Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16
Devanagari script
आसीमान्तमनुव्रज्य हृष्टो राजा बभूव ह । तरुणीं हंसवर्णां च हंसीनामेति विश्रुताम्
Transliteration
āsīmāntamanuvrajya hṛṣṭo rājā babhūva ha | taruṇīṃ haṃsavarṇāṃ ca haṃsīnāmeti viśrutām
Translation
आसीमान्तमनुव्रज्य, हृष्टो राजा बभूव ह। तरुणीं हंसवर्णां च, हंसीनामेति विश्रुताम्॥
Word by Word
आसीमान्तम्to the boundary/limit
आसीमान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआ + सीमा + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सीमायाः अन्तः)
अनुव्रज्यhaving followed/escorted
अनुव्रज्य:
Kriya-visheṣaṇa (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + व्रज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); ‘following/escorting’
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (pleased, delighted)
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
हindeed
ह:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)
तरुणीम्a young woman/young one (f.)
तरुणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतरुणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
हंसवर्णाम्of swan-like color (white)
हंसवर्णाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootहंस (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (हंसस्य वर्णः इव वर्णः यस्याः)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
हंसीनामof the she-swans
हंसीनाम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहंसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
एतिgoes/comes
एति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विश्रुताम्renowned
विश्रुताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) + त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (well-known, renowned)
Speaker
Sūta (contextual attribution within Prabhāsa Khaṇḍa)
Characters & Entities
R
rājā (king)V
vipra (brāhmaṇa)H
Haṃsī (cow)FAQs
Dharma is expressed not only by giving, but also by courteous follow-through—escorting and honoring the guest/recipient.
Dvārakā’s māhātmya context frames the event, presenting the city as a stage for exemplary dharma.
No new ritual is prescribed; it describes the completion etiquette accompanying a dāna.