Dharmānukathana (Narration of Dharma)

Verse 1

धर्मराज उवाच । देवतायतनं यस्तु कुरुते कारयत्यपि । शिवस्यापि हरेर्वापि तस्य पुण्यफलं शृणु 1. ॥ १ ॥

धर्मराज उवाच । देवतायतनं यस्तु कुरुते कारयत्यपि । शिवस्यापि हरेर्वापि तस्य पुण्यफलं शृणु ॥

Verse 2

मातृतः पितृतश्चैव लक्षकोटिकुलान्वितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥ २ ॥

मातृपक्षे पितृपक्षे च लक्षकोटिकुलैः सह । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥

Verse 3

मृदैव कुरुते यस्तु देवतायतनं नरः । यावत्पुण्यं भवेत्तस्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ३ ॥

मृदैव देवतायतनं यः करोति नरः । तस्य यावत्पुण्यं भवेत् तन्मे निगदतः शृणु ॥

Verse 4

दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥ ४ ॥

दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥

Verse 5

मृदैव कुरुते यस्तु देवतायतनं नरः । यावत्पुण्यं भवेत्तस्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ५ ॥

मृदैव देवतायतनं यः करोति नरः । तस्य यावत्पुण्यं भवेत् तन्मे निगदतः शृणु ॥

Verse 6

दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे स्थित्वा ब्रह्मपुरं व्रजेत् ॥ ६ ॥

दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे स्थित्वा ब्रह्मपुरं व्रजेत् ॥

Verse 7

कल्पद्वयं स्थितस्तत्र पुनः कल्पं वसेद्दिवि । ततस्तु योगिनामेव कुले जातो दयान्वितः ॥ ७ ॥

कल्पद्वयं तत्र स्थित्वा पुनरेकं कल्पं दिवि वसत् । ततः योगिनामेव कुले दयान्वितो जातः ॥

Verse 8

वैष्णवं योगमास्थाय मुक्तिं व्रजति शाश्वतीम् । दारुभिः कुरुते यस्तु तस्य स्याद् द्विगुणं फलम् ॥ ८ ॥

वैष्णवं योगमास्थाय शाश्वतीं मुक्तिमाप्नुयात् । दारुभिः कृतवान् यस्तु तस्य फलमिदं द्विगुणम् ॥

Verse 9

त्रिगुणं चेष्टकाभिस्तु शिलाभिस्तच्चतुर्गुणम् । स्फाटिकाभिः शिलाभिस्तु ज्ञेयं दशगुणोत्तरम् ॥ ९ ॥

इष्टकाभिः कृतं त्रिगुणं शिलाभिश्च चतुर्गुणम् । स्फाटिकशिलाभिः कृतं तु दशगुणोत्तरं विदुः ॥

Verse 10

ताम्रीभिस्तच्छतगुणं हेम्ना कोटिगुणं भवेत् । देवालयं तडागं वा ग्रामं वा पालयेत्तु यः ॥ १० ॥

ताम्रैः कृतं शतगुणं हेम्ना कोटिगुणं भवेत् । देवालयं तडागं वा ग्रामं वा यः पालयति स तथा फलभाग्भवेत् ॥

Verse 11

कर्तुःशतगुणं तस्य पुण्यं भवति भूपते । देवालयस्य शुश्रूषां लेपसेचनमण्डनैः ॥ ११ ॥

भूपते, देवालयस्य लेपसेचनमण्डनैः शुश्रूषां कुर्वतः कर्तुः पुण्यं शतगुणं भवति ॥

Verse 12

कुर्याद्यत्सततं भक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम् । वेतनाद्विष्टितो वापि पुण्यकर्मप्रवर्त्तिताः ॥ १२ ॥

यत् किञ्चिदपि नरः सततं भक्त्या कुर्यात्, तस्य पुण्यं अनन्तं भवति। वेतनहेतोर्वा विष्टितोऽपि ये प्रवर्तिताः, तेऽपि पुण्यकर्मसु प्रवर्तन्ते॥

Verse 13

ते गच्छन्ति धराधाराः शाश्वतं वैष्णवं पदम् । तडागार्द्धफलं राजन्कासारे परिकीर्तितम् ॥ १३ ॥

ते धराधाराः शाश्वतं वैष्णवं पदं गच्छन्ति। राजन्, कासारे तडागार्धफलं परिकीर्तितम्॥

Verse 14

कूपे पादफलं ज्ञेयं वाप्यां पद्माकरोन्मितम् । वापीशतगुणं प्रोक्तं कुल्यायां भूपतेः फलम् ॥ १४ ॥

कूपे पादफलं ज्ञेयम्, वाप्यां पद्माकरसंख्यया फलम्। वापीशतगुणं प्रोक्तं, कुल्यायां भूपतेः फलम्॥

Verse 15

दृषद्भिस्तु धनी कुर्यान्मृदा निष्किञ्चनो जनः । तयोः फलं समानं स्यादित्याह कमलोद्भवः ॥ १५ ॥

धनी दृषद्भिः कुर्यात्, निष्किञ्चनो जनो मृदा। तयोः फलं समानं स्यादिति कमलोद्भवोऽब्रवीत्॥

Verse 16

दद्यादाढ्यस्तु नगरं हस्तमात्रमकिञ्चनः । भुवं तयोः समफलं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १६ ॥

आढ्यः नगरमपि दद्यात्, अकिञ्चनः हस्तमात्रम्। तयोर्भुवि समं फलं प्राहुर्वेदविदो जनाः॥

Verse 17

धनाढ्यः कुरुते यस्तु तडागं फलसाधनम् । दरिद्र ः कुरुते कूपं समं पुण्यं प्रकीर्तितम् ॥ १७ ॥

धनाढ्यः यः फलसाधनं तडागं कारयति, दरिद्रश्च यः कूपं खनयति—उभयोः समं पुण्यं प्रकीर्तितम्।

Verse 18

आश्रमं कारयेद्यस्तु बहुजन्तूपकारकम् । स याति ब्रह्मभुवनं कुलत्रयसमन्वितः ॥ १८ ॥

यः बहुजन्तूपकारकं आश्रमं कारयेत्, स कुलत्रयसमन्वितः ब्रह्मभुवनं याति।

Verse 19

धेनुर्वा ब्राह्मणो वापि यो वा को वापि भूपते । क्षणार्द्धं तस्य छायायां तिष्ठन्स्वर्गं नयत्यमुम् ॥ १९ ॥

धेनुर्वा ब्राह्मणो वा वा कोऽपि भूपते; तस्य छायायां क्षणार्द्धं तिष्ठन्, स पुण्येन स्वर्गं नीयते।

Verse 20

आरामकारका राजन्देवतागृहकारिणः । तडागग्रामकर्त्तारः पूज्यन्ते हरिणा सह ॥ २० ॥

राजन्, आरामकारकाः देवतागृहकारिणः तडागग्रामकर्त्तारश्च—ते हरिणा सह पूज्यन्ते।

Verse 21

सर्वलोकोपकारार्थं पुष्पारामं जनेश्वर । कुर्वते देवतार्थं वा तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ २१ ॥

जनेश्वर, सर्वलोकोपकारार्थं पुष्पारामं ये कुर्वते, देवतार्थं वा—तेषां पुण्यफलं शृणु।

Verse 22

तत्र यावन्ति पर्णानि कुसुमानि भवन्ति च । तावद्वर्षाणि नाकस्थो मोदते कुलकोटिभिः ॥ २२ ॥

तत्र यावन्ति पर्णानि कुसुमानि च सन्ति, तावद्वर्षाणि नाकस्थो दिव्यलोके वसन् कुलकोटिभिः सह प्रमोदते।

Verse 23

प्राकारकारिणस्तस्य कण्टकावरणप्रदाः । प्रयान्ति ब्रह्मणः स्थानं युगानामेकसप्ततिम् ॥ २३ ॥

ये तस्य प्राकारान् कुर्वन्ति कण्टकावरणं च ददति, ते ब्रह्मणः स्थानं प्रयान्ति एकसप्ततियुगपर्यन्तम्।

Verse 24

तुलसीरोपणं ये तु कुर्वते मनुजेश्वर । तेषां पुण्यफलं राजन्वदतो मे निशामय ॥ २४ ॥

ये तु तुलसीरोपणं कुर्वन्ति मनुजेश्वर, तेषां पुण्यफलं राजन् मया वक्ष्यमाणं निशामय।

Verse 25

सप्तकोटिकुलैर्युक्तो मातृतः पितृतस्तथा । वसेत्कल्पशतं साग्रं नारायणपदे नृप ॥ २५ ॥

मातृतः पितृतश्च सप्तकोटिकुलैर्युक्तः स नरः, नृप, नारायणपदे साग्रं कल्पशतं वसेत्।

Verse 26

ऊर्ध्वपुण्ड्रधरो यस्तु तुलसीमूलमृत्स्नया । गोपिकाचन्दनेनापि चित्रकूटमृदापि वा । गङ्गामृत्तिकया चैव तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ २६ ॥

यः तुलसीमूलमृत्तिकया गोपिकाचन्दनेन वा चित्रकूटमृदा वा गङ्गामृत्तिकया वा ऊर्ध्वपुण्ड्रं धारयति, तस्य पुण्यफलं शृणु।

Verse 27

विमानवरमारुढो गन्धर्वाप्सरसां गणैः । सङ्गीयमानचरितो मोदते विष्णुमन्दिरे ॥ २७ ॥

विमानवरमारूढो गन्धर्वाप्सरसां गणैः सह । सङ्गीयमानचरितो विष्णुमन्दिरे मोदते ॥

Verse 28

पत्राणि तुलसीमूलाद्यावन्ति पतितानि वै । तावन्ति ब्रह्महत्यादिपातकानि हतानि च ॥ २८ ॥

तुलसीमूलात् पतितानि पत्राणि यावन्ति वै । तावन्ति ब्रह्महत्यादिपातकानि विनश्यन्ति ॥

Verse 29

तुलस्यां सेचयेद्यस्तु जलं चुलुकमात्रकम् । क्षीरोदवासिना सार्द्धं वसेदाचन्द्र तारकम् ॥ २९ ॥

तुलस्यां यः सेचयेत् जलं चुलुकमात्रकम् । स क्षीरोदवासिना सार्धम् आचन्द्रतारकं वसेत् ॥

Verse 30

ददाति ब्राह्मणानां यः कोमलं तुलसीदलम् । स याति ब्रह्मसदने कुलत्रितयसंयुतः ॥ ३० ॥

यो ब्राह्मणानां ददाति कोमलं तुलसीदलम् । स ब्रह्मसदनं याति कुलत्रितयसंयुतः ॥

Verse 31

शालग्रामेऽपयेद्यस्तु तुलस्यास्तु दलानि च । स वसेद्विष्णुभवने यावदाभूतसम्प्लवम् ॥ ३१ ॥

शालग्रामे योऽर्पयेत् तुलस्यास्तु दलानि च । स विष्णुभवने वसेद् यावदाभूतसम्प्लवम् ॥

Verse 32

कण्टकावरणं यस्तु प्राकारं वापि कारयेत् । सोऽप्येकविंशतिकुलैर्मोदते विष्णुमन्दिरे ॥ ३२ ॥

यः कण्टकावरणं प्राकारं वा कारयेत्, स एकविंशतिकुलैः सह विष्णुमन्दिरे मोदते।

Verse 33

योऽच्चयेद्धरिपादाब्जं तुलस्याः कोमलैर्दलैः । न तस्य पुनरावृत्तिर्विष्णुलोकान्नरेश्वर ॥ ३३ ॥

यो नराधिप, तुलस्याः कोमलदलैः हरिपादाब्जं पूजयति, तस्य विष्णुलोकात् पुनरावृत्तिर्न भवति।

Verse 34

द्वादश्यां पौर्णमास्यां यः क्षीरेण स्नापयेद्धरिम् । कुलायुतयुतः सोऽपि मोदते वैष्णवे पदे ॥ ३४ ॥

यो द्वादश्यां पौर्णमास्यां च क्षीरेण हरिं स्नापयति, स कुलायुतयुतोऽपि वैष्णवे पदे मोदते।

Verse 35

प्रस्थमात्रेण पयसा यः स्नापयति केशवम् । कुलायुतायुतयुतः सोऽपि विष्णुपुरे वसेत् ॥ ३५ ॥

यः प्रस्थमात्रेण पयसा केशवं स्नापयति, स कुलायुतायुतयुतोऽपि विष्णुपुरे वसति।

Verse 36

घृतप्रस्थेन यो विष्णुं द्वादश्यां स्नापयेन्नरः । कुलकोटियुतो राजन्सायुज्यं लभते हरेः ॥ ३६ ॥

यो नरः द्वादश्यां घृतप्रस्थेन विष्णुं स्नापयति, स राजन् कुलकोटियुतो भूत्वा हरेः सायुज्यं लभते।

Verse 37

पञ्चामृतेन यः स्नानमेकादश्यां तु कारयेत् । विष्णोः सायुज्यकं तस्य भवेत्कुलशतायुतैः ॥ ३७ ॥

यः एकादश्यां पञ्चामृतेन स्नानं कारयेत्, स विष्णोः सायुज्यं प्राप्नोति; कुलशतायुतैः सह तस्य तद्भाग्यं भवति॥

Verse 38

एकादश्यां पौर्णमास्यां द्वादश्यां वा नृपोत्तम । नालिकेरोदकैर्विष्णुं स्नापयेत्तत्फलं शृणु ॥ ३८ ॥

एकादश्यां पौर्णमास्यां द्वादश्यां वा नृपोत्तम, नालिकेरोदकैर्विष्णुं स्नापयेत्; तस्य फलं शृणु॥

Verse 39

दशजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो नृपसत्तम । शतद्वयकुलैर्युक्तो मोदते विष्णुना सह ॥ ३९ ॥

दशजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो नृपसत्तम, शतद्वयकुलैर्युक्तो विष्णुना सह मोदते॥

Verse 40

इक्षुत्येन देवेशं यः स्नापयति भूपते । केशवं लक्षपितृभिः सार्द्धं विष्णुपदं व्रजेत् ॥ ४० ॥

इक्षुरसेन देवेशं केशवं यः स्नापयति भूपते, स लक्षपितृभिः सार्द्धं विष्णुपदं व्रजेत्॥

