Atharva Veda 8.2.4: Kanda 8, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 4

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

प्रा॒णेन॑ त्वा द्वि॒पदां॒ चतु॑ष्पदाम॒ग्निमि॑व जा॒तम॒भि सं ध॑मामि । नम॑स्ते मृत्यो॒ चक्षु॑षे॒ नमः॑ प्रा॒णाय॑ तेऽकरम्

Recitation with translationAtharva Veda 8.2.4

IAST Transliteration

prāṇéna tvā dvipádāṃ cátuṣpadām agním iva jātám abhí sáṃ dhamāmi | námas te mṛtyóḥ cákṣuṣe námaḥ prāṇā́ya te ’káram

English Translation (Griffith/Whitney)

With breath I breathe upon thee—of bipeds, of quadrupeds—like fire new-born I kindle thee wholly. Homage to thee, O Death, to thine eye; homage have I made to Prāṇa for thee.

Translation

Com o Prāṇa eu sopro sobre ti — dos bípedes, dos quadrúpedes — e, como fogo recém-nascido, eu te acendo por inteiro. Reverência a ti, ó Morte, ao teu olho; reverência eu ofereci, por ti, ao Prāṇa.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्राणेन: with (the) breath / life-force
• प्राणेन: करण
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्विपदाम्: of the two-footed (beings)
• द्विपदाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun/Adjective
• Root: द्विपद् (प्रातिपदिक)

• चतुष्पदाम्: of the four-footed (beings)
• चतुष्पदाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun/Adjective
• Root: चतुष्पद् (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: उपमान/कर्म (इव-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• जातम्: born, arisen
• जातम्: विशेषण (त्वा/अग्निम्-सम्बद्ध)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √जन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: अभि

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: सम्

• धमामि: I blow / I fan
• धमामि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ध्मा (धमति) धातु

• नमः: obeisance, homage
• नमः: कर्म/भाव (नमस्-क्रिया-निहित)
• Type: Noun (indeclinable-like usage)
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• ते: to you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मृत्यो: O Death
• मृत्यो: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)

• चक्षुषे: to the eye / for sight
• चक्षुषे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)

• नमः: obeisance
• नमः: कर्म/भाव
• Type: Noun (indeclinable-like usage)
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• प्राणाय: to (the) breath / life-force
• प्राणाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• ते: to you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अकरम्: I made / I have done
• अकरम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति) धातु

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)

Devata: Prāṇa; Mṛtyu (as power to be appeased); Agni as simile

Chandas: Triṣṭubh-like (Atharvanic irregularities)

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta