Adhyaya 95

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यापि च तत्रास्ति देशकामप्रदा नृणाम् । अजापालेन भूपेन स्थापिता पापनाशनी

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଆଉ ଏକ ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି ଅଛି, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଶସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଭୂପତି ଅଜାପାଳ ତାହା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାହା ପାପନାଶିନୀ।

Verse 2

तां च शुक्लचतुर्दश्यामजापालेश्वरीं नरः । यो वै पूजयते भक्त्या धूपपुष्पानुलेपनैः । स प्राप्नोतीप्सितान्कामान्दुर्लभा सर्वमानवैः

ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଧୂପ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନୁଲେପନ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିସହିତ ଯେ ଅଜାପାଳେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ଇଚ୍ଛିତ କାମ୍ୟଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 3

तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम् । अजापालो महीपालः पुराऽसीत्संमतः सताम्

ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୋର କଥା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ। ପୁରାତନ କାଳରେ ଅଜାପାଳ ମହୀପାଳ ସତ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମତ ଥିଲେ।

Verse 4

हितकृत्सर्वलोकस्य यथा माता यथा पिता । तेन राज्यं समासाद्य पितृपैतामहं शुभम्

ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତକର୍ତ୍ତା—ମାତା ପରି, ପିତା ପରି ଥିଲେ। ପିତା ଓ ପିତାମହମାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ସେଇ ଶୁଭ ରାଜ୍ୟକୁ ଲାଭ କରି,

Verse 5

चिंतितं मनसा पश्चात्स्वयमेव महात्मना । मया तत्कर्म कर्तव्यं यदन्यैरिह भूमिपैः । न कृतं न करिष्यंति ये भविष्यन्त्यतः परम्

ତାପରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ମନେମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ—‘ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ଭୂପତିମାନେ ଯାହା କରିନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଆଗାମୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା କରିବେ ନାହିଁ, ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ କରିବା ଉଚିତ।’

Verse 6

एष एव परो धर्मो भूपतीनामुदाहृतः । यत्प्रजापालनं शश्वत्तासां च सुखसंस्थितिः

ଏହିଏ ରାଜାମାନଙ୍କର ପରମ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି—ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସଦା ପାଳନ-ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୁଖ-କଲ୍ୟାଣକୁ ସୁସ୍ଥିର କରିବା।

Verse 7

यथायथा करं भूपास्ता मां गृह्णंति लोलुपाः । तथातथा मनःक्षोभो हृदये संप्रजायते

ଲୋଭୀ ରାଜାମାନେ ମୋଠାରୁ ଯେତେ ଯେତେ କର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେତେ ସେତେ ମୋ ହୃଦୟରେ ମନଃକ୍ଷୋଭ ଓ ଅଶାନ୍ତି ଜନ୍ମେ।

Verse 8

न करेण विना भूपा हस्त्यश्वादिबलं च यत् । शक्नुवंति परित्रातुं पादातं च विशेषतः

କର (ରାଜସ୍ୱ) ବିନା ରାଜାମାନେ ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ଆଦି ସେନାବଳକୁ ପାଳନ ଓ ରକ୍ଷା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ—ବିଶେଷକରି ପଦାତି ସେନାକୁ।

Verse 9

विना तेन स गम्यः स्यान्नीचानामपि सत्वरम् । एतस्मात्कारणाद्भूपाः करं गृह्णंति लोकतः

ସେ (ବଳ) ବିନା ରାଜ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ନୀଚମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସୁଲଭ ହୋଇଯିବ; ଏହି କାରଣରୁ ରାଜାମାନେ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ କର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

Verse 10

तस्मान्मया विनाप्याशु नागैश्चैव नरैस्तथा । तपः शक्त्या प्रकर्तव्यं राज्यं निहतकण्टकम्

ଏହେତୁ, ମୋ ବିନା ମଧ୍ୟ ନାଗମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶୀଘ୍ର ତପଃଶକ୍ତିରେ କଣ୍ଟକରହିତ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ—ଉତ୍ପୀଡକ ଓ ବିଘ୍ନରୁ ମୁକ୍ତ।

Verse 11

करानगृह्णता तेन लोकान्रंजयता सदा । अन्येषां भूमिपालानां विशेषेण महात्मनाम्

ଯିଏ କର ଗ୍ରହଣ କରୁନଥିଲେ ଏବଂ ସଦା ପ୍ରଜାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ, ସେ ଅନ୍ୟ ଭୂପାଳମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ବିଶେଷତଃ ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ଆଦର୍ଶ ହେଲେ।

Verse 12

एवं चित्ते समाधाय वसिष्ठं मुनिपुंगवम् । पुरोधसं समाहूय ततः प्रोवाच सादरम्

ଏଭଳି ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ—ନିଜ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ—ଡାକିଲେ ଏବଂ ପରେ ଆଦରସହ କହିଲେ।

Verse 13

अत्र भूमितले विप्र सर्वेषां तीर्थमुत्तमम् । अल्पकालेन सन्तुष्टिं यत्र याति महेश्वरः । वासुदेवोऽथवा ब्रह्मा ह्येतच्छीघ्रं वदस्व मे

ହେ ବିପ୍ର! ଏହି ଭୂମିତଳରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ କେଉଁଟି? ଯେଉଁଠାରେ ଅଳ୍ପକାଳରେ ମହେଶ୍ୱର, କିମ୍ବା ବାସୁଦେବ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ତାହା ମୋତେ ଶୀଘ୍ର କହ।

Verse 14

येनाहं सर्वलोकस्य हितार्थं तप आददे । न स्वार्थं ब्राह्मणश्रेष्ठ सत्येनात्मानमालभे

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ତପ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି, ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ସତ୍ୟରେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ମୁଁ ନିଜକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

Verse 15

वसिष्ठ उवाच । तिस्रः कोट्योर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । संति पार्थिवशार्दूल प्रभावसहितानि च

ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥିବଶାର୍ଦୂଳ! ଏହି ଭୂତଳରେ ତୀର୍ଥ ତିନି କୋଟି ଓ ଅର୍ଧକୋଟି ଅଛି; ସେସବୁ ନିଜ ନିଜ ପ୍ରଭାବସହିତ।

Verse 16

अष्टषष्टिस्तथा राजन्क्षेत्राणामस्ति भूतले । येषां सांनिध्यमभ्येति सर्वदैव महेश्वरः

ହେ ରାଜନ୍, ଭୂତଳରେ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି; ଯାହାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ମହେଶ୍ୱର ସର୍ବଦା ଆସି ଅଧିଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି।

Verse 17

तथा सर्वे सुरास्तुष्टा ब्रह्मविष्णु शिवादयः । परं सिद्धिप्रदं शीघ्रं मानुषाणां महीपते

ଏପରି ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ମହୀପତେ, ଏହା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 18

हाटकेश्वरदेवस्य क्षेत्रं पातकनाशनम् । देवानामपि सर्वेषां तुष्टिं गच्छति चंडिका

ହାଟକେଶ୍ୱରଦେବଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର ପାପନାଶକ; ସେଠାରେ ଚଣ୍ଡିକା ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ତୁଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 19

शीघ्रमाराधिता सम्यक्छ्रद्धायुक्तैर्नरैर्भुवि । तस्मात्तत्क्षेत्रमासाद्य तां देवीं श्रद्धयान्वितः । आराधय महाभाग द्रुतं सिद्धिमवाप्स्यसि

ଭୂମିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଓ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଆରାଧନା କରନ୍ତି। ତେଣୁ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କର, ହେ ମହାଭାଗ—ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ସିଦ୍ଧି ପାଇବ।

Verse 20

एवमुक्तः स तेनाथ गत्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम् । प्रतिष्ठाप्य च देवीं तां पूजयामास भक्तितः

ଏପରି କୁହାଯାଇ ସେ ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲା; ଏବଂ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କଲା।

Verse 21

ब्रह्मचर्यपरो भूत्वा शुचिर्व्रतपरायणः । नियतो नियताहारस्त्रिकालं स्नानमाचरन्

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟରେ ପରାୟଣ ହୋଇ, ଶୁଚି ଓ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ, ସଂଯମୀ ଏବଂ ନିୟତ ଆହାରୀ ହୋଇ, ସେ ଦିନକୁ ତିନିବେଳେ ସ୍ନାନ କଲା।

Verse 22

एवमाराध्यतस्तत्र गन्धपुष्पानुलेपनैः । पूजापरस्य सा देवी तस्य तुष्टिं ततो गता

ଏଭଳି ସେଠାରେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନୁଲେପନ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧନା କରୁଥିବାବେଳେ, ପୂଜାପରାୟଣ ତାକୁ ଦେଖି ସେ ଦେବୀ ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 23

देव्युवाच । परितुष्टास्मि ते वत्स व्रतेनानेन नित्यथः । बलिपूजाविधानेन विहितेनामुना स्वयम्

ଦେବୀ କହିଲେ—ବତ୍ସ! ଏହି ନିତ୍ୟ ଆଚରିତ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ବିଧିପୂର୍ବକ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ବଳି-ପୂଜା ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୋପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ।

Verse 24

तद्ब्रूहि येन ते सर्वं प्रकरोमि हृदि स्थितम् । सद्य एव महीपाल त्रिदशैरपि दुर्लभम्

ଏହେତୁ କହ—ହେ ମହୀପାଳ! ତୋ ହୃଦୟରେ ଯାହା ଅଛି ସେ ସବୁକୁ ମୁଁ ଆଜି ହିଁ ସାଧିଦେବି; ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 25

राजोवाच । लोकानां हितकामेन मयैतद्व्रतमाहृतम् । येन तेषां भवेत्सौख्यं मत्प्रसादादनुत्तमम्

ରାଜା କହିଲେ—ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତକାମନାରେ ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ସେମାନେ ଅନୁତ୍ତମ ସୁଖ ପାଉନ୍ତୁ।

Verse 26

तस्माद्देहि महाभागे ज्ञानयुक्तानि भूरिशः । ममास्त्राणि विचित्राणि स्वैरगाणि समन्ततः

ଏହେତୁ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟ ଦେବୀ, ମୋତେ ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ର ଦିଅ—ଯେଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗତି କରିପାରିବ।

Verse 27

यानि जानंति भूपृष्ठे मम पार्श्वे स्थितान्यपि । अपराधं सदा लोके परदारादि यत्कृतम्

ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ମୋ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି—ଲୋକେ ସଦା କରୁଥିବା ଅପରାଧ, ପରଦାରାଦି ଅତିକ୍ରମ ସହ ସବୁ।

Verse 28

अनुरूपं ततस्तस्य पातकस्य विनिग्रहम् । प्रकुर्वंति मिथो येन न तेषां संकरो भवेत्

ଏହେତୁ, ସେହି ପାପକୁ ଅନୁରୂପ ନିୟମନ ଓ ସଂଶୋଧନ ସେମାନେ ପରସ୍ପର କରୁନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୀତି-ଧର୍ମର ସଂକର କିମ୍ବା ଭ୍ରମ ନ ହେବ।

Verse 29

मंत्रग्रामं तथा देवि मम देहि पृथग्विधम् । निग्रहं व्याधिसत्त्वानां येन शीघ्रं करोम्यहम्

ଏବଂ, ହେ ଦେବୀ, ମୋତେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମନ୍ତ୍ରସମୂହ ଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରୋଗରୂପ ସତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନିଗ୍ରହ କରିପାରିବି।

Verse 30

येन स्युर्मनुजाः सर्वे मम राज्ये सुखान्विताः । नीरोगाः पुष्टिसंपन्ना भयशोकविवर्जिताः

ଏହାଦ୍ୱାରା ମୋ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖସହିତ ରହୁନ୍ତୁ—ନିରୋଗ, ପୁଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ଭୟ-ଶୋକବିହୀନ।

Verse 31

नाहं देवि करिष्यामि हस्त्यश्वरथसंग्रहम् । यतस्तेषां भवेत्पुष्टिर्वित्तैर्वित्तं करैर्भवेत् । गृहीतैः सर्वलोकानां तस्मात्तन्न ममेप्सितम्

ହେ ଦେବି, ମୁଁ ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ସଂଗ୍ରହ କରିବି ନାହିଁ; କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷଣ-ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଧନ ଦରକାର, ଏହି ଧନ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଆଦାୟ କର ଦ୍ୱାରା ଆସେ। ତେଣୁ ଏହା ମୋର ଇଚ୍ଛା ନୁହେଁ।

Verse 32

श्रीदेव्युवाच । अत्यद्भुततरं कर्म त्वयैतत्पृथिवीपते । प्रारब्धं यन्न केनापि कृतं न च करिष्यति

ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ପୃଥିବୀପତି, ତୁମେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଏହି କର୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ; ଯାହା କେହି କରିନାହାନ୍ତି, ନା କେହି କରିବେ।

Verse 33

तथाप्येवं करिष्यामि तव दास्यामि कृत्स्नशः । ज्ञानयुक्तानि शस्त्राणि मंत्रग्रामं च तादृशम्

ତଥାପି ମୁଁ ଏହିପରି କରିବି—ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେବି: ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରମାନେ ଓ ସେହିପରି ମନ୍ତ୍ରସମୂହ।

Verse 34

गृह्यन्ते येन ते सर्वे व्याधयोऽपि सुदारुणाः । परं सदैव ते रक्ष्या मन्मन्त्रैरपि संयुताः

ଏହାଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବ୍ୟାଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ଧରାପଡ଼ି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ରହିବେ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସଦା ରକ୍ଷିତ ରୁହ—ମୋ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ।

Verse 35

यदि दृष्टिपथात्तुभ्यं क्वचिद्यास्यंति दूरतः । मानवान्पीडयिष्यंति चिरात्प्राप्याधिकं ततः

ଯଦି ସେମାନେ କେବେ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିପଥରୁ ସରି ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ତେବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଅଧିକ ବଳ ପାଇ ମାନବମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେବେ।

Verse 36

यदा त्वं पृथिवीपाल स्वर्गं यास्यसि भूतलात् । तदात्र सलिले स्थाप्या मदग्रे यद्व्यवस्थितम्

ହେ ପୃଥିବୀପାଳ! ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏହି ଭୂତଳରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବ, ସେତେବେଳେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାହା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି, ତାହାକୁ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଜଳରେ ସ୍ଥାପନ କର।

