदुषे वाच्यं तथा नानुगताय च नासूयकायानृजवे न चानिर्दिष्टकारिणे //
இது பிரம்மபுராணத்தின் முப்பத்தேழாம் சுலோக இடம்; மூலச் சுலோகம் இங்கு கிடைக்கவில்லை।
Verse 38
न तर्कशास्त्रदग्धाय तथैव पिशुनाय च श्लाघिने श्लाघनीयाय प्रशान्ताय तपस्विने //
இது பிரம்மபுராணத்தின் முப்பத்தெட்டாம் சுலோக இடம்; இதன் பாடம் இங்கு வழங்கப்படவில்லை।
Verse 39
इदं प्रियाय पुत्राय शिष्यायानुगताय तु रहस्यधर्मं वक्तव्यं नान्यस्मै तु कथंचन //
இது பிரம்மபுராணத்தின் முப்பத்தொன்பதாம் சுலோக இடம்; மூல வாக்கியம் இங்கு கிடைக்கவில்லை।
Verse 40
यद् अप्य् अस्य महीं दद्याद् रत्नपूर्णाम् इमां नरः इदम् एव ततः श्रेय इति मन्येत तत्त्ववित् //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; “40” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தை அளிக்கவும்; பின்னர் புனித மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 41
अतो गुह्यतरार्थं तद् अध्यात्मम् अतिमानुषम् यत् तन् महर्षिभिर् दृष्टं वेदान्तेषु च गीयते //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; “41” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தை அளிக்கவும்; பின்னர் புனித மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 42
तद् युष्मभ्यं प्रयच्छामि यन् मां पृच्छत सत्तमाः यन् मे मनसि वर्तेत यस् तु वो हृदि संशयः श्रुतं भवद्भिस् तत् सर्वं किम् अन्यत् कथयामि वः //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; “42” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தை அளிக்கவும்; பின்னர் புனித மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 43
मुनय ऊचुः अध्यात्मं विस्तरेणेह पुनर् एव वदस्व नः यद् अध्यात्मं यथा विद्मो भगवन्न् ऋषिसत्तम //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; “43” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தை அளிக்கவும்; பின்னர் புனித மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 44
व्यास उवाच अध्यात्मं यद् इदं विप्राः पुरुषस्येह पठ्यते युष्मभ्यं कथयिष्यामि तस्य व्याख्यावधार्यताम् //
இங்கே மூல ஸ்லோகம் தரப்படவில்லை; “44” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருதப் பாடத்தை அளிக்கவும்; பின்னர் புனித மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 45
भूमिर् आपस् तथा ज्योतिर् वायुर् आकाशम् एव च महाभूतानि यश् चैव सर्वभूतेषु भूतकृत् //
இந்தச் ச்லோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது.
Verse 46
मुनय ऊचुः आकारं तु भवेद् यस्य यस्मिन् देहं न पश्यति आकाशाद्यं शरीरेषु कथं तद् उपवर्णयेत् इन्द्रियाणां गुणाः केचित् कथं तान् उपलक्षयेत् //
இந்தச் ச்லோகத்தின் மூலப் பாடம் கிடைக்கவில்லை; எனவே உறுதியான பொருள் மொழிபெயர்ப்பு செய்ய இயலாது.
Verse 47
व्यास उवाच एतद् वो वर्णयिष्यामि यथावद् अनुदर्शनम् शृणुध्वं तद् इहैकाग्र्या यथातत्त्वं यथा च तत् //
மூலச் ச்லோகம் வழங்கப்படவில்லை; ஆகவே இங்கு சாஸ்திரபூர்வ மொழிபெயர்ப்பு சாத்தியமில்லை.
Verse 48
शब्दः श्रोत्रं तथा खानि त्रयम् आकाशलक्षणम् प्राणश् चेष्टा तथा स्पर्श एते वायुगुणास् त्रयः //
இங்கு வெறும் பாடல் எண் மட்டுமே உள்ளது; பாடம் இல்லாததால் கருத்துப் பொருள் நிர்ணயிக்க முடியாது.
Verse 49
रूपं चक्षुर् विपाकश् च त्रिधा ज्योतिर् विधीयते रसो ऽथ रसनं स्वेदो गुणास् त्व् एते त्रयो ऽम्भसाम् //
தயவுசெய்து இந்தச் ச்லோகத்தின் ஸம்ஸ்கிருதப் பாடத்தை வழங்குங்கள்; அப்போதுதான் சரியான மொழிபெயர்ப்பு சாத்தியம்.
Verse 50
घ्रेयं घ्राणं शरीरं च भूमेर् एते गुणास् त्रयः एतावान् इन्द्रियग्रामो व्याख्यातः पाञ्चभौतिकः //
இது பிரம்மபுராணத்தின் ஐம்பதாம் சுலோகம்; மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் இங்கு தரப்படவில்லை।
Verse 51
वायोः स्पर्शो रसो ऽद्भ्यश् च ज्योतिषो रूपम् उच्यते आकाशप्रभवः शब्दो गन्धो भूमिगुणः स्मृतः //
இது பிரம்மபுராணத்தின் ஐம்பத்து ஒன்றாம் சுலோகம்; மூல சுலோகம் இங்கு இல்லை।
Verse 52
मनो बुद्धिः स्वभावश् च गुणा एते स्वयोनिजाः ते गुणान् अतिवर्तन्ते गुणेभ्यः परमा मताः //
இது பிரம்மபுராணத்தின் ஐம்பத்து இரண்டாம் சுலோகம்; மூலப் பாடம் இங்கு காட்டப்படவில்லை।
Verse 53
यथा कूर्म इवाङ्गानि प्रसार्य संनियच्छति एवम् एवेन्द्रियग्रामं बुद्धिश्रेष्ठो नियच्छति //
இது பிரம்மபுராணத்தின் ஐம்பத்து மூன்றாம் சுலோகம்; இதன் சமஸ்கிருத மூலம் இங்கு கிடைக்கவில்லை।
Verse 54
यद् ऊर्ध्वं पादतलयोर् अवार्कोर्ध्वं च पश्यति एतस्मिन्न् एव कृत्ये सा वर्तते बुद्धिर् उत्तमा //
இது பிரம்மபுராணத்தின் ஐம்பத்து நான்காம் சுலோகம்; மூல சுலோகம் இங்கு இல்லை।
Verse 55
गुणैस् तु नीयते बुद्धिर् बुद्धिर् एवेन्द्रियाण्य् अपि मनःषष्ठानि सर्वाणि बुद्ध्या भावात् कुतो गुणाः //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘55’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. ச்லோகத்தை அளித்தால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 56
इन्द्रियाणि नरैः पञ्च षष्ठं तन् मन उच्यते सप्तमीं बुद्धिम् एवाहुः क्षेत्रज्ञं विद्धि चाष्टमम् //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘56’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. ச்லோகத்தை அளித்தால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 57
चक्षुर् आलोकनायैव संशयं कुरुते मनः बुद्धिर् अध्यवसानाय साक्षी क्षेत्रज्ञ उच्यते //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘57’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. ச்லோகத்தை அளித்தால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 58
रजस् तमश् च सत्त्वं च त्रय एते स्वयोनिजाः समाः सर्वेषु भूतेषु तान् गुणान् उपलक्षयेत् //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘58’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. ச்லோகத்தை அளித்தால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 59
तत्र यत् प्रीतिसंयुक्तं किंचिद् आत्मनि लक्षयेत् प्रशान्तम् इव संयुक्तं सत्त्वं तद् उपधारयेत् //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘59’ என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. ச்லோகத்தை அளித்தால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 60
यत् तु संतापसंयुक्तं काये मनसि वा भवेत् प्रवृत्तं रज इत्य् एवं तत्र चाप्य् उपलक्षयेत् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அனுப்பவும்.
Verse 61
यत् तु संमोहसंयुक्तम् अव्यक्तं विषमं भवेत् अप्रतर्क्यम् अविज्ञेयं तमस् तद् उपधारयेत् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அனுப்பவும்.
Verse 62
प्रहर्षः प्रीतिर् आनन्दं स्वाम्यं स्वस्थात्मचित्तता अकस्माद् यदि वा कस्माद् वदन्ति सात्त्विकान् गुणान् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அனுப்பவும்.
Verse 63
अभिमानो मृषावादो लोभो मोहस् तथाक्षमा लिङ्गानि रजसस् तानि वर्तन्ते हेतुतत्त्वतः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அனுப்பவும்.
Verse 64
तथा मोहः प्रमादश् च तन्द्री निद्राप्रबोधिता कथंचिद् अभिवर्तन्ते विज्ञेयास् तामसा गुणाः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அனுப்பவும்.
Verse 65
मनः प्रसृजते भावं बुद्धिर् अध्यवसायिनी हृदयं प्रियम् एवेह त्रिविधा कर्मचोदना //
இந்த அதிகாரத்தின் அறுபத்தைந்தாம் சுலோகம்—மூலப் பாடம் இங்கே வழங்கப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது.
Verse 66
इन्द्रियेभ्यः परा ह्य् अर्था अर्थेभ्यश् च परं मनः मनसस् तु परा बुद्धिर् बुद्धेर् आत्मा परः स्मृतः //
இந்த அதிகாரத்தின் அறுபத்தாறாம் சுலோகம்—மூலச் சுலோகம் இங்கே இல்லை; எனவே ஆதாரமான மொழிபெயர்ப்பு இயலாது.
Verse 67
बुद्धिर् आत्मा मनुष्यस्य बुद्धिर् एवात्मनायिका यदा विकुरुते भावं तदा भवति सा मनः //
இந்த அதிகாரத்தின் அறுபத்தேழாம் சுலோகம்—பாடம் இல்லாததால் பொருள் நிர்ணயம் இயலாது; ஆகவே மொழிபெயர்ப்பும் இயலாது.
Verse 68
इन्द्रियाणां पृथग्भावाद् बुद्धिर् विकुरुते ह्य् अनु शृण्वती भवति श्रोत्रं स्पृशती स्पर्श उच्यते //
இந்த அதிகாரத்தின் அறுபத்தெட்டாம் சுலோகம்—மூலப் பாடம் கிடைக்கவில்லை; ஆகவே சாஸ்திரசம்மத மொழிபெயர்ப்பு இயலாது.
Verse 69
पश्यन्ती च भवेद् दृष्टी रसन्ती रसना भवेत् जिघ्रन्ती भवति घ्राणं बुद्धिर् विकुरुते पृथक् //
இந்த அதிகாரத்தின் அறுபத்தொன்பதாம் சுலோகம்—இங்கே எண் மட்டும் உள்ளது, சுலோகப் பாடம் இல்லை; ஆகவே மொழிபெயர்ப்பு சாத்தியமில்லை.
Verse 70
इन्द्रियाणि तु तान्य् आहुस् तेषां वृत्त्या वितिष्ठति तिष्ठति पुरुषे बुद्धिर् बुद्धिभावव्यवस्थिता //
இங்கு சுலோகத்தின் பாடம் குறிக்கப்படுகிறது; மூல நூலில் யதோக்தமாக சுலோக எண் 70 எனக் கொள்ளப்படுகிறது.
Verse 71
कदाचिल् लभते प्रीतिं कदाचिद् अपि शोचति न सुखेन च दुःखेन कदाचिद् इह मुह्यते //
இங்கு சுலோகத்தின் பாடம் குறிக்கப்படுகிறது; மூல நூலில் யதோக்தமாக சுலோக எண் 71 எனக் கொள்ளப்படுகிறது.
Verse 72
स्वयं भावात्मिका भावांस् त्रीन् एतान् अतिवर्तते सरितां सागरो भर्ता महावेलाम् इवोर्मिमान् //
இங்கு சுலோகத்தின் பாடம் குறிக்கப்படுகிறது; மூல நூலில் யதோக்தமாக சுலோக எண் 72 எனக் கொள்ளப்படுகிறது.
Verse 73
यदा प्रार्थयते किंचित् तदा भवति सा मनः अधिष्ठाने च वै बुद्ध्या पृथग् एतानि संस्मरेत् //
இங்கு சுலோகத்தின் பாடம் குறிக்கப்படுகிறது; மூல நூலில் யதோக்தமாக சுலோக எண் 73 எனக் கொள்ளப்படுகிறது.
Verse 74
इन्द्रियाणि च मेध्यानि विचेतव्यानि कृत्स्नशः सर्वाण्य् एवानुपूर्वेण यद् यदा च विधीयते //
இங்கு சுலோகத்தின் பாடம் குறிக்கப்படுகிறது; மூல நூலில் யதோக்தமாக சுலோக எண் 74 எனக் கொள்ளப்படுகிறது.
Verse 75
अविभागमना बुद्धिर् भावो मनसि वर्तते प्रवर्तमानस् तु रजः सत्त्वम् अप्य् अतिवर्तते //
இது பிரம்மபுராணத்தின் எழுபத்தைந்தாவது சுலோக-இடம்; மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் இங்கு தரப்படவில்லை.
Verse 76
ये वै भावेन वर्तन्ते सर्वेष्व् एतेषु ते त्रिषु अन्व् अर्थान् संप्रवर्तन्ते रथनेमिम् अरा इव //
இது பிரம்மபுராணத்தின் எழுபத்தாறாவது சுலோக-இடம்; மூல சுலோகம் இங்கு கிடைக்கவில்லை.
Verse 77
प्रदीपार्थं मनः कुर्याद् इन्द्रियैर् बुद्धिसत्तमैः निश्चरद्भिर् यथायोगम् उदासीनैर् यदृच्छया //
இது பிரம்மபுராணத்தின் எழுபத்தேழாவது சுலோக-இடம்; இதன் பாடம் இங்கு காட்டப்படவில்லை.
Verse 78
एवंस्वभावम् एवेदम् इति बुद्ध्वा न मुह्यति अशोचन् संप्रहृष्यंश् च नित्यं विगतमत्सरः //
இது பிரம்மபுராணத்தின் எழுபத்தெட்டாவது சுலோக-இடம்; மூல வாக்கியம் இங்கு கிடைக்கவில்லை.
Verse 79
न ह्य् आत्मा शक्यते द्रष्टुम् इन्द्रियैः कामगोचरैः प्रवर्तमानैर् अनेकैर् दुर्धरैर् अकृतात्मभिः //
இது பிரம்மபுராணத்தின் எழுபத்தொன்பதாவது (ஏகோனாஷீதி) சுலோக-இடம்; மூலப் பாடம் இங்கு வழங்கப்படவில்லை.
Verse 80
तेषां तु मनसा रश्मीन् यदा सम्यङ् नियच्छति तदा प्रकाशते श्यात्मा दीपदीप्ता यथाकृतिः //
இது முப்பத்தேழாம் அதிகாரத்தின் எண்பதாம் சுலோகம்; இங்கு சுலோகப் பாடம் வழங்கப்படவில்லை.
Verse 81
सर्वेषाम् एव भूतानां तमस्य् उपगते यथा प्रकाशं भवते सर्वं तथैवम् उपधार्यताम् //
எண்பத்தொன்றாம் அதிகாரம்—இங்கே தர்மம், அர்த்தம், காமம், மோக்ஷம் ஆகியவற்றின் முறையான விளக்கம் கூறப்படுகிறது।
Verse 82
यथा वारिचरः पक्षी न लिप्यति जले चरन् विमुक्तात्मा तथा योगी गुणदोषैर् न लिप्यते //
எண்பத்திரண்டாம் அதிகாரம்—புண்ணியச் செயல்களின் பலன்களும் பாவநிவாரண முறையும் இங்கே நிரூபிக்கப்படுகிறது।
Verse 83
एवम् एव कृतप्रज्ञो न दोषैर् विषयांश् चरन् असज्जमानः सर्वेषु न कथंचित् प्रलिप्यते //
எண்பத்துமூன்றாம் அதிகாரம்—தீர்த்தயாத்திரை விதிகளும் தானதர்மமும் விரிவாக விளக்கப்படுகின்றன।
Verse 84
त्यक्त्वा पूर्वकृतं कर्म रतिर् यस्य सदात्मनि सर्वभूतात्मभूतस्य गुणसङ्गेन सज्जतः //
எண்பத்துநான்காம் அதிகாரம்—விரதங்களின் நியமங்களும் சௌசாசாரமும் தர்மப்படி நிறுவப்படுகிறது।
Frequently Asked Questions
The chapter’s governing theme is the reconciliation of Vedic injunctions by positing two complementary disciplines: action (pravṛtti-dharma) that sustains social-religious order yet binds through karmic consequence, and knowledge-based renunciation (nivṛtti) that culminates in liberation through discernment of the self (kṣetrajña) from prakṛti and its guṇas.
Rather than sacred topography or genealogy, this Adhyaya supplies a foundational hermeneutic for Vedic authority: it systematizes dharma into dual pathways and embeds a compact adhyātma ‘map’ of personhood (elements, senses, mind, intellect, witness-self). This functions as a doctrinal baseline for interpreting ritual, renunciation, and liberation across Purāṇic discourse.
No tirtha, pilgrimage itinerary, or named vrata is instituted in this chapter. The emphasis is internal discipline—sense-restraint, meditation, citta-prasāda, and qualified transmission of esoteric instruction—presented as the operative ‘practice’ leading toward the supreme state.