Verse 41

पुष्पोदकेन गोविन्दं तथा गन्धोदकेन च । स्नापयित्वा हरिं भक्त्या वैष्णवं पदमाप्नुयात् ॥ ४१ ॥

पुष्पोदकेन गोविन्दं गन्धोदकेन च हरिं भक्त्या स्नापयित्वा वैष्णवं पदमाप्नुयात्॥

Verse 42

जलेन वस्त्रपूतेन यः स्नापयति माधवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥ ४२ ॥

जलेन वस्त्रपूतेन यो माधवं स्नापयेत् नरः । स सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥

Verse 43

क्षीराद्यैः स्नापयेद्यस्तु रविसङ्क्रमणे हरिम् । स वसेद्विष्णुसदने त्रिसप्तपुरुषैः सह ॥ ४३ ॥

क्षीरादिभिः शुभद्रव्यैः सङ्क्रान्तौ हरिमर्चयन् । स्नापयेद्यस्तु स वसेद्विष्णुसदने त्रिसप्तपुरुषैः सह ॥

Verse 44

शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यामष्टम्यां पूर्णिमादिने ॥ ४४ ॥

शुक्लपक्षे चतुर्दश्याम् अष्टम्यां पूर्णिमादिने च । एतेषु कालेषु विशेषतः पुण्यं भवति ॥

Verse 45

एकादश्यां भानुवारे द्वादश्यां पञ्चमीतिथौ । सोमसूर्योपरागे च मन्वादिषु युगादिषु ॥ ४५ ॥

एकादश्यां भानुवारे द्वादश्यां पञ्चमीतिथौ । सोमसूर्योपरागे च मन्वादिषु युगादिषु च ॥

Verse 46

अर्द्धोदये च सूर्यस्य पुष्यार्के रोहिणीबुधे । तथैव शनिरोहिण्यां भौमाश्विन्यां तथैव च ॥ ४६ ॥

अर्द्धोदये सूर्यस्य पुष्येऽर्के रोहिणीबुधे । शनिरोहिण्यां तथा भौमाश्विन्यां तथैव च ॥

Verse 47

शन्यां भृगुमृगे चैव भृगुरेवतिसङ्गमे । तथा बुधानुराधायां श्रवणार्के तथैव च ॥ ४७ ॥

यथा शनैश्चरः मृगशीर्षे स्थितः, शुक्रोऽपि मृगशीर्षे; तथा शुक्रस्य रेवतीसङ्गमे; बुधस्य अनुराधायां; एवं श्रवणायां सूर्यस्य स्थितौ अपि तदेव शुभफलम्।

Verse 48

तथा च सोमश्रवणे हस्तयुक्ते बृहस्पतौ । बुधाष्टम्यां बुधाषाढे पुण्ये चान्ये दिने तथा ॥ ४८ ॥

तथा सोमवारे श्रवणनक्षत्रे, बृहस्पतौ हस्तयुक्ते; बुधवारे अष्टम्यां; बुधस्य आषाढे; पुण्ये चान्ये दिनेऽपि तथा कर्म कर्तव्यम्।

Verse 49

स्नापयेत्पयसा विष्णुं शान्तिमान् वाग्यतः शुचिः । घृतेन मधुना वापि दध्ना वा तत्फलं शृणु ॥ ४९ ॥

शान्तचित्तो वाग्यतः शुचिर्भूत्वा विष्णुं पयसा स्नापयेत्; घृतेन मधुना वा दध्ना वा। तस्य कर्मणः फलं शृणु।

Verse 50

सर्वयज्ञफलं प्राप्य सर्वपापविवर्जितः । वसेद्विष्णुपुरे सार्द्धं त्रिसप्तपुरुषैर्नृप ॥ ५० ॥

सर्वयज्ञानां फलं प्राप्य सर्वपापैर्विवर्जितः। विष्णुपुरे वसेत् सार्धं त्रिसप्तपुरुषैर्नृप॥

Verse 51

तत्रैव ज्ञानमासाद्य योगिनामपि दुर्लभम् । मोक्षमाप्नोति नृपते पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ५१ ॥

तत्रैव तज्ज्ञानमासाद्य योगिनामपि दुर्लभम्। मोक्षमाप्नोति नृपते पुनरावृत्त्यसंभवम्॥

Verse 52

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां सोमवारे च भूपते । शिवं संस्नाप्य दुग्धेन शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ५२ ॥

हे भूपते, कृष्णपक्षस्य चतुर्दश्यां सोमवारे च यः शिवं दुग्धेन संस्नापयति, स शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥

Verse 53

नालिकेरोदकेनापि शिवं संस्नाप्य भक्तितः । अष्टम्यामिन्दुवारे वा शिवसायुज्यमश्नुते ॥ ५३ ॥

नालिकेरोदकेनापि यः भक्तितः शिवं संस्नापयति, अष्टम्याम् इन्दुवारे वा स शिवसायुज्यमश्नुते ॥

Verse 54

शुक्लपक्षे चतुर्दश्यामष्टम्यां वापि भूपते । घृतेन मधुना स्नाप्य शिवं तत्साम्यतां व्रजेत् ॥ ५४ ॥

हे भूपते, शुक्लपक्षे चतुर्दश्याम् अष्टम्यां वा घृतेन मधुना च शिवं स्नापयित्वा स शिवसाम्यतां व्रजेत् ॥

Verse 55

तिलतैलेन संस्नाप्य विष्णुं वा शिवमेव च । स याति तत्तत्सारूप्यं पितृभिः सह सप्तभिः ॥ ५५ ॥

तिलतैलेन विष्णुं वा शिवमेव च संस्नाप्य स तस्यैव देवस्य सारूप्यं याति, सप्तभिः पितृभिः सह ॥

Verse 56

शिवमिक्षुरसेनापि यः स्नापयति भक्तितः । शिवलोके वसेत्कल्पं स सप्तपुरुषैः सह ॥ ५६ ॥

यः भक्तितः शिवम् इक्षुरसेनापि स्नापयति, स शिवलोके कल्पं वसेत् सप्तपुरुषैः सह ॥

Verse 57

घृतेन स्नापयेल्लिङ्गमुत्थाने द्वादशीदिने । क्षीरेण वा महाभाग तत्फलं शृणु मद्गिरा ॥ ५७ ॥

उत्थाने द्वादशीदिने घृतेन लिङ्गं स्नापयेत्, अथवा क्षीरेण महाभाग; तस्य कर्मणः फलं मम वचनेन शृणु ॥

Verse 58

जन्मायुतार्जितैः पापैर्विमुक्तो मनुजो नृप । कोटिसङ्ख्यं समुद्धृत्य स्वकुलं शिवतां व्रजेत् ॥ ५८ ॥

जन्मायुतार्जितैः पापैर्विमुक्तो मनुजो नृप; कोटिसङ्ख्यं स्वकुलं समुद्धृत्य शिवतां व्रजेत् ॥

Verse 59

सम्पूज्य गन्धकुसुमैर्विष्णुं विष्णुतिथौ नृप । जन्मायुतार्जितैः पापैर्मुक्तो व्रजति तत्पदम् ॥ ५९ ॥