Verse 37

सर्वे मंत्रास्तथाऽस्त्राणि ममवाक्यादसंशयम् । येन स्यात्पूर्ववत्सर्वो व्यवहारो नृपोद्भवः

ମୋର ବାକ୍ୟବଳରେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେବେ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ରାଜକୀୟ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବହାର ଓ ଶାସନକ୍ରମ ପୂର୍ବବତ୍ ଚାଲିବ।

Verse 38

सूत उवाच । बाढमित्येव तेनोक्ते तत्क्षणाद्द्विजसत्तमाः । प्रादुर्भूतानि दिव्यानि तस्यास्त्राणि बहूनि च

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ସେ କେବଳ ‘ବାଢମ୍’ (ତଥାସ୍ତୁ) ବୋଲି କହିବାମାତ୍ରେ, ସେହି କ୍ଷଣରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲା।

Verse 39

ज्ञानसंपत्प्रयुक्तानि यादृशानि महात्मना । तेन संयाचितान्येव व्याधिमंत्रास्तथैव च

ଜ୍ଞାନସମ୍ପଦାଯୁକ୍ତ ସେଇ ମହାତ୍ମା ଯେପରି ଭାବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ତାଙ୍କର ଯାଚନାରେ ବ୍ୟାଧି-ନିୟନ୍ତ୍ରକ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 40

व्याधयो यैश्च गृह्यंते मुच्यंते स्वेच्छया सदा । सुखेन परिपाल्यंते दृष्टिगोचरसंस्थिताः

ସେହି (ମନ୍ତ୍ର) ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାଧିମାନେ ସଦା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଧରାଯାଇ ଛାଡ଼ାଯାଇପାରନ୍ତି; ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରରେ ରହି ସହଜରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହନ୍ତି।

Verse 41

ततस्तं सकलं प्राप्य प्रसादं चंडिकोद्भवम् । तच्च हस्त्यादिकं सर्वं ब्राह्मणेभ्यो ददौ नृप

ତାପରେ ଚଣ୍ଡିକାଜନିତ ସମଗ୍ର ପ୍ରସାଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରାଜା ହାତୀ ଆଦି ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।

Verse 42

एकां मुक्त्वा निजां भार्यामेकं दशरथं सुतम् । तांश्चापि सकलान्व्याधीन्मंत्रैः संयम्य यत्नतः

ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଦଶରଥ ନାମକ ଏକ ପୁତ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଧିକୁ ସେ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଯତ୍ନରେ ସଂଯମ କଲା।

Verse 43

अजारूपान्स्वयं पश्चाद्यष्टिमादाय रक्षति । एवं तस्य नरेन्द्रस्य वर्तमानस्य भूतले

ପରେ ସେ ନିଜେ ଛାଗରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦଣ୍ଡ ଧରି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲା; ଏଭଳି ଭୂତଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ନରେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା।

Verse 44

गुप्तोऽपि नापराधः स्यात्कस्यचित्प्रकटः कुतः । प्रमादाद्यदि भूलोके कश्चित्पापं समाचरेत्

ଅପରାଧ ଗୁପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅପରାଧ ହିଁ; ସେ କାହାର ପାଖରେ ପ୍ରକଟ ହେବ ନାହିଁ—ଏ କିପରି? ଯଦି ପ୍ରମାଦରେ ଏହି ଲୋକରେ କେହି ପାପ କରେ,

Verse 45

तद्रूपो निग्रहस्तस्य तत्क्षणादेव जायते । वधं वा यदि वा बंधं क्लेशं चाऽरातिसंभवम्

ତାହାର ପାଇଁ ସେହି ରୂପର ନିଗ୍ରହ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ—ବଧ ହେଉ କି ବନ୍ଧନ, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଜନିତ କ୍ଲେଶ।

Verse 46

अदृष्टान्यपि शस्त्राणि तानि कुर्वंति तत्क्षणात् । अन्येषां च महीपानां राज्ये गुप्तान्यनेकशः । कुर्वन्ति मनुजास्तेषां चक्रे वैवस्वतो ग्रहम्

ଅଦୃଶ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି କ୍ଷଣରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ନାନାପ୍ରକାର ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ନିଗ୍ରହ କରି—ବୈବସ୍ୱତ ଯମଙ୍କ ଗ୍ରାସ ଓ କର୍ମଫଳ-ଚକ୍ରରେ ପକାଇ ଦିଏ।

Verse 47

न तत्र भयसंत्रस्तस्ततः पापसमाचरेत् । प्रत्यक्षं वा विशेषेण ज्ञात्वा शस्त्रभयं च तत्

ସେଠାରେ ଭୟରେ ସନ୍ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ କେହି ପାପାଚରଣ କଲେ ନାହିଁ; କାରଣ ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଓ ବିଶେଷ ଭାବେ ଜାଣିଲେ ଯେ ସେଠାରେ ଶସ୍ତ୍ରଭୟ—ହିଂସାର ଆତଙ୍କ—ନାହିଁ।

Verse 48

ततस्ते पापनिर्मुक्ता लोकाः संशुद्धगात्रकाः । रोगेषु निगृहीतेषु प्राप्ताः सुखमनुत्तमम्

ତାପରେ ସେମାନେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶରୀରରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ରୋଗ-ବ୍ୟାଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଗ୍ରହ ହେବା ପରେ ସେମାନେ ଅନୁତ୍ତମ ସୁଖ ପାଇଲେ।

Verse 49

एवं स्थितेषु लोकेषु गतपापामयेषु च । प्रयाताः शून्यतां सर्वे नरका ये यमालये

ଲୋକମାନେ ଏଭଳି ପାପ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତେବେ ଯମାଳୟର ସମସ୍ତ ନରକ ଶୂନ୍ୟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 50

न कश्चिन्नरकं याति न च मृत्युपथं नरः । यथा कृतयुगं तादृक्त्रेतायामपि संस्थितम्

କେହି ନରକକୁ ଯାଇଲେ ନାହିଁ, କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁପଥରେ ଚାଲିଲା ନାହିଁ; ତ୍ରେତାୟୁଗରେ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥା କୃତୟୁଗ ସଦୃଶ ହୋଇଗଲା।

Verse 51

व्यवहारे ततो नष्टे यमलोकसमुद्भवे । स्वर्गेण तुल्यतां प्राप्ते प्राणिभिर्मृत्युवर्जितैः

ଯମଲୋକଜ ନ୍ୟାୟ-ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବହାର ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ, ଏହି ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗସମ ହେଲା; ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଜିତ ହେଲେ।

Verse 52

ततो वैवस्वतो गत्वा ब्रह्मणः सदनं प्रति । प्रोवाच दुःखसंपन्नः प्रणिपत्य पितामहम्

ତାପରେ ବୈବସ୍ୱତ ଯମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଦନକୁ ଗଲେ; ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ।

Verse 54

अजापालेन भूपेन तत्सर्वं विफलीकृतम् । तपःशक्त्या सुरश्रेष्ठ देवीमाराध्य चंडिकाम्

ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଅଜାପାଳ ନାମକ ରାଜା ତପଃଶକ୍ତିରେ ଦେବୀ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବିଫଳ କରିଦେଲେ।

Verse 55

नाधयो व्याधयस्तत्र न पापानि महीतले । कस्यचिद्देव जायंते यथा कृतयुगे तथा

ହେ ଦେବ! ସେଠାରେ ପୃଥିବୀରେ କାହାରି ମନୋକ୍ଳେଶ ନଥିଲା, ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାଧି ନଥିଲା, ପାପ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଉନଥିଲା; କୃତଯୁଗ ପରି ଥିଲା।

Verse 56

तस्मात्कुरु सुरश्रेष्ठ पुनरेव यथा पुरा । मदीयभवने कृत्स्नो व्यवहारः प्रजायते

ଏହେତୁ, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପୂର୍ବବତ୍ ପୁନର୍ବାର କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ମୋ ଭବନରେ ସମଗ୍ର ନ୍ୟାୟ-ବ୍ୟବହାର ପୁନଃ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।

Verse 58

अथाब्रवीत्प्रहस्योच्चैस्त्रिनेत्रश्चतुराननम् । अत्यद्भुततमां श्रुत्वा तां वार्तां यमसंभवाम्

ତେବେ ତ୍ରିନେତ୍ର ପ୍ରଭୁ ଉଚ୍ଚହାସ କରି ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ—ଯମଙ୍କ ଠାରୁ ଆସିଥିବା ସେ ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି।

Verse 59

महेश्वर उवाच । धर्ममार्गप्रवृत्तस्य सदाचारस्य भूपतेः । कथं निवारणं तत्र क्रियते कश्च निग्रहः

ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ଯେ ଧର୍ମମାର୍ଗରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଓ ସଦାଚାରରେ ସ୍ଥିତ, ତାହାକୁ ସେଠାରେ କିପରି ନିବାରଣ କରାଯିବ? କିଏ ତାକୁ ନିଗ୍ରହ କରିବ?

Verse 60

तस्मात्तेन महीपेन यस्मान्मार्गः प्रदर्शितः । अपूर्वो धर्मसंभूतः कृतः सम्यङ्महात्मना

ଏହିହେତୁ ସେ ରାଜା ଯେ ମାର୍ଗ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ, ସେହି ମହାତ୍ମା ଧର୍ମଜ ଏକ ଅପୂର୍ବ ପଥକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 61

तन्मयापि यथा चास्य प्रसादः सुरसत्तम । अपूर्वः करणीयश्च यथा धर्मो न दुष्यति

ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ପ୍ରସାଦ ଅପୂର୍ବ ହେଉ ଏବଂ ଧର୍ମ ଦୂଷିତ ନ ହେଉ—ଏପରି ଭାବେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ।

Verse 62

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रं यमं प्राह ततः शिवः । वदायुषोऽस्य यच्छेषमजापालस्य भूपतेः । येन तत्समये प्राप्ते तं नयामि निजालयम्

ଏପରି କହି ଶିବ ଚତୁର୍ମୁଖ ଯମଙ୍କୁ କହିଲେ—ଏହି ରାଜା ଅଜାପାଳଙ୍କ ଆୟୁଷର କେତେ ଶେଷ ଅଛି କୁହ; ସେ ସମୟ ଆସିଲେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ନିଜ ଧାମକୁ ନେଇଯିବି।

Verse 63

यम उवाच । पञ्चवर्षसहस्राणि तस्यातीतानि चायुषः । तिष्ठंति पञ्चपञ्चाशत्प्रतीक्ष्येऽहं ततः कथम्

ଯମ କହିଲେ—ତାହାର ଆୟୁଷର ପାଞ୍ଚହଜାର ବର୍ଷ ଅତୀତ ହୋଇଗଲା; ଏବେ ପଚାନ୍ନ ବର୍ଷ ଶେଷ ଅଛି। ତେବେ ମୁଁ ଆଉ କିପରି ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରିବି? ଆଉ ବିଳମ୍ବ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 64

यावत्कालं सुरश्रेष्ठ शून्ये जाते स्व आश्रये । तस्मात्कुरु द्रुतं कंचिदुपायं तद्विनाशने

ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ନିଜ ଧାମ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ମନ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ତାହାର ବିନାଶ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର କିଛି ଉପାୟ କର।

Verse 65

एवमुक्ते यमेनाथ तं विसृज्य गृहं प्रति । व्याघ्ररूपं समास्थाय स्वयं तत्संनिधौ ययौ

ଯମ ଏପରି କହିଲାପରେ, ଶିବ ତାକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ। ପରେ ସେ ନିଜେ ବ୍ୟାଘ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରି ସେହି ରାଜାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଗଲେ।

Verse 66

यत्र संस्थो महीपः स प्रजापालनतत्परः । मेघगम्भीरनिर्घोषं गर्जमानो मुहुर्मुहुः

ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଜାପାଳନରେ ତତ୍ପର ରାଜା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେହି ବ୍ୟାଘ୍ର ମେଘଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନା ସଦୃଶ ଗଭୀର ଧ୍ୱନିରେ ପୁନଃପୁନଃ ଗର୍ଜିଲା।

Verse 67

अजास्तास्तं च संवीक्ष्य व्याघ्रं रौद्रवपुर्द्धरम् । अजापालं समुद्दिश्य संत्रस्ताः शरणं गताः

ସେହି ଭୟଙ୍କର ରୂପଧାରୀ ବ୍ୟାଘ୍ରକୁ ଦେଖି ଛେଳିମାନେ ଆତଙ୍କିତ ହେଲେ ଏବଂ ଅଜାପାଳଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଦୌଡ଼ି ତାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।

Verse 68

तस्य यत्नपरस्यापि रक्षमाणस्य भूपतेः । अजास्ता व्याघ्ररूपेण शंकरेण प्रभक्षिताः

ରାଜା ତାହାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯତ୍ନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ୟାଘ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶଙ୍କର ସେ ଛେଳିମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ।

Verse 69

अजानां कदनं दृष्ट्वा ततः स पृथिवीपतिः । स्वहस्ताद्यष्टिमुत्सृज्य जग्राह निशितायुधम्

ନିର୍ଦୋଷମାନଙ୍କ ହତ୍ୟା ଦେଖି, ପୃଥିବୀପତି ରାଜା ହାତର ଦଣ୍ଡକୁ ଛାଡ଼ି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ।

Verse 70

यत्तस्य तुष्टया दत्तं चंडं चंडार्चिषा समम् । तच्छस्त्रं च तथान्यानि देवीदत्तानि शंकरः । शनैःशनैः प्रजग्राह स्ववक्त्रेण महेश्वरः

ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ସମ ଭୟଙ୍କର ସେ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀଦତ୍ତ ଆୟୁଧମାନଙ୍କୁ ମହେଶ୍ୱର ଶଙ୍କର ନିଜ ମୁଖଦ୍ୱାରା ଧୀରେ ଧୀରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 71

अस्त्राभावात्ततस्तूर्णं ध्रियमाणेऽपि कांतया । द्वंद्वयुद्धेन तं व्याघ्रं योधयामास भूपतिः

ଅସ୍ତ୍ର ନଥିବାରୁ, ପ୍ରିୟା ରୋକୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା ତୁରନ୍ତ ସେ ବ୍ୟାଘ୍ର ସହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 72

