Adhyaya 144

Verse 1

सूत उवाच । सा गत्वा त्रिदिवं पश्चात्सहस्राक्षं सुरैर्युतम् । प्रोवाच भगवन्दिष्ट्या क्षोभितोऽसौ महामुनिः

ସୂତ କହିଲେ—ସେ ପରେ ତ୍ରିଦିବକୁ ଯାଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ କହିଲା—“ଭଗବନ୍, ଦୈବଯୋଗେ ସେ ମହାମୁନି କ୍ଷୋଭିତ ହୋଇଛନ୍ତି।”

Verse 2

तपस्तस्य हतं कृत्स्नं यत्कृच्छ्रेण समाचितम् । तथा निस्तेजसत्वं च नीतस्त्वं सुखभाग्भव

“ସେ ଯେ ମହାକଷ୍ଟରେ ସଞ୍ଚିତ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତେଜହୀନ ଅବସ୍ଥାକୁ ନୀତ ହୋଇଛ; ଏବେ ସୁଖଭାଗୀ ହେଉ।”

Verse 3

एवमुक्त्वाऽथ सा रंभा शंसिता निखिलैः सुरैः । अमोघरेतसस्तस्य दध्रे गर्भं निजोदरे

ଏପରି କହି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତା ରମ୍ଭା ଅମୋଘବୀର୍ୟ ଥିବା ସେଇ ମୁନିଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ନିଜ ଉଦରେ ଧାରଣ କଲେ।

Verse 4

जाबालिरपि कृत्वा च पश्चात्तापमनेकधा । भूयस्तु तपसि स्थित्वा स्थितस्तत्रैव चाश्रमे

ଜାବାଳି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ କରି, ପୁନର୍ବାର ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା କରି, ସେଇ ଆଶ୍ରମରେ ହିଁ ରହିଲେ।

Verse 5

ततस्तु दशमे मासि संप्राप्ते सुषुवे शुभाम् । कन्यां सरोजपत्राक्षीं दिव्यलक्षणलक्षिताम्

ତାପରେ ଦଶମ ମାସ ଆସିଲେ ସେ ଏକ ଶୁଭ କନ୍ୟାକୁ ପ୍ରସବ କଲେ—ପଦ୍ମପତ୍ରସଦୃଶ ନୟନା, ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ।

Verse 6

अथ तां मानुषोद्भूतां मत्वा तस्यैव चाश्रमम् । गत्वा मुमोच प्रत्यक्षं तस्यर्षेश्चेदमब्रवीत्

ତାପରେ ତାକୁ ମାନବଜନ୍ମ ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାବି ସେ ସେଇ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, କନ୍ୟାକୁ ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରଖି ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 7

तव वीर्यसमुद्भूतामेनां मज्जठरोषिताम् । कन्यकां मुनिशार्दूल तस्मात्पालय सांप्रतम्

ଏହି କନ୍ୟା ତୁମ ବୀର୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ମୋ ଜଠରରେ ବାସ କରିଛି; ତେଣୁ, ହେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଳ, ଏବେ ତାହାକୁ ପାଳନ-ରକ୍ଷା କର।

Verse 8

न स्वर्गे विद्यते वासो मानुषाणां कथंचन । एतस्मात्कारणात्तुभ्यं मया ब्रह्मन्समर्पिता

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାର ନିବାସ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ତାକୁ ତୁମକୁ ସମର୍ପଣ କଲି।

Verse 9

एवमुक्त्वा ययौ रंभा सत्वरं त्रिदशालयम् । जाबालिरपि तां दृष्ट्वा कन्यकां स्नेहमाविशत्

ଏପରି କହି ରମ୍ଭା ଶୀଘ୍ରେ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ (ଦେବମାନଙ୍କ) ଧାମକୁ ଗଲା। ଜାବାଳି ମଧ୍ୟ ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି କୋମଳ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

Verse 10

ततस्तां कन्यकां कृत्वा सुष्ठु गुप्ते लतागृहे । रसैर्मिष्टफलोद्भूतैः पुपोष च दिवानिशम्

ତାପରେ ସେ ତାହା କନ୍ୟାକୁ ଭଲଭାବେ ଗୁପ୍ତ ଲତାଗୃହରେ ରଖିଲା। ମିଠା ଫଳର ରସଦ୍ୱାରା ଦିନରାତି ତାକୁ ପୋଷଣ କଲା।

Verse 11

सापि कन्या परां वृद्धिं शनैर्याति दिनेदिने । शुक्लपक्षं समासाद्य यथा चन्द्रकला दिवि

ସେଇ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦିନେଦିନେ ଧୀରେଧୀରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା—ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ବଢ଼େ।

Verse 12

यथायथाथ सा याति वृद्धिं कमललोचना । तथातथास्य सुस्नेहो जाबालेरप्यवर्धत

ଯେପରି ଯେପରି ସେ କମଳଲୋଚନା କନ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ସେପରି ସେପରି ଜାବାଳିଙ୍କର ସୁକୋମଳ ସ୍ନେହ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଲା।

Verse 13

सा शिशुत्वे मृगैः सार्द्धं पक्षिभिश्च सुशोभना । क्रीडां चक्रे सुविश्रब्धैर्वर्धयंती मुनेर्मुदम्

ଶୈଶବରେ ସେ ସୁଶୋଭନା କନ୍ୟା ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସହ ନିର୍ଭୟରେ କ୍ରୀଡା କରି, ମୁନିଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଲା।

Verse 14

ततो बाल्यं परित्यक्त्वा वल्कलावृतगात्रिका । तस्यर्षेः सर्वकृत्येषु साहाय्यं प्रकरोति च

ତାପରେ ବାଲ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ବଲ୍କଳବସ୍ତ୍ରରେ ଦେହ ଆବୃତ କରି, ସେ ଋଷିଙ୍କ ସମସ୍ତ ନିତ୍ୟକର୍ମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 15

समित्कुशादि यत्किंचित्फलपुष्पसमन्वितम् । वनात्तदानयामास तस्य प्रीतिमवर्धयत्

ସମିଧା, କୁଶ ଆଦି ଯାହା କିଛି ଏବଂ ଫଳ-ପୁଷ୍ପ ସହିତ, ସେ ସବୁ ବନରୁ ଆଣି ତାଙ୍କର ପ୍ରୀତି ବଢ଼ାଇଲା।

Verse 16

ततः कतिपयाहस्य फलार्थं सा मृगेक्षणा । निदाघसमये दूरं स्वाश्रमात्प्रजगाम ह

ତାପରେ କିଛି ଦିନ ପରେ, ଫଳ ଖୋଜିବାକୁ, ସେ ମୃଗନୟନୀ ନିଦାଘ ସମୟରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂରକୁ ଗଲା।

Verse 17

एतस्मिन्नंतरे तत्र विमानवरमाश्रितः । प्राप्तश्चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम्

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ସେଠାରେ ତ୍ରିଦିବବାସୀ ‘ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ’ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 18

तेन सा विजने बाला पूर्णचन्द्रनिभानना । दृष्टा चांद्रमसी लेखा पतितेव धरातले

ତେବେ ସେ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ସେଇ ବାଳିକାକୁ ଦେଖିଲା; ତାହାର ମୁଖ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସମ—ଯେପରି ଧରାତଳେ ପତିତ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ରେଖା।

Verse 19

ततः कामपरीतांगः सोवतीर्य धरातलम् । विमानान्मधुरैर्वाक्यैस्तामुवाच कृतांजलिः

ତାପରେ କାମରେ ଆବୃତ ଦେହଧାରୀ ସେ ବିମାନରୁ ଅବତରି ଧରାତଳକୁ ଆସିଲା ଏବଂ କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ ତାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲା।

Verse 20

का त्वं कमलगर्भाभा निर्जनेऽथ महावने । भ्रमस्येकाकिनी बाले वनमध्ये सुलोचने

ତୁମେ କିଏ, କମଳଗର୍ଭ ସମ ଦୀପ୍ତିମତୀ? ଏହି ନିର୍ଜନ ମହାବନରେ ଏକାକି କାହିଁକି ଭ୍ରମଣ କରୁଛ—ହେ ବାଳେ, ହେ ସୁଲୋଚନେ, ବନମଧ୍ୟରେ?

Verse 21

कन्योवाच । अहं फलवतीनाम जाबालेर्दुहिता मुने । फलपुष्पार्थमायाता तदर्थमिह कानने

କନ୍ୟା କହିଲା—ହେ ମୁନେ, ମୋ ନାମ ଫଳବତୀ; ମୁଁ ଜାବାଳିଙ୍କ କନ୍ୟା। ଫଳ ଓ ପୁଷ୍ପ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି କାନନକୁ ଆସିଛି।

Verse 22

चित्रांगद उवाच । कुमारब्रह्मचारी स श्रूयते मुनिसत्तमः । तत्कथं तस्य वामोरु त्वं जाता भार्यया विना

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ କହିଲା—ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁମାର-ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତେବେ ହେ ବାମୋରୁ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିନା ତୁମେ ତାଙ୍କଠାରୁ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲ?

