Adhyaya 10
Prabhasa KhandaDvaraka MahatmyaAdhyaya 10

Adhyaya 10

अध्याये संवादरूपेण तीर्थमाहात्म्यं निरूप्यते। प्रह्लादः प्रभासक्षेत्रे प्रसिद्धं कৃकलास/नृगतीर्थं वर्णयति, ततः धर्मपरायणस्य महाबलस्य नृगराजस्य वृत्तान्तं कथयति—यः प्रतिदिनं ब्राह्मणेभ्यः गोदानं विधिवत् सत्कारपूर्वकं करोति स्म। जैमिनये दत्ता गौः पलायिता, पुनः सोमशर्मणे दत्ता; उभयोर्ब्राह्मणयोर्विवादे राजा शीघ्रं समाधानं न कृतवान्, ततो रोषात् तौ शापं ददतुः—नृगः कৃकलासो भविष्यति। मृत्योरनन्तरं यमः कर्मफलानुभवक्रमे विकल्पं ददौ; लघुदोषात् नृगः बहुवर्षाणि कृकलासदेहे स्थितः। द्वापरान्ते देवकीसुतः श्रीकृष्णः आगत्य यदुकुमारैः सह जलाशये स्थावरं कृकलासं दृष्ट्वा स्पर्शमात्रेण तं विमोचयामास; मुक्तो नृगः भगवन्तं स्तुत्वा वरं याचते—कूप/वापी मम नाम्ना प्रसिद्धा भवतु, यत्र भक्त्या स्नानं कृत्वा पितृतर्पणं श्राद्धं च कुर्वन्ति ते विष्णुलोकं प्राप्नुयुः। अन्ते विधिः प्रदर्श्यते—पुष्पचन्दनयुक्तं अर्घ्यं दद्यात्, मृत्तिकया स्नानं कुर्यात्, पितृदेवमनुष्येभ्यः तर्पणं विधाय श्राद्धं कृत्वा ब्राह्मणभोजनं दक्षिणां च दद्यात्। अलङ्कृतां वत्सयुक्तां गां शय्यां चोपस्करैः सह दानं प्रधानं, देशीयदरिद्रेषु दानशीलता च; एतेन महती तीर्थफलप्राप्तिः सफलयात्रा च इति।

Shlokas

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठास्तीर्थं पापप्रणाशनम् । कृकलासमिति ख्यातं नृगतीर्थमनुत्तमम्

प्रह्लाद उवाच—ततः गच्छेत् द्विजश्रेष्ठाः तीर्थं पापप्रणाशनम्। कृकलासमिति ख्यातं नृगतीर्थमनुत्तमम्॥

Verse 2

नृगो यत्र महीपालः कृकलासवपुर्धरः । कृष्णेन सह संगत्य संप्राप परमां गतिम्

यत्र नृगो महीपालः कृकलासवपुर्धरः । कृष्णेन सह संगत्य संप्राप परमां गतिम् ॥

Verse 3

ऋषय ऊचुः । नृगो नाम नृपः कोऽयं कथं कृष्णेन संगतः । कर्मणा कृकलासत्वं केन तद्वद विस्तरात्

ऋषय ऊचुः । नृगो नाम नृपः कोऽयं कथं कृष्णेन संगतः । कर्मणा कृकलासत्वं केन तद्वद विस्तरात् ॥

Verse 4

प्रह्लाद उवाच । नृगो नाम नृपो विप्राः सार्वभौमो बलान्वितः । बुद्धिमान्धृतिमान्दक्षः श्रीमान्सर्वगुणान्वितः

प्रह्लाद उवाच । नृगो नाम नृपो विप्राः सार्वभौमो बलान्वितः । बुद्धिमान्धृतिमान्दक्षः श्रीमान्सर्वगुणान्वितः ॥

Verse 5

अनेकशतसाहस्रा भूमिपा अपि तद्वशाः । हस्त्यश्वरथसंघैश्च पत्तिभिर्बहुभिर्वृतः

अनेकशतसाहस्रा भूमिपा अपि तद्वशाः । हस्त्यश्वरथसंघैश्च पत्तिभिर्बहुभिर्वृतः ॥

Verse 6

सैन्यं च तस्य नृपतेः कोशं चैवाक्षयं तथा । स नित्यं गुरुभक्तश्च देवताराधने रतः

सैन्यं च तस्य नृपतेः कोशं चैवाक्षयं तथा । स नित्यं गुरुभक्तश्च देवताराधने रतः ॥

Verse 7

महा दानानि विप्रेन्द्रा ददात्यनुदिनं नृपः । शश्वत्स गोसहस्रं तु ददाति नृपसत्तमः

हे विप्रेन्द्राः, स नृपः प्रतिदिनं महादानानि ददौ; नृपसत्तमः स शश्वत् गोसहस्रं निरन्तरं ददाति स्म।

Verse 8

प्रक्षाल्य चरणौ भक्त्या ह्युपविश्यासने शुभे । परिधाप्य शुभे क्षौमे सुगन्धेनोपलिप्य च

भक्त्या चरणौ प्रक्षाल्य शुभे आसने उपवेशयामास; शुभे क्षौमे परिधाप्य सुगन्धेन च उपलिप्य च।

Verse 9

संपूज्य पुष्पमालाभि धूपेन च सुगन्धिना । ददौ दक्षिणया सार्द्धं प्रतिविप्राय गां तदा । तांबूलसहितां भक्त्या विष्णुर्मे प्रीयतामिति

पुष्पमालाभिः सुगन्धिधूपेन च सम्यक् संपूज्य, तदा प्रतिविप्राय दक्षिणया सार्धं गां ददौ; ताम्बूलसहितां भक्त्या दत्त्वा—“विष्णुर्मे प्रीयताम्” इति।

Verse 10

एवं प्रददतस्तस्य यजतश्च तथा मखैः । ययौ कालो द्विजश्रेष्ठा भोगांश्चैवानुभुञ्जतः

एवं प्रददतः तस्य तथा मखैः यजतश्च, द्विजश्रेष्ठाः, कालो ययौ; स च स्वोचितान् भोगान् अनुभुञ्जतः।

Verse 11

एकदा तु द्विजश्रेष्ठं जैमिनिं संशितव्रतम् । श्रद्धया तं च नृपतिः प्रतिग्रहपराङ्मुखम् । उवाच वाक्यं नृपतिः कृतांजलिपुटः स्थितः

एकदा तु द्विजश्रेष्ठं जैमिनिं संशितव्रतम्, प्रतिग्रहपराङ्मुखं दृष्ट्वा, नृपतिः श्रद्धया कृताञ्जलिपुटः स्थित्वा सादरं वाक्यमुवाच।

Verse 12

मामुद्धर महाभाग कृपां कुरु तपोनिधे । गृहाण गां मया दत्तां दयां कृत्वा ममोपरि

मामुद्धर महाभाग, कृपां कुरु तपोनिधे। मया दत्तां गां गृहाण, दयां कृत्वा ममोपरि॥

Verse 13

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य अनिच्छन्नपि गौरवात् । नृपस्य चाब्रवीद्विप्र एवमस्त्विति लज्जितः

तद्वचनं श्रुत्वा तस्य, अनिच्छन्नपि गौरवात्। नृपस्याब्रवीद्विप्रः, लज्जितः—एवमस्त्विति॥

Verse 14

अवनिज्य ततः पादौ शिरसा धारयज्जलम् । सुवर्णशृंगसहितां रौप्यखुरविभूषिताम्

अवनिज्य ततः पादौ, शिरसा धारयज्जलम्। सुवर्णशृंगसहितां, रौप्यखुरविभूषिताम्॥

Verse 15

रत्नपुच्छां कांस्यदोहां सितवस्त्रावगुंठिताम् । समभ्यर्च्य च विप्रेन्द्रं ददौ दक्षिणयान्विताम्

रत्नपुच्छां कांस्यदोहां, सितवस्त्रावगुंठिताम्। समभ्यर्च्य च विप्रेन्द्रं, ददौ दक्षिणयान्विताम्॥

Verse 16

आसीमान्तमनुव्रज्य हृष्टो राजा बभूव ह । तरुणीं हंसवर्णां च हंसीनामेति विश्रुताम्

आसीमान्तमनुव्रज्य, हृष्टो राजा बभूव ह। तरुणीं हंसवर्णां च, हंसीनामेति विश्रुताम्॥

Verse 17

गां गृह्य स्वगृहं प्राप्तो दाम्ना बद्धां सवत्सकाम् । स तस्यै यवसं चार्द्रं ददौ ब्राह्मणसत्तमः

गां गृहित्वा स्वगृहं प्राप्तो दाम्ना बद्धां सवत्सकाम् । स तस्यै चार्द्रं नवयवसं ददौ ब्राह्मणसत्तमः ॥

Verse 18

सुतृप्ता यवसेनैव मध्याह्ने तृषितां तदा । गृहीत्वा निर्ययौ विप्रो दामबद्धां जलाशयम्

यवसेनैव सुतृप्ता मध्याह्ने तृषिता तदा । दामबद्धां गृहीत्वा तां विप्रो निर्गतो जलाशयम् ॥

Verse 19

मार्गे गजाश्वसंबाधे त्रस्ता सा उष्ट्रदर्शनात् । हस्तादाच्छिद्य सा धेनुर्ब्राह्मणस्य ययौ तदा

मार्गे गजाश्वसंबाधे त्रस्ता सा उष्ट्रदर्शनात् । हस्तादाच्छिद्य सा धेनुर्ब्राह्मणस्य ययौ तदा ॥

Verse 20

विचिन्वन्सकलामुर्वीं नापश्यत्तां द्विजर्षभः । सा ययौ विद्रुता धेनुस्तन्महद्राजगोधनम्

विचिन्वन्सकलामुर्वीं नापश्यत्तां द्विजर्षभः । सा ययौ विद्रुता धेनुस्तन्महद्राजगोधनम् ॥

Verse 21

द्वितीयेऽह्नि पुनर्विप्रमाहूय नृपसत्तमः । संपूज्य विधिवद्भक्त्या वस्त्रालंकारभूषणैः

द्वितीयेऽह्नि पुनर्विप्रमाहूय नृपसत्तमः । संपूज्य विधिवद्भक्त्या वस्त्रालंकारभूषणैः ॥

Verse 22

विधिवद्गां ददौ तां च स नृपः सोमशर्मणे । गृहीत्वा राजभवनान्निर्ययौ गां द्विजर्षभः

ततः स नृपतिः विधिवत् तां गां सोमशर्मणे ददौ। गां गृहीत्वा स द्विजर्षभः राजभवनात् निर्ययौ॥

Verse 23

आशंसमानो राजानं धर्मज्ञमिति कोविदम् । स च विप्रो विचिन्वानः सर्वतो गां सुदुःखितः

धर्मज्ञं कोविदं राजानं रक्षां प्रार्थयमानः। स विप्रो गां विचिन्वानः सर्वतोऽतिदुःखितः॥

Verse 24

ददर्श पथि गच्छन्तीं पृष्ठतः सोमशर्मणः । दृष्ट्वा तां गां च स मुनिर्जैमिनिस्तमभाषत

पथि सोमशर्मणः पृष्ठतो गच्छन्तीं गां ददर्श सः। तां गां दृष्ट्वा स मुनिर्जैमिनिस्तमभाषत॥

Verse 25

मम गां चापि हृत्वा त्वं नयसे दस्युवत्कथम् । स तस्य वचनं श्रुत्वा विस्मयं दस्युकीर्त्तनात्

मम गां चापि हृत्वा त्वं नयसे दस्युवत्कथम्। तद्वाक्यं श्रुत्वा स विस्मितो दस्युकीर्त्तनात्॥