विष्णुतिथौ नृप गन्धकुसुमैः विष्णुं सम्पूज्य, जन्मायुतार्जितैः पापैर्मुक्तो व्रजति तत्पदम् ॥

Verse 60

पद्मपुष्पेण यो विष्णुं शिवं वा पूजयन्नेरः । स याति विष्णुभवनं कुलकोटिसमन्वितः ॥ ६० ॥

पद्मपुष्पेण योऽप्रमत्तो विष्णुं शिवं वा पूजयेत्, स कुलकोटिसमन्वितो विष्णुभवनं याति ॥

Verse 61

हरिं च केतकीपुष्पैः शिवं धत्तूरजैर्निशि । सम्पूज्य पापनिर्मुक्तो वसेद्विष्णुपुरे युगम् ॥ ६१ ॥

निशि केतकीपुष्पैर्हरिं धत्तूरजैः शिवं च सम्पूज्य, पापनिर्मुक्तो विष्णुपुरे युगं वसेत् ॥

Verse 62

हरिं तु चाम्पकैः पुष्पैरर्कपुष्पैश्च शङ्करम् । समभ्यर्च्य महाराज तत्तत्सालोक्यमाप्नुयात् ॥ ६२ ॥

हरिं तु चाम्पकैः पुष्पैरर्कपुष्पैश्च शङ्करम् । समभ्यर्च्य महाराज तत्तत्सालोक्यमाप्नुयात् ॥

Verse 63

शङ्करस्याथवा विष्णोर्घृतयुक्तं च गुग्गुलुम् । दत्त्वा धूपे नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६३ ॥

शङ्करस्याथवा विष्णोर्घृतयुक्तं च गुग्गुलुम् । दत्त्वा धूपे नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

Verse 64

तिलतैलान्वितं दीपं विष्णोर्वा शङ्करस्य वा । दत्त्वा नरः सर्वकामान्संप्राप्नोति नृपोत्तम ॥ ६४ ॥

तिलतैलान्वितं दीपं विष्णोर्वा शङ्करस्य वा । दत्त्वा नरः सर्वकामान्संप्राप्नोति नृपोत्तम ॥

Verse 65

घृतेन दीपं यो दद्याच्छङ्करायाथ विष्णवे । स मुक्तः सर्वपापेभ्यो गङ्गास्नानफलं लभेत् ॥ ६५ ॥

घृतेन दीपं यो दद्याच्छङ्करायाथ विष्णवे । स मुक्तः सर्वपापेभ्यो गङ्गास्नानफलं लभेत् ॥

Verse 66

ग्राम्येण वापि तैलेन राजन्नन्येन वा पुनः । दीपं दत्त्वा महाविष्णोः शिवस्यापि फलं शृणु ॥ ६६ ॥

ग्राम्येण वापि तैलेन राजन्नन्येन वा पुनः । दीपं दत्त्वा महाविष्णोः शिवस्यापि फलं शृणु ॥

Verse 67

सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वैश्वर्यसमन्वितः । तत्तत्सालोक्यमाप्नोति त्रिःसप्तपुरुषान्वितः ॥ ६७ ॥

सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वैश्वर्यसमन्वितः। स तस्यैव प्रभोः सायुज्यसालोक्यं प्राप्नोति, त्रिःसप्तपुरुषैः सह॥

Verse 68

यद्यदिष्टतमं भोज्यं तत्तदीशाय विष्णवे । दत्वा तत्तत्पदं याति चत्वारिंशत्कुलान्वितः ॥ ६८ ॥

यद्यदिष्टतमं भोज्यं तत्तदीशाय विष्णवे। समर्प्य स तत्तत्पदं याति, चत्वारिंशत्कुलैः सह॥

Verse 69

यद्यदिष्टतमं वस्तु तत्तद्विप्राय दापयेत् । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ६९ ॥

यद्यदिष्टतमं वस्तु तत्तद्विप्राय दापयेत्। तेन स विष्णुभवनं याति, पुनरावृत्तिदुर्लभम्॥

Verse 70

भ्रूणहा स्वर्णदानेन शुद्धो भवति भूपते । अन्नतोयसमं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ ७० ॥

भ्रूणहा स्वर्णदानेन शुद्धो भवति भूपते। अन्नतोयसमं दानं न भूतं न भविष्यति॥

Verse 71

अन्नदः प्राणदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः । सर्वदानफलं यस्मादन्नदस्य नृपोत्तम ॥ ७१ ॥

अन्नदः प्राणदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः। सर्वदानफलं यस्मादन्नदस्य नृपोत्तम॥

Verse 72

अन्नदो ब्रह्मसदनं याति वंशायुतान्वितः । न तस्य पुनरावृत्तिरिति शास्त्रेषु निश्चितम् ॥ ७२ ॥

अन्नदः ब्रह्मसदनं याति वंशायुतान्वितः। तस्य पुनरावृत्तिर्नास्तीति शास्त्रेषु सुनिश्चितम्॥

Verse 73

सद्यस्तुष्टिकरं ज्ञेयं जलदानं यतोऽधिकम् । अन्नदानान्नृपश्रेष्ठ निर्दिष्टं ब्रह्मवादिभिः ॥ ७३ ॥

जलदानं सद्यस्तुष्टिकरं ज्ञेयम्; तथापि नृपश्रेष्ठ, अन्नदानं ततोऽधिकं ब्रह्मवादिभिर्निर्दिष्टम्॥

Verse 74

महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । जलदो मुच्यते तेभ्य इत्याह कमलोद्भवः ॥ ७४ ॥

महापातकयुक्तो वा उपपातकयुक्तोऽपि; जलदः तैः पापैर्मुच्यते—इति कमलोद्भवोऽब्रवीत्॥

Verse 75

शरीरमन्नजं प्राहुः प्राणानप्यन्नजान्विदुः । तस्मादन्नप्रदो ज्ञेयः प्राणदः पृथिवीपते ॥ ७५ ॥

शरीरमन्नजं प्राहुः, प्राणानप्यन्नजान्विदुः। तस्मादन्नप्रदः प्राणद इति ज्ञेयः, पृथिवीपते॥

Verse 76

यद्यत्तुष्टिकरं दानं सर्वकामफलप्रदम् । तस्मादन्नसमं दानं नास्ति भूपाल भूतले ॥ ७६ ॥

यद्यद्दानं तुष्टिकरं सर्वकामफलप्रदम्; तथापि भूपाल, भूतलेऽन्नसमं दानं नास्ति॥

Verse 77

अन्नदस्य कुले जाता आसहस्रं नृपोत्तम । नरकं ते न पश्यन्ति तस्मादन्नप्रदो वरः ॥ ७७ ॥

अन्नदस्य कुले जाताः सहस्रं यावत् नृपोत्तम । नरकं ते न पश्यन्ति तस्मादन्नप्रदो वरः ॥

Verse 78

पादाभ्यङ्गं भक्तियुक्तो योऽतिथेः कुरुतेनरः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु गङ्गास्नानपुरःसरम् ॥ ७८ ॥

पादाभ्यङ्गं भक्तियुक्तो योऽतिथेः कुरुते नरः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु गङ्गास्नानपुरःसरम् ॥