Verse 23

कन्योवाच । सत्यमेतन्महाभाग नास्ति दारपरिग्रहः । तस्यर्षेः किं तु संजाता यथा तन्मेऽवधारय

କନ୍ୟା କହିଲା—ହେ ମହାଭାଗ! ଏହା ସତ୍ୟ, ସେ ଦାରପରିଗ୍ରହ କରିନାହାନ୍ତି। ତଥାପି ମୁଁ ସେଇ ଋଷିଙ୍କୁ ନେଇ ଜନ୍ମିଛି; କିପରି ହେଲା ମୋଠାରୁ ବୁଝ।

Verse 24

रंभा नामाप्सरास्तेन पुरा दृष्टा सुरांगना । ततः कामपरीतेन सेविता च यथासुखम्

‘ରମ୍ଭା’ ନାମକ ଅପ୍ସରା, ସେଇ ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦରୀ, ପୂର୍ବେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲା। ପରେ କାମେ ଆବୃତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସଙ୍ଗମ କଲେ।

Verse 25

ततस्तदुदराज्जाता देवलोके महत्तरे । तयापि चेह तस्यर्षेर्भूय एव नियोजिता

ତାପରେ ତାହାର ଗର୍ଭରୁ ମୁଁ ଦେବଲୋକର ମହତ୍ତର ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମିଲି। ଏବଂ ସେଇ ମୋତେ ପୁଣି ଏଠାକୁ ପଠାଇ ସେ ଋଷିଙ୍କ ପାଖେ ନିଯୁକ୍ତ କଲା।

Verse 26

एवं स मे पिता जातो जाबालिर्मुनिसत्तमः । पोषिताऽहं ततस्तेन नानाफलसमुद्रवैः

ଏଭଳି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାବାଳି ମୋର ପିତା ହେଲେ। ପରେ ସେ ନାନାପ୍ରକାର ଫଳର ପ୍ରଚୁରତାରେ ମୋତେ ପୋଷଣ କଲେ।

Verse 27

ततः फलवती नाम कृतं तेन महात्मना । ममानुरूपमेतद्धि यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ତେଣୁ ସେ ମହାତ୍ମା ମୋର ନାମ ‘ଫଳବତୀ’ ରଖିଲେ। ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ—ଏହି କାରଣରୁ ତୁମେ ମୋ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛ।

Verse 28

चित्रांगद उवाच । तव रूपं समालोक्य कामस्याहं वशं गतः । तस्माद्भजस्व मां भीरु नो चेद्यास्यामि संक्षयम्

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ କହିଲା—ତୋର ରୂପ ଦେଖି ମୁଁ କାମବଶ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ତେଣୁ, ହେ ଭୀରୁ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର; ନଚେତ୍ ମୁଁ ବିନାଶକୁ ପହଞ୍ଚିବି।

Verse 29

अहं चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम् । तीर्थयात्राकृते प्राप्तः क्षेत्रेऽस्मिञ्छ्रद्धयाऽन्वितः

ମୁଁ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ, ତ୍ରିଦିବବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ନିମିତ୍ତେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ, ଏହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଛି।

Verse 30

कन्योवाच । कुमारधर्मिणी चाहमद्यापि वशगा पितुः । कामधर्मं न जानामि चित्रांगद कथंचन

କନ୍ୟା କହିଲା—ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମାରୀଧର୍ମରେ ଅଛି ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଛି। ହେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ, କାମଧର୍ମ ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଜାଣେନି।

Verse 31

तस्मात्प्रार्थय मे तातं स मां तुभ्यं प्रदास्यति । अनुरूपाय योग्याय तरुणाय मनस्विनीम्

ତେଣୁ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କର; ସେ ମୋତେ ତୁମକୁ ଦେବେ—କାରଣ ତୁମେ ଅନୁରୂପ, ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଯୁବକ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମନସ୍ୱିନୀ।

Verse 32

ममापि रुचितं चित्ते तव वाक्यमिदं शुभम् । धन्याहं यदि ते कण्ठमालिंगामि यथेच्छया

ତୋର ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ମୋ ଚିତ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ଲାଗିଲା। ଯଦି ମୁଁ ଇଚ୍ଛାମତେ ତୋର କଣ୍ଠକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିପାରିବି, ତେବେ ମୁଁ ଧନ୍ୟ ହେବି।

Verse 33

चित्रांगद उवाच । न शक्नोमि महाभागे तावत्कालं प्रतीक्षितुम् । मां दहत्येष गात्रोत्थः सुमहान्कामपावकः

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ କହିଲା—ହେ ମହାଭାଗେ, ଏତେ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିପାରୁନି। ମୋ ଅଙ୍ଗଠାରୁ ଉଠିଥିବା ଏହି ପ୍ରବଳ କାମାଗ୍ନି ମୋତେ ଦହୁଛି।

Verse 34

तस्मात्कुरु प्रसादं मे रतिदानेन शोभने । को जानाति हि तच्चित्तं कीदृग्रूपं भविष्यति

ତେଣୁ, ହେ ଶୋଭନେ, ରତିଦାନ ଦ୍ୱାରା ମୋପରେ ପ୍ରସାଦ କର। କାରଣ ନାକାରା ହେଲେ ସେ ଚିତ୍ତ କେମିତି ରୂପ ନେବ, କିଏ ଜାଣେ?

Verse 35

कन्योवाच । एवं ते वर्तमानस्य मम तातः प्रकोपतः । दहिष्यति न संदेहः शापं दत्त्वा सुदारुणम्

କନ୍ୟା କହିଲା—ତୁମେ ଯଦି ଏଭଳି କର, ମୋ ପିତା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ଶାପ ଦେଇ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ଦହିଦେବେ।

Verse 36

चित्रांगद उवाच । तव तातः स कालेन मां दहिष्यति मानदे । कामानलः पुनः सद्य एष भस्म करिष्यति

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ କହିଲା—ହେ ମାନଦେ, ତୁମ ପିତା ସମୟ ଆସିଲେ ମୋତେ ଦହିବେ; କିନ୍ତୁ ଏହି କାମାନଳ ଏବେଇ ମୋତେ ଭସ୍ମ କରିଦେବ।

Verse 37

एवमुक्त्वाऽथ तां बालां वेपमानां त्रपावतीम् । गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ प्रविवेश सुरालयम्

ଏଭଳି କହି, ଲଜ୍ଜାରେ କମ୍ପିତ ସେଇ ବାଳିକାର ଡାହାଣ ହାତ ଧରି ସେ ସୁରାଳୟ (ଦେବନିବାସ)ରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 38

तत्र तां रमयामास तदा कामप्रपीडितः । तत्कालजातरागांधां निर्लज्जत्वमुपागताम्

ସେଠାରେ ସେ କାମପୀଡିତ ହୋଇ ତାହା ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କଲା; ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ କ୍ଷଣେ ଉଦ୍ଭୂତ ରାଗରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ନିର୍ଲଜ୍ଜତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 39

एवं तस्याः समं तेन स्थिताया दिवसो गतः । निमेषवन्मुनिश्रेष्ठास्ततश्चास्तं गतो रविः

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏଭଳି ସେ ତାହା ସହ ସେଠାରେ ରହିଲା, ଦିନଟି ନିମେଷମାତ୍ର ପରି ଅତୀତ ହେଲା; ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲା।

Verse 40

एतस्मिन्नंतरे विप्रो जाबालिर्दुःख संयुतः । अनायातां सुतां ज्ञात्वा परिबभ्राम सर्वतः

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ବିପ୍ର ଜାବାଳି, କନ୍ୟା ଫେରିନାହିଁ ବୋଲି ଜାଣି, ତାକୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସର୍ବତ୍ର ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 41

अहो सा दुहिता मह्यं किमु व्यालैः प्रभक्षिता । वृक्षं कंचित्समारूढा पतिता धरणी तले

“ହାୟ! ମୋ ଝିଅ କେଉଁଠି? କି ସେ ହିଂସ୍ର ପଶୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହୋଇଗଲା? କିମ୍ବା କୌଣସି ଗଛକୁ ଚଢ଼ି ଧରଣୀତଳେ ପଡ଼ିଗଲା?”

Verse 42

किं वा जलाशयं कंचित्प्राप्य गाधमजानती । निमग्ना तत्र सा बाला संप्रविष्टा जलार्थिनी

“କିମ୍ବା ପାଣି ଆଣିବାକୁ ସେ ବାଳିକା କୌଣସି ଜଳାଶୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାହାର ଗଭୀରତା ନଜାଣି ସେଥିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେଠାରେ ମୁଣ୍ଡିଗଲା କି?”

Verse 43

एवं स प्रलपन्विप्रो बभ्राम गहने वने । कुशकण्टकविद्धांगः क्षुत्पिपासासमाकुलः

ଏଭଳି ବିଲାପ କରୁଥିବା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଭ୍ରମଣ କଲା। କୁଶା ଓ କଣ୍ଟକରେ ଦେହ ବିଦ୍ଧ, ଭୁଖ-ତୃଷ୍ଣାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଥିଲା।

Verse 44

यंयं शृणोति शब्दं स मृगपक्षिसमुद्भवम् । रजन्यां तत्र निर्याति मत्वा फलवतीं च ताम्

ମୃଗ କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ ସେ ଶୁଣୁଥିଲା, ରାତିରେ ସେଠାକୁ ଧାଉଥିଲା—ତାକୁ ତାହା ଭାବି, ଫଳପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶାରେ।

Verse 45

अथ क्रमात्समायातो हरहर्म्यं स सन्मुनिः । यत्र चित्रांगदोपेता सा संतिष्ठति कन्यका

ତାପରେ କ୍ରମେ ସେ ସତ୍ମୁନି ହରଙ୍କ ଭବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ଯେଉଁଠାରେ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ କନ୍ୟା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା।

Verse 46

निःशंका जल्पमाना च रागवाक्यान्यनेकशः । अनर्हाणि कुमारीणां ब्रह्मजानां विशेषतः

ସେ ନିଃଶଙ୍କ ଭାବେ କଥା କହୁଥିଲା ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ରାଗପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲା—ଯାହା କୁମାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁଳଜ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସର୍ବଥା ଅନୁଚିତ।

Verse 47

ततः स सुचिरं श्रुत्वा दूरस्थो विस्मयान्वितः । कुमार्याश्चेष्टितं दृष्ट्वा कोपसंरक्तलोचनः

ତାପରେ ସେ ଦୂରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଣିଲା; କନ୍ୟାର ଆଚରଣ ଦେଖି ତାହାର ଚକ୍ଷୁ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ହେଲା।

Verse 48

अथ दुद्राव वेगेन गृह्य काष्ठसमुच्चयम् । द्वाभ्यामेव विनाशाय भर्त्समानो मुहुर्मुहुः

ତାପରେ ସେ ବେଗରେ ଦୌଡ଼ିଆସି କାଠର ଗୁଛ ଧରିଲା; ପୁନଃପୁନଃ ଗାଳିଦେଇ, ମୁହୂର୍ତ୍ତମାତ୍ରେ ନାଶ କରିଦେବି ବୋଲି ଧମକ ଦେଲା।

Verse 49

धिग्धिक्पापसमाचारे कौमार्यं दूषितं त्वया । लांछनं च समानीतं मम लोकत्रयेऽपि च

ଧିକ୍ ଧିକ୍, ପାପାଚାରିଣୀ! ତୁମେ ମୋ କୌମାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୂଷିତ କରିଛ; ଏବଂ ମୋ ଉପରେ କଳଙ୍କ ଆଣିଛ—ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 50

नितरां पतिमासाद्य कर्मणानेन चाधमे । तस्मादनेन पापेन युक्तां त्वां नाशयाम्यहम्

ଏହି ଅଧମ କର୍ମରେ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛ; ତେଣୁ ଏହି ପାପରେ ବନ୍ଧା ତୁମକୁ ମୁଁ ନାଶ କରିଦେବି।

Verse 51

एवमुक्त्वा प्रहारं स यावत्क्षिपति सन्मुनिः । तावच्चित्रांगदो नष्टो व्योममार्गेण सत्वरम्

ଏଭଳି କହି ସେ ସନ୍ମୁନି ପ୍ରହାର ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯେତେବେଳେ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଆକାଶମାର୍ଗେ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା।

Verse 52

विवस्त्रा सापि तत्रैव खिन्नांगी कामसेवया । न शशाक क्वचिद्गंतुं समुत्थाय ततः क्षितौ

ସେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ନିର୍ବସ୍ତ୍ରା ରହିଗଲା; କାମସେବାରେ ତାହାର ଦେହ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଭୂମିରୁ ଉଠି କେଉଁଠିବି ଯାଇପାରିଲା ନାହିଁ।

Verse 53

ततः काष्ठप्रहारोघैर्हत्वा तां पतितां क्षितौ । मृतामिति परिज्ञाय स क्रोधपरिवारितः

ତାପରେ ସେ କାଠର ପ୍ରହାରର ଝଡ଼ରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାକୁ ହତ୍ୟା କଲା; ସେ ମୃତା ବୋଲି ଜାଣି କ୍ରୋଧାବୃତ ହୋଇ ରହିଲା।

Verse 54

ततश्चित्रांगदस्यापि ददौ शापं सुदारुणम् । स दृष्ट्वाऽकाशमार्गेण गच्छमानं भयातुरम्

ତାପରେ ସେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ଶାପ ଦେଲା; ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଭୟାତୁର ହୋଇ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି।

Verse 55

य एष कन्यकां मह्यं धर्षयित्वा समुत्पतेत् । स पतत्वचिरात्पापश्छिन्नपक्ष इवांडजः

ଯେ ଏହି ପାପୀ ମୋ କନ୍ୟାକୁ ଧର୍ଷଣ କରି ଉଡ଼ି ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ଛିନ୍ନପକ୍ଷ ପକ୍ଷୀ ପରି ଶୀଘ୍ରେ ପତିତ ହେବ।

Verse 56

कुष्ठव्याधिसमायुक्तश्चलितुं नैव च क्षमः । एतस्मिन्नन्तरे भूमौ स पपात नभस्तलात्

କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ଚାଲିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ ହେଲା; ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।

Verse 57

कुष्ठव्याधिसमायुक्तः स च चित्रांगदो युवा । ततस्तं स मुनिः प्राह काष्ठोद्यतकरः क्रुधा

କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ ଯୁବା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ; ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ହାତରେ କାଠ ଉଠାଇଥିବା ମୁନି ତାକୁ କହିଲେ।

Verse 58

कस्त्वं पापसमाचार येन मे धर्षिता बलात् । कुमारी तन्नयाम्येष त्वामद्य यम शासनम्

ହେ ପାପାଚାରୀ, ତୁ କିଏ, ଯେ ବଳପୂର୍ବକ ମୋ କୁମାରୀକୁ ଅପମାନିତ କଲୁ? ତେଣୁ ଆଜି ତୋତେ ଯମଦଣ୍ଡକୁ ପଠାଏ।

Verse 59

चित्रांगद उवाच । अहं चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम् । तीर्थयात्राप्रसंगेन क्षेत्रेऽस्मिन्समुपागतः

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ କହିଲା—ମୁଁ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ, ତ୍ରିଦିବବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଛି।

Verse 60

ततस्तु कन्यकां दृष्ट्वा कामदेववशं गतः

ତାପରେ ସେ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି ସେ କାମଦେବଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଗଲା।

Verse 61

ततः सेवितवानत्र लताहर्म्ये जनच्युते । तस्मात्कुरु क्षमां मह्यं दीनस्य प्रणतस्य च

ତାପରେ ଏଠାରେ, ଜନଶୂନ୍ୟ ଲତାମଣ୍ଡପରେ, ସେ ତାହା ସହ ସଙ୍ଗ କଲା। ତେଣୁ ଦୀନ ଓ ଶରଣାଗତ ମୋତେ କ୍ଷମା କର।

Verse 62

यथा व्याधेर्भवेन्नाशो यथा स्याद्गगने गतिः । भूयोऽपि त्वत्प्रसादेन स्वल्पः कोपो हि साधुषु

ଯେପରି ରୋଗର ନାଶ ହୁଏ ଓ ଯେପରି ଗଗନେ ଗତି ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେପରି ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ସାଧୁଜନଙ୍କ କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପ ହେଉ ଓ ଶୀଘ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଉ।

Verse 63

जाबालिरुवाच । ईदृग्रूपधरस्त्वं हि मम वाक्याद्भविष्यसि । एषापि मत्सुता पापा वस्त्रहीना सदेदृशी

ଜାବାଲି କହିଲେ—ମୋ ବାକ୍ୟପ୍ରଭାବରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହିପରି ରୂପ ଧାରଣ କରିବ। ମୋର ଏହି ପାପିନୀ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବସ୍ତ୍ରହୀନା ହୋଇ, ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ସଦା ରହିବ।

Verse 64

भविष्यति न संदेहो जीवयिष्यति चेत्क्वचित् । यद्येषा धास्यति क्वापि वस्त्रं गात्रे निजे क्वचित्

ଏହିପରି ହେବ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ସେ କେଉଁଠି ଯଦି ଜୀବିତ ରହିପାରେ। ଏବଂ ଯଦି କେବେ, କେଉଁଠି, ନିଜ ଦେହରେ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବ…

Verse 65

तन्नूनं च शिरोऽप्यस्याः फलिष्यति न संशयः । एवमुक्त्वा विकोपश्च स जगाम निजाश्रमम्

ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାର ଶିର ମଧ୍ୟ ଛିନ୍ନ ହେବ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏମିତି କହି, କ୍ରୋଧାବେଶରେ ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲା।

Verse 66

चित्रांगदोऽपि तत्रैव तया सार्धं तथा स्थितः । कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र क्षेत्रे समाययौ

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ, ତାହା ସହିତ ସେହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲା। ପରେ କିଛି ସମୟ ଗତ ହେଲାପରେ ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ (ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆଗମନ) ହେଲା।

Verse 67

चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां भगवाञ्छशिशेखरः । गन्तुं चित्रेश्वरे पीठे गणै रौद्रैः समावृतः । योगिनीभिः प्रचण्डाभिः सार्धं प्राप्ते निशामुखे

ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନେ ଭଗବାନ ଶଶିଶେଖର (ଶିବ) ରୌଦ୍ର ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ସହ, ରାତି ଆରମ୍ଭ ହେବାବେଳେ ଚିତ୍ରେଶ୍ୱର-ପୀଠକୁ ଗମନ କରି ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 68

अथ प्राप्ते निशार्धे तु योगिन्यस्ताः सुदारुणाः । महामांसं महामांसमित्यूचुर्भक्षणाय वै

ତାପରେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ଆସିଲେ, ସେଇ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୋଗିନୀମାନେ ଭକ୍ଷଣାର୍ଥେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ— “ମହାମାଂସ! ମହାମାଂସ!”

Verse 69

नृत्यमानाः पुरस्तस्य देवदेवस्य शूलिनः । सस्पर्धा गणमुख्यैस्तैर्नर्तमानैः समंततः

ଦେବଦେବ ଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରଧାନ ଗଣମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନାଚିଲେ—ଉତ୍ସାହରେ ପରସ୍ପର ସ୍ପର୍ଧା କରି।

Verse 70

यस्तत्र समये तासां महामांसं प्रयच्छति । मंत्रपूतं स संसिद्धिं समवाप्नोति वांछिताम्

ଯେ ଲୋକ ସେଇ ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରପୂତ ମହାମାଂସ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପାଏ।

Verse 71

मद्यं मांसं तथा चान्यन्नैवेद्यं वा फलादिकम् । तस्य सिद्धिः समादिष्टा यथा स्वहृदये स्थिता

ମଦ୍ୟ, ମାଂସ, କିମ୍ବା ଫଳାଦି ଭଳି ଅନ୍ୟ ନୈବେଦ୍ୟ—ଯାହା ହେଉ, ତାହାର ସିଦ୍ଧି ନିଜ ହୃଦୟରେ ଥିବା ଅଭିପ୍ରାୟ ଅନୁସାରେ ବୋଲି ଘୋଷିତ।

Verse 72

एतस्मिन्नंतरे कन्या सा जाबालिसमुद्भवा । स च चित्रांगदस्तत्र गत्वा प्रोवाच सादरम्

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ଜାବାଲିଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ସେଇ କନ୍ୟା ପ୍ରକଟ ହେଲା। ତାପରେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ସେଠାକୁ ଯାଇ ସାଦରରେ କହିଲା।

Verse 73

अस्मदीयमिदं मांसं योगिन्यो हर्षसंयुताः । भक्षयन्तु यथासौख्यं स्वयमेव प्रकल्पितम्

ହର୍ଷସଂଯୁକ୍ତ ଯୋଗିନୀମାନେ ଆମର ଏହି ମାଂସକୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାମତେ ସୁଖରେ ଭକ୍ଷଣ କରୁନ୍ତୁ; ଏହା ଆମେ ନିଜେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛୁ।

Verse 74

अथ तं पुरुषं दृष्ट्वा कुष्ठव्याधिसमावृतम् । विवस्त्रां कन्यकां तां च सर्वास्ता विस्मयान्विताः

ତାପରେ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ଆବୃତ ସେ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖି, ଏବଂ ସେଇ ବିବସ୍ତ୍ରା କନ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିସ୍ମୟାନ୍ବିତ ହେଲେ।

Verse 75

ते च सर्वे गणा रौद्राः स च देवस्त्रिलोचनः । पप्रच्छ कौतुकाविष्टस्तत्र चित्रांगदं प्रभुः

ସେ ସମସ୍ତ ରୌଦ୍ର ଗଣମାନେ ଓ ତ୍ରିଲୋଚନ ଦେବ ମଧ୍ୟ—କୌତୁହଳରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ—ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦକୁ ପଚାରିଲେ।

Verse 76

कस्त्वं धैर्यसमायुक्तो महत्सत्त्वे व्यवस्थितः । यः प्रयच्छसि जीवं त्वं कीटस्यापि सुवल्लभम्

ତୁମେ କିଏ—ଧୈର୍ଯ୍ୟସମାୟୁକ୍ତ, ମହତ୍ ସତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ—ଯେ କୀଟକୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ପ୍ରିୟ ଜୀବନ ଦାନ କରୁଛ?

Verse 77

केयं च वसनैंर्हीना त्वया सार्धं गतव्यथा । प्रयच्छति निजं देहं यद्देयं नैव कस्यचित्

ଏହି ନାରୀ କିଏ—ବସ୍ତ୍ରହୀନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହିତ ବ୍ୟଥାବିହୀନ ଭାବେ ଆସିଛି—ଯେ ନିଜ ଦେହକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି, ଯାହା ଯେକାହାକୁ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ?

Verse 78

सूत उवाच । ततः स कथयामास सर्वमात्मविचेष्टितम् । यथा कन्यासमं संगः कृतः शापश्च सन्मुनेः

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ସେ ନିଜ କର୍ମଦ୍ୱାରା ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସେସବୁ କଥା କହିଲା; କିପରି ସେ କନ୍ୟା ସହ ସଙ୍ଗ ହେଲା ଏବଂ ସନ୍ମୁନିଙ୍କ ଶାପ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା ତାହା ମଧ୍ୟ କହିଲା।

Verse 79

ततश्चित्रांगदं दृष्ट्वा स गन्धर्वं दिवौकसाम् । तथारूपं कृपाविष्टस्ततः प्रोवाच शंकरः

ତାପରେ ଶଙ୍କର ଦିବ୍ୟଲୋକବାସୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦକୁ ସେହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି କୃପାରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ କଥା କହିଲେ।

Verse 80

मम संदर्शनं प्राप्य न मृत्युर्जायते क्वचित् । न वृथा दर्शनं चैतत्तस्मात्प्रार्थय सादरम्

“ମୋର ଦର୍ଶନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ କେବେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ ନାହିଁ। ଏହି ଦର୍ଶନ ବ୍ୟର୍ଥ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଆଦର ସହ ପ୍ରାର୍ଥନା କର।”

Verse 81

चित्रांगद उवाच । व्याधिनाऽहं सुनिर्विण्णस्तेन देवात्र चागतः । येन व्याधिक्षयो भावी देहनाशेन शंकर

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ କହିଲା—“ବ୍ୟାଧିରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ନିର୍ବିଣ୍ଣ; ତେଣୁ ହେ ଦେବ, ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ହେ ଶଙ୍କର, କେଉଁ ଉପାୟରେ ଏହି ବ୍ୟାଧି କ୍ଷୟ ହେବ—ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଏହି ଦେହନାଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ?”

Verse 82

तस्मात्कुरु क्षयं व्याधेर्यदि यच्छसि मे वरम् । खेचरत्वं पुनर्देहि येन स्वर्गं व्रजाम्यहम्

“ଏହେତୁ ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବର ଦେବେ, ତେବେ ମୋର ବ୍ୟାଧିର କ୍ଷୟ କରନ୍ତୁ। ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ମୋତେ ଖେଚରତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପାରିବି।”

Verse 83

श्रीशंकर उवाच । त्वं स्थापयात्र मल्लिंगं पीठे गन्धर्वसत्तम । ततश्चाराधय प्रीत्या यावद्वर्षमुपस्थितम्

ଶ୍ରୀଶଙ୍କର କହିଲେ—ହେ ଗନ୍ଧର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏଠାରେ ପୀଠ ଉପରେ ମୃଣ୍ମୟ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କର। ପରେ ପ୍ରୀତିଭକ୍ତିରେ ତାହାର ଆରାଧନା କର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବର୍ଷ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 84

यथायथा सुपूजां त्वं मल्लिंगस्य करिष्यसि । दिनेदिने तथा व्याधेस्तव नाशो भविष्यति

ତୁମେ ସେହି ମୃଣ୍ମୟ ଲିଙ୍ଗର ଯେତେ ଯେତେ ଉତ୍ତମ ପୂଜା କରିବ, ସେତେ ସେତେ ଦିନେଦିନେ ତୁମର ବ୍ୟାଧି ନାଶ ପାଇବ।

Verse 85

ततस्तु खे गतिं प्राप्य पुनः स्वर्गं प्रयास्यसि । मत्प्रसादान्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्

ତାପରେ ଆକାଶଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି ପୁନଃ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ। ମୋ ପ୍ରସାଦରୁ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଏହା ମୋଦ୍ୱାରା କହିତ ସତ୍ୟ।

Verse 86

एषापि कन्यका यस्मात्प्रविष्टा पीठमध्यतः । तस्मात्फलवतीनाम योगिनी सम्भविष्यति

ଏହି କନ୍ୟା ପୀଠର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାରୁ, ଏଠାରେ ‘ଫଳବତୀ’ ନାମକ ଯୋଗିନୀ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବ।

Verse 87

अनेनैव तु रूपेण नग्नत्वेन व्यवस्थिता । मुख्यामवाप्स्यते पूजां वांछितं च प्रदास्यति । पूजकानां स्थितं चित्ते शतसंख्यगुणं तदा

ସେ ଏହି ରୂପରେ—ନଗ୍ନାବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥିତ—ମୁଖ୍ୟ ପୂଜା ପାଇବ ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେବ। ତେବେ ପୂଜକମାନଙ୍କ ମନରେ ଥିବା ସଙ୍କଳ୍ପ ଶତଗୁଣ ଫଳିତ ହେବ।

Verse 88

एतां संपूजयेन्मर्त्यः पीठमेतत्ततः परम् । पूजयिष्यति तस्येष्टा सिद्धिरेवं भविष्यति

ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ପୂଜନ କରୁ; ତାପରେ ଏହି ପୀଠକୁ ପରମ ଆଧାର ଭାବେ ପୂଜା କରୁ। ଏପରି ପୂଜା କରିଲେ ତାହାର ଅଭୀଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ଏହିପରି ହେବ।

Verse 89

एवमुक्त्वा ततः साऽथ हर्षेण महताऽन्विता । योगिनीवृंदमध्यस्था नृत्यं चक्रे ततः परम्

ଏଭଳି କହି ସେ ମହାହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଯୋଗିନୀବୃନ୍ଦର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ପରେ ସେ ପରମ ନୃତ୍ୟ କଲା।

Verse 90

एवं बभूव सा तत्र योगिनी च वरांगना । तथा चक्रे परं नृत्यं यथा तुष्टो महेश्वरः

ଏଭଳି ସେ ସେଠାରେ ଯୋଗିନୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସେ ଏମିତି ପରମ ନୃତ୍ୟ କଲା ଯେ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 91

ततः प्रोवाच तां हृष्टः सर्वयोगिनिसंनिधौ । अनेन तव नृत्येन गीतेन च विशेषतः

ତାପରେ ସେ ହୃଷ୍ଟ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଯୋଗିନୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ତାକୁ କହିଲେ—“ତୋର ଏହି ନୃତ୍ୟରେ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ତୋର ଗୀତରେ…।”

Verse 92

परितुष्टोस्मि ते वत्से तस्माच्छृणु वचो मम । निशीथेऽद्य दिने प्राप्ते यस्ते पूजां करिष्यति

“ବତ୍ସେ, ମୁଁ ତୋପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ; ତେଣୁ ମୋର ବଚନ ଶୁଣ। ଆଜି ଏହି ଦିନେ ନିଶୀଥ (ମଧ୍ୟରାତ୍ରି) ଆସିଲେ, ଯେ କେହି ତୋର ପୂଜା କରିବ…।”

Verse 93

सुरा मांसान्नसत्कारैर्मंत्रैरागमसंभवैः । स भविष्यति तत्कालं शापानुग्रहशक्तिमान्

ସୁରା, ମାଂସ ଓ ଅନ୍ନ-ନୈବେଦ୍ୟ, ସତ୍କାର ସହ ଆଗମଜନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଯେ ଉପାସକ ପୂଜା କରେ, ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶାପ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେବାର ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 94

बंधनं मोहनं चापि शत्रोरुच्चाटनं तथा । करिष्यति न सन्देहो वशीकरणमेव च

ସେ ବନ୍ଧନ, ମୋହନ ଓ ଶତ୍ରୁର ଉଚ୍ଚାଟନ କରିବ; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ସେ ବଶୀକରଣ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ କରିବ।

Verse 95

त्रिकोणं कुण्डमास्थाय दिशां पालान्प्रपूजयेत् । क्षेत्रपालं च सर्वास्ता देवता गमनोद्भवाः

ତ୍ରିକୋଣ କୁଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରି ପ୍ରଥମେ ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କୁ ପୂଜିବ; ପରେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ, ଏବଂ କ୍ରିୟାର ଅଗ୍ରଗତିରେ ସହଚରରୂପେ ଉଦ୍ଭବିତ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବ।

Verse 96

तथा चत्वरपूजां च प्रकृत्वा विधिपूर्वकम् । पश्चात्त्वां पूजयित्वा च होमं यश्च करिष्यति

ସେହିପରି ବିଧିପୂର୍ବକ ଚତ୍ୱର-ପୂଜା କରି, ପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜି, ତାପରେ ଯେ ହୋମ କରିବ, ସେ…

Verse 97

शत्रुवामपदोत्थेन स्पृष्टेन रजसाऽथवा । गुग्गुलेन सहस्रांतं स्तंभनं च करिष्यति

ଶତ୍ରୁର ବାମ ପଦଚିହ୍ନରୁ ଉଠିଥିବା, ସ୍ପର୍ଶିତ ଧୂଳିଦ୍ୱାରା—କିମ୍ବା ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଦ୍ୱାରା—ସେ ସହସ୍ରାନ୍ତ ଜପ/ଆହୁତି ସହିତ ସ୍ତମ୍ଭନ କରିବ।

Verse 98

यश्च शत्रुं हृदि स्थाप्य शत्रूद्वर्तनसंभवम् । मलं धात्रीफलैः सार्धं मोहनं स करिष्यति

ଯେ ସାଧକ ଶତ୍ରୁକୁ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପି, ଶତ୍ରୁ-ଉଦ୍ବର୍ତ୍ତନଜନିତ ମଳକୁ ଧାତ୍ରୀଫଳ (ଆମଳକୀ) ସହ ପ୍ରୟୋଗ କରେ, ସେ ମୋହନକର୍ମ ସିଦ୍ଧ କରେ।

Verse 99

यः शत्रोः स्नानजं तोयं गृहीत्वा चाथ कर्दमम् । शिवनिर्माल्यसंयुक्तं जुह्वयिष्यति पावके

ଯେ ଶତ୍ରୁର ସ୍ନାନଜଳ ଓ କାଦୁଆ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶିବଙ୍କ ନିର୍ମାଲ୍ୟ (ପୂଜା-ଶେଷ) ସହ ମିଶାଇ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଉଛି, ସେ ଏହି କ୍ରିୟାରେ ଶତ୍ରୁକୁ ବଶ କରେ।

Verse 100

तवाग्रे स नरो नूनं शत्रुमुच्चाटयिष्यति । एषोपि तव संगेन तव चित्रांगदः प्रियः । संप्राप्स्यति च सत्पूजामनुषंगात्त्वदुद्भवात्

ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ନର ନିଶ୍ଚୟ ଶତ୍ରୁକୁ ଉଚ୍ଛାଟନ କରି ଦୂର କରିବ। ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରିୟ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସଙ୍ଗରେ, ତୁମଠାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଶୁଭାନୁଷଙ୍ଗର ଫଳରେ, ସତ୍ପୂଜା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 101

फलवत्युवाच । यदि देव प्रसन्नो मे तथान्यमपि सद्वरम्

ଫଳବତୀ କହିଲା— ହେ ଦେବ! ଯଦି ଆପଣ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୋତେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତମ ବର ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 102

हृदिस्थं देहि मे सौख्यं येन संजायतेऽखिलम् । पिता ममैष जाबालिर्निर्मुक्तो वसनैः सदा

ମୋତେ ହୃଦୟସ୍ଥ ସେହି ସୁଖ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାରୁ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏବଂ ମୋ ପିତା ଜାବାଳି ସଦା ବସ୍ତ୍ରହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି।

Verse 103

अहं यथा तथात्रैव संतिष्ठतु दिवानिशम् । येन संतापमायाति पश्यन्मम विरोधिनीम्

ମୁଁ ଯେପରି ଅଛି ସେପରି ଏଠି ଦିନରାତି ସେ ରହୁ; ମୋର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିନୀକୁ ଦେଖି ସେ ଦହନକର ସନ୍ତାପରେ ପଡ଼ୁ।

Verse 104

क्रीडां ब्राह्मणवंशस्य मद्यमांससमुद्भवाम् । मद्यगन्धं समाघ्राति मांसं पश्यति संस्कृतम् । मां स्वच्छंदरतां नित्यं दुःखं याति दिनेदिने

ବ୍ରାହ୍ମଣବଂଶକୁ ଅପକୀର୍ତ୍ତି ଦେଇଥିବା ମଦ୍ୟ-ମାଂସଜନ୍ୟ କ୍ରୀଡାକୁ ସେ ଦେଖୁ। ମଦ୍ୟର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ସେ ଶୁଘୁ, ପକା ମାଂସ ସେ ଦେଖୁ; ଏବଂ ମୋତେ ସଦା ସ୍ୱେଚ୍ଛାନୁସାରେ ରତ ଦେଖି ସେ ଦିନେଦିନେ ଦୁଃଖକୁ ପାଉ।

Verse 105

श्रीभगवानुवाच । एवं भविष्यति प्रोक्तं संजातं चाधुना शुभे । अहं यास्यामि कैलासं त्वं तिष्ठात्र यथोदिता

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ ସେପରି ହେବ; ଏବଂ ଏହା ଏବେଇ ଘଟିଛି। ମୁଁ କୈଲାସକୁ ଯିବି; ତୁମେ ମୋ କଥାମତେ ଏଠି ରୁହ।

Verse 106

सूत उवाच । एवं स भगवान्प्रोक्त्वा गतश्चादर्शनं हरः । योगिन्यश्चैव ताः सर्वाः स्वेस्वे स्थाने व्यवस्थिताः

ସୂତ କହିଲେ—ଏପରି କହି ଭଗବାନ୍ ହର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଚଲିଗଲେ। ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ଯୋଗିନୀମାନେ ନିଜନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିର ହେଲେ।

Verse 107

चित्रांगदोपि तत्रैव कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରି, ଦେବଦେବ ଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 108

ततश्चाराधयामास दिवारात्रमतंद्रितः

ତତ୍ପରେ ସେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଅଚଳଭାବେ ଦିନରାତି ନିରନ୍ତର ଆରାଧନା କଲା।

Verse 109

ततः संवत्सरस्यांते व्याधिमुक्तः सुरूपधृक् । विमानवरमारूढो जगाम त्रिदशालयम् । सोऽपि जाबालिनामाथ विवस्त्र समपद्यत

ତାପରେ ଏକ ବର୍ଷର ଶେଷରେ ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧାରଣ କଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି ତ୍ରିଦଶାଳୟ (ଦେବଲୋକ)କୁ ଗଲା। କିନ୍ତୁ ଜାବାଲି ମଧ୍ୟ ପରେ ବିବସ୍ତ୍ରତା (ଲଜ୍ଜାଜନକ ଦୀନତା) ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 110

जनहास्यकरो लोके स्थितस्तत्रैव सर्वदा । पश्यमानो विकारांस्तान्दुःखितः स्वसुतोद्भवान्

ଲୋକରେ ଜନହାସ୍ୟର ପାତ୍ର ହୋଇ ସେ ସେଠାରେ ସଦା ରହିଲା; ନିଜ ପୁତ୍ରରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ସେହି ବିକାରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ସେ ଦୁଃଖିତ ହେଲା।

Verse 111

ततश्च गर्हयामास स्त्रीणां जन्म महामुनिः । तस्मिन्पीठे समासाद्य दुःखेन महताऽन्वितः

ତାପରେ ସେହି ମହାମୁନି ସ୍ତ୍ରୀଜନ୍ମକୁ ଗର୍ହା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେହି ପବିତ୍ର ପୀଠକୁ ପହଞ୍ଚି ସେ ମହାଦୁଃଖରେ ଆବୃତ ହେଲେ।

Verse 112

अहो पापात्मनां पुंसां संभविष्यंति योषितः । यासामीदृक्समाचारो द्विजवंशोद्भवास्वपि

“ଆହୋ! ପାପାତ୍ମା ପୁରୁଷମାନଙ୍କଠାରୁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି; ଦ୍ୱିଜବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଆଚାର ଏପରି ହୋଇଯାଏ!”

Verse 113

सकृदेव मया संगः कृतो नार्या समन्वितः । आजन्ममरणं यावत्पापं प्राप्तं यथेदृशम्

ମୁଁ କେବଳ ଏକଥର ମାତ୍ର ନାରୀ ସହ ସଙ୍ଗ କରିଥିଲି; ତଥାପି ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପରି ପାପ ମୋତେ ଲାଗିଲା।

Verse 114

ये पुनस्तासु संसक्ताः सदैव पुरुषाधमाः । का तेषां जायते लोके गतिर्वेद्मि न चिंतयन्

ଆଉ ଯେ ଅଧମ ପୁରୁଷମାନେ ସଦା ସେମାନଙ୍କରେ ଆସକ୍ତ ରହନ୍ତି—ଏହି ଲୋକରେ ସେମାନଙ୍କର କି ଗତି ହୁଏ, ମୁଁ ଜାଣେନି; ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସହିପାରେନି।

Verse 115

एवं तस्य ब्रुवाणस्य योगिन्यस्ताः क्रुधान्विताः । तमूचुर्ब्राह्मणं तत्र घृणया परिवारितम्

ସେ ଏଭଳି କହୁଥିବାବେଳେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେଇ ଯୋଗିନୀମାନେ ସେଠାରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଘୃଣାଭାବରେ ଘେରି କହିଲେ।

Verse 116

योगिन्य ऊचुः । मा निंदां कुरु मूढात्मंस्त्वं स्त्रीणां योगमाश्रितः । एतच्चराचरं विश्वं स्त्रीभिः संधार्यते यतः

ଯୋଗିନୀମାନେ କହିଲେ—ହେ ମୂଢ! ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନି; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ-ଯୋଗଶକ୍ତିର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛ। କାରଣ ଏହି ଚରାଚର ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ସ୍ତ୍ରୀଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଧାରିତ।

Verse 117

याभिः संजनितः शेषः कूर्मश्च तदनंतरम् । याभ्यां संधार्यते पृथ्वी यस्यां विश्वं प्रतिष्ठितम्

ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶେଷ ଜନ୍ମିଲେ ଏବଂ ପରେ କୂର୍ମ ମଧ୍ୟ; ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଧାରିତ—ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 118

धन्येयं ते सुता मूढ या प्राप्ता योगमुत्तमम् । प्राप्ता च परमं स्थानं स्तोकैरेवात्र वासरैः

ହେ ମୂଢ! ତୋର କନ୍ୟା ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟା; ସେ ଉତ୍ତମ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି, ଏଠାରେ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦିନରେ ପରମ ପଦକୁ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିଛି।

Verse 119

त्वं पुनर्मूर्खतां प्राप्तश्छांदसं मार्गमास्थितः । अविद्यया समायुक्तः संसारेऽत्र भ्रमिष्यसि

କିନ୍ତୁ ତୁ ଆଉଥରେ ମୂର୍ଖତାକୁ ପାଇ ଛାନ୍ଦସ ମାର୍ଗ ଧରିଛୁ; ଅବିଦ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଏହି ସଂସାରଚକ୍ରରେ ଭ୍ରମିବୁ।

Verse 120

मुनिरुवाच । स्त्रियो निंद्यतमाः सर्वाः सर्वावस्थासु दुःखदाः । इहलोके परे चैव ताभ्यः सौख्यं न लभ्यते

ମୁନି କହିଲେ—“ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦ୍ୟ; ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଦୁଃଖଦାୟିନୀ। ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରୁ ସୁଖ ମିଳେ ନାହିଁ।”

Verse 121

यदर्थं निहतः शुम्भो निशुम्भश्च महासुरः । रावणो दण्डभूपश्च तथान्येऽपि सहस्रशः

ଯେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମହାସୁର ଶୁମ୍ଭ-ନିଶୁମ୍ଭ ନିହତ ହେଲେ, ରାବଣ ଓ ଦଣ୍ଡରାଜା ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇ ପତିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଏପରି ଅନ୍ୟ ହଜାରେ—ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏହି ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 122

प्राप्य तादृग्द्विजं कांतं गौतमं स्त्रीस्वभावतः । अहिल्या शक्रमासाद्य चकमे शीलवर्जिता

ଏପରି ଯୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରିୟ ଦ୍ୱିଜ ଗୌତମଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, (ଏଠାରେ କଥିତ) ସ୍ତ୍ରୀସ୍ୱଭାବବଶତଃ, ଶୀଳବିହୀନା ଅହଲ୍ୟା ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତାଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗମ ଆକାଂକ୍ଷା କଲା।

Verse 123

कन्योवाच । यच्च निंदसि मूढात्मन्संति निंद्याश्च योषितः । तद्वदस्व मया सार्धं येन त्वां बोधयाम्यहम्

କନ୍ୟା କହିଲା—ହେ ମୂଢାତ୍ମନ୍! ତୁମେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, କେତେକ ସ୍ତ୍ରୀ ନିନ୍ଦନୀୟ ବୋଲି କହୁଛ। ସେ ସବୁ ମୋ ସହିତ ବିସ୍ତାରେ କୁହ, ଯେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ୟକ୍ ବୋଧ ଦେଇପାରିବି।

Verse 124

न तेऽस्ति हृदये बुद्धिर्न लज्जा न दया मुने । किमंत्यजोऽपि तत्कर्म कुरुते यत्त्वया कृतम्

ହେ ମୁନେ! ତୁମ ହୃଦୟରେ ବୁଦ୍ଧି ନାହିଁ, ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ, ଦୟା ନାହିଁ। ତୁମେ କରିଥିବା କର୍ମ ଏକ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ମଧ୍ୟ କରିବ ନାହିଁ।

Verse 125

अहं तावत्प्रहारेण त्वया व्यापादिताऽधम । स्त्रीहत्योद्भवपापस्य न चिन्ता विधृता हृदि

ହେ ଅଧମ! ତୁମ ପ୍ରହାରରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ହତ ହୋଇଛି; ତଥାପି ସ୍ତ୍ରୀବଧରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପାପର ଚିନ୍ତା ମୁଁ ହୃଦୟରେ ଧରିନଥିଲି।

Verse 126

विशेषेण सुतायाश्च कोपाविष्टेन चेतसा । गच्छंति पातकान्यत्र प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः

ଏଠାରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂର ହୁଏ—ବିଶେଷକରି କ୍ରୋଧାବିଷ୍ଟ ଚିତ୍ତରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ, ଏବଂ ନିଜ କନ୍ୟା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପାପ ମଧ୍ୟ।

Verse 127

स्त्रीवधोत्थं पुनर्याति यदि तत्त्वं प्रकीर्तय । एतन्मे न च दुःखं स्याद्यद्धतास्मि द्विजाधम

ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତନ କର, ତେବେ ସ୍ତ୍ରୀବଧଜନିତ ପାପ ପୁନର୍ବାର ତୁମ ଉପରେ ଫେରିଆସିବ। ମୋ ପାଇଁ ଏଥିରେ ଦୁଃଖ ନାହିଁ—ଯେ ମୁଁ ଏକ ଦ୍ୱିଜାଧମଙ୍କ ହାତରେ ହତ ହୋଇଛି।

Verse 128

यच्छप्ता नग्नसद्भावं नीता तत्पातकं च ते । कल्पांतेऽपि सुदुर्बुद्धे न संयास्यति कुत्रचित्

ଶାପରେ ତୁମେ ନଗ୍ନାବସ୍ଥାକୁ ନୀତ ହେଲ; ସେଇ ପାତକ ତୁମ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା। ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, କଳ୍ପାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ତୁମ ପାଇଁ କେଉଁଠି ନଶିବ ନାହିଁ।

Verse 129

तस्माद्भुंक्ष्व सुदुःखार्तः स्थितोऽत्रैव मया सह । न भूयो निंदसि प्रायो न च व्यापादयिष्यसि

ଏହେତୁ, ହେ ଅତି ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତ, ମୋ ସହ ଏଠିଏ ରହି ଭୋଜନ କର। ଏବେ ତୁମେ ପୂର୍ବପରି ନିନ୍ଦା କରିବ ନାହିଁ, ନ ପୁଣି ହିଂସା କିମ୍ବା କ୍ଷତି କରିବ।

Verse 130

अनिंद्या योषितः सर्वा नैता दुष्यंति कर्हिचित् । मासिमासि रजो ह्यासां दुष्कृतान्यपकर्षति

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିନ୍ଦନୀୟ ନୁହନ୍ତି; ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦୂଷିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। କାରଣ ମାସେମାସେ ସେମାନଙ୍କ ରଜଃସ୍ରାବ ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟକୁ ଅପକର୍ଷ କରେ।

Verse 131

मुनि रुवाच । स्त्रियः पापसमाचारा नैताः शुध्यंति कर्हिचित् । परकांते रतिर्यासामंत्यजत्वं प्रयच्छति

ମୁନି କହିଲେ— ପାପାଚାରରେ ଲିପ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କେବେ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ରତି ପରକାନ୍ତାରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତ୍ୟଜତ୍ୱ (ବହିଷ୍କୃତ ଅବସ୍ଥା) ମିଳେ।

Verse 132

कन्योवाच । मा मैवं वद मूढात्मन्नमेध्या इति योषितः । अत्र श्लोकः पुरा गीतो मनुना तं निबोध मे

କନ୍ୟା କହିଲା— ହେ ମୂଢାତ୍ମନ୍, ଏଭଳି କହନି; ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ‘ଅମେଧ୍ୟା’ (ଅଶୁଦ୍ଧ) ବୋଲି ଡାକନି। ଏଠାରେ ମନୁ ପୂର୍ବେ ଗାଇଥିବା ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି; ମୋ ପାଖରୁ ତାହା ଜାଣ।

Verse 133

ब्राह्मणाः पादतो मेध्या गावो मेध्यास्तु पृष्ठतः । अजाश्वा मुखतो मेध्या स्त्रियो मेध्याश्च सर्वतः

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଦଦିଗରୁ ପବିତ୍ର; ଗାଈମାନେ ପିଠଦିଗରୁ ପବିତ୍ର। ଛେଳି ଓ ଘୋଡ଼ା ମୁଖଦିଗରୁ ପବିତ୍ର; ନାରୀମାନେ ସର୍ବତଃ ପବିତ୍ର।

Verse 134

मुनिरुवाच । ब्राह्मणाः सर्वतो मेध्या गावो मेध्याश्च सर्वतः । अजाश्वा मुखतो मेध्या न मेध्याश्च स्त्रियः क्वचित्

ମୁନି କହିଲେ— ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବତଃ ପବିତ୍ର, ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବତଃ ପବିତ୍ର। ଛେଳି ଓ ଘୋଡ଼ା ମୁଖଦିଗରୁ ପବିତ୍ର; କିନ୍ତୁ ନାରୀମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ନୁହେଁ।

Verse 135

कन्योवाच । तस्य चिंतामणिर्हस्ते तस्य कल्पद्रुमो गृहे । कुबेरः किंकरस्तस्य यस्य स्यात्कामिनी गृहे

କନ୍ୟା କହିଲା— ଯାହାର ଘରେ ପ୍ରିୟ କାମିନୀ ଥାଏ, ତାହାର ହାତରେ ଚିନ୍ତାମଣି ଅଛି; ତାହାର ଗୃହେ କଳ୍ପଦ୍ରୁମ ଅଛି; ଏବଂ କୁବେର ମଧ୍ୟ ତାହାର ସେବକ ହୋଇଯାଏ।

Verse 136

मुनिरुवाच । तस्यापदोऽखिला दुःखं दुःखं तस्याखिलं गृहे । नरकः सर्वतस्तस्य यस्य स्यात्कामिनीगृहे

ମୁନି କହିଲେ— ଯାହାର ଘରେ କାମିନୀ ଥାଏ, ତାହାର ସମସ୍ତ ଆପଦା ଦୁଃଖମୟ; ତାହାର ଗୃହରେ ସବୁକିଛି ଦୁଃଖ ହିଁ। ନରକ ତାହାକୁ ସର୍ବଦିଗରୁ ଘେରି ରହେ।

Verse 137

कन्योवाच । यानि कान्यत्र सौख्यानि भोगस्थानानि यानि च । धर्मार्थकामजातानि तानि स्त्रीभ्यो भवंति हि

କନ୍ୟା କହିଲା— ଏଠାରେ ଯେଯେ ସୁଖ ଅଛି ଓ ଯେଯେ ଭୋଗସ୍ଥାନ ଅଛି, ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମରୁ ଜନିତ ସେସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ହୁଏ।

Verse 138

मुनिरुवाच । यानि कानि सुदुःखानि क्लेशानि यानि देहिनाम् यानि कष्टान्यनिष्टानि स्त्रीभ्यस्तानि भवंति च

ମୁନି କହିଲେ—ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଯେଯେ ଘୋର ଦୁଃଖ, କ୍ଲେଶ, କଷ୍ଟ ଓ ଅନିଷ୍ଟ ବିପଦ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀକାରଣରୁ ହିଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 139

कन्योवाच । धर्मार्थकाममोक्षान्स्त्री चतुरोऽपि चतसृभिः । वह्निप्रदक्षिणाभिस्तान्विवाहेऽपि प्रदर्शयेत्

କନ୍ୟା କହିଲା—ବିବାହରେ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ଚାରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ସ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଏହି ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରେ।

Verse 140

मुनिरुवाच । संसारभ्रमणं नारी प्रथमेऽपि समागमे । वह्निप्रदक्षिणान्यायव्याजेनैव प्रदर्शयेत्

ମୁନି କହିଲେ—ପ୍ରଥମ ସମାଗମରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା-ନ୍ୟାୟର ଛଳରେ, ସଂସାର-ଭ୍ରମଣକୁ ହିଁ ଦେଖାଇ ଦିଏ।

Verse 141

कन्योवाच । के नाम न विरज्यंति ज्ञानाढ्या अपि मानवाः । कर्णांतलग्ननेत्रांतां दृष्ट्वा पीन पयोधराम्

କନ୍ୟା କହିଲା—କିଏ ନ ରାଗେ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ? ଜ୍ଞାନସମୃଦ୍ଧ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ, କାନର ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପରି ଦୃଷ୍ଟିଯୁକ୍ତା ଓ ପୀନ ପୟୋଧରା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖି ଅସ୍ଥିର ହୁଅନ୍ତି।

Verse 142

मुनिरुवाच । के नाम न विनश्यंति मूढज्ञाना नितंबिनीम् । रम्यबुद्ध्योपसर्पंति ये ज्वालाः शलभा इव

ମୁନି କହିଲେ—କିଏ ନ ନଶେ? ଯାହାଙ୍କ ‘ଜ୍ଞାନ’ ମୂଢତା, ସେମାନେ ରମ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି ନିତମ୍ବିନୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଜ୍ୱାଳାରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଶଲଭ ପରି ଧାଇଯାଆନ୍ତି।

Verse 143

कन्योवाच । निर्मुखौ च कठोरौ च प्रोद्धतौ च मनोरमौ । स्त्रीस्तनौ सेवते धन्यो मधुमांसे विशेषतः

କନ୍ୟା କହିଲା—ମୁଖହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକ କଠୋର, ଉନ୍ନତ ଓ ମନୋହର। ଯେ ନାରୀର ସ୍ତନସେବା କରେ ସେ ଧନ୍ୟ—ବିଶେଷତଃ ମଧୁମାସ (ବସନ୍ତ)ରେ।

Verse 144

मुनिरुवाच । आभोगिनौ मंडलिनौ तत्क्षणान्मुक्तकंचुकौ । वरमाशीविषौ स्पृष्टौ न तु पत्न्याः पयोधरौ

ମୁନି କହିଲେ—କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଆବରଣ ଛାଡ଼ିଦେଉଥିବା, ଫଣାଧାରୀ ଓ କୁଣ୍ଡଳିତ ଦୁଇ ସର୍ପକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଶ୍ରେୟ; କିନ୍ତୁ ପତ୍ନୀର ପୟୋଧର ସ୍ପର୍ଶ ନୁହେଁ।

Verse 145

कन्योवाच । न चासां रचनामात्रं केवलं रम्यमंगिभिः । परिष्वंगोऽपि रामाणां सौख्याय पुलकाय च

କନ୍ୟା କହିଲା—ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କୁ କେବଳ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗରଚନା ମାତ୍ର ରମ୍ୟ ନୁହେଁ; ପ୍ରିୟ ରମଣୀମାନଙ୍କର ପରିଷ୍ୱଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଓ ପୁଲକ (ରୋମାଞ୍ଚ) ଦିଏ।

Verse 146

मुनिरुवाच । न चासां रचनामात्रं रम्यं स्यात्पापदं दृशः । वपुः स्पृष्टं विनाशाय स्त्रीणां प्रेत्य नरकाय च

ମୁନି କହିଲେ—ତାଙ୍କର ଦେହରଚନା ସତ୍ୟରେ ରମ୍ୟ ନୁହେଁ; ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ତାହା ପାପକାରଣ ହୁଏ। ସ୍ତ୍ରୀଦେହ ସ୍ପର୍ଶ ବିନାଶକାରୀ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନରକହେତୁ ହୁଏ।

Verse 147

कन्योवाच । को नाम न सुखी लोके को नाम सुकृती न च । स्पृहणीयतमः को न स्त्रीजनो यस्य रज्यते

କନ୍ୟା କହିଲା—ଲୋକରେ କିଏ ସୁଖୀ ନୁହେଁ? କିଏ ସୁକୃତୀ ନୁହେଁ? ଏବଂ କିଏ ସର୍ବାଧିକ ସ୍ପୃହଣୀୟ ନୁହେଁ—ଯାହାପ୍ରତି ସ୍ତ୍ରୀଜନ ରାଗୀ ହୁଏ?

Verse 148

मुनिरुवाच । को न मुक्तिं व्रजेत्तत्र को न शस्यतरो भवेत् । को न स्यात्क्षेमसंयुक्तः स्त्रीजने यो न रज्यते

ମୁନି କହିଲେ—ସେଠାରେ କିଏ ମୋକ୍ଷପଥକୁ ନ ଯିବ? କିଏ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ନ ହେବ? ଯେ ଷ୍ଟ୍ରୀଜନ-ସଙ୍ଗରେ ରାଗ କରେନାହିଁ, ସେ କିଏ କ୍ଷେମ-କଲ୍ୟାଣଯୁକ୍ତ ନ ହେବ?

Verse 149

कन्योवाच । संसारांतः प्रसुप्तस्य कीटस्यापि प्ररोचते । स्त्रीशरीरं नरस्यात्र किं पुनर्न विवेकिनः

କନ୍ୟା କହିଲା—ସଂସାରର କାଦାରେ ଶୋଇଥିବା କୀଟକୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ନ କିଛି ରୁଚେ; ତେବେ ଏହି ଲୋକରେ ନରକୁ ସ୍ତ୍ରୀଶରୀର ଆକର୍ଷକ ଲାଗିବାରେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ କ’ଣ—ବିଶେଷକରି ଅବିବେକୀକୁ!

Verse 150

मुनिरुवाच । अमेध्यजा तस्य यथा तथा तद्रोचनं कृमेः । तथा संसारसूतस्य स्त्रीशरीरं च कामिनः

ମୁନି କହିଲେ—ଯେପରି ଅଶୁଚିରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କୀଟକୁ ସେଇ ଅଶୁଚି ରୁଚେ; ସେପରି ସଂସାର-ତନ୍ତୁରେ ବୁନା ହୋଇଥିବା କାମାସକ୍ତ ନରକୁ ସ୍ତ୍ରୀଶରୀର ହିଁ ଆସକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।

Verse 151

कन्योवाच । सौख्यस्थानं नृणां किंचिद्वेधसा ऽन्यदपश्यता । शाश्वतं चिंतयित्वाथ स्त्रीरत्नमिदमाहृतम्

କନ୍ୟା କହିଲା—ବିଧାତା ନରମାନଙ୍କ ସୁଖସ୍ଥାନ ଭାବେ ଅନ୍ୟ କିଛି ନ ଦେଖି, ଶାଶ୍ୱତକୁ ଚିନ୍ତନ କରି ପରେ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀ-ରତ୍ନକୁ ଆଣିଲେ।

Verse 152

मुनिरुवाच । बंधनं जगतः किंचिद्वेधसाऽन्यदपश्यता । स्त्रीरूपेण ततः कोपि पाशोऽयं स्त्रीमयः कृतः

ମୁନି କହିଲେ—ବିଧାତା ଜଗତ ପାଇଁ ବନ୍ଧନର ଅନ୍ୟ କିଛି ନ ଦେଖି, ସ୍ତ୍ରୀରୂପେ ଏହି ପାଶ ଗଢ଼ିଲେ—ମୋହମୟ ସ୍ତ୍ରୀମୟ ବନ୍ଧନ।

Verse 153

सूत उवाच । एवं स मुनिशार्दूलस्तयातीव समागमे । निरुत्तरीकृतो यावत्ततः प्राह निजां सुताम्

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ସଂବାଦ-ସମାଗମରେ ତାହାର ଯଥାଯଥ ଉତ୍ତରଦ୍ୱାରା ସେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଳ ନିରୁତ୍ତର ହୋଇ କିଛିକ୍ଷଣ ମୌନ ରହିଲେ; ପରେ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ କହିଲେ।

Verse 154

मुनिरुवाच । त्वया सह न संवादो मया कार्योऽधुना क्वचित् । या त्वं बालापि मामेवं निषेधयसि सर्वतः

ମୁନି କହିଲେ—ଏବେ ତୋ ସହିତ ମୋର କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସଂବାଦ କରିବା କାମ ନାହିଁ; କାରଣ ତୁ ଝିଅ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏଭଳି ସବୁଦିଗରୁ ନିଷେଧ କରୁଛୁ।

Verse 155

तस्माद्धन्यतरं मन्ये अहमात्मानमद्य वै । यस्य मे त्वं सुता ईदृगीदृक्छास्त्रविचक्षणा

ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ନିଜକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନ୍ୟ ମନେ କରୁଛି—କାରଣ ତୁ ମୋର କନ୍ୟା, ଏପରି ବିବେକଶୀଳ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରବିଚାରେ ନିପୁଣ।

Verse 156

तस्मान्न मे महाभागे कोपः स्वल्पोऽपि विद्यते । तस्माद्यथेच्छया क्रीडां कुरु योगिनिमध्यगा

ତେଣୁ, ହେ ମହାଭାଗେ, ମୋରେ ଅଳ୍ପମାତ୍ର କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ତେଣୁ ତୋ ଇଚ୍ଛାମତେ କ୍ରୀଡା କର—ହେ ଯୋଗିନୀମଧ୍ୟଗା।

Verse 157

ततः सा लज्जिता दृष्ट्वा पितरं स्नेहवत्सलम् । प्रणिपत्य पुनःप्राह योगिनीमध्यसंस्थिता

ତାପରେ ସେ ସ୍ନେହବତ୍ସଳ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲା; ଯୋଗିନୀମଧ୍ୟରେ ଆସୀନ ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କରି ପୁନର୍ବାର କହିଲା।

Verse 158

अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानात्त्वं निषिद्धो मया प्रभो । क्षंतव्यं सकलं मेऽद्य वालिकाया विशेषतः

ହେ ପ୍ରଭୁ! ଅଜ୍ଞାନରୁ କିମ୍ବା (ଭ୍ରାନ୍ତ) ଜ୍ଞାନରୁ ଯଦି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଷେଧ କରିଥାଏ, ତେବେ ଆଜି ମୋର ସମସ୍ତ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ—ବିଶେଷତଃ ମୁଁ ତ ଏକ ବାଳିକା ମାତ୍ର।

Verse 159

अत्र पीठे समागत्य प्रथमं ते द्विजोत्तमाः । पूजां सर्वे करिष्यंति मानवा भक्तितत्पराः । पश्चाच्च सर्वपीठस्य यास्यंति च परां गतिम्

ଏହି ପବିତ୍ର ପୀଠକୁ ପ୍ରଥମେ ଆସି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି; ଭକ୍ତିରେ ତତ୍ପର ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ପରେ ଏହି ପରମ ପୀଠର ପ୍ରସାଦରେ ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 160

एवं सा तत्र संजाता जाबालिमुनिसंभवा । जाबालिश्च मुनिश्रेष्ठस्तथा चित्रांगदेश्वरः

ଏଭଳି ସେ ତେଁଠାରେ ଜନ୍ମିଲା—ଜାବାଳି ମୁନିଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଭାବେ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାବାଳି ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦେଶ୍ୱର (ଚିତ୍ରାଙ୍ଗର ଅଧିଶ୍ୱର) ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 161

त्रयाणामपि यस्तेषां पूजां मर्त्यः समाचरेत् । दिवसेदिवसे तत्र स सिद्धिं समवाप्नुयात्

ଯେ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ସେଠାରେ ସେଇ ତିନିଜଣଙ୍କ ପୂଜା ଦିନେଦିନେ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 162

नासाध्यं विद्यते किंचित्तावदत्र धरातले । पूज्यते भूमिपालाद्यैर्भोगान्दिव्यांस्तथा लभेत्

ଏହି ଧରାତଳରେ ଏଠାରେ କିଛିମଧ୍ୟ ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମନୁଷ୍ୟ ଭୂମିପାଳମାନେ ଆଦିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରେ।

Verse 163

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स मुनिः सा च कन्यका । पूजनीया विशेषेण स देवोऽथ महेश्वरः

ଏହେତୁ ସର୍ବ ପ୍ରୟାସରେ ସେଇ ମୁନି ଓ ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିଶେଷଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସେଇ ଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 164

एतद्वः सर्वमाख्यातमाख्यानं सर्वकामदम् । पठतां शृण्वतां चैव इहलोके परत्र च

ଏ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମମାନଙ୍କୁ କୁହାଗଲା—ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ସର୍ବକାମଦ। ଯେ ପଢ଼ନ୍ତି ଓ ଯେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁହିଁଠାରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।