Verse 26

राजतो हि मया लब्धां गां नयामि स्वमन्दिरम् । गोहर्त्तेति च मां कस्माद्ब्रवीषि द्विजसत्तम

राजतो हि मया लब्धां गां नयामि स्वमन्दिरम्। गोहर्तेति च मां कस्माद्ब्रवीषि द्विजसत्तम॥

Verse 27

ब्राह्मण उवाच । मयापि राजतो लब्धा ममेयं गौर्न संशयः । कथं नयसि विप्र त्वं मयि जीवति मन्दिरम्

ब्राह्मण उवाच—मयापि राजतः प्राप्ता; ममेयं गौर्न संशयः। कथं त्वं विप्र, मयि जीवति, तां स्वमन्दिरं नयसि?

Verse 28

सोऽब्रवीदद्य मे लब्धा कथं मां वदसे मृषा । सोऽब्रवीद्ध्यो मया लब्धा बलान्नेतुं त्वमिच्छसि

एकोऽब्रवीत्—अद्य मे लब्धा; कथं मां मृषा वदसि? अपरः प्राह—ह्यो मया लब्धा; बलान्नेतुं त्वमिच्छसि।

Verse 29

ममेयमिति संक्रुद्धः सोमशर्माऽब्रवीद्वचः । प्रज्वलत्क्रोधरक्ताक्षो ममेयमिति सोऽपरः

ममेयमिति संक्रुद्धः सोमशर्माऽब्रवीद्वचः। प्रज्वलत्क्रोधरक्ताक्षो ममेयमिति सोऽपरः।

Verse 30

विवदतौ तथा विप्रौ राजद्वारमुपागतौ । कुर्वाणौ कलहं घोरं त्यक्तुकामौ स्वजीवितम्

विवदतौ तथा विप्रौ राजद्वारमुपागतौ। कुर्वाणौ कलहं घोरं त्यक्तुकामौ स्वजीवितम्।

Verse 31

संक्रुद्धौ ब्राह्मणौ दृष्ट्वा शपन्तौ तौ परस्परम् । राज्ञे निवेदयामास द्वास्थं प्रणयपूर्वकम्

संक्रुद्धौ ब्राह्मणौ दृष्ट्वा शपन्तौ तौ परस्परम्। राज्ञे निवेदयामास द्वास्थः प्रणयपूर्वकम्।

Verse 32

अवज्ञाय तदा विप्रौ विवदन्तौ रुषान्वितौ । कामव्याकुलचेतस्को न बहिर्निःसृतो नृपः

तदा रुषान्वितौ विवदन्तौ तौ विप्रौ अवज्ञाय, कामेन व्याकुलचित्तो नृपो बहिर्न निष्क्रान्तः।

Verse 33

एवं विवदमानौ तौ त्रिरात्रं समुपस्थितौ । अवज्ञातौ नृपेणाथ राजानं प्रति च क्रुधा

एवं विवदमानौ तौ त्रिरात्रं समुपस्थितौ; नृपेण अवज्ञातौ सन्तौ राजानं प्रति क्रुधा अभवताम्।

Verse 34

ऊचतुः कुपितो वाक्यं सामर्षौ नृपतिं प्रति । अवमन्यसे नौ यस्मात्त्वं न निर्गच्छसि मन्दिरात्

तौ सामर्षौ कुपितौ नृपतिं प्रति कठोरं वाक्यम् ऊचतुः— ‘यस्मात् त्वं नौ अवमन्यसे, मन्दिरात् न निर्गच्छसि।’

Verse 35

शास्ता भवान्प्रजानां हि न न्यायेन नियोक्ष्यति । भविष्यति भवांस्तस्मात्कृकलासो न संशयः

‘प्रजानां शास्ता भवान्, न तु न्यायेन नियोक्ष्यति; तस्मात् भवान् कृकलासो भविष्यति—न संशयः।’

Verse 36

एवं शप्त्वा तदा विप्रावन्यस्मै गां प्रदाय तौ । क्षुधितौ खेदसंयुक्तौ स्वगृहं गन्तुमुद्यतौ

एवं शप्त्वा तदा तौ विप्रौ अन्यस्मै गां प्रदाय; क्षुधितौ खेदसंयुक्तौ स्वगृहं गन्तुम् उद्यतौ।

Verse 37

प्रस्थितौ तौ नृगो द्वार आगत्य समुपस्थितः । दंडवत्प्रणिपत्याऽशु कृतांजलिरभाषत

प्रस्थितयोस्तयोर्नृगो राजा द्वारमागत्य समुपस्थितः। स दण्डवत् शीघ्रं प्रणिपत्य कृताञ्जलिरिदमभाषत॥

Verse 38

अमोघवचना यूयं तत्तथा न तदन्यथा । ममोपरि कृपां कृत्वा शापांत उपदिश्यताम्

अमोघवचनाः यूयं; तत्तथैव भविष्यति नान्यथा। मयि कृपां विधाय शापान्तं मे उपदिश्यताम्॥

Verse 39

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ऊचतुर्वचनं नृपम् । द्वापरस्य युगस्यान्तं भगवान्देवकीसुतः

तस्य वचनं श्रुत्वा तौ विप्रौ नृपं प्रति वचनमूचतुः। ‘द्वापरयुगस्य अन्ते भगवान् देवकीसुतः…’॥

Verse 40

वसुदेवगृहे राजन्हरिराविर्भविष्यति । तस्य संस्पर्शनादेव शापमुक्तिर्भविष्यति

राजन्, वसुदेवगृहे हरिराविर्भविष्यति। तस्य संस्पर्शनमात्रेण शापमुक्तिर्भविष्यति॥

Verse 41

इत्युक्त्वा तौ तदा विप्रौ प्रयातौ स्वनिवेशनम् । राजा बहुविधान्भोगान्भुक्त्वा दत्त्वा च भूरिशः

इत्युक्त्वा तौ विप्रौ तदा स्वनिवेशनं प्रयातौ। राजा च बहुविधान् भोगान् भुक्त्वा भूरिशो दत्त्वा (जीवितं न्यवहर्त्)॥

Verse 42

इष्ट्वा च विविधैर्यज्ञैः कालधर्ममुपेयिवान् । ततः स गतवान्विप्रा धर्मराजनिवेशनम्

विविधैर्यज्ञैरिष्ट्वा स कालधर्ममुपेयिवान्। ततः स विप्राः धर्मराजनिवेशनं गतवान्॥

Verse 43

सत्कृत्योक्तो यमेनाथ स्वागतेन नृपोत्तमः । प्रथमं सुकृतं राजन्नथवा दुष्कृतं त्वया । भोक्तव्यमिति मे ब्रूहि तत्ते संपाद्यते मया

यमेन सत्कृत्य स्वागतेनोक्तो नृपोत्तमः। ‘प्रथमं सुकृतं राजन् अथवा दुष्कृतं त्वया। भोक्तव्यं’ इति मे ब्रूहि, तत्ते मया संपाद्यते॥

Verse 44

नृग उवाच । यद्यस्ति दुष्कृतं किंचित्प्रथमं प्रतिपादय । अनुज्ञातो यमेनैवं कृकलासो भवेति वै । ततो वर्षसहस्राणि कृकलासत्वमाप्तवान्

नृग उवाच— ‘यदि दुष्कृतं किंचित्, प्रथमं तत् प्रतिपादय।’ इति। यमेनैवं अनुज्ञातः— ‘कृकलासो भव’ इति वै। ततः स वर्षसहस्राणि कृकलासत्वमाप्तवान्॥

Verse 45

एकस्मिन्दिवसे विप्राः सर्वे यदुकुमारकाः । वनं जग्मुर्मृगान्हन्तुं सर्वे कृष्णसमन्विताः

एकस्मिन् दिवसे विप्राः सर्वे यदुकुमारकाः। वनं जग्मुर्मृगान् हन्तुं सर्वे कृष्णसमन्विताः॥