Verse 79

तैलाभ्यङ्गं महाराज ब्राह्मणानां करोति यः । स स्नातोऽष्टशतं साग्रं गङ्गायां नात्र संशयः ॥ ७९ ॥

तैलाभ्यङ्गं महाराज ब्राह्मणानां करोति यः । स स्नातोऽष्टशतं साग्रं गङ्गायां नात्र संशयः ॥

Verse 80

रोगितान्ब्राह्मणान्यस्तु प्रेम्णा रक्षति रक्षकः । स कोटिकुलसंयुक्तो वसेद् ब्रह्मपुरे युगम् ॥ ८० ॥

रोगितान् ब्राह्मणान् यस्तु प्रेम्णा रक्षति रक्षकः । स कोटिकुलसंयुक्तो वसेद् ब्रह्मपुरे युगम् ॥

Verse 81

यो रक्षेत्पृथिवीपाल रङ्कं वा रोगिणं नरम् । तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा सर्वान्कामान्प्रयच्छति ॥ ८१ ॥

यो रक्षेत् पृथिवीपाल रङ्कं वा रोगिणं नरम् । तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा सर्वान् कामान् प्रयच्छति ॥

Verse 82

मनसा कर्मणा वाचा यो रक्षेदामयान्वितम् । सर्वान्कामानवाप्नोति सर्वपापविवर्जितः ॥ ८२ ॥

मनसा कर्मणा वाचा यः रोगपीडितं रक्षति परिपालयति च, स सर्वान् कामान् अवाप्नोति सर्वपापविवर्जितश्च भवति ॥

Verse 83

यो ददाति महीपाल निवासं ब्राह्मणाय वै । तस्य प्रसन्नो देवेशः स्वलोकं सम्प्रयच्छति ॥ ८३ ॥

यो महीपाल ब्राह्मणाय निवासं ददाति, तस्य देवेशः प्रसन्नः सन् स्वलोकं सम्प्रयच्छति ॥

Verse 84

ब्राह्मणाय ब्रह्मविदे यो दद्याद्गां पयस्विनीम् । स याति ब्रह्मसदनमन्येषामतिदुर्लभम् ॥ ८४ ॥

यो ब्रह्मविदे ब्राह्मणाय पयस्विनीं गां दद्यात्, स अन्येषामतिदुर्लभं ब्रह्मसदनं याति ॥

Verse 85

अन्येभ्यः प्रतिगृह्यापि यो दद्याद्गां पयस्विनीम् । तस्य पुण्यफलं वक्तुं नाहं शक्तोऽस्मि पण्डित ॥ ८५ ॥

अन्येभ्यः प्रतिगृह्यापि यो पयस्विनीं गां दद्याद्, तस्य पुण्यफलं वक्तुं नाहं शक्तोऽस्मि, हे पण्डित ॥

Verse 86

कपिलां वेदविदुषे यो ददाति पयस्विनीम् । स एव रुद्रो भूपाल सर्वपापविवर्जितः ॥ ८६ ॥

कपिलां पयस्विनीं गां यो वेदविदुषे ददाति, स भूपाल सर्वपापविवर्जितः स एव रुद्र इव भवति ॥

Verse 87

विप्राय वेदविदुषे दद्यादुभयतोमुखीम् । यस्तस्य पुण्यं सङ्ख्यातुं न शक्तोऽब्दशतैरपि ॥ ८७ ॥

वेदविदुषे विप्राय उभयतोमुखीं दद्यात्; तस्य दानस्य पुण्यं शतवर्षैरपि केनचित् सङ्ख्यातुं न शक्यते।

Verse 88

तस्य पुण्यफलं राजञ्श्छृणु वक्ष्यामि तत्त्वतः । एकतः क्रतवः सर्वे समग्रवरदक्षिणाः ॥ ८८ ॥

राजन्, तस्य पुण्यफलं तत्त्वतः शृणु; एकतः समग्रवरदक्षिणाभिः सह सर्वे क्रतवः समुच्चिताः यावत्, तावत् तुल्यम्।

Verse 89

एकतो भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणम् । संरक्षति महीपाल यो विप्रं भयविह्वलम् ॥ ८९ ॥

एकतः भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणं यत्; तथा भयविह्वलं विप्रं यो महीपालः संरक्षति, स एव प्राणं रक्षति।

Verse 90

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । वस्त्रदो रुद्र भवनं कन्यादो ब्रह्मणः पदम् ॥ ९० ॥

स सर्वतीर्थेषु स्नात इव, सर्वयज्ञेषु दीक्षित इव च; वस्त्रदः रुद्रभवनं याति, कन्यादः ब्रह्मपदं प्राप्नोति।

Verse 91

हेमदो विष्णुभवनं प्रयाति स्वकुलान्वितः । यस्तु कन्यामलङ्कृत्य ददात्यध्यात्मवेदिने ॥ ९१ ॥

हेमदः स्वकुलान्वितो विष्णुभवनं प्रयाति; यस्तु कन्यामलङ्कृत्य अध्यात्मवेदिने ददाति, स अपि तदेव परं पदं प्राप्नोति।

Verse 92

शतवंशसमायुक्तः स व्रजेद् ब्रह्मणः पदम् । कार्तिक्यां पौर्णमास्यां वा आषाढ्यां वापि भूपते ॥ ९२ ॥

शतवंशसमायुक्तः स ब्रह्मणः पदं व्रजेत् । कार्तिक्यां पौर्णमास्यां वा आषाढ्यां वापि भूपते ॥

Verse 93

वृषभं शिवतुष्ट्यर्थमुत्सृजेत्तत्फलं शृणु । सप्तजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो रुद्र रूपभाक् ॥ ९३ ॥

वृषभं शिवतुष्ट्यर्थम् उत्सृजेत् तत्फलं शृणु । सप्तजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो रुद्ररूपभाक् ॥

Verse 94

कुलसप्ततिसंयुक्तो रुद्रे ण सह मोदते । शिवलिङ्गाङ्कितं कृत्वा महिषं यः समुत्सृजेत् ॥ ९४ ॥

कुलसप्ततिसंयुक्तो रुद्रेण सह मोदते । शिवलिङ्गाङ्कितं कृत्वा महिषं यः समुत्सृजेत् ॥

Verse 95

न तस्य यातनालोको भवेन्नृपतिसत्तम । ताम्बूलदानं यः कुर्याच्छक्तितो नृपसत्तम ॥ ९५ ॥

न तस्य यातनालोको भवेत् नृपतिसत्तम । ताम्बूलदानं यः कुर्यात् शक्तितो नृपसत्तम ॥

Verse 96

तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा ददात्यायुर्यशः श्रियम् । क्षीदो घृतदश्चैव मधुदो दधिदस्तथा ॥ ९६ ॥

तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा ददात्यायुर्यशः श्रियम् । क्षीरदो घृतदश्चैव मधुदो दधिदस्तथा ॥

Verse 97

दिव्याब्दायुतपर्यन्तं स्वर्गलोके महीयते । प्रयाति ब्रह्मसदनमिक्षुदाता नृपोत्तम ॥ ९७ ॥

हे नृपोत्तम! इक्षुदाता दिव्याब्दायुतपर्यन्तं स्वर्गलोके महीयते, ततः परं ब्रह्मसदनं प्रयाति ॥

Verse 98

गन्धदः पुण्यफलदः प्रयाति ब्रह्मणः पदम् । गुडेक्षुरसदश्चैव प्रयाति क्षीरसागरम् ॥ ९८ ॥

गन्धदानं पुण्यफलप्रदं ब्रह्मणः पदं नयति; गुडस्य इक्षुरसस्य च दानं क्षीरसागरं प्रयच्छति ॥

Verse 99

भटानां जलदो याति सूर्यलोकमनुत्तमम् । विद्यादानेन सायुज्यं माधवस्य व्रजेन्नरः ॥ ९९ ॥

भटानां जलदानात् स दाता सूर्यलोकमनुत्तमं याति; विद्यादानेन तु नरः माधवस्य सायुज्यं व्रजेत् ॥

Verse 100

विद्यादानं महीदानं गोदानं चोत्तमोत्तमम् । नरकादुद्धरन्त्येव जपवाहनदोहनात् ॥ १०० ॥

विद्यादानं महीदानं गोदानं चोत्तमोत्तमम्; एतानि जपयज्ञवाहनदोहनादिना नरकादुद्धरन्ति ॥

Verse 101

सर्वेषामपि दानानां विद्यादानं विशिष्यते । विद्यादानेन सायुज्यं विष्णोर्याति नृपोत्तम ॥ १०१ ॥

सर्वेषु दानेषु विद्यादानं विशिष्यते; विद्यादानेन नृपोत्तम विष्णोः सायुज्यं याति ॥

Verse 102

नरस्त्विन्धनदानेन मुच्यते ह्युपपातकैः । शालग्रामशिलादानं महादानं प्रकीर्तितम् ॥ १०२ ॥

इन्धनदानात् नरः खलु उपपातकैः प्रमुच्यते। शालग्रामशिलादानं महादानं प्रकीर्तितम्॥

Verse 103

यद् दत्वा मोक्षमाप्नोति लिङ्गदानं तथा स्मृतम् । ब्रह्माण्डकोटिदानेन यत्फलं लभते नरः ॥ १०३ ॥

यद्दत्वा मोक्षमाप्नोति तल्लिङ्गदानं स्मृतम्। ब्रह्माण्डकोटिदानेन यत्फलं लभते नरः॥

Verse 104

तत्फलं समवाप्नोति लिङ्गदानान्न संशयः । शालग्रामशिलादाने ततोऽपि द्विगुणं फलम् ॥ १०४ ॥

तत्फलं समवाप्नोति लिङ्गदानान्न संशयः। शालग्रामशिलादाने ततोऽपि द्विगुणं फलम्॥

Verse 105

शालग्रामशिलारूपी विष्णुरेवेति विश्रुतः । यो ददाति नरो दानं गृहेषु महतां प्रभो ॥ १०५ ॥

शालग्रामशिलारूपी विष्णुरेव इति विश्रुतम्। यो ददाति नरो दानं महतां गृहेषु प्रभो॥

Verse 106

गङ्गास्नानफलं तस्य निश्चितं नृप जायते । रत्नान्वितसुवर्णस्य प्रदानेन नृपोत्तम ॥ १०६ ॥

गङ्गास्नानफलं तस्य निश्चितं नृप जायते। रत्नान्वितसुवर्णस्य प्रदानेन नृपोत्तम॥

Verse 107

भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति महादानं यतः स्मृतम् । नरो माणिक्यदानेन परं मोक्षमवाप्नुयात् ॥ १०७ ॥

भुक्तिं मुक्तिं च यत् दानं महादानं प्रकीर्तितम् । माणिक्यदानतः पुंसः परं मोक्षपदं भवेत् ॥

Verse 108

ध्रुवलोकमवाप्नोति वज्रदानेन मानवः । स्वर्गं विद्रुमदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

वज्रदानात् ध्रुवलोकं मानवोऽवाप्नुयात् ध्रुवम् । विद्रुमदानतः स्वर्गं रुद्रलोकं च गच्छति ॥

Verse 109

प्रयाति यानदानेन मुक्तादानेन चैन्दवम् । वैडूर्यदो रुद्र लोकं पुष्परागप्रदस्तथा ॥ १०९ ॥

यानदानात् दिव्ययानं प्रयाति, मुक्तादानात् चैन्दवं लोकमाप्नोति । वैडूर्यदाता रुद्रलोकं प्रयाति, पुष्परागदाता तथैवोत्तमं पदम् ॥

Verse 110

पुष्परागप्रदानेन सर्वत्र सुखमश्नुते । अश्वदो ह्यश्वसान्निध्यं चिरं व्रजति भूमिप ॥ ११० ॥

पुष्परागप्रदानेन सर्वत्र सुखमश्नुते । अश्वदानात् चिरं राजन् अश्वसान्निध्यमाप्नुयात् ॥

Verse 111

गजदानेन महता सर्वान्कामानवाप्नुयात् । प्रयाति यानदानेन स्वर्गं स्वर्यानमास्थितः ॥ १११ ॥

गजदानमहादानात् सर्वान् कामानवाप्नुयात् । यानदानात् स्वर्गमेत्य स्वर्गीययानमास्थितः ॥

Verse 112

महिषीदो जयत्येव ह्यपमृत्युं न संशयः । गवां तृणप्रदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ ११२ ॥

महिषीदः खलु जयत्येव ह्यपमृत्युं न संशयः। गवां तृणप्रदानेन रुद्रलोकमवाप्नुयात्॥

Verse 113

वारुणं लोकमाप्नोति महीश लवणप्रदः । स्वाश्रमाचारनिरता सर्वभूतहिते रताः ॥ ११३ ॥

वारुणं लोकमाप्नोति महीश लवणप्रदः। स्वाश्रमाचारनिरता सर्वभूतहिते रताः॥

Verse 114

अदाम्भिका गतासूयाः प्रयान्ति ब्रह्मणः पदम् । परोपदेशनिरता वीतरागा विमत्सरा ॥ ११४ ॥

अदाम्भिका गतासूयाः प्रयान्ति ब्रह्मणः पदम्। परोपदेशनिरता वीतरागा विमत्सराः॥

Verse 115

हरिपादार्चनरताः प्रयान्ति सदनं हरेः । सत्सङ्गाह्लादनिरताः सत्कर्मसु सदोद्यताः ॥ ११५ ॥

हरिपादार्चनरताः प्रयान्ति सदनं हरेः। सत्सङ्गाह्लादनिरताः सत्कर्मसु सदोद्यताः॥

Verse 116

परापवादविमुखाः प्रयान्ति हरिमन्दिरम् । नित्यं हितकरा ये तु ब्राह्मणेषु च गोषु च ॥ ११६ ॥

परापवादविमुखाः प्रयान्ति हरिमन्दिरम्। नित्यं हितकरा ये तु ब्राह्मणेषु च गोषु च॥

Verse 117

परस्त्रीसङ्गविमुखा न पश्यन्ति यमालयम् । जितेन्द्रि या जिताहारा गोषु क्षान्ताः सुशीलिनः ॥ ११७ ॥

ये परस्त्रीसङ्गात् विमुखाः, ते यमालयं न पश्यन्ति। जितेन्द्रियाः, जिताहाराः, गोषु क्षान्ताः, सुशीलिनश्च—ते दण्डलोकं न यान्ति॥

Verse 118

ब्राह्मणेषु क्षमाशीलाः प्रयान्ति भवनं हरेः । अग्निशुश्रूषवश्चैव गुरुशुश्रूषकास्तथा ॥ ११८ ॥

ये ब्राह्मणेषु क्षमाशीलाः, ते हरेर्भवनं प्रयान्ति। तथा अग्निशुश्रूषवः, गुरुशुश्रूषकाश्चापि तदेव पदं यान्ति॥

Verse 119

पतिशुश्रूषणरता न वै संसृतिभागिनः । सदा देवार्चनरता हरिनामपरायणाः ॥ ११९ ॥

पतिशुश्रूषणरता न वै संसृतिभागिनः। सदा देवार्चनरता हरिनामपरायणाश्च मुक्तिं यान्ति॥

Verse 120

प्रतिग्रहनिवृत्ताश्च प्रयान्ति परमं पदम् । अनाथं विप्रकुणपं ये दहेयुर्नृपोत्तम ॥ १२० ॥

प्रतिग्रहनिवृत्ताः परमं पदं प्रयान्ति। हे नृपोत्तम, येऽनाथं विप्रकुणपं दहेयुः, तेऽपि परां गतिं यान्ति॥

Verse 121

अश्वमेधसहस्राणां फलमश्नुवते सदा । पत्रैः पुष्पैः फलैर्वापि जलैर्वा मनुजेश्वर ॥ १२१ ॥

हे मनुजेश्वर, यः पत्रैः पुष्पैः फलैर्वापि जलैर्वा नित्यं पूजयति, स सहस्राश्वमेधफलमश्नुते॥

Verse 122

पूजया रहितं लिङ्गमचर्येत्तत्फलं शृणु । अप्सरोगणगन्धर्वैः स्तूयमानो विमानगः ॥ १२२ ॥

पूजाविधिविहीनं लिङ्गं योऽर्चयति, तस्य फलं शृणु—स विमानगः सन् अप्सरोगणगन्धर्वैः स्तूयमानो दिवि रमते।

Verse 123

प्रयाति शिवसान्निध्यमित्याह कमलोद्भवः । चुलुकोदकमात्रेण लिङ्गं संस्नाप्य भूमिप ॥ १२३ ॥

कमलोद्भवोऽब्रवीत्—“शिवसान्निध्यं प्रयाति” इति, भूमिप; चुलुकोदकमात्रेणापि लिङ्गं संस्नाप्य।

Verse 124

लक्षाश्वमेधजं पुण्यं संप्राप्नोति न संशयः । पूजया रहितं लिङ्गं कुसुमैर्योऽचयेत्सुधीः ॥ १२४ ॥

लक्षाश्वमेधजं पुण्यं न संशयः संप्राप्नोति; पूजाविहीनं लिङ्गं योऽचयेत् कुसुमैः सुधीः।

Verse 125

अश्वमेधायुतफलं भवेत्तस्य जनेश्वर । भक्ष्यैर्भोज्यैः फलैर्वापि शून्यं लिङ्गं प्रपूज्य च ॥ १२५ ॥

अश्वमेधायुतफलं तस्य भवति, जनेश्वर; भक्ष्यैर्भोज्यैः फलैर्वापि शून्यं लिङ्गं प्रपूज्य च।

Verse 126

शिवसायुज्यमाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम् । पूजया रहितं विष्णुं योऽचयेदर्कवंशज ॥ १२६ ॥

शिवसायुज्यमाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम्; पूजाविहीनं विष्णुं योऽचयेत् अर्कवंशज।

Verse 127

जलेनापि स सालोक्यं विष्णोर्याति नरोत्तम । देवतायतने यस्तु कुर्यात्सम्मार्जनं सुधीः ॥ १२७ ॥

हे नरोत्तम, यः सुधीः देवतायतने सम्मार्जनं शौचं च जलेनापि करोति, स विष्णोः सालोक्यं याति॥

Verse 128

यावत्पांसु युगावासं वैष्णवे मन्दिरे लभेत् । शीर्णं स्फटिकलिङ्गं तु यः संदध्यान्नृपोत्तम ॥ १२८ ॥

हे नृपोत्तम, वैष्णवे मन्दिरे यावत् पांसु-क्षणमपि वासं लभेत्, तथा शीर्णं स्फटिकलिङ्गं यः संदधाति पुनः स्थापयति, तस्य पुण्यं भवति॥

Verse 129

शतजन्मार्जितैः पापैर्मुच्यते स तु मानवः । यस्तु देवालये राजन्नपि गोचर्ममात्रकम् ॥ १२९ ॥

हे राजन्, यः देवालये गोचर्ममात्रकं अपि दान-समर्पणादि पुण्यकर्म करोति, स शतजन्मार्जितैः पापैः मुच्यते॥

Verse 130

जलेन सिञ्चेद् भूभागं सोऽपि स्वर्गं लभेन्नरः । गन्धोदकेन यः सिञ्चेद्देवतायतने भुवम् ॥ १३० ॥

यः जलेन भूभागं सिञ्चेत्, सोऽपि नरः स्वर्गं लभते; यः तु देवतायतने गन्धोदकेन भुवं सिञ्चेत्, स विशेषं पुण्यं प्राप्नोति॥

Verse 131

यावत्कणानुकल्पं तु तिष्ठेत देवसन्निधौ । मृदा धातुविकारैर्वा यो लिम्पेद्देवतागृहम् ॥ १३१ ॥

यावत् कणानुकल्पं क्षणमात्रं वा देवसन्निधौ तिष्ठेत्; अथवा मृदा धातुविकारैर्वा देवतागृहं लिम्पेत्, तत् महत् पुण्यं भवति॥

Verse 132

स कोटिकुलमुद्धृत्य याति साम्यं मधुद्विषः । शिलाचूर्णेन यो मर्त्यो देवागारं तु लेपयेत् ॥ १३२ ॥

यो मर्त्यः शिलाचूर्णेन देवागारं लेपयेत्, स कोटिकुलमुद्धृत्य मधुद्विषः साम्यं याति।

Verse 133

स्वस्तिकादीनि वा कुर्यात्तस्य पुण्यमनन्तकम् । यः कुर्याद्दीपरचनां देवतायतने नृप ॥ १३३ ॥

स्वस्तिकादीनि वा कुर्यात् तस्य पुण्यमनन्तकम्। यो देवतायतने दीप-रचनां कुर्यात्, नृप, तस्य पुण्यं महत्।

Verse 134

तस्य पुण्यं प्रसङ्ख्यातुं नोत्सहेऽब्दशतैरपि । अखण्डदीपं यः कुर्याद्विष्णोर्वा शङ्करस्य च ॥ १३४ ॥

तस्य पुण्यं प्रसङ्ख्यातुं नोत्सहेऽब्दशतैरपि। यो विष्णोर्वा शङ्करस्य च अखण्डदीपं स्थापयेत्।

Verse 135

क्षणे क्षणेऽश्वमेधस्य फलं तस्य न दुर्लभम् । अर्चितं शङ्करं दृष्ट्वा विष्णुं वापि नमेत्तु यः ॥ १३५ ॥

क्षणे क्षणेऽश्वमेधस्य फलं तस्य न दुर्लभम्। यः अर्चितं शङ्करं दृष्ट्वा विष्णुं वापि नमेत्तु।

Verse 136

स विष्णुभवनं प्राप्य मोदते च युगायुतम् । देव्याः प्रदक्षिणामेकां सप्त सूर्यस्य भूमिप ॥ १३६ ॥

स विष्णुभवनं प्राप्य मोदते च युगायुतम्। भूमिप, देव्याः प्रदक्षिणामेकां सूर्यस्य सप्तसमां विदुः।

Verse 137

तिस्रो विनायकस्यापि चतस्रो विष्णुमन्दिरे । कृत्वा तत्तद्गृहं प्राप्य मोदते युगलक्षकम् ॥ १३७ ॥

विनायकस्य तिस्रः तथा विष्णुमन्दिरे चतस्रः प्रतिष्ठाप्य, तत्तद्गृहं प्राप्य युगलक्षकं मोदते ॥

Verse 138

यो विष्णोर्भक्तिभावेन तथैव गोद्विजस्य च । प्रदक्षिणां चरेत्तस्य ह्यश्वमेधः पदे पदे ॥ १३८ ॥

यो विष्णौ भक्तिभावेन गोद्विजयोश्च प्रदक्षिणां चरति, तस्य पदे पदेऽश्वमेधफलम् भवति ॥

Verse 139

काश्यां माहेश्वरं लिङ्गं संपूज्य प्रणमेत्तु यः । न तस्य विद्यते कृत्यं संसृतिर्नैव जायते ॥ १३९ ॥

काश्यां माहेश्वरं लिङ्गं सम्यक् संपूज्य यः प्रणमति, तस्य कृत्यं न विद्यते; संसृतिरपि न जायते ॥

Verse 140

शिवं प्रदक्षिणं कृत्वा सव्येनैव विधानतः । नरो न च्यवते स्वर्गाच्छङ्करस्य प्रसादतः ॥ १४० ॥

शिवं विधानतः सव्येनैव प्रदक्षिणं कृत्वा, शङ्करप्रसादात् नरो स्वर्गात् न च्यवते ॥

Verse 141

स्तुत्वा स्तोत्रैर्जगन्नाथं नारायणमनामयम् । सर्वान्कामानवाप्नोति मनसा यद्यदिच्छति ॥ १४१ ॥

जगन्नाथं नारायणमनामयं स्तोत्रैः स्तुत्वा, मनसा यद्यदिच्छति तत्तत् सर्वान् कामान् अवाप्नोति ॥

Verse 142

देवतायतने यस्तु भक्तियुक्तः प्रनृत्यति । गायते वा स भूपाल रुद्र लोके च मुक्तिभाक् ॥ १४२ ॥

देवतायतने यस्तु भक्तियुक्तः प्रनृत्यति वा गायते वा, स भूपाल मुक्तिभाक् सन् रुद्रलोकं च प्राप्नोति।

Verse 143

ये तु वाद्यं प्रकुर्वन्ति देवतायतने नराः । ते हंसयानमारूढा व्रजन्ति ब्रह्मणः पदम् ॥ १४३ ॥

ये तु देवतायतने नराः वाद्यं प्रकुर्वन्ति, ते हंसयानमारूढा ब्रह्मणः पदं व्रजन्ति।

Verse 144

करतालं प्रकुर्वन्ति देवतायतने तु ये । ते सर्वपापनिर्मुक्ता विमानस्था युगायुतम् ॥ १४४ ॥

ये तु देवतायतने करतालं प्रकुर्वन्ति, ते सर्वपापनिर्मुक्ता विमानस्था युगायुतं दिवि वसन्ति।

Verse 145

देवतायतने ये तु घण्टानादं प्रकुर्वते । तेषां पुण्यं निगदितुं न समर्थः शिवः स्वयम् ॥ १४५ ॥

ये तु देवतायतने घण्टानादं प्रकुर्वते, तेषां पुण्यं निगदितुं शिवः स्वयमपि न समर्थः।

Verse 146

भेरीमृदङ्गपटहमुरजैश्च सडिण्डिमैः । संप्रीणयन्ति देवेशं तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ १४६ ॥

भेरीमृदङ्गपटहमुरजैः सडिण्डिमैश्च देवेशं संप्रीणयन्ति; तेषां पुण्यफलं शृणु।

Verse 147

देवस्त्रीगणसंयुक्ताः सर्वकामैः समर्चिताः । स्वर्गलोकमनुप्राप्य मोदन्ते कल्पपञ्चकम् ॥ १४७ ॥

देवस्त्रीगणैः सहिताḥ सर्वकामैः समर्चिताḥ। स्वर्गलोकं समासाद्य कल्पपञ्चकं मुदिता रमन्ते॥

Verse 148

देवतामन्दिरे कुर्वन्नरः शङ्खं नृप । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥ १४८ ॥

देवतामन्दिरे शङ्खं कुर्वन् नरः, नृप। सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते॥

Verse 149

तालकांस्यादिनिनदं कुर्वन् विष्णुगृहे नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकमवाप्नुयात् ॥ १४९ ॥

तालकांस्यादिनिनदं कुर्वन् विष्णुगृहे नरः। सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकमवाप्नुयात्॥

Verse 150

यो देवः सर्वदृग्विष्णुर्ज्ञानरूपी निरञ्जनः । सर्वधर्मफलं पूर्णं संतुष्टः प्रददाति च ॥ १५० ॥

यो देवः सर्वदृग्विष्णुर्ज्ञानरूपी निरञ्जनः। संतुष्टः सन् स सर्वधर्मफलं पूर्णं प्रददाति॥

Verse 151

यस्य स्मरणमात्रेण देवदेवस्य चक्रिणः । सफलानि भवन्त्येव सर्वकर्माणि भूपते ॥ १५१ ॥

यस्य स्मरणमात्रेण देवदेवस्य चक्रिणः। सफलानि भवन्त्येव सर्वकर्माणि भूपते॥

Verse 152

परमात्मा जगन्नाथः सर्वकर्म्मफलप्रदः । सत्कर्मकर्तृभिर्नित्यं स्मृतः सर्वार्तिनाशनः । तमुद्दिश्य कृतं यच्च तदानन्त्याय कल्पते ॥ १५२ ॥

परमात्मा जगन्नाथः सर्वकर्मफलप्रदः। सत्कर्मकर्तृभिर्नित्यं स्मृतः सर्वार्तिनाशनः। तमुद्दिश्य कृतं यच्च तदानन्त्याय कल्पते॥

Verse 153

धर्माणि विष्णुश्च फलानि विष्णुः कर्माणि विष्णुश्च फलानि भोक्ता । कार्यं च विष्णुः करणानि विष्णुरस्मान्न किञ्चिद्व्यतिरिक्तमस्ति ॥ १५३ ॥

धर्माणि विष्णुश्च फलानि विष्णुः कर्माणि विष्णुश्च फलानि भोक्ता। कार्यं च विष्णुः करणानि विष्णुरस्मान्न किञ्चिद्व्यतिरिक्तमस्ति॥

Verse 154

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे धर्मानुकथनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ १३ ॥

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे धर्मानुकथनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः॥१३॥