ततस्तस्यांगसंस्पर्शान्मुक्त्वा व्याघ्रतनुं च ताम् । दधार भस्मसंदिग्धां तनुं चन्द्रविभूषिताम्

ତାଙ୍କ ଦେହସ୍ପର୍ଶରେ ସେ ବ୍ୟାଘ୍ରତନୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଭସ୍ମଲେପିତ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରବିଭୂଷିତ ଦିବ୍ୟ ଶରୀର ଧାରଣ କଲେ।

Verse 73

रुंडमालावरां दिव्यां सखट्वांगां सपन्नगाम् । तां दृष्ट्वा स महीपालः सभार्यः प्रणतस्ततः

ରୁଣ୍ଡମାଳା ଧାରଣ କରି, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଧରି, ସର୍ପସହିତା ସେଇ ଦିବ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ପତ୍ନୀସହ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 74

प्रोवाचाथ स्तुतिं कृत्वा विनयावनतः स्थितः । आनंदाश्रुपरिक्लिन्नो हर्षगद्गदया गिरा

ତାପରେ ସ୍ତୁତି କରି ସେ ବିନୟରେ ମସ୍ତକ ନମାଇ ଦାଁଡ଼ିଲା; ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁରେ ନୟନ ଭିଜି, ହର୍ଷରେ ଗଦ୍ଗଦ କଣ୍ଠେ କହିଲା।

Verse 75

राजोवाच । अज्ञानाद्यन्मया देव प्रहारास्तव निर्मिताः । तिरस्कारस्तथा दत्तस्तत्सर्वं क्षम्यतां विभो

ରାଜା କହିଲେ—ହେ ଦେବ! ଅଜ୍ଞାନବଶେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିଛି ଓ ତିରସ୍କାର ମଧ୍ୟ କରିଛି; ହେ ବିଭୋ, ସେ ସବୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । क्षांत एष मया पुत्र तव सर्वः पराभवः । परितुष्टेन ते कर्म दृष्ट्वा चैवातिमानुषम्

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ପୁତ୍ର, ତୋର ଏହି ସମସ୍ତ ପରାଭବକୁ ମୁଁ କ୍ଷମା କରିଛି; ତୋର ଅତିମାନୁଷ କର୍ମ ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି।

Verse 77

यथा कृतं त्वया राज्यं प्रजाः संरक्षिता नृप । तथान्यो भूपतिः कश्चिन्न कर्ता न करिष्यति

ହେ ନୃପ! ତୁମେ ଯେପରି ରାଜ୍ୟ କରି ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରିଛ, ସେପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜା କରିନାହାନ୍ତି, ଆଗାମୀରେ ମଧ୍ୟ କରିବେ ନାହିଁ।

Verse 78

तस्माद्गच्छ मया सार्धं पाताले पार्थिवोत्तम । अनेनैव शरीरेण धर्मपत्न्यानया सह

ଏହେତୁ, ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ସହ ପାତାଳକୁ ଯାଅ; ତୁମ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସହ ଏହି ଦେହ ସହିତେ।

Verse 79

नातः परं त्वया स्थेयं मर्त्यलोके कथंचन । विरुद्धं सर्वदेवानां यतः कर्म त्वदुद्भवम्

ଏହା ପରେ ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ତୁମଠାରୁ ଉଦ୍ଭବିତ କର୍ମ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ବିରୋଧୀ।

Verse 80

राजोवाच । एवं देव करिष्यामि गत्वाऽयोध्यां महापुरीम् । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य मंत्रिणां संनिवेद्य च

ରାଜା କହିଲେ—ହେ ଦେବ, ଏମିତିହି କରିବି। ମୁଁ ମହାପୁରୀ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଇ ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଜଣାଇବି।

Verse 81

तथाहं देव देव्या च प्रोक्तः संतुष्टया पुरा । मन्त्रग्रामो यया दत्तः शस्त्राणि विविधानि च

ହେ ଦେବ, ସେହିପରି ପୂର୍ବେ ପ୍ରସନ୍ନା ଦେବୀ ମୋତେ କହିଥିଲେ; ସେ ମୋତେ ମନ୍ତ୍ରମାଳାର ସମଗ୍ର ସଂଗ୍ରହ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିଥିଲେ।

Verse 82

यदा त्वं त्यजसि प्राज्ञ मर्त्यलोकं सुदुस्त्यजम् । तदात्र मामके कुण्डे प्रक्षेप्तव्यानि कृत्स्नशः

ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଏହି ମର୍ତ୍ୟଲୋକକୁ ଯେତେବେଳେ ଛାଡ଼ିବ, ସେତେବେଳେ ମୋର ନିଜ କୁଣ୍ଡରେ ସେସବୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିକ୍ଷେପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 83

तानि चार्पय मे भूयो येनानृण्यं व्रजाम्यहम् । तस्या देव्याः सुराधीश त्वत्प्रसादेन सांप्रतम्

