Adhyaya 47

Verse 1

नारद उवाच । ततो मयास्य तीर्थस्य रक्षणाय पुनर्जय । समाराध्य यथा देव्यः स्थापितास्तच्छृणुष्व भोः

ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਜੇਤੂ ਵੀਰ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਯਥਾਵਿਧੀ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਮਹੋਦਯ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਇੱਥੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

Verse 2

यथात्मा सर्वभूतेषु व्यापकः परमेश्वरः । तथैव प्रकृतिर्नित्या व्यापका परमेश्वरी

ਜਿਵੇਂ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਆਤਮਾ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਨਿਤ੍ਯ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ—ਪਰਮੈਸ਼ਵਰੀ—ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

Verse 3

शक्ति प्रसादादाप्नोति वीर्यं सर्वाश्च संपदः । ईश्वरी सर्वभूतेषु सा चैवं पार्थ संस्थिता

ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਸਭ ਸੰਪੱਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹੀ ਈਸ਼ਵਰੀ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਦਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।

Verse 4

बुद्धिह्रीपुष्टिलज्जेति तुष्टिः शांतिः क्षमा स्पृहा । श्रद्धा च चेतना शक्तिर्मंत्रोत्साहप्रभूद्भवा

ਬੁੱਧੀ, ਲਾਜ-ਹਯਾ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੰਕੋਚ; ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖ਼ਿਮਾ ਅਤੇ ਆਕਾਂਛਾ; ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਕੇ ਉਤਪੰਨ।

Verse 5

इयमेव च बंधाय मोक्षायेयं च सर्वदा । एनामाराध्य चैश्वर्यमिन्द्राद्याः समवाप्नुयुः

ਉਹੀ ਸਦਾ ਬੰਧਨ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਸਦਾ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਣ ਵੀ। ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਐਸ਼ਵਰਯ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 6

ये च शक्तिं न मन्यंते तिरस्कुर्वंति चाधमाः । योगीन्द्रा अपि ते व्यक्तं भ्रश्यंते काशिजा यथा

ਜੋ ਨੀਚ ਲੋਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਇੰਦਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ—ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਡਿੱਗੇ ਸਨ।

Verse 7

वाराणस्यां किल पुरा सिद्धयोगीश्वराः पुनः । अवमन्य च ते शक्तिं पुनर्भ्रंशमुपागताः

ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਿੱਧ ਯੋਗੀਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਪਤਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

Verse 8

तस्मात्सदा देहिनेयं शक्तिः पूज्यैव नित्यदा । तुष्टा ददाति सा कामान्रुष्टा संहरते क्षणात्

ਇਸ ਲਈ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਦਾ ਹੀ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੋਰਥ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ; ਰੁੱਸੇ ਤਾਂ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਹਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

Verse 9

परमा प्रकृतिः सा च बहुभेदैर्व्यवस्थिता । तासां मध्ये महादेव्यो ह्यत्र संस्थापिताः शृणु

ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਭੇਦਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ—ਸੁਣੋ (ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ)।

Verse 10

चतस्रस्तु महाशक्त्यश्चतुर्दिक्षु व्यवस्थिताः । सिद्धांबिका तु पूर्वस्यां स्थापिता सा गुहेन च

ਚਾਰ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਚਾਰੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿੱਧਾਂਬਿਕਾ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ—ਗੁਹਾ (ਸਕੰਦ) ਨੇ ਆਪ ਉਥੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ।

Verse 11

जगदादौ मूलूप्रकृतेरुत्पन्ना सा प्रकीर्त्यते । आराधिता यतः सिद्धैस्तस्मात्सिद्धांबिका च सा

ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੂਲ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਿੱਧਾਂਬਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 12

दक्षिणस्यां तथा तारा संस्थिता स्थापिता मया । तारणार्थाय देवानां यस्मात्कूर्मं समाश्रिता

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਤਾਰਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕੂਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।

Verse 13

ययाविष्टः समुज्जह्रे वेदान्कूर्मो जगद्गुरुः । अनयाविष्टदेहश्च बुधो बौद्धान्हनिष्यति

ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਵਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਕੂਰਮ—ਜਗਤ ਦਾ ਗੁਰੂ—ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤ ਦੇਹ ਵਾਲਾ ਬੁੱਧ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਬੌੱਧਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰੇਗਾ।

Verse 14

कोटिशो वेदमार्गस्य ध्वंसकान्पापकर्मिणः । इयं मया समाराध्य समानीता गिरेः सुता

ਵੇਦ-ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪਕਰਮੀ ਅਣਗਿਣਤ ਕੋਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਯਥਾਵਿਧੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਗਿਰਿ-ਸੁਤਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ।

Verse 15

कोटिसंख्याभिरत्युग्रदेवीभिः संवृता च सा । दक्षिणां दिशमाश्रित्य संस्थिता मम गौरवात्

ਉਹ ਅਤਿ ਉਗ੍ਰ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੇਜ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 16

पश्चिमायां तथा देवी संस्थिता भास्करा शुभा । ययाविष्टानि भासंते भास्करप्रमुखानि च

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਾ ਦੇਵੀ ਭਾਸਕਰਾ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਵਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਗ੍ਰਹਿ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।

Verse 17

बिंबानि सर्वताराणां गच्छन्त्यायांति च द्रुतम् । सैषा महाबला शक्तिर्भास्वरा कुरुनन्दन

ਸਭ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬਿੰਬ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ।

Verse 18

मयाराध्य समानीता कटाहादत्र संस्थिता । कोटिकोटिवृता नित्यं त्रायते पश्चिमां दिशम्

ਮੈਂ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਟਾਹਾ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਣਗਿਣਤ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 19

उत्तरस्यां तथा देवी संस्थिता योगनंदिनी । परमप्रकृतेर्देहात्पूर्वं निःसृतया यया

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਯੋਗਨੰਦਿਨੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ—ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਹੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸੀ।

Verse 20

दृष्ट्या दृष्टा निर्मलया योगमापुश्चतुःसनाः । योगीश्वरी च सा देवी सनकाद्यैः सुतोषिता

ਨਿਰਮਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਚਾਰ ਕੁਮਾਰ ਯੋਗ-ਸਮਾਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਯੋਗੀਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਸਨਕ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ।

Verse 21

सैव चांडकटाहान्मे समाराध्यात्र प्रापिता । योगिनीभिः परिवृता संस्थिता चोत्तरां दिशम्

ਉਹੀ ਦੇਵੀ, ਯਥਾਵਿਧੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਚਾਂਡਕਟਾਹਾ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਲਿਆਈ। ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਵਸਦੀ ਹੈ।

Verse 22

एवमेता महाशक्त्यश्चतस्रः संस्थिताः सदा । पूजिताः कामदा नित्यं रुष्टाः संहरणक्षमाः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਚਾਰ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਦਾ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਣ ਤੇ ਨਿੱਤ ਮਨੋਵਾਂਛਿਤ ਵਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਸਮਰਥ ਹਨ।

Verse 23

ततश्च नव मे दुर्गाः समानीताः शृणुध्व ताः

ਤਦਨੰਤ ਮੇਰੀਆਂ ਨੌਂ ਦੁਰਗਾਵਾਂ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।

Verse 24

त्रिपुरानाम परमा देवी स्थाणुर्यया पुरा । आविष्टस्त्रिपुरं निन्ये भस्मत्वं जगदीश्वरः

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਣੁ (ਸ਼ਿਵ) ਆਵਿਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਜਗਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 25

त्रिपुरेति ततस्तां तु प्रोक्तवान्भगवान्हरः । तुष्टाव च स्वयं तस्मात्पूज्या सा जगतामपि

ਇਸ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਹਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ’ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।

Verse 26

सा चाराध्य समानीता मयामरेश्वरपर्वतात् । भक्तानां कामदा सास्ति भट्टादित्यसमीपतः

ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰੇਸ਼ਵਰ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ। ਉਹ ਭੱਟਾਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਭਕਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਵਾਂਛਿਤ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।

Verse 27

अपरा चापि कोलंबा महाशक्तिः सनातनी । कोलरूपी ययाविष्टः केशवश्चोज्जहार गाम्

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਲੰਬਾ ਹੈ—ਸਨਾਤਨੀ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਵਰਾਹ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

Verse 28

तस्मात्सा विष्णुना चोक्ता कोलंबेति स्तुतार्चिता । सा च देवी मया पार्थ भक्तियोगेन तोषिता

ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਕੋਲੰਬਾ’ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ ਪੂਜਿਆ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਭਕਤੀ-ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ।

Verse 29

वाराहगिरिसंस्था मां समानीता च साब्रवीत् । यत्राहं नारद सदा तिष्ठामि कृपयार्थिनाम्

ਵਰਾਹ-ਗਿਰਿ ਉੱਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬੋਲੀ: ‘ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਅਰਥੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ।’

Verse 30

तत्र कूपेन संस्थेयं रुद्राणीसंस्थितेन वै । तं हि कूपं विना मह्यं न रतिर्जायते क्वचित्

‘ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਵੱਸਾਂਗੀ—ਉਸ ਕੂਏਂ ਕੋਲ, ਜਿੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੂਏਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।’

Verse 31

तस्माद्भवान्कूपवरं स्वयमत्र खन द्विज । एवमुक्ते पार्थ देव्या दर्भमूलेन मे तदा

‘ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਆਪ ਇੱਥੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਕੂਆਂ ਖੋਦ।’ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਸ਼ਾ-ਘਾਹ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 32

कूपोऽखनि यत्र साक्षाद्रुद्राणी कूप आबभौ । ततो मया तत्र देवाः स्नात्वा जप्त्वा च तर्पिताः

ਉੱਥੇ ਕੂਆਂ ਖੋਦਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਕੂਏਂ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਥਾਂ ਸ্নਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 33

पूजिता च ततो दैवी कोलंबा जगदीश्वरी । परितुष्टा तदा देवी प्रणतं मा ततोऽब्रवीत्

ਫਿਰ ਜਗਦੀਸ਼ਵਰੀ ਦੈਵੀ ਕੋਲੰਬਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਤਦ ਕਿਹਾ।

Verse 34

सदात्र चाहं स्थास्यामि प्रसादं प्रापिता त्वया । ये च कूपेत्र संस्नात्वा माघाष्टम्यां विशेषतः

“ਮੈਂ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਕੂਏਂ ਵਿੱਚ ਸ্নਾਨ ਕਰਨ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ—”

Verse 35

पूजयिष्यंति मां मर्त्यास्तेषां छेत्स्यामि दुष्कृतम् । सर्वतीर्थमयी यश्च सर्वर्तुकवनेस्थितः

“ਜੋ ਮਰਤ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਕੱਟ ਦਿਆਂਗੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਾਨ, ਸਰਵਰਤੁਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।”

Verse 36

मेरोः समीपे रुद्राण्याः कूप एष स एव च

ਇਹੀ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਦਾ ਕੂਆਂ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 37

प्रयागादपि गंगाया गयायाश्च विशेषतः । कूपेस्मिन्नधिकं स्नानं मया नारद कीर्तितम्

ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਵੀ, ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਗਯਾ ਤੋਂ ਭੀ ਉੱਚਾ—ਇਸ ਕੂਏਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਧਿਕ ਪੁਣ੍ਯਦਾਇਕ ਹੈ; ਹੇ ਨਾਰਦ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 38

तदहं तव वाक्येन संस्थितात्र तपोधन । गुहेनाथ सरः पुण्यं पालयिष्याम्यतंद्रिता

ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰਾਂਗੀ; ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਥ ਮੰਨ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਪੁਣ੍ਯ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਅਤੰਦ੍ਰਿਤ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।

Verse 39

कुमारेशं पूजयित्वा पूजयिष्यंति ये च माम् । देवीभिः षष्टिकोटीभिर्युता तेषामभीष्टदा

ਜੋ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਛੱਠੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹੇ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।

Verse 40

नारद उवाच । इत्युक्तोऽहं पार्थ देव्या तदानीं प्रीयमाणया । प्रत्यब्रवं प्रमुदितः कोलंबां विश्वमातरम्

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਉਂ ਕਿਹਾ; ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੋਲੰਬਾ—ਵਿਸ਼ਵਮਾਤਾ—ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 41

अत्रास्य माता त्वं देवि गुप्तक्षेत्रस्यकारणम् । तीर्थयात्रा वृथा तेषां नार्च्चयंतीह त्वां च ये

ਇੱਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਇਸ ਗੁਪਤ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈਂ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਅਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 42

इदं च यत्सरः पुण्यं त्वन्नाम्ना ख्यातिमेष्यति । ईश्वरी सरसोऽस्य त्वं तीर्थस्यास्य तथेश्वरी

ਇਹ ਪੁੰਨ ਸਰੋਵਰ ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਈਸ਼ਵਰੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਅਧਿਪਤਨੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਭੀ ਅਧਿਪਤਨੀ ਹੈਂ।

Verse 43

एवं दीर्घं तपस्तत्वा स्थापिता मयका शुभा । महादुर्गा नरैस्तस्मात्पूज्येयं सततं बुधैः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮਾ ਤਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵੀ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਮਹਾਦੁਰਗਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ।

Verse 44

तृतीया च दिशि तस्यां स्थिता संस्थापिता मया । गुहेन च कपालेश्याः प्रभावोस्याः पुरेरितः

ਅਤੇ ਤੀਜਾ (ਦੇਵੀ-ਰੂਪ) ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਅਤੇ ਗੁਹਾ (ਸਕੰਦ) ਨੇ ਇਸ ਕਪਾਲੇਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਕੀਤੀ।

Verse 45

धन्यास्ते ये प्रपश्यंति नित्यमेनां नरोत्तमाः । कपालेश्वरमभ्यर्च्य विश्वशक्तिरियं यतः

ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਨਰੋਤਮ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਪਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੇਵੀ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਦਯਮਾਨ ਹੈ।

Verse 46

एवमेतास्तिस्रो दुर्गाः पूर्वस्यां दिशि संस्थिताः । पश्चिमायां प्रवक्ष्यामि तिस्रो दुर्गा महोत्तमा

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੁਰਗਾਵਾਂ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹੋਤਮ ਦੁਰਗਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 47

सुवर्णाक्षी तु या देवी ब्रह्मांडपरिपालिनी । सा मयात्र समाराध्य तीर्थे देवी निवेशिता

ਸੁਵਰਣਾਕ੍ਸ਼ੀ ਨਾਮ ਦੀ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡ ਦੀ ਪਰਿਪਾਲਕਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤੀ।

Verse 48

ये चैनां प्रणमिष्यंति पूजयिष्यंति भक्तितः । त्रयस्त्रिंशद्भिः कोटीभिर्देवीभिः पूजिता च तैः

ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨੋ ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 49

अपरा च महादुर्गा चर्चिता चेति संस्थिता । रसातलतलात्तत्र मयानीता सुभक्तितः

ਉੱਥੇ ਇਕ ਹੋਰ ਮਹਾਦੁਰਗਾ ‘ਚਰਚਿਤਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ। ਰਸਾਤਲ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ।

Verse 50

इयमर्च्या च चिंत्या च वीरत्वं समभीप्सुभिः । बहुभिर्देवदैतेयैर्ददौ तेभ्यश्च वीरताम्

ਜੋ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 51

इयमेव महादुर्गा शूद्रकं वीरसत्तमम् । चौरैर्बद्धं कलौ चाग्रे मोक्षयिष्यति विक्रमात्

ਇਹੀ ਮਹਾਦੁਰਗਾ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮਤਾ ਨਾਲ, ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਵੀਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰੇਗੀ।

Verse 52

ततस्त्वेतां स चाराध्य वीरेंद्रत्वमवाप्स्यति । निहनिष्यति चाक्रम्य कालसेनमुखान्रिपून्

ਤਦੋਂ ਉਸ ਦੇਵੀਂ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ; ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਕਾਲਸੇਨ ਆਦਿ ਰਾਜਾ-ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 53

तस्मादियं समाराध्या वीर्यकामैर्नरैः सदा । चर्चिता या महादुर्गा पश्चिमायां दिशि स्थिता

ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਮਹਾਦੁਰਗਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 54

तथा त्रैलोक्यविजया तृतीयस्यां दिशि स्थिता । यामाराध्य जयं प्राप्तस्त्रिलोक्यां रोहिणीपतिः । सोमलोकान्मयानीता पूजिता जयदा सदा

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਜਯਾ ਤੀਜੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸੋਮਲੋਕ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ, ਉਹ ਸਦਾ ਪੂਜਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਜਯ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 55

एवमेताः पश्चिमायामुत्तरस्यामतः शृणु । तिस्रो देव्यश्चोत्तरस्यामेकवीरामुखाः स्थिताः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ, ਏਕਵੀਰਾ ਆਦਿ ਮੁਖੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਥਿਤ ਹਨ।

Verse 56

एकवीरेति या देवी साक्षात्सा शिवपूजिता । ययाविष्टो जगत्सर्वं संहरत्येष भूतराट्

ਜੋ ਦੇਵੀ ਏਕਵੀਰਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਵਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਭੂਤਰਾਜ਼—ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 57

वीर्येणाद्येकवीरायाः कृत्वा लोकांश्च भस्मसात् । युगैकादशपूर्णत्वे विलक्षोऽभूत्स भस्मनि

ਏਕਵੀਰਾ ਦੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਲੋਕ ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ; ਗਿਆਰਾਂ ਯੁਗ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਭਸਮ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਲੱਖਣ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ।

Verse 58

एवंविधा त्वेकवीरा शक्तिरेषा सनातनी । पूजिताराधिता चैव सर्वाभीप्सितदा नृणाम्

ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ ਏਕਵੀਰਾ—ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਸ਼ਕਤੀ। ਜਦੋਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 59

ब्रह्मलोकात्समानीता मयाराध्यात्र भारत । नामकीर्तनमप्यस्या दुष्टानां घातनं विदुः

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ-ਕੀਰਤਨ ਵੀ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 60

द्वितीया हरसिद्ध्याख्या देवी दुर्गा महाबला । शीकोत्तरात्समाराध्य मयानीतात्र पांडव

ਦੂਜੀ ਦੇਵੀ ਹਰਸਿੱਧੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਬਲੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਸ਼ੀਕੋੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ।

Verse 61

यदा शीकोत्तरस्थेन पार्वत्या प्रार्थितेन च । रुद्रेण डाकिनीमंत्रः प्रोक्तो देव्याः कृपालुना

ਜਦੋਂ ਸ਼ੀਕੋੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਉੱਤੇ, ਦੇਵੀ ਉੱਤੇ ਕਰੁਣਾਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਡਾਕਿਨੀ-ਮੰਤਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

Verse 62

तदा मंत्रप्रभावेण मोहिता गिरिजा सती । तमेवाक्रम्य मांसं च शोणितं च भवं पपौ

ਤਦ ਮੰਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਈ ਸਤੀ ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਭਵ ਨੂੰ ਹੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਪਾਨ ਕਰ ਲਿਆ।

Verse 63

ततो रुद्रशरीरात्तु विनिष्क्रांतार्तिनाशिनी । हरसिद्धिर्महादुर्गा महामंत्रविशारदा

ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਖ-ਨਾਸਿਨੀ ਹਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ—ਮਹਾਦੁਰਗਾ, ਮਹਾਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ।

Verse 64

सा सहस्रभुजा देवी समाक्रम्याभिपीड्य च । मोक्षयामास गिरिशमशापयत तां तथा

ਉਹ ਸਹਸ੍ਰਭੁਜਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਕੜ ਕੇ ਦਬਾਇਆ, ਫਿਰ ਗਿਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 65

ततः प्रभृति सा लोके हरसिद्धिः प्रकीर्त्यते । देवीनां षष्टिकोटीभिरावृता पूज्यते सुरैः

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰਸਿੱਧੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸੱਠ ਕਰੋੜ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 66

एतामाराध्य सुग्रीवप्रमुखा दोषनाशिनीम् । अभूवन्त्सुमहावीर्या डाकिनीसंघनाशनाः

ਉਸ ਦੋਸ਼-ਨਾਸਿਨੀ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਦਿ ਮਹਾਵੀਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਡਾਕਿਨੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 67

तस्मादेतां पूजयेत्तु मनोवाक्कायकर्मभिः । डाकिन्याद्या न सर्पंति हरसिद्धेरनंतरम्

ਇਸ ਲਈ ਮਨ, ਬਾਣੀ, ਦੇਹ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ ਡਾਕਿਨੀਆਂ ਆਦਿ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।

Verse 68

तृतीयेशानकोणस्था चंडिका नवमी स्थिता । वागीशोऽपि लभेत्पारं नैव यस्याः प्रवर्णने

ਤੀਜੀ ਦੇਵੀ ਚੰਡਿਕਾ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ; ਵਾਣੀ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।

Verse 69

या पुरा पार्वतीदेहाद्विनिःसृत्य महासुरौ । चंडमुंडौ निहत्यैव भक्षयामास क्रोधतः

ਉਹੀ ਜੋ ਕਦੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਦੇਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯ ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੱਖ ਗਈ।

Verse 70

अक्षौहिणीशतं त्वेकं चंडमुंडौ च तावुभौ । नापूर्यतैकग्रासोऽस्याः किंलक्ष्या यात्वियं हि सा

ਸੌ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚੰਡ-ਮੁੰਡ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਗ੍ਰਾਸ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਪ-ਮਰਯਾਦਾ ਕਿਹੜੀ ਕਹੀਏ—ਉਹ ਤਾਂ ਅਗਣਿਤ ਹੈ।

Verse 71

इयमेवांधकानां च तृषिता शोणितं पुनः । पपौ ततो निजग्राह चांधकं भगवान्भवः

ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਆਂਧਕਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਫਿਰ ਪੀ ਗਈ; ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਆਂਧਕ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ।

Verse 72

इयं च रक्तबीजानां कृत्वा पानं च रक्तजम् । अर्पयामास तं देव्याश्चामुण्डापीतशोणितम्

ਉਸ ਨੇ ਰਕਤਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਲਹੂ ਪਾਨ ਕਰਕੇ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਵੱਲੋਂ ਪੀਤਾ ਹੋਇਆ ਉਹੀ ਸ਼ੋਣਿਤ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ।

Verse 73

एषा तृप्यति भक्तानां प्रणामेनापि भारत । अर्बुदानां च कोटीभिर्दैत्यानां पापकर्मिणाम्

ਹੇ ਭਾਰਤ! ਭਗਤ ਦੇ ਇਕੋ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਪਾਪਕਰਮੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਅਰਬਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।

Verse 74

कुण्डं चास्या मया देव्याः पुण्यं निष्पादितं शुभम् । यत्र वै स्पर्शमात्रेण सर्वतीर्थफलं लभेत्

ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇਵੀ ਲਈ ਪੁੰਨਮਈ, ਸ਼ੁਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਵਲ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 75

हरसिद्धिर्देवसिद्धिर्धर्मसिद्धिश्च भारत । विविधा प्राप्यते सिद्धिस्तीर्थेऽस्मिंश्चंडिकारतैः

ਹੇ ਭਾਰਤ! ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਚੰਡਿਕਾ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਕਿਰਪਾ-ਸਿੱਧੀ, ਦੇਵ-ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸਿੱਧੀ।

Verse 76

यश्च पूजयते देवीं स्वल्पेन बहुनापि वा । कात्यायनी कोटिशतैर्वृता तस्य विभूतिदा

ਜੋ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਥੋੜ੍ਹੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਹੁਤੇ ਨਾਲ—ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀ, ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਵਿਭੂਤੀ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਯ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 77