Verse 46

तृषार्द्दिताश्च मध्याह्ने विचिन्वंतो जलं ह्रदे । सत्वं च सुमहत्तत्र कृकलासं च संस्थितम्

तृषार्दिताश्च मध्याह्ने विचिन्वन्तो जलं ह्रदे। सत्त्वं च सुमहत्तत्र कृकलासं च संस्थितम्॥

Verse 47

चक्रुश्चोद्धरणे तस्य यत्नं यदुकुमारकाः । आकृष्यमाणः स तदा गुरुत्वान्न चचाल ह

तस्योद्धरणे यदुकुमारकाः यत्नं चक्रुः। स तदा आकृष्यमाणोऽपि गुरुत्वान्नैव चचाल॥

Verse 48

यदा न शेकुस्ते सर्व आचख्युः कृष्णरामयोः । ददर्श तं तदा कृष्णो नृगं मत्वा हसन्निव

यदा ते सर्वे न शेकुः, तदा कृष्णरामयोः सर्वमाचख्युः। अथ कृष्णस्तं नृगं मत्वा हसन्निव ददर्श॥

Verse 49

चिक्षेप वामहस्तेन लीलयैव जगत्पतिः । स संस्पृष्टो भगवता विमुक्तः शापबंधनात्

जगत्पतिः स वामहस्तेन लीलयैव तं चिक्षेप। स भगवता संस्पृष्टः शापबंधनात् विमुक्तोऽभवत्॥

Verse 50

त्यक्त्वा कलेवरं राजा दिव्यमाल्यानुलेपनः । कृतांजलिरुवाचेदं भक्त्या परमया युतः

राजा कलेवरं त्यक्त्वा दिव्यमाल्यानुलेपनः। कृताञ्जलिर्भक्त्या परमया युत इदं उवाच॥

Verse 51

नमस्ते जगदाधार सर्गस्थित्यंतकारिणे । सहस्रशिरसे तुभ्यं ब्रह्मणेऽनंतशक्तये

नमस्ते जगदाधार सर्गस्थित्यन्तकारिणे। सहस्रशिरसे तुभ्यं ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये॥

Verse 52

एवं संस्तुवतः प्राह भगवान्देवकीसुतः । ददामि ते वरं तुष्टो यत्ते मनसि वर्त्तते

एवं संस्तुवतः प्राह भगवान् देवकीसुतः—तुष्टोऽस्मि; ददामि ते वरं, यत्ते मनसि वर्तते तत्।

Verse 53

याहि पुण्यकृतांल्लोकान्दर्शनात्स्पर्शनाच्च मे । एवमुक्तः स देवेन संप्रहृष्टतनूरुहः

मम दर्शनात् स्पर्शनाच्च पुण्यकृतां लोकान् याहि। इत्युक्तः स देवेन संप्रहृष्टतनूरुहः।

Verse 54

उवाच यदि तुष्टोऽसि यदि देयो वरो मम । गर्त्तेयं मम नाम्ना तु ख्यातिं गच्छतु केशव

उवाच—यदि तुष्टोऽसि यदि देयो वरो मम, केशव; गर्त्तेयं मम नाम्ना तु ख्यातिं गच्छतु।

Verse 55

यः स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन्संतर्पयिष्यति । त्वत्प्रसादेन गोविंद विष्णुलोकं स गच्छतु

यः अत्र स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन् संतर्पयिष्यति, गोविन्द; त्वत्प्रसादेन स विष्णुलोकं गच्छतु।

Verse 56

एवमुक्त्वा स भगवान्पुनर्द्वारावतीमगात्

एवमुक्त्वा स भगवान् पुनर्द्वारावतीम् अगात्।

Verse 57

स च राजा विमानेन दिव्यमाल्यानुलेपनः । जगाम भवनं विष्णोर्विबुधैरनुसंस्तुतः

स च राजा दिव्यविमानेन दिव्यमाल्यानुलेपनसमन्वितः । विबुधैः पथि पथि अनुसंस्तुतो विष्णोर्भवनं जगाम ॥

Verse 58

प्रह्लाद उवाच । तदाप्रभृति विप्रेंद्राः स कूपो नृगसंज्ञया । वरदानाच्च कृष्णस्य पावनः सर्वदेहिनाम्

प्रह्लाद उवाच । तदाप्रभृति विप्रेन्द्राः स कूपो नृगसंज्ञया प्रसिद्धः । कृष्णवरदानात् स सर्वदेहिनां पावनः अभवत् ॥

Verse 59

तत्र गत्वा द्विजश्रेष्ठा ह्यर्घ्यं दद्याद्यथाविधि । फलपुष्पाक्षतैर्युक्तं चंदनेन च भूसुराः

तत्र गत्वा द्विजश्रेष्ठा अर्घ्यं दद्याद् यथाविधि । फलपुष्पाक्षतैर्युक्तं चन्दनेन च भूसुराः ॥

Verse 60

नमस्ते विश्वरूपाय विष्णवे परमात्मने । अर्घ्यं गृहाण देवेश कूपेऽस्मिन्नृगसंज्ञके

नमस्ते विश्वरूपाय विष्णवे परमात्मने । अर्घ्यं गृहाण देवेश कूपेऽस्मिन् नृगसंज्ञके ॥

Verse 61

ततः स्नायाद्द्विजश्रेष्ठा मृदमालिप्य पाणिना । संतर्पयेत्पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाक्रमात्

ततः स्नायाद् द्विजश्रेष्ठा मृदं पाणिना आलिप्य । संतर्पयेत् पितॄन् देवान् मनुष्यांश्च यथाक्रमात् ॥

Verse 62

ततः श्राद्धं प्रकुर्वीत पितॄणां श्रद्धयान्वितः । विप्रेभ्यो भोजनं दद्याद्दक्षिणां च स्वशक्तितः

ततः श्रद्धयान्वितः पितॄणां श्राद्धं प्रकुर्वीत; विप्रेभ्यो भोजनं दद्याद् दक्षिणां च स्वशक्तितः।

Verse 63

विशेषतः प्रदातव्या सवत्सा गौः स्वलंकृता । शय्या सोपस्करां दद्याद्विष्णुर्मे प्रीयतामिति

विशेषतः सवत्सा गौः स्वलङ्कृता प्रदातव्या; शय्यां सोपस्करां दद्याद् ‘विष्णुर्मे प्रीयताम्’ इति।

Verse 64

दीनांधकृपणानां च सदा तत्तीरवासिनाम् । दद्याद्दानं स्वशक्त्या च वित्त शाठ्यविवर्जितः

दीनान्धकृपणानां च सदा तत्तीरवासिनाम्; वित्तशाठ्यविवर्जितः स्वशक्त्या दानं दद्याद्।

Verse 65

स्नानमात्रेण विप्रेन्द्रा लभेद्गोदानजं फलम् । पितृणां श्राद्धदानेन वियोनिं न च गच्छति

स्नानमात्रेण विप्रेन्द्रा लभेद् गोदानजं फलम्; पितृणां श्राद्धदानेन वियोनिं न च गच्छति।

Verse 66

कृकलासे कृतं श्राद्धं येनैव तर्पणं तथा । स गच्छेद्विष्णुलोकं तु पितृभिः सहितो नरः

कृकलासे कृतं श्राद्धं येनैव तर्पणं तथा; स नरः पितृभिः सहितो विष्णुलोकं तु गच्छति।

Verse 67

तथा मनोरथावाप्तिर्यात्रा च सफला भवेत् । सर्वतीर्थफलावाप्तिं लभते नात्र संशयः

ततः स्वमनोरथाः सर्वे सिद्धिं यान्ति, यात्रा च नूनं सफलतां प्राप्नोति। सर्वतीर्थफलप्राप्तिर्लभ्यते—नात्र संशयः।