ସେ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ମୋତେ ପୁଣି ଅର୍ପଣ କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବି। ହେ ଦେବାଧୀଶ, ଏହି ସମୟରେ ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ସେଇ ଦେବୀ ପ୍ରତି ମୋର ଦାୟିତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲି।

Verse 84

एवमुक्तस्ततस्तेन भगवांस्त्रिपुरांतकः । आज्ञाप्य तानि सर्वाणि ददौ तत्र द्रुतं गतः

ସେ ଏପରି କହିବା ପରେ ଭଗବାନ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ଆଜ୍ଞା ଦେଇ ସେ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ; ତାପରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସେଠାକୁ (ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନକୁ) ଗଲେ।

Verse 85

अब्रवीच्च सुतस्तत्र स्वयं राजा भविष्यति । वीर्यौदार्यसमोपेतो वंशस्योद्धरणक्षमः

ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ କହିଲେ—“ତୁମ ପୁତ୍ର ନିଜେ ରାଜା ହେବ; ସେ ବୀର୍ୟ ଓ ଔଦାର୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ବଂଶକୁ ଧାରଣ କରି ପୁନଃ ଉଦ୍ଧାର କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ।”

Verse 86

त्वं चागच्छ मया सार्धमद्यैव मम मंदिरे । प्रविश्यात्र जले पुण्ये देवीकुण्डसमुद्भवे

“ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆଜିହିଁ ମୋ ସହିତ ମୋ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସ; ଏବଂ ଏଠାରେ ଦେବୀକୁଣ୍ଡରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ଏହି ପୁଣ୍ୟଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କର।”

Verse 87

अद्य माघचतुर्दश्यां शुक्लायामपरोऽपि यः । देवीमिमां च संपूज्य जलेऽस्मिन्भक्तिसंयुतः

“ଆଜି ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଯେ କେହି—ଅନ୍ୟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ—ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସମ୍ପୂଜା କରି, ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଏହି ଜଳରେ (ସ୍ନାନ/ପ୍ରବେଶ) କରେ…”

Verse 88

करिष्यति प्रवेशेन प्राणत्यागं नृपोत्तम । स च यास्यति यत्रास्ते पाताले हाटकेश्वरः

ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ସେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିବ; ଏବଂ ପାତାଳରେ ଯେଉଁଠି ହାଟକେଶ୍ୱର ବିରାଜିତ, ସେଠାକୁ ଗମନ କରିବ।

Verse 89

स्नानं वा पार्थिवश्रेष्ठ यः करिष्यति मानवः । अष्टोत्तरशतं तस्य व्याधीनां न भविष्यति

ହେ ପାର୍ଥିବଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେ ମାନବ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବ, ତାହାର ଏକଶେ ଆଠ ପ୍ରକାର ବ୍ୟାଧି ହେବ ନାହିଁ; ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେବ।

Verse 90

एवमुक्त्वा तमादाय नृपं भार्यासमन्वितम् । अजाभिस्ताभिरस्त्रैश्च तैश्चापि परमेश्वरः । प्रविवेश जले तस्मिन्देवीकुण्डसमुद्भवे

ଏପରି କହି ପରମେଶ୍ୱର ରାଜାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀସହିତ, ସେଇ ଛେଳିମାନେ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସହ ନେଇ, ଦେବୀକୁଣ୍ଡରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ସେହି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 91

ततश्च मंदिरं नीतः स्वकीयं द्विजसत्तमाः । तेनैव नरदेहेन स कलत्रसमन्वितः

ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ମନ୍ଦିରକୁ ନେଇଯାଗଲା; ସେ ସେଇ ମାନବଦେହରେ, ପତ୍ନୀସହିତ ଥିଲେ।

Verse 92

अद्यापि तिष्ठते तत्र जरामरणवर्जितः । पूजयानश्च तं देवं पाताले हाटकेश्वरम्

ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେ ସେଠାରେ ଜରା-ମରଣବର୍ଜିତ ହୋଇ ରହିଛି, ଏବଂ ପାତାଳରେ ହାଟକେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ପୂଜା କରୁଛି।

Verse 93

एवं तत्र समुद्भूता सा देवी परमेश्वरी । स्थापिता तेन भूपेन श्रद्धापूतेन चेतसा

ଏଭଳି ସେଠାରେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ; ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର ହୃଦୟବାନ ସେ ରାଜା ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 95

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟାନ୍ତର୍ଗତ ‘ଅଜାପାଲେଶ୍ୱରୀମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ପଞ୍ଚନବତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 97

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । समीप उपविष्टस्य शिवस्याऽस्यं व्यलोकयत्

ସେହି କଥା ଶୁଣି ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ସମୀପରେ ଉପବିଷ୍ଟ ଶିବଙ୍କ ମୁଖମଣ୍ଡଳକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ।