Bondage Through the Guṇas: Transmigration, Misidentification, and Ascetic Practices - Brahma Purana Adhyaya 242 | Punjabi | Vedapath

Vyasa

Brahma Purana Adhyaya 242Brahma Purana 242 summarySanskrit Puranic Literature58 Shlokas

Adhyaya 242: Bondage Through the Guṇas: Transmigration, Misidentification, and Ascetic Practices

ਅਧਿਆਇ 242 ਵਿੱਚ ਵਸਿਸ਼ਠ ਜੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਤੱਤ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਅਗਿਆਨ (ਅਪ੍ਰਤਿਬੁੱਧਤ੍ਵ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਲਤ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਾਗ੍ਰਤ ਜੀਵ ਅਣਗਿਣਤ ਦੇਹਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਅਜਾਗ੍ਰਤ’ ਨੂੰ ਹੀ ਅਨੁਸਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਸ਼ੂ-ਯੋਨੀਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ, ਸਵਰਗ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਰਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ। ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਕੀੜਾ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ ‘ਅਗੁਣ’ ਆਤਮਾ ਗੁਣ-ਸੰਗ ਅਤੇ ‘ਮੇਰਾ’ (ਮਮਤ੍ਵ) ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਫਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੁੱਖ ਉਪਮਾ ਹੈ। ਦੇਹਕਲੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦਵੰਦਾਂ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਤਪ, ਆਹਾਰ-ਨਿਯਮ, ਵਰਤ, ਆਸ਼੍ਰਮ-ਧਰਮ, ਸਮਾਜਿਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞਾਦਿ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੂਚੀ ਹੈ—ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਬੰਧਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਲਯ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਮਮਤ੍ਵ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤਿਤ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

Chapter Arc

{"opening_hook":"Vasiṣṭha opens by diagnosing saṃsāra not as an external fate but as an inner sleep: apratibuddhatva (unawakenedness) that makes the self trail “the unawakened” through countless embodiments.","rising_action":"The instruction intensifies through a sweeping itinerary of transmigration—animal, human, divine, and hellish states—then narrows to the psychology of bondage: guṇa-association, mamatva (“mine-ness”), and the appropriation of bodily conditions and dualities as ‘I’.","climax_moment":"The central revelation arrives in the silkworm metaphor: like a worm binding itself with its own threads, the intrinsically aguṇa self becomes bound by its own guṇa-driven identifications and possessiveness; liberation is implied by eroding mamatva and surpassing guṇas rather than multiplying external disciplines.","resolution":"The chapter closes by re-situating all cyclic creation–dissolution within prakṛti’s operations (sarga–pralaya) and by warning that tapas, vratas, diets, and ritual roles can themselves become new identities unless they culminate in guṇa-transcendence and disidentification.","key_verse":"“As a silkworm spins threads and is bound by its own weaving, so the embodied self—though beyond qualities—becomes fettered by the guṇas through the notion of ‘mine’; freedom is the fading of that ‘mine-ness’ and the crossing beyond the guṇas.”"}

Thematic Essence

{"primary_theme":"Guṇa-bandha and saṃsāra: bondage through misidentification with prakṛti and ‘mine-ness’","secondary_themes":["Transmigration across animal–human–divine–hell realms driven by ignorance and karma","Dvaṃdva (pairs of opposites) and bodily afflictions as falsely owned identities","Tapas, vratas, diets, and varṇa–āśrama duties as potential new ego-anchors","Prakṛti as the engine of sarga–pralaya; liberation as guṇa-transcendence"],"brahma_purana_doctrine":"A distinctly Purāṇic corrective: dharma-practices (tapas/vrata/karma) are not rejected, but their salvific power is conditional—only when they dissolve mamatva and culminate in insight that the self is aguṇa and not prakṛti’s modifications.","adi_purana_significance":"As the text nears its close, this chapter functions as a capstone of inner hermeneutics: it teaches how to read the Purāṇa’s vast ritual, social, and cosmological material without turning it into identity—placing awakening above accumulation."}

Emotional Journey

{"opening_rasa":"भयानक (bhayānaka)","climax_rasa":"शान्त (śānta)","closing_rasa":"शान्त (śānta)","rasa_transitions":["bhayānaka → करुण (karuṇa) → बिभत्स (bībhatsa) → शान्त (śānta)"],"devotional_peaks":["The moment the ‘aguṇa self’ is asserted against guṇa-entanglement, shifting the mood from dread of saṃsāra to contemplative release","The teaching that true tapas is the erosion of mamatva, turning discipline into inward surrender rather than self-display"]}

Tirtha Focus

{"tirthas_covered":[],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Prakṛti is presented as the operative principle behind cyclical manifestation and withdrawal (sarga–pralaya); fear, dissolution, and re-emergence belong to guṇa-activity, while liberation is framed as going beyond guṇas."}

Shlokas in Adhyaya 242

Verse 1

वसिष्ठ उवाच एवम् अप्रतिबुद्धत्वाद् अबुद्धम् अनुवर्तते देहाद् देहसहस्राणि तथा च न स भिद्यते //

ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੱਜਣ ਪੁਰਖ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਯੋਗੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 2

तिर्यग्योनिसहस्रेषु कदाचिद् देवतास्व् अपि उत्पद्यति तपोयोगाद् गुणैः सह गुणक्षयात् //

ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੀਬਰ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਨ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 3

मनुष्यत्वाद् दिवं याति देवो मानुष्यम् एति च मानुष्यान् निरयस्थानम् आलयं प्रतिपद्यते //

ਇੱਥੇ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 4

कोषकारो यथात्मानं कीटः समभिरुन्धति सूत्रतन्तुगुणैर् नित्यं तथायम् अगुणो गुणैः //

ਇੱਥੇ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ ਸਤਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 5

द्वंद्वम् एति च निर्द्वंद्वस् तासु तास्व् इह योनिषु शीर्षरोगे ऽक्षिरोगे च दन्तशूले गलग्रहे //

ਇੱਥੇ ਪੰਜਵਾਂ ਭਾਗ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 6

जलोदरे ऽतिसारे च गण्डमालाविचर्चिके श्वित्रकुष्ठे ऽग्निदग्धे च सिध्मापस्मारयोर् अपि //

ਇੱਥੇ ਛੇਵਾਂ ਭਾਗ ਲੋਕ-ਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕਰਕੇ ਸਦਾਚਾਰ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

यानि चान्यानि द्वंद्वानि प्राकृतानि शरीरिणाम् उत्पद्यन्ते विचित्राणि तान्य् एवात्माभिमन्यते //

ਇੱਥੇ ਸੱਤਵਾਂ ਭਾਗ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਉਪਾਯ ਵਰਣਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

अभिमानातिमानानां तथैव सुकृतान्य् अपि एकवासाश् चतुर्वासाः शायी नित्यम् अधस् तथा //

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣ-ਵਚਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਲਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।

Verse 9

मण्डूकशायी च तथा वीरासनगतस् तथा वीरम् आसनम् आकाशे तथा शयनम् एव च //

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਜੋ ਪੁਰਾਣ-ਸ਼੍ਰਵਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦਾ ਹੈ।

Verse 10

इष्टकाप्रस्तरे चैव चक्रकप्रस्तरे तथा भस्मप्रस्तरशायी च भूमिशय्यानुलेपनः //

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਧਰਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸਤ੍ਯ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਰਨ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਦਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 11

वीरस्थानाम्बुपाके च शयनं फलकेषु च विविधासु च शय्यासु फलगृह्यान्वितासु च //

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਗੁਰੂ, ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਤੱਬ-ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 12

उद्याने खललग्ने तु क्षौमकृष्णाजिनान्वितः मणिवालपरीधानो व्याघ्रचर्मपरिच्छदः //

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਕੀਰਤੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 13

सिंहचर्मपरीधानः पट्टवासास् तथैव च फलकं परिधानश् च तथा कटकवस्त्रधृक् //

ਤੇਰਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਇੱਥੇ ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਵਾਦ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।

Verse 14

कटैकवसनश् चैव चीरवासास् तथैव च वस्त्राणि चान्यानि बहून्य् अभिमत्य च बुद्धिमान् //

ਚੌਦਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਰਥ ਅਨੁਵਾਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

Verse 15

भोजनानि विचित्राणि रत्नानि विविधानि च एकरात्रान्तराशित्वम् एककालिकभोजनम् //

ਪੰਦਰਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਮੂਲ ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਨੁਵਾਦ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਲੋਕ ਦਿਓ।

Verse 16

चतुर्थाष्टमकालं च षष्ठकालिकम् एव च षड्रात्रभोजनश् चैव तथा चाष्टाहभोजनः //

ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਅਨੁਵਾਦ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 17

मासोपवासी मूलाशी फलाहारस् तथैव च वायुभक्षश् च पिण्याकदधिगोमयभोजनः //

ਸਤਾਰਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁਰਾਣਕ ਅਰਥ ਨਿਸਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਦਿਓ।

Verse 18

गोमूत्रभोजनश् चैव काशपुष्पाशनस् तथा शैवालभोजनश् चैव तथा चान्येन वर्तयन् //

ਅਠਾਰਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਇੱਥੇ ਮੂਲਪਾਠ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੋਕਤ ਧਰਮ-ਤੱਤ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।

Verse 19

वर्तयञ् शीर्णपर्णैश् च प्रकीर्णफलभोजनः विविधानि च कृच्छ्राणि सेवते सिद्धिकाङ्क्षया //

ਉੱਨੀਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਇੱਥੇ ਮੂਲਪਾਠ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਤਾਤਪਰਯ ਧਰਮਾਰਥ-ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ-ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 20

चान्द्रायणानि विधिवल् लिङ्गानि विविधानि च चातुराश्रम्ययुक्तानि धर्माधर्माश्रयाण्य् अपि //

ਵੀਹਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਇੱਥੇ ਮੂਲਪਾਠ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਲੋਕਹਿਤਕਾਰੀ, ਸ਼ਾਸਤਰ-ਸੰਮਤ ਅਤੇ ਪੁੰਨ-ਪ੍ਰਦ ਹੈ।

Verse 21

उपाश्रयान् अप्य् अपरान् पाखण्डान् विविधान् अपि विविक्ताश् च शिलाछायास् तथा प्रस्रवणानि च //

ਇੱਕੀਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਇੱਥੇ ਮੂਲਪਾਠ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਤਾਤਪਰਯ ਸਦਾਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 22

पुलिनानि विविक्तानि विविधानि वनानि च काननेषु विविक्ताश् च शैलानां महतीर् गुहाः //

ਬਾਈਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ—ਇੱਥੇ ਮੂਲਪਾਠ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਮੋਖਸ਼-ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 23

नियमान् विविधांश् चापि विविधानि तपांसि च यज्ञांश् च विविधाकारान् विद्याश् च विविधास् तथा //

ਇੱਥੇ ਸ਼ਲੋਕ 23 ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਅਰਥ ਪੂਰਵੋਕਤ ਵਿਸ਼ਯ-ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 24

वणिक्पथं द्विजक्षत्रवैश्यशूद्रांस् तथैव च दानं च विविधाकारं दीनान्धकृपणादिषु //

ਇੱਥੇ ਸ਼ਲੋਕ 24 ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਵਾਪਰ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 25

अभिमन्येत संधातुं तथैव विविधान् गुणान् सत्त्वं रजस् तमश् चैव धर्मार्थौ काम एव च //

ਇੱਥੇ ਸ਼ਲੋਕ 25 ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਤਾਤਪਰਯ ਧਰਮ-ਅਰਥ-ਕਾਮ-ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਥੋਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 26

प्रकृत्यात्मानम् एवात्मा एवं प्रविभजत्य् उत स्वाहाकारवषट्कारौ स्वधाकारनमस्क्रिये //

ਇੱਥੇ ਸ਼ਲੋਕ 26 ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੁਰਾਣੋਕਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।

Verse 27

यजनाध्ययने दानं तथैवाहुः प्रतिग्रहम् याजनाध्यापने चैव तथान्यद् अपि किंचन //

ਇੱਥੇ ਸ਼ਲੋਕ 27 ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਪੁਰਾਣ-ਵਚਨ ਸ੍ਰਵਣ, ਪਾਠਨ ਅਤੇ ਮਨਨ ਰਾਹੀਂ ਸਾਧਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 28

जन्ममृत्युविधानेन तथा विशसनेन च शुभाशुभभयं सर्वम् एतद् आहुः सनातनम् //