एवमेता महादुर्गा नवतीर्थेऽत्र संस्थिताः । चतस्रश्चापि दिग्देव्यो नित्यमर्च्याः शुभेप्सुभिः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮਹਾਦੁਰਗਾ ਦੇ ਇਹ ਰੂਪ ਇੱਥੇ ਨੌਂ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹਨ; ਅਤੇ ਚਾਰੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਦੇਵੀਆਂ ਵੀ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੱਤ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ।

Verse 78

आश्विनस्य च मासस्य नवरात्रे विशेषतः । उपोष्य चैकभक्तैर्वा देवीस्त्वेताः प्रपूजयेत्

ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀਆਂ ਨਵਰਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਇਕ-ਭਕਤ (ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ) ਦਾ ਵਰਤ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 79

बलिपूपकनैवेद्यैस्तर्पणैर्धूपगंधिभिः । तस्य रक्षां चरंत्येता रथ्यासु त्रिकचत्वरे

ਬਲੀ, ਪੂਪਕ (ਪਕਵਾਨ), ਨੈਵੇਦ੍ਯ, ਤਰਪਣ ਅਤੇ ਧੂਪ-ਗੰਧ ਆਦਿ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਭਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ-ਚੌਂਕਾਂ ‘ਤੇ।

Verse 80

भूतप्रेतपिशाचाद्या नोपकुर्युः प्रपीडनम् । आपदो विद्रवंत्याशु योगिन्यो नंदयंति तम्

ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ ਆਦਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇ ਕੇ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਆਫ਼ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 81

पुत्रार्थी लभते पुत्रान्धनार्थी धनमाप्नुयात् । रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्

ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਗੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 82

आसां यः कुरुते भक्तिं नरो नारी च श्रद्धया । सर्वान्कामानवाप्नोति यांश्चिंतयति चेतसि

ਜੋ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 83

कामगव्य इमा देव्यश्चिन्तामणिनिभास्तथा । कल्पवल्ल्योऽथ भक्तानां प्रतिच्छन्दोऽत्र नव हि

ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਕਾਮਧੇਨੂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨ ਸਮਾਨ ਵੀ ਹਨ। ਭਕਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਲਪਵੱਲੀ ਲਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੌਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਛਵੀਆਂ ਹਨ।

Verse 84

तथात्र भूतमातास्ति हरसिद्धेस्तु दक्षिणे । तस्या माहात्म्यमतुलं संक्षेपात्प्रब्रवीमि ते

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਹਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੂਤਮਾਤਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

Verse 85

पूर्वं किल गुहो विद्वान्पुण्ये सारस्वते तटे । भूतप्रेतपिशाचानामाधिराज्येऽभ्यषिच्यत

ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਭੂਤਾਂ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੀ ਆਧਿਰਾਜਤਾ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

Verse 86

स च सर्वाणि भूतानि मर्यादायामधारयत् । एतदन्नं प्रदायैव कृपया भगवान्गुहः

ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਯਾਦਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ। ਕਰੁਣਾ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਗੁਹਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 88

ततस्त्वनेन भोगेन तानि नंदंति कृत्स्नशः । ततः केनापि कालेन श्रद्धयाऽश्रद्धया कृतम्

ਫਿਰ ਇਸ ਭੋਗ-ਅਰਪਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਤਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਰਮ—ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ—ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

Verse 89

पुण्यं तान्येव भूतानि ग्रसंत्याक्रम्य देवताः । ततो देवाः क्षुधार्त्तास्ते गुहायैतन्न्यवेदयन्

ਉਹੀ ਭੂਤ-ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਗ੍ਰਸਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਤਦੋਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਦੇਵ ਗੁਹਾ ਕੋਲ ਇਹ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਜਾ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ।

Verse 90

स वै तदाकर्ण्य क्रुद्धो गुहः काल इवाभवत् । तस्य क्रुद्धस्य भ्रूपद्ममध्यात्काचिद्विनिर्गता

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਹਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ (ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ) ਆਪ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਦਹਕਦੇ ਭ੍ਰੂ-ਕਮਲ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।

Verse 91

ज्वालामाला सुदुर्दर्शा नारी द्वादशलोचना । सा च प्रणम्य तं प्राह तव शक्तिरहं प्रभो । शीघ्रमादिश मां कृत्ये किं करोमि तवेप्सितम्

ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਬਾਰਾਂ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇਕ ਨਾਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ—ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?’

Verse 92

स्कन्द उवाच । एतैर्भूतगणैः पापैरुल्लंघ्य मम शासनम्

ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀ ਭੂਤ-ਗਣਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਲੰਘਿਆ ਹੈ।’

Verse 93

मनुष्यदत्तं सकलं भुज्यते स्वेच्छयाधमैः । शीघ्रमेतानि त्वं तस्मान्मर्यादायामुपानय

ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਰਪਿਤ ਸਭ ਕੁਝ ਇਹ ਨੀਚ ਆਪਣੇ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਯਾਦਾ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆ।

Verse 94

एतास्त्वानुव्रजिष्यंति देव्यः कोटिशतं शुभे । ततस्तथेति सा चोक्ता देवीभिः संवृता तदा

ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ! ਕਰੋੜਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੌ ਕਰੋੜ ਦੇਵੀਆਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤਥਾਸਤੁ,” ਅਤੇ ਤਦ ਉਹ ਦੇਵੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

Verse 95

मयूरं समुपास्थाय गुहशक्तिः समागता । सरोजवनमासाद्य भूतसंघानपश्यत

ਮਯੂਰ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਗੁਹਸ਼ਕਤੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖੇ।

Verse 96

जघान च समासाद्य देवी नानाविधायुधैः । ततः प्रेतपिशाचाद्या हन्यमाना महारणे

ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ ਆਦਿ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

Verse 97

प्रसादयंति तां देवीं नानावेषैः सुदीनवत् । केचिद्ब्राह्मणवेषैश्च तापसानां तथो क्तिभिः

ਅਤਿ ਦਿਨਤਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਾਨਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਕਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਆਚਾਰ ਨਾਲ।

Verse 98

नृत्यंति देवि पद्माक्षि प्रसीदेति पुनःपुनः । ततः प्रसन्ना सा देवी व्रियतां स्वेच्छयाऽह तान्

ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨੱਚਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪੁਕਾਰਦੇ ਰਹੇ, “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ!” ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਮੰਗੋ।”

Verse 99

तां ते प्रोचुस्त्राहि नस्त्वं भूतमाता भवेश्वरि । मर्यादां नैव त्यक्ष्यामो वयं स्कन्दविनिर्मिताम्

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਹੇ ਭਵੇਸ਼ਵਰੀ! ਅਸੀਂ ਸਕੰਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੇ।”

Verse 100

ये चैवं त्वां तोषयन्ति तेषां देहि वरान्सदा

“ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।”

Verse 101

श्रीदेव्युवाच । वैशाखे दर्शदिवसे ये चैवं तोषयंति माम् । अरिष्टाभरणैः पुष्पैर्दधिभक्तैश्च पूजनैः । तेषां सर्वोपसर्गा वै यास्यंति विलयं स्फुटम्

ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਮਾਵਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਰੱਖਿਆ-ਤਾਬੀਜ਼/ਸ਼ੁਭ ਅਲੰਕਾਰ, ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਤੇ ਭਾਤ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਉਪਦ੍ਰਵ ਅਤੇ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।”

Verse 102

एवं दत्त्वा वरं देवी मुमुदे भूतसंवृता । एवंप्रभावा सा देवी मयानीतात्र भारत

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਭੂਤ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਐਸੀ ਹੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।

Verse 103

य एनां प्रणमेन्मर्त्यः सर्वारिष्टैर्विमुच्यते

ਜੋ ਕੋਈ ਮਰਤਯ ਇਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭਾਵ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਅਰਿਸ਼ਟਾਂ ਤੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 104

एवं प्रभावाः परिकीर्तिता मया समासतस्तीर्थवरेऽत्र देव्यः । चतुर्दशैवार्जुन पूजिता याश्चतुर्दशस्थानवरैर्नृमुख्यैः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਹਨ। ਚੌਦਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।