Mantra 2
Rishi: Traditional: Savitṛ-hymnic ṛṣi-lineage (ṛgvedic provenance); not explicitly marked in VS
Devata: Savitṛ
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence (ṛgvedic-style verse with svāhā appended)
Samhita Patha (Devanagari)
यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चित॑ः । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इन्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुति॒ः स्वाहा॑
Transliteration
yuñjáte mána utá yuñjáte dhíyo víprā víprasya bṛható vipáścitáḥ | ví hótrā dadhé vayunāvíd éka ín mahī́ devásya savitúḥ paríṣṭutiḥ svā́hā
Translation
ବିପ୍ରମାନେ ମନକୁ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ଧୀକୁ ମଧ୍ୟ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି—ବିପ୍ରର ବିପ୍ର, ମହାନ, ସର୍ବବିପଶ୍ଚିତ୍ (ସର୍ବଜ୍ଞ)ର। ବୟୁନାବିତ୍ (ବିଧିଜ୍ଞ) ଏକ ହୋତ୍ରାମାନଙ୍କୁ (ଯାଜକ-କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କୁ) ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଦେବ ସବିତୃଙ୍କର ମହା, ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପକ ପରିଷ୍ଟୁତି (ପରିବ୍ୟାପକ ସ୍ତୁତି) ଅଛି। ସ୍ୱାହା।
Padapatha (Word Analysis)
युञ्जते । मनः । उत । युञ्जते । धियः । विप्राः । विप्रस्य । बृहतः । विपः-चितः । वि । होत्राः । दधे । वयुना-वित् । एकः । इत् । मही । देवस्य । सवितुः । परि-ष्टुतिः । स्वाहा
Word by Word
युञ्जतेthey yoke / they harness
युञ्जते:
Kartā
TypeVerb
Rootयुज्
मनःmind
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस्
उतand / also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
युञ्जतेthey yoke / they harness
युञ्जते:
Kartā
TypeVerb
Rootयुज्
धियःthoughts / insights
धियः:
Karma
TypeNoun
Rootधि
विप्राःinspired sages
विप्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootविप्र
विप्रस्यof the sage
विप्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootविप्र
बृहतःof the great
बृहतः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootबृहन्त्
विपश्चितःof the discerning / wise
विपश्चितः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootविपश्चित्
विapart; forth; distinctly
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि
होत्राthe priestly function / hotṛ-office
होत्रा:
Karma
TypeNoun
Rootहोत्रा
दधेhe has placed / established
दधे:
Kartā
TypeVerb
Rootधा
वयुनावित्the knower of (right) ways / ordinances
वयुनावित्:
Kartā
TypeNoun
Rootवयुनावित्
एकःone; unique
एकः:
Kartā
TypeAdjective
Rootएक
इत्indeed
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत्
महीthe great (power/earth); greatness
मही:
Kartā
TypeNoun
Rootमही
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootदेव
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
Sambandha
TypeNoun
Rootसवितृ
परिष्टुतिःpraise; encomium
परिष्टुतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootपरिष्टुति
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
Entities Mentioned
S
SavitṛRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes