Adhyaya 37

Mantra 1

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ नारि॑रसि

ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରସବରେ, ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟର ବାହୁଦ୍ୱାରା ଓ ପୂଷଣଙ୍କ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି। ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ନୁହଁ।

Mantra 2

यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चित॑ः । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इन्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुति॒ः स्वाहा॑

ବିପ୍ରମାନେ ମନକୁ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ଧୀକୁ ମଧ୍ୟ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି—ବିପ୍ରର ବିପ୍ର, ମହାନ, ସର୍ବବିପଶ୍ଚିତ୍ (ସର୍ବଜ୍ଞ)ର। ବୟୁନାବିତ୍ (ବିଧିଜ୍ଞ) ଏକ ହୋତ୍ରାମାନଙ୍କୁ (ଯାଜକ-କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କୁ) ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଦେବ ସବିତୃଙ୍କର ମହା, ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପକ ପରିଷ୍ଟୁତି (ପରିବ୍ୟାପକ ସ୍ତୁତି) ଅଛି। ସ୍ୱାହା।

Mantra 3

देवी॑ द्यावापृथिवी म॒खस्य॑ वाम॒द्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ହେ ଦେବୀମାନେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ମଖର (ଯଜ୍ଞର) ଶିରସ ପାଇଁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ହିତେ ସଫଳ ହେଉ—ପୃଥିବୀର ଦେବୟଜନରେ (ଦେବମାନଙ୍କ ଯଜନସ୍ଥାନରେ)। ମଖ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି; ମଖର ଶିରସ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।

Mantra 4

देव्यो॑ वम्र्यो भू॒तस्य॑ प्रथम॒जा म॒खस्य॑ वो॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ହେ ଦିବ୍ୟ ବମ୍ର୍ୟଃ (ପିପିଳିକା-ଟିବିର ମାଟିର ଗଠା), ଭୂତସ୍ୟ ପ୍ରଥମଜ, ମଖସ୍ୟ—ଆଜି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଦେବୟଜନେ, ପୃଥିବ୍ୟାମ୍, ମଖର ଶିର ଭାବେ ସଫଳତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁ। ମଖାୟ ତ୍ୱା; ମଖସ୍ୟ ତ୍ୱା ଶୀର୍ଷ୍ଣେ!

Mantra 5

इय॒त्यग्र॑ आसीन्म॒खस्य॑ ते॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ଆରମ୍ଭରେ ମଖ ଏତେ ପରିମାଣର ଥିଲା; ଆଜି ମୁଁ ଦେବୟଜନେ, ପୃଥିବ୍ୟାମ୍, ତୋ ପାଇଁ ତାହାର ଶିର ସଫଳତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁ। ମଖାୟ ତ୍ୱା; ମଖସ୍ୟ ତ୍ୱା ଶୀର୍ଷ୍ଣେ!

Mantra 6

इन्द्र॒स्यौज॑ स्थ म॒खस्य॑ वो॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ ଓଜଃ; ଆଜି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଦେବୟଜନେ, ପୃଥିବ୍ୟାମ୍, ମଖର ଶିର ଭାବେ ସଫଳତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁ। ମଖାୟ ତ୍ୱା; ମଖସ୍ୟ ତ୍ୱା ଶୀର୍ଷ୍ଣେ! ମଖାୟ ତ୍ୱା; ମଖସ୍ୟ ତ୍ୱା ଶୀର୍ଷ୍ଣେ! ମଖାୟ ତ୍ୱା; ମଖସ୍ୟ ତ୍ୱା ଶୀର୍ଷ୍ଣେ!

Mantra 7

प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒: प्र दे॒व्ये॒तु सू॒नृता॑ । अच्छा॑ वी॒रं नर्यं॑ प॒ङ्क्तिरा॑धसं दे॒वा य॒ज्ञं न॑यन्तु नः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଅଗ୍ରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁନ୍ତୁ; ଦିବ୍ୟ ସୂନୃତା ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁନ୍ତୁ। ପଞ୍ଚପଙ୍କ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ବୀର ଓ ନର୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ—ଦେବମାନେ ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ। ମଖ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ମଖର ଶିର ପାଇଁ ତୁମକୁ! (ତିନିଥର)

Mantra 8

म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ତୁମେ ମଖର ଶିର। ମଖ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ମଖର ଶିର ପାଇଁ ତୁମକୁ। (ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାପନାକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ପୁନରାବୃତ୍ତି।)

Mantra 9

अश्व॑स्य त्वा॒ वृष्ण॑ः श॒क्ना धू॑पयामि देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ।

ଅଶ୍ୱର ବୃଷ୍ଣ (ବୀର୍ୟବାନ ଅଶ୍ୱ) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତୁମକୁ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶକ୍ତିରେ, ପୃଥିବୀର ଦେବୟଜନ—ଦେବମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞଭୂମିରେ—ମୁଁ ଧୂପିତ କରୁଛି। ମଖାୟ (ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ) ତୁମକୁ; ମଖସ୍ୟ (ମଖର) ତୁମକୁ; ଶୀର୍ଷ୍ଣେ (ମସ୍ତକ ପାଇଁ) ତୁମକୁ।

Mantra 10

ऋ॒जवे॑ त्वा सा॒धवे॑ त्वा सुक्षि॒त्यै त्वा॑ । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ।

ଋଜୁତା ପାଇଁ ତୁମକୁ; ସାଧୁତା (ସୁଚାରୁତା) ପାଇଁ ତୁମକୁ; ସୁକ୍ଷିତି (ସୁସ୍ଥିର ନିବାସ) ପାଇଁ ତୁମକୁ। ମଖ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ମଖର ପାଇଁ ତୁମକୁ; ଶିରସ (ମସ୍ତକ) ପାଇଁ ତୁମକୁ। ମଖ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ମଖର ପାଇଁ ତୁମକୁ; ଶିରସ ପାଇଁ ତୁମକୁ। ମଖ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ମଖର ପାଇଁ ତୁମକୁ; ଶିରସ ପାଇଁ ତୁମକୁ।

Mantra 11

य॒माय॑ त्वा म॒खाय॑ त्वा॒ सूर्य॑स्य त्वा॒ तप॑से । दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मध्वा॑नक्तु पृथि॒व्याः स॒ᳪस्पृश॑स्पाहि । अ॒र्चिर॑सि शो॒चिर॑सि॒ तपो॑ऽसि

ଯମ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ମଖ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ—ତପସ (ଉଷ୍ଣତା) ପାଇଁ। ଦେବ ସବିତା ତୁମକୁ ମଧୁରତାରେ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ; ପୃଥିବୀ ସହିତ ସମ୍ସ୍ପର୍ଶକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଅର୍ଚି (ଜ୍ୟୋତି) ଅଟ; ତୁମେ ଶୋଚି (ତେଜ) ଅଟ; ତୁମେ ତପ (ତପସ) ଅଟ।

Mantra 12

अना॑धृष्टा पु॒रस्ता॑द॒ग्नेराधि॑पत्य॒ आयु॑र्मे दाः पु॒त्रव॑ती दक्षिण॒त इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये प्र॒जां मे॑ दाः । सु॒षदा॑ प॒श्चाद्दे॒वस्य॑ सवि॒तुराधि॑पत्ये॒ चक्षु॑र्मे दा आस्रु॑तिरुत्तर॒तो धा॒तुराधि॑पत्ये रा॒यस्पोषं॑ मे दाः । विधृ॑तिरु॒परि॑ष्टा॒द्बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये॒ ओजो॑ मे दा विश्वा॑भ्यो मा ना॒ष्ट्राभ्य॑स्पाहि मनो॒रश्वा॑सि

ପୁରସ୍ତାତ୍ ଅନାଧୃଷ୍ଟା (ଅପରାଜିତ) ହୋଇ, ଅଗ୍ନିର ଆଧିପତ୍ୟ ଅଧୀନରେ, ମୋତେ ଆୟୁ ଦିଅ। ଦକ୍ଷିଣତଃ ପୁତ୍ରବତୀ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରର ଆଧିପତ୍ୟ ଅଧୀନରେ, ମୋତେ ପ୍ରଜା (ସନ୍ତାନ) ଦିଅ। ପଶ୍ଚାତ୍ ସୁଷଦା (ସୁସ୍ଥିତ) ହୋଇ, ଦେବ ସବିତୃର ଆଧିପତ୍ୟ ଅଧୀନରେ, ମୋତେ ଚକ୍ଷୁ (ଦୃଷ୍ଟି) ଦିଅ। ଉତ୍ତରତଃ ଆସ୍ରୁତି (ଅଚଳ) ହୋଇ, ଧାତୃର ଆଧିପତ୍ୟ ଅଧୀନରେ, ମୋତେ ରାୟସ୍-ପୋଷ (ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଧନ) ଦିଅ। ଉପରିଷ୍ଟାତ୍ ବିଧୃତି (ଧାରକ) ହୋଇ, ବୃହସ୍ପତିର ଆଧିପତ୍ୟ ଅଧୀନରେ, ମୋତେ ଓଜ (ବଳ) ଦିଅ। ସମସ୍ତ ନାଷ୍ଟ୍ରରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ମନୋରଶ୍ୱା ଅଟ।

Mantra 13

स्वाहा॑ म॒रुद्भि॒ः परि॑ श्रीयस्व दि॒वः स॒ᳪस्पृश॑स्पाहि । मधु॒ मधु॒ मधु॑

ସ୍ୱାହା! ମରୁଦ୍ଭିଃ ସହିତ ତୁମେ ତେଜୋମୟ ଶ୍ରୀରେ ସର୍ବତଃ ଆବୃତ ହେଅ; ଦିବଃ (ସ୍ୱର୍ଗ)ର ସ୍ପର୍ଶକୁ ରକ୍ଷା କର। ମଧୁ, ମଧୁ, ମଧୁ।

Mantra 14

गर्भो॑ दे॒वानां॑ पि॒ता म॑ती॒नां पति॑ः प्र॒जाना॑म् । सं दे॒वो दे॒वेन॑ सवि॒त्रा ग॑त॒ सᳪसूर्ये॑ण रोचते

ଗର୍ଭ—ଦେବମାନଙ୍କର ପିତା, ମତିମାନଙ୍କର ପତି, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଅଧିପତି—ସେ ଦେବ, ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗରେ ଗତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗରେ ସେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।

Mantra 15

सम॒ग्निर॒ग्निना॑ गत॒ सं दैवे॑न सवि॒त्रा सᳪ सूर्ये॑णारोचिष्ट । स्वाहा॒ सम॒ग्निस्तप॑सा गत॒ सं दैव्ये॑न सवि॒त्रा सᳪसूर्ये॑णारूरुचत

ଅଗ୍ନି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗରେ ଗତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଦୈବ ସବିତୃଙ୍କ ସହ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗରେ ତୁମେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛ। ସ୍ୱାହା! ଅଗ୍ନି ତପସାରେ ଗତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଦୈବ ସବିତୃଙ୍କ ସହ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗରେ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ତେଜରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Mantra 16

ध॒र्ता दि॒वो वि भा॑ति॒ तप॑सस्पृथि॒व्यां ध॒र्ता दे॒वो दे॒वाना॒मम॑र्त्यस्तपो॒जाः । वाच॑म॒स्मे नि य॑च्छ देवा॒युव॑म्

ଦିବର ଧାରକ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ; ତପସ୍‌ର ବଳରେ ପୃଥିବୀରେ ମଧ୍ୟ ଧାରକ—ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ଅମର, ତପୋଜାଃ (ତପରୁ ଜନ୍ମିତ)। ହେ ଦେବ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବାଣୀକୁ ଦୃଢ଼ କର; ଆୟୁ/ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ ସ୍ଥିର କର।

Mantra 17

अप॑श्यं गो॒पामनि॑पद्यमान॒मा च॒ परा॑ च प॒थिभि॒श्चर॑न्तम् । स स॒ध्रीची॒ः स विषू॑ची॒र्वसा॑न॒ आ व॑रीवर्त्ति॒ भुव॑नेष्व॒न्तः

ମୁଁ ଗୋପାକୁ ଦେଖିଲି—ଯେ କେବେ ଠୋକର ଖାଏ ନାହିଁ, ନିଜ ପଥମାନଙ୍କରେ ଆଗକୁ ଓ ପଛକୁ ଚଳିତ। ସେ ମିଳୁଥିବା ପଥ ଓ ବିଛିନ୍ନ ହେଉଥିବା ପଥ ଧାରଣ କରି, ଭୁବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ଘୁରି ଚଳାଚଳ କରେ।

Mantra 18

विश्वा॑सां भुवां पते॒ विश्व॑स्य मनसस्पते॒ विश्व॑स्य वचसस्पते॒ सर्व॑स्य वचसस्पते । दे॒व॒श्रुत्त्वं दे॑व घर्म दे॒वो दे॒वान् पा॒ह्यत्र॒ प्रावी॒रनु॑ वां दे॒ववी॑तये । मधु॒ माध्वी॑भ्यां॒ मधु॒ माधू॑चीभ्याम्

ସମସ୍ତ ଭୁବନର ପତେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନସର ପତେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ବାଚର ପତେ, ସମସ୍ତ ବଚନର ପତେ! ହେ ଦେବ, ହେ ଘର୍ମ, ତୁମେ ଦେବଶ୍ରୁତ (ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୁତ/ଦେବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ) ହେଉ। ଏଠାରେ ଦେବରୂପେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଅନୁସରି ଦେବବୀତି (ଦେବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ/ସ୍ୱୀକାର) ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରିଛ। ମଧୁ—ମାଧ୍ୱୀଭ୍ୟାମ୍, ମଧୁ—ମାଧୂଚୀଭ୍ୟାମ୍ (ମଧୁର, ମଧୁବତ୍ ପ୍ରବାହିତ)।

Mantra 19

हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा । ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒रं दि॒वि दे॒वेषु॑ धेहि

ହୃଦୟକୁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ମନକୁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ଦିବକୁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଯଜ୍ଞକୁ ଊର୍ଧ୍ୱ ଭାବେ ସୁସ୍ଥାପିତ କର; ଦିବରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ତାହାକୁ ସ୍ଥାପନ କର।

Mantra 20

पि॒ता नो॑ऽसि पि॒ता नो॑ बोधि॒ नम॑स्ते अतु॒ मा मा॑ हिᳪसीः । त्वष्टृ॑मन्तस्त्वा सपेम पु॒त्रान्प॒शून्मयि॑ धेहि प्र॒जाम॒स्मासु॑ धे॒ह्यरि॑ष्टा॒ऽहᳪ स॒ह प॑त्या भूयासम्

ତୁମେ ଆମର ପିତା; ପିତା ଭାବେ ଆମକୁ ସଚେତନ ଭାବେ ଦେଖ। ତୁମକୁ ନମସ୍କାର: ମୋତେ ହାନି କରନି। ତ୍ୱଷ୍ଟୃ-ସହିତ, ସେବାଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା; ମୋ ମଧ୍ୟରେ ପୁତ୍ର ଓ ପଶୁ ସ୍ଥାପନ କର; ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜା ସ୍ଥାପନ କର। ଅରିଷ୍ଟା (ଅହିଂସିତ) ହୋଇ, ପତି ସହିତ, ମୁଁ ଅବସ୍ଥିତ ରହିବି।

Mantra 21

अह॑: के॒तुना॑ जुषताᳪ सु॒ज्योति॒र्ज्योति॑षा॒ स्वाहा॑ । रात्रि॑: के॒तुना॑ जुषताᳪ सु॒ज्योति॒र्ज्योति॑षा॒ स्वाहा॑

ଦିନ, ନିଜ କେତୁ ସହିତ, ହବିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ—ସୁଜ୍ୟୋତିକୁ ଜ୍ୟୋତିଦ୍ୱାରା—ସ୍ୱାହା! ରାତି, ନିଜ କେତୁ ସହିତ, ହବିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ—ସୁଜ୍ୟୋତିକୁ ଜ୍ୟୋତିଦ୍ୱାରା—ସ୍ୱାହା!