Adhyaya 7

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे दनुवंशकीर्त्तनं नाम षष्ठो ऽध्याय सूत उवाच गन्धर्वाप्सरसः पुत्रा मौनेयास्तान्निबोधत / भीमसेनेग्रसेनौ च सुपर्णो वरुणस्तथा

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟମଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦରେ ‘ଦନୁବଂଶକୀର୍ତ୍ତନ’ ନାମକ ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ। ସୂତ କହିଲେ—ଗନ୍ଧର୍ବ-ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୌନେୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣ: ଭୀମସେନ, ଗ୍ରସେନ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବରୁଣ।

Verse 2

धृतराष्ट्रश्च गोमांश्च सूर्यवर्चास्तथैव च// पत्रवानर्कपर्णश्च प्रयुतश्च तथैव हि

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୋମାନ୍, ସୂର୍ୟବର୍ଚ୍ଚା; ତଥା ପତ୍ରବାନ୍, ଅର୍କପର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରୟୁତ ମଧ୍ୟ।

Verse 3

भीमश्चित्ररथश्चैव विख्यातः सर्वजीद्वशी / त्रयोदशः शालिशिराः पर्जन्यश्च चतुर्दशः

ଭୀମ ଓ ଚିତ୍ରରଥ—ଉଭୟେ ସର୍ବଜୀବକୁ ବଶ କରିବାରେ ବିଖ୍ୟାତ। ତ୍ରୟୋଦଶ ଶାଲିଶିରା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ପର୍ଜନ୍ୟ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 4

कलिः पञ्च दशस्तेषां नारदश्चैव षोडशः / इत्येते देवगन्धर्वा मौनेयाः परिकीर्त्तिताः

ତାଙ୍କମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚଦଶ କଳି ଏବଂ ଷୋଡଶ ନାରଦ। ଏହିପରି ଏମାନେ ‘ମୌନେୟ’ ନାମକ ଦେବଗନ୍ଧର୍ବ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 5

चतुर्विंशाश्चावरजास्तेषामप्सरसः शुभाः / अरुणा चानपाया च विमनुष्या वरांबरा

ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀରେ ଚତୁର୍ବିଂଶତି ଶୁଭ ଅପ୍ସରା ଅଛନ୍ତି—ଅରୁଣା, ଅନପାୟା, ବିମନୁଷ୍ୟା, ବରାମ୍ବରା।

Verse 6

मिश्रकेशी तथाचासिपर्णिनी चाप्यलुंबुषा / मरीचिः शुचिका चैव विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा

ମିଶ୍ରକେଶୀ, ଅସିପର୍ଣ୍ଣିନୀ, ଅଲୁମ୍ବୁଷା; ଏବଂ ମରୀଚି, ଶୁଚିକା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ପର୍ଣ୍ଣା, ତିଲୋତ୍ତମା।

Verse 7

अद्रिका लक्ष्मणा क्षेमा दिव्या रंभा मनोभवा / असिता च सुबाहूश्च सुप्रिया सुभुजा तथा

ଅଦ୍ରିକା, ଲକ୍ଷ୍ମଣା, କ୍ଷେମା, ଦିବ୍ୟା, ରମ୍ଭା, ମନୋଭବା; ଏବଂ ଅସିତା, ସୁବାହୁ, ସୁପ୍ରିୟା, ସୁଭୁଜା।

Verse 8

पुण्डरीकाजगन्धा च सुदती सुरसा तथा / तथैवास्याः सुबाहूश्च विख्यातौ च हहाहुहू

ପୁଣ୍ଡରୀକାଜଗନ୍ଧା, ସୁଦତୀ ଓ ସୁରସା—ଏବଂ ସେହିପରି ତାଙ୍କର ସୁବାହୂ; ହାହା ଓ ହୁହୂ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

Verse 9

तुंबुरुश्चेति चत्वारः स्मृतागन्धर्वसत्तमाः / गन्धर्वाप्सरसो ह्येते मौनेयाः परिकीर्त्तिताः

ତୁମ୍ବୁରୁ ଆଦି ଏହି ଚାରିଜଣଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବ-ଅପ୍ସରା; ‘ମୌନେୟ’ ନାମରେ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 10

हंसा सरस्वती चैव सूता च कमलाभया / सुमुखी हंसपादी च लौकिक्यो ऽप्सरसः स्मृताः

ହଂସା, ସରସ୍ୱତୀ, ସୂତା, କମଲାଭୟା, ସୁମୁଖୀ ଓ ହଂସପାଦୀ—ଏମାନେ ‘ଲୌକିକ’ ଅପ୍ସରା ଭାବେ ସ୍ମୃତ।

Verse 11

हंसो ज्योतिष्टमो मध्य आचारस्त्विह दारुणः / वरूथो ऽथ वरेण्यश्य ततो वसुरुचिः स्मृतः

ହଂସ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଟମ ଓ ମଧ୍ୟ; ଏଠାରେ ‘ଆଚାର’ ନାମକ ଦାରୁଣ (ଗନ୍ଧର୍ବ) ଅଛି। ପରେ ବରୂଥ, ବରେଣ୍ୟ, ତାପରେ ବସୁରୁଚି—ଏଭଳି ସ୍ମୃତ।

Verse 12

अष्टमः सुरुचिस्तेषां ततो विश्वा वसुः स्मृतः / सुषुवे सा महाभागा रिष्टा देवर्षिपूजिता

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଷ୍ଟମ ସୁରୁଚି; ତାପରେ ‘ବିଶ୍ୱା ବସୁ’ ସ୍ମୃତ। ସେ ମହାଭାଗା ରିଷ୍ଟାଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କଲେ, ଯିଏ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

Verse 13

अरूपां सुभगां भासीमिति त्रेधा व्यजायत / मनुवन्ती सुकेशी च तुंबरोस्तु सुते शुभे

ଅରୂପା, ସୁଭଗା ଓ ଭାସୀ—ଏଭଳି ତିନି ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତୁମ୍ବରଙ୍କ ଶୁଭ କନ୍ୟା ମନୁବନ୍ତୀ ଓ ସୁକେଶୀ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 14

पञ्चचूडास्त्विमा विद्यादेवमप्सरसो दश / मेनका सहजन्या च पर्णिनी पुञ्जिकस्थला

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ପଞ୍ଚଚୂଡା’କୁ ଜାଣ; ଏଭଳି ଦଶ ଅପ୍ସରା—ମେନକା, ସହଜନ୍ୟା, ପର୍ଣିନୀ, ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା।

Verse 15

कृतस्थला द्यृताची च विश्वाची पूर्वचित्त्यपि / प्रम्लोचेत्यभिविख्यातानुम्लोचैव तु ता दश

କୃତସ୍ଥଳା, ଦ୍ୟୃତାଚୀ, ବିଶ୍ୱାଚୀ ଓ ପୂର୍ବଚିତ୍ତୀ; ଏବଂ ‘ପ୍ରମ୍ଲୋଚା’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା, ‘ଅନୁମ୍ଲୋଚା’—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦଶ।

Verse 16

अनादिनिधनस्याथ जज्ञे नारायणस्य या / कुलोचितानवद्याङ्गी उर्वश्चेकादशी स्मृता

ତାପରେ ଅନାଦି-ନିଧନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଯେ ଜନ୍ମିଲେ—କୁଳୋଚିତା, ଅନବଦ୍ୟାଙ୍ଗୀ—ସେଇ ଉର୍ବଶୀ ଏକାଦଶୀ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 17

मेनस्य मेनका कन्या जज्ञे सर्वाङ्गसुंदरी / सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यो महाभागाश्च ताः स्मृताः

ମେନଙ୍କ କନ୍ୟା ମେନକା ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରୀ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ; ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମବାଦିନୀ ଓ ମହାଭାଗା ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 18

गणास्त्वप्सरसां ख्याताः पुण्यास्ते वै चतुर्दश / आहृत्यः शोभवत्यश्च वेगवत्यस्तथैव च

ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଣ୍ୟ ଗଣ ଚଉଦ—ଆହୃତ୍ୟା, ଶୋଭବତୀ ଓ ବେଗବତୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 19

ऊर्ज्जाश्चैव युवत्यश्च स्रुचस्तु कुरवस्तथाश्च / वर्हयश्चामृताश्चैव मुदाश्च मृगवो रुचः

ଊର୍ଜ୍ଜା, ଯୁବତୀ, ସ୍ରୁଚ, କୁରବ, ବର୍ହୟ, ଅମୃତା, ମୁଦା, ମୃଗବ, ରୁଚ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 20

भीरवः शोभयन्त्यश्च गाणा ह्येते चतुर्दश / ब्रह्मणो मानसाहृत्यः शोभवत्यो मरुत्सुताः

ଭୀରବ ଓ ଶୋଭୟନ୍ତୀ—ଏମାନେ ମିଶି ଚଉଦ ଗଣ; ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାନସଜ, ଶୋଭବତୀ ଓ ମରୁତ୍ସୁତ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ।

Verse 21

वेगवत्यश्च रिष्टाया ऊर्ज्जाश्चैवाग्निसंभवाः / युवत्यश्च तथा सूर्यरश्मिजाताः सुशोभनाः

ବେଗବତୀ ରିଷ୍ଟାରୁ, ଊର୍ଜ୍ଜା ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମିଲା; ଅତି ଶୋଭନ ଯୁବତୀମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

Verse 22

गभस्तिभिश्च सोमस्य जज्ञिरे कुरवः शुभाः / यज्ञोत्पन्ना स्रुचो नाम कुशवत्यां च बर्हयः

ସୋମଙ୍କ କିରଣରୁ ଶୁଭ କୁରବ ଜନ୍ମିଲେ; ଯଜ୍ଞରୁ ‘ସ୍ରୁଚ’ ନାମକ, ଏବଂ କୁଶବତୀରେ ‘ବର୍ହୟ’ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 23

वारिजा ह्यमृतोत्पन्ना अमृता नामतः स्मृताः / वायूत्पनाना मुदा नाम भूमिजा मृगवस्तथा

ପଦ୍ମଜା ଯେ ଅମୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେମାନେ ‘ଅମୃତା’ ନାମରେ ସ୍ମୃତ। ବାୟୁଜା ‘ମୁଦା’ ନାମ, ଭୂମିଜା ‘ମୃଗବା’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 24

विद्युतो ऽत्र रुचो नाम मृत्योः कन्याश्च भीरवः / शोभयन्त्यश्च कामस्य गणाः प्रोक्ताश्चतुर्दश

ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ଜାତାଙ୍କ ନାମ ‘ରୁଚଃ’, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ‘ଭୀରବା’। ଏମାନେ କାମଦେବଙ୍କ ଶୋଭାବର୍ଧକ ଗଣ—ମୋଟ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ—ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 25

इत्येते बहुसाहस्रा भास्वरा अप्सरोगणाः / देवतानामृषीणां च पत्न्यश्च मातरश्च ह

ଏହିପରି ଏମାନେ ଅନେକ ସହସ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ ଅପ୍ସରାଗଣ; ଏବଂ ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ମାତା ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।

Verse 26

सुगन्धाश्चाथ निष्पन्दा सर्वाश्चाप्सरसः समाः / संप्रयोगस्तु कामेन माद्यं दिवि हरं विना

ସେ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରା ସୁଗନ୍ଧିତ, ନିଷ୍ପନ୍ଦ (ନିଶ୍ଚଳ) ଏବଂ ସମାନ ଭାବେ ଦିବ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ କାମଙ୍କ ସହ ସଂପ୍ରୟୋଗ ମଦ ଜନ୍ମାଏ—ହର (ଶିବ) ବ୍ୟତୀତ।

Verse 27

तासां देवर्षि संस्पर्शा जाताः साधारणा यतः / पर्वतस्तत्र संभूतो नारदश्चैव तावुभौ

ସେମାନଙ୍କର ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହ ସଂସ୍ପର୍ଶ ହୋଇଥିବାରୁ (ସେଠାରୁ) ସାଧାରଣ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମିଲା। ସେଠାରେ ପର୍ବତ ଓ ନାରଦ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 28

ततो यवीयसी चैव तृतीयारुन्धती स्मृता / देवर्षिभ्यस्तयोर्जन्म यस्मान्नारदपर्वतौ

ତତଃ ତୃତୀୟା କନିଷ୍ଠା ଅରୁନ୍ଧତୀ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କଠାରୁ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଜନ୍ମ, ତେଣୁ ସେମାନେ ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 29

तस्मात्तौ तत्सनामानौ स्मृतौ नारदपर्वतौ / विनतायाश्च पुत्रौ द्वौ अरुणौ गरुडश्च ह

ଏହିହେତୁ ସେମାନେ ସେଇ ନାମରେ ସ୍ମୃତ—ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ। ଏବଂ ବିନତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର—ଅରୁଣ ଓ ଗରୁଡ—ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 30

गायत्र्यादीनि छन्दांसि सौपर्णेयानि पक्षिणाः / व्यवहार्याणि सर्वाणि ऋजुसन्निहितानि च

ଗାୟତ୍ରୀ ଆଦି ଛନ୍ଦ ଓ ସୌପର୍ଣେୟ ବଂଶର ପକ୍ଷୀମାନେ—ଏସବୁ ଲୋକବ୍ୟବହାରରେ ପ୍ରୟୋଜନୀୟ ଏବଂ ସରଳଭାବେ ସନ୍ନିହିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 31

क्रद्रूर्नागसहस्रं वै विजज्ञे धरणीधरम् / अनेकशिरसां तेषां खेचराणां महात्मनाम्

କଦ୍ରୂ ସତ୍ୟେ ସହସ୍ର ନାଗଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେମାନେ ଧରଣୀଧର। ସେଇ ମହାତ୍ମା ଖେଚରମାନଙ୍କର ଅନେକ ଶିର ଥିଲା।

Verse 32

बहुत्वान्नामधेयानां प्रधानांश्च निबोधत / तेषां प्रधाना नागानां शेषवासुकितक्षकाः

ନାମ ଅନେକ ଥିବାରୁ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ। ସେଇ ନାଗମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ—ଶେଷ, ବାସୁକି ଓ ତକ୍ଷକ।

Verse 33

अकर्णो हस्तिकर्णश्च पिजरश्चार्यकस्तथा / ऐरावतो महापद्मः कंबलाश्वतरावुभौ

ଅକର୍ଣ୍ଣ, ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ, ପିଜର ଓ ଆର୍ୟକ; ତଥା ଐରାବତ, ମହାପଦ୍ମ, ଏବଂ କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର—ଏହି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 34

एलापत्रश्च शङ्खश्च कर्केटकधनञ्जयौ / महाकर्णमहानीलौ धृतराष्ट्रबलाहकौ

ଏଲାପତ୍ର ଓ ଶଙ୍ଖ; କର୍କେଟକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ; ମହାକର୍ଣ୍ଣ ଓ ମହାନୀଳ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ବଲାହକ—ଏହି (ନାଗ) ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 35

करवीरः पुष्पदंष्ट्रः सुमुखो दुर्मुखस्तथा / सूनामुखो दधिमुखः कालियश्चालिपिण्डकः

କରବୀର, ପୁଷ୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ର, ସୁମୁଖ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ; ସୂନାମୁଖ, ଦଧିମୁଖ; ତଥା କାଲିୟ ଓ ଆଲିପିଣ୍ଡକ—ଏହି (ନାଗ) ନାମ।

Verse 36

कपिलश्चांबरीषश्च अक्रूरश्च कपित्थकः / प्रह्रादस्तु ब्रह्मणाश्च गन्धर्वो ऽथ मणिस्थकः

କପିଲ ଓ ଅମ୍ବରୀଷ, ଅକ୍ରୂର ଓ କପିତ୍ଥକ; ତଥା ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବ୍ରହ୍ମଣା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମଣିସ୍ଥକ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ (ନାଗ) ନାମ।

Verse 37

नहुषः कररोमा च मणिरित्येवमादयः / काद्रवेयाः समाख्याताः खशायास्तु निबोधत

ନହୁଷ, କରରୋମା ଓ ମଣି—ଇତ୍ୟାଦି କାଦ୍ରବେୟ (ନାଗ) ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏବେ ଖଶାୟମାନଙ୍କ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।

Verse 38

खशा विजज्ञे द्वौ पुत्रौ विकृतौ परुषव्रतौ / श्रेष्ठं पश्चिमसंध्यायां पूर्वस्यां च कनीयसम्

ଖଶା ଦୁଇ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଦୁହେଁ ବିକୃତ ଓ କଠୋରବ୍ରତୀ। ପଶ୍ଚିମ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କନିଷ୍ଠ ଜନ୍ମିଲା।

Verse 39

विलोहितैककर्णं च पूर्वं साजनयत्सुतम् / चतुर्भुजं चतुष्पादं किञ्चित्स्पन्दं द्विधागतिम्

ପ୍ରଥମେ ସେ ‘ବିଲୋହିତ’ ଏକକର୍ଣ୍ଣ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଚାରି ଭୁଜା, ଚାରି ପାଦ, ଅଳ୍ପ ସ୍ପନ୍ଦନ, ଦ୍ୱିବିଧ ଗତି ଥିଲା।

Verse 40

सर्वङ्गकेशं स्थूलाङ्गं शुभनासं महोदरम् / स्वच्छशीर्षं महाकर्णं मुञ्जकेशं महाबलम्

ତାହାର ସମଗ୍ର ଦେହ କେଶାବୃତ, ଅଙ୍ଗ ସ୍ଥୂଳ, ନାସା ଶୁଭ, ଉଦର ବିଶାଳ। ଶିର ସ୍ୱଚ୍ଛ, କର୍ଣ୍ଣ ମହାନ, ମୁଞ୍ଜସଦୃଶ କେଶ, ମହାବଳୀ।

Verse 41

ह्रस्वास्यं दीर्घजिह्वं च बहुदंष्ट्रं महाहनुम् / रक्तपिङ्गाक्षपादं च स्थूलभ्रूदीर्घनासिकम्

ତାହାର ମୁଖ ହ୍ରସ୍ୱ, ଜିହ୍ୱା ଦୀର୍ଘ, ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଅନେକ, ହନୁ ମହାନ। ଚକ୍ଷୁ ଓ ପାଦ ରକ୍ତ-ପିଙ୍ଗଳ; ଭ୍ରୂ ସ୍ଥୂଳ, ନାସିକା ଦୀର୍ଘ।

Verse 42

गुह्यकं शितिकण्ठं च महापादं महामुखम् / एवंविधं खशापुत्रं जज्ञे ऽसावतिभीषणम्

ସେ ଗୁହ୍ୟକସ୍ୱରୂପ, ଶିତିକଣ୍ଠ, ମହାପାଦ ଓ ମହାମୁଖ ଥିଲା। ଏପରି ଖଶାପୁତ୍ର ଅତିଭୀଷଣ ରୂପରେ ଜନ୍ମିଲା।

Verse 43

तस्यानुजं द्वितीयं सा ह्युषस्यन्ते व्यजायत / त्रिशीर्षं च त्रिपादं च त्रिहस्तं कृष्णलोचनम्

ସେ ଉଷାକାଳେ ନିଜ ଦ୍ୱିତୀୟ କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ରକୁ ପ୍ରସବ କଲା—ସେ ତ୍ରିଶୀର୍ଷ, ତ୍ରିପାଦ, ତ୍ରିହସ୍ତ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଲୋଚନ ଥିଲା।

Verse 44

ऊर्द्ध्वकेशं हरिच्छ्मश्रुं शिलासंहननं दृढम् / ह्रस्वकायं प्रबाहुं च महाकाय महारवम्

ତାହାର କେଶ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ, ଦାଢ଼ି ହରିତବର୍ଣ୍ଣ, ଦେହ ଶିଳାପରି ଦୃଢ଼; କାୟା ହ୍ରସ୍ୱ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭୁଜା ପ୍ରବଳ, ଦେହ ମହାକାୟ ଓ ଗର୍ଜନା ମହାରବ।

Verse 45

आकर्णदारितास्यं च बलवत्सथूलनासिकम् / स्थूलौष्ठमष्टदंष्ट्र च जिह्मास्यं शङ्कुकर्णकम्

ତାହାର ମୁହଁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫାଟିଥିବା ପରି, ନାକ ବଳବାନ ଓ ସ୍ଥୂଳ; ଓଠ ମୋଟ, ଅଷ୍ଟ ଦଂଷ୍ଟ୍ର, ମୁହଁ ବାଙ୍କା ଏବଂ କାନ ଶଙ୍କୁପରି।

Verse 46

पिङ्गलोद्वत्तनयनं जटिलं द्वन्द्वपिण्डकम् / महास्कन्धं महोरस्कं पृथुघोणं कृशोदरम्

ତାହାର ନୟନ ପିଙ୍ଗଳ ଓ ଉନ୍ମତ୍ତ, ସେ ଜଟିଳ; ଗଣ୍ଡସ୍ଥଳେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱପିଣ୍ଡ ପରି ଗାଠ; ସ୍କନ୍ଧ ମହାନ, ଓରସ୍ ବିଶାଳ, ଘୋଣ ପୃଥୁ ଏବଂ ଉଦର କୃଶ।

Verse 47

अस्थूलं लोहितं ग्रीवलंबमेढ्राण्डपिडकम् / एवंविधं कुमारं सा कनिष्ठं समसूयत

ସେ ସ୍ଥୂଳ ନ ଥିଲା, ବର୍ଣ୍ଣ ଲୋହିତ; ଗ୍ରୀବା ଓ ମେଢ୍ର-ଆଣ୍ଡ ପ୍ରଦେଶରେ ଲମ୍ବିଥିବା ପିଣ୍ଡ ଥିଲା; ଏପରି ରୂପର କନିଷ୍ଠ କୁମାରକୁ ସେ ପ୍ରସବ କଲା।

Verse 48

सद्यः प्रसूतमात्रौ तौ विवृद्धौ च प्रमादतः / उपयौगसमर्थाभ्यां शरीराभ्यां व्यवस्थितौ

ସେମାନେ ସଦ୍ୟଃ ପ୍ରସୂତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରମାଦବଶତଃ ତୁରନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଉପଯୋଗଯୋଗ୍ୟ ସମର୍ଥ ଦେହରେ ସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 49

सद्योजातौ विवृद्धाङ्गौ मातरं पर्यकर्षताम् / तयोः पूर्वस्तु यः क्रूरो मातरं सो ऽभ्य कर्षत

ସେମାନେ ସଦ୍ୟୋଜାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇ ମାତାକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଟାଣିଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପୂର୍ବଜ (ବଡ଼) କ୍ରୂର ହୋଇ ମାତାକୁ ଜୋରେ ଟାଣିଲା।

Verse 50

ब्रुवंश्च मातर्भक्षाव रक्षार्थं क्षुधयार्दितः / न्यषेधयत्पुनर्ह्येनं स्वयं स तु कनिष्ठकः

‘ମାତାକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବା’ ବୋଲି କହି ସେ ଭୁଖରେ ଆର୍ଦ୍ରିତ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ରକ୍ଷାର୍ଥେ କନିଷ୍ଠ ନିଜେ ତାକୁ ପୁନଃ ନିଷେଧ କଲା।

Verse 51

पूर्वेषां क्षेमकृत्त्वं वै रक्षैतां मातरं स्वकाम् / बाहुभ्यां परिगृह्यैनं मातरं सो ऽभ्यभाषयत्

ସେ କହିଲା—‘ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ୍ଷେମ କରିବା; ନିଜ ପ୍ରିୟ ମାତାକୁ ରକ୍ଷା କର।’ ଏବଂ ତାକୁ ବାହୁଦ୍ୱୟରେ ଧରି ମାତାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲା।

Verse 52

एतस्मिन्नेव काले तु प्रादुर्भूतस्तयोः पिता / तौ दृष्ट्वा विकृता कारौ खशां तामभ्यभाषत

ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପିତା ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ; ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ବିକୃତ ଆକାରରେ ଦେଖି ସେଇ ଖଶା ନାରୀକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 53

तौ सुतौ पितरं दृष्ट्वा ह्येकभूतौ भयान्वितौ / मातुरेव पुनश्चाङ्गे प्रलीयेतां स्वमायया

ସେଇ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟାକୁଳ ହୋଇ ଏକାକାର ହେଲେ, ନିଜ ମାୟାରେ ପୁଣି ମାତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଲୀନ ହେଲେ।

Verse 54

अथाब्रवीदृषिर्भार्यां किमाभ्यामुक्तवत्यसि / सर्वमाचक्ष्व तत्त्वेन तवैवायं व्यतिक्रमः

ତାପରେ ଋଷି ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ—ତୁମେ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କ’ଣ କହିଥିଲ? ତତ୍ତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ କଥା କହ; ଏହି ଅତିକ୍ରମ ତୁମର ହିଁ।

Verse 55

मातृतुल्यश्च जनने पुत्रो भवति कन्यका / यथाशीला भवेन्माता तथाशीलो भवेत्सुतः

ହେ ଜନନୀ, ପୁତ୍ର ମାତା ସମାନ ହୁଏ; ଯେପରି ମାତାର ଶୀଳ, ସେପରି ପୁତ୍ରର ଶୀଳ ହୁଏ।

Verse 56

यद्वर्णा तु भवेद्भूमिस्तद्वर्णं सलिलं ध्रुवम् / मातॄणां शीलदोषेण तथा रूपगुणैः पुनः

ଭୂମି ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣର, ଜଳ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ବର୍ଣ୍ଣର ହୁଏ; ସେପରି ମାତୃମାନଙ୍କ ଶୀଳଦୋଷ ଓ ରୂପଗୁଣ ଦ୍ୱାରା (ସନ୍ତାନରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ)।

Verse 57

विभिन्नास्तु प्रजाः सर्वास्तथा ख्यातिवशेन च / इत्येवमुक्त्वा भगवान्खशामप्रतिमस्तदा

ଏଭଳି କହି, ସେତେବେଳେ ଆକାଶସମ ଶାନ୍ତସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ କହିଲେ—ଖ୍ୟାତିର ପ୍ରଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 58

पुत्रावाहूय साम्ना वै चक्रे ताभ्यां तु नामनी / पुत्राभ्यां यत्कृतं तस्यास्तदाचष्ट खशा तदा

ସେ ସାମଗାନର ସ୍ୱରେ ଦୁଇ ପୁତ୍ରକୁ ଡାକି ତାଙ୍କର ନାମ ରଖିଲା। ପୁତ୍ରଦ୍ୱୟ ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଯାହା କରିଥିଲେ, ଖଶା ସେତେବେଳେ କହିଦେଲା।

Verse 59

माता यथा समाख्याता तर्माभ्यां च पृथक्पृथक् / तेन धात्वर्थयोगेन तत्तदर्थे चकार ह

ମାତା ଯେପରି ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଡାକିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଅଲଗା ଅଲଗା କହିଲେ। ଧାତୁର ଅର୍ଥ-ଯୋଗରେ ସେ ସେ ଅର୍ଥ ଅନୁସାରେ କରିଲେ।

Verse 60

मातर्भक्षेत्यथोक्तो वै खादने भक्षणे च सः / भक्षावेत्युक्तवानेष तस्माद्यक्षो ऽभवत्त्वयम्

‘ମାତଃ, ଭକ୍ଷ’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବାବେଳେ ସେ ଖାଇବା ଓ ଭକ୍ଷଣରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲା। ଏହିଜଣ ‘ଭକ୍ଷାବେ’ କହିଥିଲା; ତେଣୁ ତୁମେ ଯକ୍ଷ ହେଲ।

Verse 61

रक्ष इत्येष धातुर्यः पालने स विभाव्यते / उक्तवांश्चैष यस्मात्तु रक्षेमां मातरं स्वकाम्

‘ରକ୍ଷ’ ଏହି ଧାତୁ ପାଳନ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଅର୍ଥରେ ବୁଝାଯାଏ। କାରଣ ସେ କହିଥିଲା—‘ମୋ ପ୍ରିୟ ମାତାକୁ ମୁଁ ରକ୍ଷା କରିବି।’

Verse 62

नाम्ना रक्षो ऽपरस्तस्माद्भविष्यति तवात्मजः / स तदा तद्विधां दृष्ट्वा विक्रियां च तयोः पिता

ଏହି କାରଣରୁ ତୁମର ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ର ‘ରକ୍ଷ’ ନାମରେ ରାକ୍ଷସ ହେବ। ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ପିତା, ଦୁହିଁଜଣଙ୍କର ସେହିପରି ବିକ୍ରିୟା ଦେଖି…

Verse 63

तदा भाविनमर्थं च बुद्ध्वा मात्रा कृतं तयोः / तावृभौ क्षुधितौ दृष्ट्वा विस्मितः परिमृष्टधीः

ତେବେ ମାତା କରିଥିବା ଭାବୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ବୁଝି, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଭୁକ୍ତା ଦେଖି ସେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲା।

Verse 64

तयोः प्रादिशदाहारं खशापतिरसृग्वसे / पिता तौ क्षुधितौ दृष्ट्वा वर मेतं तयोर्ददौ

ଖଶାପତି ଅସୃଗ୍ୱସ ସେମାନଙ୍କୁ ଆହାର ଦେଲେ; ପିତା ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଭୁକ୍ତା ଦେଖି ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ବର ଦେଲେ।

Verse 65

युवयोर्हस्तसंस्पर्शाद्रक्तधाराश्च सर्वशः / सृङ्मांसवसाभूता भविष्यन्तीह कामतः

ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ହସ୍ତସ୍ପର୍ଶରୁ ସବୁଠାରେ ରକ୍ତଧାରା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ମାଂସ ଓ ବସାରୂପ ହେବ।

Verse 66

नक्ताहारविहारौ च द्विजदेवादिभोजनौ / नक्तं चैव बलीयांसौ दिवा वै निर्बलौ युवाम्

ତୁମମାନଙ୍କର ଆହାର-ବିହାର ରାତିରେ ହେବ, ଏବଂ ତୁମେ ଦ୍ୱିଜ ଓ ଦେବତାଦିଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବ; ରାତିରେ ତୁମେ ବଳବାନ, ଦିନେ ନିଶ୍ଚୟ ନିର୍ବଳ।

Verse 67

मातरं रक्षत इमां धर्मश्चैवानुशिष्यते / इत्युक्त्वा काश्यपः पुत्रौ तत्रैवान्तरधीयत

“ଏହି ମାତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ଧର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସର”—ଏହିପରି କହି କାଶ୍ୟପ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 68

गते पितरि तौ क्रूरौ निसर्गादेव दारुणौ / विपर्ययेषु वर्त्तेते ऽकृतज्ञौ प्राणिहिंसकौ

ପିତା ଗତ ହେବା ପରେ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ସ୍ୱଭାବତଃ କ୍ରୂର ଓ ଦାରୁଣ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବିପରୀତ ପଥରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ଅକୃତଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରାଣିହିଂସକ ଥିଲେ।

Verse 69

महाबलौ महासत्त्वौ महाकायौ दुरासदौ / मायाविदावदृश्यौ तावन्तर्धानगतावुभौ

ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ମହାବଳୀ, ମହାସତ୍ତ୍ୱ, ମହାକାୟ ଓ ଦୁରାସଦ ଥିଲେ। ମାୟାବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ, ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ଉଭୟେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 70

तौ कामरूपिणौ घोरौ नीरुजौ च स्वभावतः / रूपा नुरूपैराचारैः प्रचरन्तौ प्रबाधकौ

ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ କାମରୂପୀ, ଘୋର ଓ ସ୍ୱଭାବତଃ ନୀରୋଗ ଥିଲେ। ନିଜ ନିଜ ରୂପାନୁରୂପ ଆଚରଣରେ ଘୁରି ଘୁରି ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିଲେ।

Verse 71

देवानृषीन्पितॄंश्चैव गन्धर्वान्किन्नरानपि / पिशाचांश्चमनुष्यांश्चपन्नगान्पक्षिणः पशून्

ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କୁ, ଋଷିମାନଙ୍କୁ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କୁ; ପିଶାଚ, ମନୁଷ୍ୟ, ପନ୍ନଗ, ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିଲେ)।

Verse 72

भक्षार्थमिह लिप्संतौ चेरतुस्तौ निशाचरौ / इन्द्रस्यानुचरौ चैव क्षुब्धौ दृष्ट्वा ह्यतिष्ठताम्

ଭକ୍ଷଣ ଲୋଭରେ ସେଇ ଦୁଇ ନିଶାଚର ଏଠାରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଚରମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ ସେଠାରେ ଅଟକି ରହିଲେ।

Verse 73

राक्षसं तं कदाचिद्वै निशीथे ह्येक मीश्वरम् / आहारं स परीप्सन्वै शब्देनानुससार ह

ଏକଦା ନିଶୀଥକାଳେ ସେ ରାକ୍ଷସ ଏକାକୀ ଥିବା ସେଇ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆହାରରୂପେ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଶବ୍ଦକୁ ଅନୁସରିଲା।

Verse 74

आससाद पिशाचौ वै त्वजः शण्ढश्च ताबुभौ / कपिपुत्रौ महावीर्यौं कूष्माडौ पूर्वजावुभौ

ସେ ଦୁଇ ପିଶାଚଙ୍କୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା—ତ୍ୱଜ ଓ ଶଣ୍ଢ; ସେମାନେ ଦୁହେଁ କପିପୁତ୍ର, ମହାବୀର୍ୟବାନ, କୂଷ୍ମାଣ୍ଡଜାତିର ପୂର୍ବଜ।

Verse 75

पिङ्गाक्षावूर्द्ध्वरोमाणौ वृत्ताक्षौ च सुदारुणौ / कन्याभ्यां सहितौ तौ तु ताभ्यां भर्तुश्चिकीर्षया

ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ପିଙ୍ଗଳ, ରୋମ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ, ବୃତ୍ତାକ୍ଷ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର; ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଦୁଇ କନ୍ୟା ସହିତ ଥିଲେ, ସେ କନ୍ୟାମାନେ ନିଜ ଭର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଏହା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।

Verse 76

ते कन्ये कामरूपिण्यौ तदाचारमुभे च तम् / आहारार्थे समीहन्तौ सकन्यौ तु बुभुक्षितौ

ସେଇ ଦୁଇ କନ୍ୟା କାମରୂପିଣୀ ଥିଲେ ଓ ସେହିପରି ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ; ସେ ଦୁଇ (ପିଶାଚ) କନ୍ୟାସହିତ ଭୁଖା ହୋଇ ଆହାର ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

Verse 77

अपश्यतां रक्षसं तौ कामरूपिणमग्रतः / सहसा सन्निपातेन दृष्ट्वा चैव परस्परम्

ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ସେଇ କାମରୂପୀ ରାକ୍ଷସ ଦେଖାଦେଲା; ହଠାତ୍ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

Verse 78

ईक्षमाणाः स्थितान्योन्यं परस्परजिघृक्षवः / पितरावूचतुः कन्ये युवा मानयत द्रुतम्

ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି, ଏକାପରକୁ ଧରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଦାଁଡ଼ିଥିଲେ। ତେବେ ପିତୃମାନେ କହିଲେ—ହେ କନ୍ୟେ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଶୀଘ୍ର ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କର।

Verse 79

जीवग्राहं निगृह्यैनं विस्फुरन्तं पदेपदे / ततस्तमभिसृत्यैनं कन्ये जगृहतुस्तदा

ପଦେପଦେ ଫଡ଼ଫଡ଼ାଉଥିବା ସେ ଜୀବଗ୍ରାହକୁ ସେମାନେ ଦମନ କଲେ। ପରେ, ହେ କନ୍ୟେ, ତାହା ପାଖକୁ ଯାଇ ସେତେବେଳେ ଧରିଲେ।

Verse 80

संगृहीत्वा तु हस्ताभ्यामानीतः पितृसंसदि / ताभ्यां कन्यागृहीतं तं पिशाचौ वीक्ष्य रक्षसम्

ଦୁଇହାତରେ ଧରି ତାକୁ ପିତୃସଭାକୁ ଆଣିଲେ। ସେଇ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖି ପିଶାଚମାନେ ମଧ୍ୟ ନିହାଳିଲେ।

Verse 81

अपृच्छतां च कस्य त्वं स च सर्वमभाषत / तस्य कर्माभिजाती च श्रुत्वा तौ रक्षसस्तदा

ସେମାନେ ପଚାରିଲେ—ତୁ କାହାର? ସେ ସବୁ କଥା କହିଲା। ତେବେ ସେଇ ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ତାହାର କର୍ମ ଓ ବଂଶପରିଚୟ ଶୁଣିଲେ।

Verse 82

अजः शण्डश्च तस्मै ते कन्यके प्रत्यपादयत् / तौ तुष्टौ कर्मणा तस्य कन्ये ते ददतुस्तु वै

ଅଜ ଓ ଶଣ୍ଡ—ଏହି ଦୁଇ କନ୍ୟାକୁ ସେମାନେ ତାହାକୁ ସମର୍ପଣ କଲେ। ତାହାର କର୍ମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ହେ କନ୍ୟେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମମାନଙ୍କୁ ତାହାକୁ ଦେଲେ।

Verse 83

पैशाचैन विवाहेन रुदन्त्यावुद्ववाह सः / अजः शण्डः सुताभ्यां तु तदा श्रावयतां धनम्

ପୈଶାଚ ବିବାହରେ ସେ କାନ୍ଦୁଥିବା କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରାଇଲା; ତେବେ ଅଜ ଓ ଶଣ୍ଡ ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଧନବିଷୟ ଶୁଣାଇଲେ।

Verse 84

इयं ब्रह्मधना नाम कन्या या सहिता शुभा / ब्रह्म तस्यापराहार इति शण्डो ऽभ्यभाषत

ଏହି ଶୁଭ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ କନ୍ୟାର ନାମ ‘ବ୍ରହ୍ମଧନା’; ଶଣ୍ଡ କହିଲେ—‘ତାହାର ପରମ ଆହାର ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ’।

Verse 85

इयं जन्तुधना नाम कन्या सर्वाङ्गजन्तिला / जन्तुभाव धनादाना इत्यजौऽश्रावयद्धनम्

ଏହି କନ୍ୟା ‘ଜନ୍ତୁଧନା’ ନାମର, ତାହାର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଜନ୍ତୁମୟ; ଅଜ କହିଲେ—‘ଜନ୍ତୁଭାବ ହିଁ ଧନଦାନ’।

Verse 86

सर्वाङ्गकेशापाशा च कन्या जन्तुधना तु या / यातुधानप्रसूता सा कन्या चैव महारवा

ଯେ ‘ଜନ୍ତୁଧନା’ କନ୍ୟା, ତାହାର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ କେଶପାଶରେ ଆବୃତ; ସେ ଯାତୁଧାନଜନିତ ଏବଂ ମହାରବା କନ୍ୟା।

Verse 87

अरुणा चाप्यलोमा च कन्या ब्रह्मधना तु या / ब्रह्मधानप्रसूता सा कन्या चैव महारवा

ଯେ ‘ବ୍ରହ୍ମଧନା’ କନ୍ୟା, ସେ ଅରୁଣା ଓ ଅଲୋମା; ସେ ବ୍ରହ୍ମଧନଜନିତ ଏବଂ ମହାରବା କନ୍ୟା।

Verse 88

एवं पिशाचकन्ये ते मिथुने द्वे प्रसूयताम् / तयोः प्रजानिसर्गं च कथयिष्ये निबोधत

ଏହିପରି, ହେ ପିଶାଚକନ୍ୟେ, ତୁମେ ଦୁହେଁ ଦୁଇ ଯୁଗଳ ପ୍ରସବ କଲ; ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟି କଥା ମୁଁ କହିବି—ଧ୍ୟାନଦେଇ ଶୁଣ।

Verse 89

हेतिः प्रहेतिरुग्रश्च पौरुषेयौ वधस्तथा / विद्युत्स्फूर्जश्च वातश्च आयो प्याघ्रस्तथैव च

ହେତି, ପ୍ରହେତି, ଉଗ୍ର, ପୌରୁଷେୟ, ବଧ; ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ସ୍ଫୂର୍ଜ, ବାତ, ଆୟୁ, ଆଘ୍ର—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ (ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ) ।

Verse 90

सूर्यश्च राक्षसा ह्येते यातुधानात्मजा दश / माल्यवांश्च सुमाली च प्रहेतितनयौ शृणु

‘ସୂର୍ଯ୍ୟ’ ଆଦି ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଯାତୁଧାନଙ୍କ ଦଶ ପୁତ୍ର; ଏବଂ ପ୍ରହେତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାଲ୍ୟବାନ ଓ ସୁମାଳୀ—ଶୁଣ।

Verse 91

प्रहेतितनयः श्रीमानपुलोमा नाम विश्रुतः / मधुः परो महोग्रस्तु लवणस्तस्य चात्मजः

ପ୍ରହେତିଙ୍କ ଶ୍ରୀମାନ ପୁତ୍ର ‘ଅପୁଲୋମା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧୁ, ପର, ମହୋଗ୍ର ଓ ଲବଣ।

Verse 92

महायोगबलोपेतो महा देवमुपस्थितः / उग्रस्य पुत्रौ विक्रान्तो वज्रहा नाम विश्रुतः

ମହାଯୋଗବଳରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ମହାଦେବଙ୍କ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଉଗ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରାକ୍ରମୀ ‘ବଜ୍ରହା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 93

पौरुषेयसुताः पञ्च पुरुषादा महाबलाः / कूरश्च विकृतश्चैव रुधिरादस्तथैव च

ପୌରୁଷେୟଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ମହାବଳୀ ପୁରୁଷାଦ—କୂର, ବିକୃତ ଏବଂ ରୁଧିରାଦ ଆଦି।

Verse 94

मेदाशश्चवपाशश्च नामभिः परिकीर्त्तिताः / वधपुत्रौ दुराचारौ विघ्नश्च शामनश्च ह

ମେଦାଶ ଓ ବପାଶ—ଏହି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ବଧର ଦୁଇ ଦୁରାଚାରୀ ପୁତ୍ର—ବିଘ୍ନ ଓ ଶାମନ।

Verse 95

विद्युत्पुत्रो दुराचारो रसनो नाम राक्षसः / स्फूर्जक्षेत्रे निकुंभस्तु जातो वै ब्रह्मराक्षसः

ବିଦ୍ୟୁତର ଦୁରାଚାରୀ ପୁତ୍ର ‘ରସନ’ ନାମକ ରାକ୍ଷସ; ଏବଂ ସ୍ଫୂର୍ଜକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିକୁମ୍ଭ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲା।

Verse 96

वातपुत्रो विरोधस्तु तथा यस्य जनातकः / व्याघ्र पुत्रो निरानन्दः क्रतूनां विघ्नकारकः

ବାତର ପୁତ୍ର ‘ବିରୋଧ’ ଏବଂ ତାହାର ‘ଜନାତକ’; ତଥା ବ୍ୟାଘ୍ରର ପୁତ୍ର ‘ନିରାନନ୍ଦ’—କ୍ରତୁମାନଙ୍କର ବିଘ୍ନକାରକ।

Verse 97

सर्वस्य चान्वये जाता पूराः सर्पाश्च राक्षसाः / यातुधानाः परिक्रान्ता ब्रह्म धानान्निबोधत

ସମସ୍ତଙ୍କ ବଂଶାନ୍ବୟରେ ପୂର, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଯାତୁଧାନ ଜନ୍ମି ସବୁଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଲେ—ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଏହା ଜାଣ।

Verse 98

यज्ञापेतो धृतिः क्षेमो ब्रह्मपेतश्च यज्ञहा / श्वातोंऽबुकः केलिसर्पौं ब्रह्मधानात्मजा नव

ଯଜ୍ଞରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ଧୃତି ଓ କ୍ଷେମ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମରୁ ପତିତ ଯଜ୍ଞହା; ଶ୍ୱାତ, ଅମ୍ବୁକ, କେଲିସର୍ପ—ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମଧାନଙ୍କ ନବ ପୁତ୍ର ବୋଲି କଥିତ।

Verse 99

स्वसारो ब्रह्मराक्षस्यस्तेषां चेमाः सुदारुणाः / रक्तकर्णी महाजिह्वा क्षमा चेष्टापहारिणी

ତାଙ୍କର ଭଉଣୀମାନେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସୀ ଥିଲେ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର—ରକ୍ତକର୍ଣୀ, ମହାଜିହ୍ୱା, ଓ ଚେଷ୍ଟା ହରଣକାରିଣୀ କ୍ଷମା।

Verse 100

एतासामन्वये जाताः पृथिव्यां ब्रह्मराक्षसाः / इत्येते राक्षसाः क्रान्ता यक्षस्यविनिबोधत

ଏମାନଙ୍କ ଅନ୍ୱୟରେ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିପରି ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ହେଲେ—ହେ ଯକ୍ଷ, ଏହା ଭଲଭାବେ ଜାଣ।

Verse 101

चकमे सरसं यक्षः पञ्चचूडां क्रतुस्थलाम् / तल्लिप्सुश्चिन्तयानः स देवोद्यानानि मार्गते

ଯକ୍ଷ ସରସ ନିକଟରେ ଥିବା ପଞ୍ଚଚୂଡା ନାମକ କ୍ରତୁସ୍ଥଳୀକୁ କାମନା କଲା। ତାକୁ ପାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସେ ଦେବୋଦ୍ୟାନମାନେ ଖୋଜିଲା।

Verse 102

वैभ्राजं सुरभिं चैव तथा चैत्ररथं च यत् / विशोकं सुमनं चैव नन्दनं च वनोत्तमम्

ସେ ବୈଭ୍ରାଜ, ସୁରଭି, ତଥା ଚୈତ୍ରରଥ; ଏବଂ ବିଶୋକ, ସୁମନ, ଓ ବନୋତ୍ତମ ନନ୍ଦନ—ଏହି (ଉଦ୍ୟାନ) ସବୁକୁ ଖୋଜିଲା।

Verse 103

बहूनि रमणीयानि मार्गते जातलालसः / दृष्ट्वा तां नन्दने सो ऽथ अप्सरोभिः सहासिनीम्

ଲାଲସାରେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ ସେ ଅନେକ ରମଣୀୟ ପଥରେ ତାକୁ ଖୋଜୁଥିଲା। ପରେ ନନ୍ଦନବନରେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହ ହସୁଥିବା ତାକୁ ଦେଖିଲା।

Verse 104

नोपायं विन्दते तत्र तस्या लाभाय चिन्तयन् / दूषितः स्वेन रूपेण कर्मणा चैव दूषितः

ତାକୁ ପାଇବା ଉପାୟ ଭାବୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସେ କୌଣସି ଉପାୟ ପାଇଲା ନାହିଁ। ନିଜ ରୂପରେ ସେ ଦୂଷିତ, ନିଜ କର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଦୂଷିତ।

Verse 105

ममोद्विजन्ति हिंस्रस्य तथाभूतानि सर्वशः / तत्कथं नाम चार्वगीं प्राप्नुयामहमङ्गनाम्

ମୋ ପରି ହିଂସ୍ରକୁ ସମସ୍ତେ ସବୁପ୍ରକାରେ ଭୟ କରନ୍ତି। ତେବେ ‘ଚାର୍ବଗୀ’ ନାମକ ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ଅଙ୍ଗନାକୁ ମୁଁ କିପରି ପାଇବି?

Verse 106

दृष्ट्वोपायं ततः सो ऽथ शीघ्रकारी व्यवर्त्तयत् / कृत्वा रूपं वसुरुचेर्गन्धर्वस्य च गुह्यकः

ଉପାୟ ଦେଖି ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କଲା। ସେ ଗୁହ୍ୟକ ବସୁରୁଚି ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବର ରୂପ ଧାରଣ କଲା।

Verse 107

ततः सो ऽप्सरसां मध्ये ता जचग्राह क्रतुस्थलाम् / बुद्ध्वा वसुरुचिं तं सा भावेनैवाभ्यावर्त्तत

ତାପରେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ କ୍ରତୁସ୍ଥଲାକୁ ଧରିଲା। ତାକୁ ବସୁରୁଚି ବୋଲି ଜାଣି ସେ ଭାବପୂର୍ବକ ତାହାର ଦିଗକୁ ଫେରିଆସିଲା।

Verse 108

संभूतः स तया सार्द्धं दृश्यमानो ऽप्सरोगणैः / जगाम मैथुनं यक्षः पुत्रार्थं स तया सह

ସେ ତାହା ସହିତ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ଅପ୍ସରାଗଣ ତାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ପୁତ୍ରାର୍ଥେ ସେ ଯକ୍ଷ ତାହା ସହିତ ମୈଥୁନକୁ ଗଲା।

Verse 109

दृश्यमानो ऽप्सरो लिप्सुः शङ्कां नैव चकार सः / ततः संसिद्धकारणः सद्यो जातः सुतस्तु वै

ଅପ୍ସରାକୁ ଲଭିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେ, ଅପ୍ସରାଗଣ ଦେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଶଙ୍କା କଲା ନାହିଁ। ତାପରେ କାରଣ ସିદ્ધ ହେଉଥିବା ସହିତ ସଦ୍ୟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲା।

Verse 110

उछ्रयात्परिणाहेन सद्यो वृद्धः श्रिया ज्वलन् / राजाहमिति नाभिर्हि पितरं सो ऽभ्यवादयत्

ଉଚ୍ଚତା ଓ ପରିଣାହରେ ସେ ସଦ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ ହେଲା, ଶ୍ରୀରେ ଜ୍ୱଳିଲା। “ମୁଁ ରାଜା” ବୋଲି କହି, ନାଭିରୁ ହିଁ ପିତାଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କଲା।

Verse 111

भवान् रजतनाभेति पिता तं प्रत्युवाच ह / मात्रानुरूपो रूपेम पितुर्वीर्येणजायते

ପିତା ତାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ତୁମେ ରଜତନାଭ।” ରୂପ ମାତାଙ୍କ ଅନୁରୂପ ହୁଏ, ଜନ୍ମ ପିତାଙ୍କ ବୀର୍ୟରୁ ହୁଏ।

Verse 112

जाते तस्मिन्कुमारे तु स्वरुपं प्रयपद्यत / स्वरूपं प्रतिपद्यन्ते गूहन्तो यक्षराक्षसाः

ସେ କୁମାର ଜନ୍ମିତ ହେବା ସହିତ ସେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା। ଗୁହାରେ ଲୁଚିଥିବା ଯକ୍ଷ-ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 113

सुप्ता म्रियन्तः क्रुद्धाश्च भीतास्ते हर्षितास्तथा / ततो ऽब्रवीत्सो ऽप्सरसं स्मयमानस्तु गुह्यकः

କେହି ଶୁଇଥିଲେ, କେହି ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ, କେହି କ୍ରୋଧିତ, କେହି ଭୀତ, ଆଉ କେହି ହର୍ଷିତ ଥିଲେ। ତେବେ ସ୍ମିତହାସ୍ୟ କରୁଥିବା ସେ ଗୁହ୍ୟକ ଅପ୍ସରାକୁ କହିଲା।

Verse 114

गृहं मे गच्छ भद्रं ते सपुत्रा त्वं वरानने / इत्युक्त्वा सहसा तत्र दृष्ट्वा स्वं रूपमास्थितम्

ସେ କହିଲା—“ମୋ ଘରକୁ ଯାଅ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ତୁମେ ପୁତ୍ରସହିତ ଯାଅ।” ଏହା କହି ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେଠାରେ ନିଜ ରୂପକୁ ସ୍ଥିତ ଦେଖିଲା।

Verse 115

विभ्रान्ताः प्रद्रुताः सर्वाः समेत्याप्सरसस्तदा / गच्छन्तीमन्वगच्छत्तां पुत्रस्तप्तां त्वयन्शिरा

ତେବେ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଆସି ଏକତ୍ର ହେଲେ। ତାପିତ ହୋଇ ଯାଉଥିବା ତାକୁ ପୁତ୍ର ଶିର ନମାଇ ଅନୁସରଣ କଲା।

Verse 116

गन्धर्वाप्सरसां मध्ये नयित्वा स न्यवर्त्तत / तां च दृष्ट्वा समुत्पत्तिं यक्षस्याप्सरसां गणाः

ସେ ତାକୁ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେଇ ଯାଇ ପୁଣି ଫେରିଲା। ସେ ଯକ୍ଷର ଉତ୍ପତ୍ତି ଦେଖି ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଗଣ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ।

Verse 117

यक्षाणां तु जनित्री त्वं इत्यूचुस्तां क्रतुस्थलाम् / जगाम सह पुत्रेण ततो यक्षः स्वमालयम्

ସେମାନେ କ୍ରତୁସ୍ଥଲାକୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର ଜନନୀ।” ତାପରେ ସେ ଯକ୍ଷ ପୁତ୍ରସହିତ ନିଜ ଆଳୟକୁ ଗଲା।

Verse 118

न्यग्रोधो रोहिणो नाम्ना शेरते तत्र गुह्यकाः / तस्मिन्निवासो यक्षाणां न्यग्रोधे रोहिणे स्मृतः

‘ରୋହିଣ’ ନାମକ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ସେଠାରେ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଶୟନ କରନ୍ତି। ସେଇ ରୋହିଣ-ନ୍ୟଗ୍ରୋଧରେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ମୃତ।

Verse 119

यक्षो रजतनाभश्च गुह्यकानां पितामहः / अनुह्रादस्य दैत्यस्य भद्रां मणिवरां सुताम्

ରଜତନାଭ ନାମକ ଯକ୍ଷ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ପିତାମହ ଥିଲେ। ସେ ଦୈତ୍ୟ ଅନୁହ୍ରାଦଙ୍କ କନ୍ୟା ଭଦ୍ରା—ମଣିବରା—କୁ (ବିବାହରେ) ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 120

उपयेमे ऽनवद्याङ्गीं तस्यां मणिवरो वशी / जज्ञे सा मणिभद्रं च शक्रतुल्यपराक्रममम्

ମଣିବର ସେଇ ନିର୍ଦୋଷାଙ୍ଗିନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଶକ୍ରସମ ପରାକ୍ରମୀ ମଣିଭଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 121

तयोः पत्न्यौ भगिन्यौ च क्रतुस्थस्यात्मजे शुभे / नाम्ना पुण्यजनी चैव तथा देवजनी च या

ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପତ୍ନୀ ପରସ୍ପର ଭଗିନୀ ଥିଲେ; ସେମାନେ କ୍ରତୁସ୍ଥଙ୍କ ଶୁଭ କନ୍ୟା—ଏକଙ୍କ ନାମ ପୁଣ୍ୟଜନୀ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ନାମ ଦେବଜନୀ।

Verse 122

विजज्ञे पणिभद्रातु पुत्रान्पुण्यजनी शुभा / सिद्धार्थं सूर्यतेजश्च सुमनं नन्दनं तथा

ଶୁଭା ପୁଣ୍ୟଜନୀ ମଣିଭଦ୍ରଙ୍କ ଠାରୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, ସୂର୍ୟତେଜ, ସୁମନ ଓ ନନ୍ଦନ।

Verse 123

मण्डूकं रुचकं चैव मणिमन्तं वसुं तथा / सर्वानुभूतं शङ्खं च पिङ्गाक्षं भीरुमेव च

ମଣ୍ଡୂକ, ରୁଚକ, ମଣିମନ୍ତ ଓ ବସୁ; ଏବଂ ସର୍ବାନୁଭୂତ, ଶଙ୍ଖ, ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ଓ ଭୀରୁ—ଏହି ନାମମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

Verse 124

असोमं दूरसोमं च पद्मं चन्द्रप्रभं तथा / मेघवर्णं सुभद्रं च प्रद्योतं च महाद्युतिम्

ଅସୋମ, ଦୂରସୋମ, ପଦ୍ମ, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭ; ଏବଂ ମେଘବର୍ଣ୍ଣ, ସୁଭଦ୍ର, ପ୍ରଦ୍ୟୋତ, ମହାଦ୍ୟୁତି—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ନାମ।

Verse 125

द्युति मन्तं केतुमन्तं दर्शनीयं सुदर्शनम् / चत्वारो विंशतिश्चैव पुत्राः पुण्यजनीभवाः

ଦ୍ୟୁତିମନ୍ତ, କେତୁମନ୍ତ, ଦର୍ଶନୀୟ ଓ ସୁଦର୍ଶନ—ଏମାନେ; ଏହିପରି ପୁଣ୍ୟଜନୀଙ୍କ ଚବିଶ ପୁତ୍ର ହେଲେ।

Verse 126

जज्ञिरे मणिभद्रस्य सर्वे ते पुण्यलक्षणाः / तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च यक्षाः पुण्यजनाः शुभाः

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମଣିଭଦ୍ରଙ୍କ ଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ପୁଣ୍ୟଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ। ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ପୁଣ୍ୟଜନ ଯକ୍ଷ ହେଲେ।

Verse 127

विजज्ञे वै देवजनी पुत्रान्मणिवराञ्छुभा / पूर्णभद्रं हैमवन्तं मणिमन्त्रविवर्द्धनौ

ଦେବଜନୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ମଣିବର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ପୂର୍ଣ୍ଣଭଦ୍ର, ହୈମବନ୍ତ, ଏବଂ ମଣି ଓ ମନ୍ତ୍ରବିବର୍ଦ୍ଧନ।

Verse 128

कुसुं चरं पिशङ्गं च स्थूलकर्णं महामुदम् / स्वेतं च विमलं चैव पुष्पदन्तं चयावहम्

କୁସୁଂଚର, ପିଶଙ୍ଗ, ସ୍ଥୂଳକର୍ଣ୍ଣ, ମହାମୁଦ; ଶ୍ୱେତ, ବିମଳ ଏବଂ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ, ଚୟାବହ—ଏହି ପବିତ୍ର ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 129

पद्मवर्णं सुचन्द्रं च पक्षञ्च बलकं तथा / कुमुदाक्षं सुकमलं वर्द्धमानं तथा हितम्

ପଦ୍ମବର୍ଣ୍ଣ, ସୁଚନ୍ଦ୍ର, ପକ୍ଷ ଓ ବଲକ; କୁମୁଦାକ୍ଷ, ସୁକମଳ, ବର୍ଦ୍ଧମାନ ଏବଂ ହିତ—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ନାମ।

Verse 130

पद्मनाभं सुगन्धं च सुवीरं विजयं कृतम् / पूर्ममासं हिरण्याक्षं सारणं चैव मानसम्

ପଦ୍ମନାଭ, ସୁଗନ୍ଧ, ସୁବୀର, ବିଜୟକୃତ; ପୂର୍ମମାସ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ସାରଣ ଏବଂ ମାନସ—ଏହିମାନେ ପବିତ୍ର ନାମ।

Verse 131

पुत्रा मणिवरस्यैते यक्षा वै गुह्यकाः स्मृताः / सुरुपाश्च सुवेषाश्च स्रग्विणः प्रियदर्शनाः

ଏମାନେ ମଣିବରଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଏମାନଙ୍କୁ ଯକ୍ଷ, ଅର୍ଥାତ୍ ଗୁହ୍ୟକ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ—ସୁରୂପ, ସୁବେଷ, ସ୍ରଗ୍ବିଣ ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ।

Verse 132

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः / खशायास्त्वपरे पुत्रा राक्षसाः कामरूपिणः

ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ର ଶତଶଃ ଏବଂ ସହସ୍ରଶଃ; ଖଶାୟାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ କାମରୂପୀ ରାକ୍ଷସ।

Verse 133

तेषां यथा प्रधानान्वै वर्ण्यमा नान्निबोधत / लालाविः क्रथनो भीमः सुमाली मधुरेव च

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ ପ୍ରଧାନ, ସେମାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା ଶୁଣ—ଲାଲାବି, କ୍ରଥନ, ଭୀମ, ସୁମାଳୀ ଓ ମଧୁର।

Verse 134

विस्फूर्जनो बृहज्जिह्वो मातङ्गो धूम्रितस्तथा / चन्द्रार्कभीकरो बुध्नः कपिलोमा प्रहासकः

ବିସ୍ଫୂର୍ଜନ, ବୃହଜ୍ଜିହ୍ୱ, ମାତଙ୍ଗ, ଧୂମ୍ରିତ; ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କଭୀକର, ବୁଧ୍ନ, କପିଲୋମା, ପ୍ରହାସକ।

Verse 135

पीडापरस्त्रिनाभश्च वक्राक्षश्च निशाचरः / त्रिशिराः शतदंष्ट्रश्च तुण्डकोशश्च राक्षसः

ପୀଡାପର, ତ୍ରିନାଭ, ବକ୍ରାକ୍ଷ ନାମକ ନିଶାଚର; ଏବଂ ତ୍ରିଶିରା, ଶତଦଂଷ୍ଟ୍ର, ତୁଣ୍ଡକୋଶ ରାକ୍ଷସ।

Verse 136

अश्वश्चाकंपनश्चैव दुर्मुखश्च निशाचरः / इत्येते राक्षसवारा विक्रान्ता गणरूपिमः

ଅଶ୍ୱ, ଅକମ୍ପନ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ ନାମକ ନିଶାଚର—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ରାକ୍ଷସବୀର, ବିକ୍ରାନ୍ତ ଓ ଗଣରୂପୀ ଥିଲେ।

Verse 137

सर्वलोकचरास्ते तु त्रिदशानां समक्रमाः / सप्त चान्या दुहितरस्ताः शृणुध्वं यथाक्रमम्

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ଥିଲେ। ଆଉ ସାତ ଅନ୍ୟ କନ୍ୟା ଥିଲେ—ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ରମେ ଶୁଣ।

Verse 138

यासां च यः प्रजासर्गो येन चोत्पादिता गणाः / आलंबा उत्कचोत्कृष्टा निरृता कपिला शिवा

ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଣମାନେ ଉତ୍ପାଦିତ—ସେମାନେ ଆଲମ୍ବା, ଉତ୍କଚା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟା, ନିରୃତା, କପିଲା, ଶିବା ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 139

केशिनी च महाभागा भगिन्यः सप्त याः स्मृताः / ताभ्यो लोकनिकायस्य हन्तारो युद्धदुर्मदाः

କେଶିନୀ ନାମକ ମହାଭାଗା ସହିତ ସ୍ମୃତ ସାତ ଭଗିନୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ; ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଲୋକନିକାୟର ହନ୍ତା, ଯୁଦ୍ଧେ ଦୁର୍ମଦ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 140

उदीर्णा राक्षसगणा इमे चोत्पादिताः शुभाः / आलंबेयो गणः क्रूर औत्कचेयो गणस्तथा

ଏହି ଉଦୀର୍ଣ୍ଣ ରାକ୍ଷସଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲେ; ଆଲମ୍ବେୟ ଗଣ କ୍ରୂର, ଏବଂ ଔତ୍କଚେୟ ଗଣ ମଧ୍ୟ ତଥା।

Verse 141

तथौ त्कार्ष्टेयशैवेयौ रक्षसां ह्युत्तमा गणाः / तथैव नैरृतो नाम त्र्यंबकानुचरेण ह

ତଥା ଉତ୍କାର୍ଷ୍ଟେୟ ଓ ଶୈବେୟ—ଏମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣ; ଏବଂ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ (ଶିବ)ଙ୍କ ଅନୁଚର ଦ୍ୱାରା ‘ନୈରୃତ’ ନାମକ ଗଣ ମଧ୍ୟ।

Verse 142

उत्पादितः प्रजाकर्गे गणेश्वरवरेण तु / विक्रान्ताः शौर्यसंपन्ना नैरृता देवराक्षसाः

ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିର କ୍ରମରେ ଗଣେଶ୍ୱର-ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ‘ନୈରୃତ’ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ବିକ୍ରାନ୍ତ, ଶୌର୍ୟସମ୍ପନ୍ନ, ଦେବ-ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ।

Verse 143

येषामधिपतिर्युक्तो नाम्ना ख्यातो विरूपकः / तेषां गणशतानीका उद्धतानां महात्मनाम्

ଯେମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ‘ବିରୂପକ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ସେହି ଉଦ୍ଧତ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଗଣର ଶତଶତ ଦଳ ଥିଲା।

Verse 144

प्रायेणानुचरन्त्येते शङ्करं जगतः प्रभुम् / दैत्यराजेन कुम्भेन महाकाया महात्मना

ଏମାନେ ପ୍ରାୟଃ ଜଗତ୍‌ର ପ୍ରଭୁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ମହାକାୟ ମହାତ୍ମା ଦୈତ୍ୟରାଜ କୁମ୍ଭ ସହିତ।

Verse 145

उत्पादिता महावीर्या महाबलपराक्रमाः / कापिलेया महावीर्या उदीर्णा दैत्यराक्षसाः

ସେମାନେ ମହାବୀର୍ୟ, ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ‘କାପିଲେୟ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେହି ଉଦୀର୍ଣ୍ଣ ଦୈତ୍ୟ-ରାକ୍ଷସମାନେ ମହାବୀର୍ୟବାନ୍।

Verse 146

कपिलेन च यक्षेण केशिन्यां ह्यपरे जनाः / उत्पादिता बलावता उदीर्णा यक्षराक्षसाः

ଏବଂ କେଶିନୀରେ ‘କପିଲ’ ନାମକ ଯକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ବଳବାନ୍ ହୋଇ ସେମାନେ ଉଦୀର୍ଣ୍ଣ ଯକ୍ଷ-ରାକ୍ଷସ ହେଲେ।

Verse 147

केशिनी दुहिता चैव नीला या श्रुद्रराक्षसी / आलंबेयेन जनिता नैकाः सुरसिकेन हि

କେଶିନୀର କନ୍ୟା ‘ନୀଳା’ ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ; ଏବଂ ଆଲମ୍ବେୟ ଦ୍ୱାରା, ତଥା ସୁରସିକ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 148

नैला इति समाख्याता दुर्जया घोरविक्रमाः / चरन्ति पृथिवीं कृत्स्नां तत्र ते देवलौकिकाः

ସେମାନେ ‘ନୈଲା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅଜେୟ ଓ ଘୋର ପରାକ୍ରମୀ। ସେମାନେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦେବଲୋକୀୟ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ।

Verse 149

बहुत्वाच्चैवसर्गस्य तेषां वक्तुं न शक्यते / तस्यास्त्वपि च नीलाया विकचा नाम राक्षसी

ସୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ ଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହି ନୈଲାଙ୍କର ‘ବିକଚା’ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

Verse 150

दुहिता सुताश्च विकया महा सत्त्वपराक्रमाः / विरूपकेन तस्यां वै नैरृतेन इह प्रजाः

ବିକଚାର କନ୍ୟା ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ମହାବଳ-ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ। ତାହାରେ ଏଠାରେ ‘ବିରୂପକ’ ନାମକ ନୈରୃତ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Verse 151

उत्पादिताः सुघोराश्च शृणु तास्त्वनुपूर्वशः / दंष्ट्राकराला विकृता महाकर्णा महोदराः

ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୋର ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; କ୍ରମକ୍ରମେ ଶୁଣ—ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଳ, ବିକୃତ, ମହାକର୍ଣ୍ଣ, ମହୋଦର।

Verse 152

हारका भीषकाश्चैव तथैव क्लामकाः परे / रेरवाकाः पिशाचाश्च वाहकास्त्रासकाः परे

ତଥା ହାରକ, ଭୀଷକ ଏବଂ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ କ୍ଲାମକ; ରେରବାକ ପିଶାଚ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବାହକ ଓ ତ୍ରାସକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 153

भूमिराक्षसका ह्येते मन्दाः परुपविक्रमाः / चरन्त्यदृष्टपूर्वास्तु नानाकारा ह्यनेकशः

ଏମାନେ ଭୂମିରାକ୍ଷସ; ବୁଦ୍ଧିରେ ମନ୍ଦ, କିନ୍ତୁ ପରାକ୍ରମରେ କଠୋର। ପୂର୍ବେ ଅଦୃଷ୍ଟ, ନାନା ଆକାରରେ, ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଚରନ୍ତି।

Verse 154

उत्कृष्टबलसत्त्वा ये तेषां वैखेचराः स्मृताः / लक्षमात्रेण चाकाशं स्वल्पात्स्वल्पं चरन्ति वै

ଯେମାନଙ୍କର ବଳ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେମାନେ ‘ବୈଖେଚର’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଲକ୍ଷମାତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ କରି ଚରନ୍ତି।

Verse 155

एतैर्व्याप्तमिदं विश्वं शतशो ऽथ सहस्रशः / भूमिराक्षसकैः सर्वैरनेकैः क्षुद्रराक्षसैः

ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶ୍ୱ ଶତଶଃ ସହସ୍ରଶଃ ବ୍ୟାପ୍ତ—ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭୂମିରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 156

नानाप्रकारैराक्रान्ता नाना देशाः समन्ततः / समासाभिहिताश्चैवह्यष्टौ राक्षसमातरः

ନାନା ପ୍ରକାରରେ ନାନା ଦେଶ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ। ଏବଂ ସଂକ୍ଷେପରେ ‘ରାକ୍ଷସମାତୃ’ ନାମକ ଆଠ (ଶ୍ରେଣୀ) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 157

अष्टौ विभागा ह्येषां हि व्याख्याता अनुपूर्वशः / भद्रका निकराः केचिदज्ञनिष्पत्तिहेतुकाः

ଏମାନଙ୍କର ଆଠ ବିଭାଗ କ୍ରମେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ‘ଭଦ୍ରକ’ ନାମକ ନିକର, ଅଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପତ୍ତିର ହେତୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 158

सहस्रशतसंख्याता मर्त्य लोकविचारिणः / पूतरा मातृसामान्यास्तथा भूतभयङ्कराः

ସେମାନେ ସହସ୍ର-ଶତ ସଂଖ୍ୟାରେ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ବିଚରନ୍ତି—ପୂତନା ଆଦି, ମାତୃସଦୃଶା, ଏବଂ ଭୂତଭୟଙ୍କରା।

Verse 159

बालानां मानुषे लोके ग्रहा मरणहेतुकाः / स्कन्दग्रहादयो हास्या आपकास्त्रासकादयः

ମାନବଲୋକରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଗ୍ରହମାନେ ମରଣହେତୁ—ସ୍କନ୍ଦଗ୍ରହ ଆଦି, ହାସ୍ୟ, ଆପକ, ତ୍ରାସକ ଆଦି।

Verse 160

कौमारास्ते तु विज्ञेया बालानां गृहवृत्तयः / स्कन्दग्रहविशेषाणां मायिकानां तथैव च

ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଗ୍ରହବୃତ୍ତିମାନେ ‘କୌମାର’ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସ୍କନ୍ଦଗ୍ରହର ବିଶେଷ ମାୟିକ ରୂପମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

Verse 161

पूतना नाम भूतानां ये च लोकविनायकाः / एवं गणसहस्राणि चरन्ति पृथिवीमिमाम्

ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ପୂତନା’ ନାମଧାରୀ ଏବଂ ‘ଲୋକବିନାୟକ’ ବୋଲି ପରିଚିତ—ଏପରି ଗଣସହସ୍ରମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିଚରନ୍ତି।

Verse 162

यक्षाः पुण्यजना नामपूर्णभद्राश्च ये स्मृताः / यक्षाणां राक्षसानां च पौलस्त्यागस्तयश्च ये

‘ପୁଣ୍ୟଜନ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯକ୍ଷମାନେ ଏବଂ ‘ପୂର୍ଣ୍ଣଭଦ୍ର’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ତଥା ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶଜ (ପୌଲସ୍ତ୍ୟାଗସ୍ତ୍ୟ) ଯେମାନେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 163

नैरृतानां च सर्वेषां राजभूदलकाधिपः / यक्षादृष्ट्या पिबन्तीह नॄणां मांसमसृग्वसे

ଅଳକାପୁରୀର ଅଧିପତି ସମସ୍ତ ନୈଋତମାନଙ୍କର ରାଜା ହେଲେ। ଯକ୍ଷମାନେ ଦୃଷ୍ଟି ମାତ୍ରକେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମାଂସ, ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ବି ପାନ କରନ୍ତି।

Verse 164

रक्षांस्यनुप्रवेशेन पिशाचैः परिपीडनैः / सर्वलक्षणसंपन्नाः समामैश्चापि दैवतैः

ରାକ୍ଷସମାନେ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏବଂ ପିଶାଚମାନେ ପୀଡ଼ା ଦେଇ କଷ୍ଟ ଦିଅନ୍ତି। ସେମାନେ ସର୍ବଲକ୍ଷଣ ସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ କ୍ରୂର ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଥାଆନ୍ତି।

Verse 165

भास्वरा बलवन्तश्च ईश्वराः कामरूपिणः / अनाभिभाव्या विक्रान्ताः सर्वलोकनमस्कृताः

ସେମାନେ ତେଜସ୍ୱୀ, ବଳବାନ, ଈଶ୍ୱରତୁଲ୍ୟ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣକାରୀ, ଅଜେୟ, ପରାକ୍ରମୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

Verse 166

सूक्ष्माश्चौजस्विनोमेध्या वरदा याज्ञिकाश्च वै / देवानां लक्षणं ह्येतदसुराणां तथैव च

ସେମାନେ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଓଜସ୍ୱୀ, ପବିତ୍ର, ବରଦାତା ଏବଂ ଯଜ୍ଞକାରୀ ଅଟନ୍ତି। ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅସୁରମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

Verse 167

हीना देवैस्त्रिभिः पादैर्गन्धर्वाप्सरसः स्मृताः / गन्धर्वेभ्यस्त्रिभिः पादैर्हीना गुह्यकराक्षसाः

ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପସରାମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାରୁ ତିନି ପାଦ ନ୍ୟୂନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଗୁହ୍ୟକ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଠାରୁ ତିନି ପାଦ ନ୍ୟୂନ ଅଟନ୍ତି।

Verse 168

ऐश्वर्यहीना रक्षोभ्यः पिशाचास्त्रिगुणां पुनः / एवन्धनेन रूपेण आयुषा च बलेन च

ଐଶ୍ୱର୍ୟହୀନ ପିଶାଚମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କଠାରୁ ପୁନଃ ତିନିଗୁଣ; ଧନ, ରୂପ, ଆୟୁ ଓ ବଳରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

Verse 169

धर्मैश्वर्येण बुद्ध्या च तपःश्रुतपराक्रमैः / देवासुरेभ्यो हीयन्ते त्रींस्त्रीन्पादान्परस्परम्

ଧର୍ମ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ, ବୁଦ୍ଧି, ତପ, ଶ୍ରୁତି ଓ ପରାକ୍ରମରେ ସେମାନେ ଦେବାସୁରମାନଙ୍କଠାରୁ ପରସ୍ପର ତିନି-ତିନି ପାଦ ହ୍ରାସ ପାଆନ୍ତି।

Verse 170

गन्धर्वाद्याः पिशाचान्ताश्चतस्रो देवयोनयः / अतः शृणुत भद्रं वः प्रजाः क्रोधवशान्वयाः

ଗନ୍ଧର୍ବାଦିରୁ ପିଶାଚାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଏହା ଦେବୟୋନିର ଚାରି ପ୍ରକାର; ତେଣୁ, ହେ କ୍ରୋଧବଶ ବଂଶଜ ପ୍ରଜାମାନେ, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶୁଣ।

Verse 171

क्रोधायाः कन्यका जज्ञे द्वादशैवात्मसंभवाः / ता भार्या पुलहस्यासन्नामतो मे निबोधत

କ୍ରୋଧାର ଆତ୍ମସମ୍ଭବ ଦ୍ୱାଦଶ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନେ ପୁଲହଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ—ତାଙ୍କ ନାମ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।

Verse 172

मृगी च मृगमन्दा च हरिभद्रा त्विरावती / भूता च कपिशा दंष्ट्रा ऋषा तिर्या तथैव च

ମୃଗୀ, ମୃଗମନ୍ଦା, ହରିଭଦ୍ରା, ଇରାବତୀ, ଭୂତା, କପିଶା, ଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ଋଷା, ତିର୍ୟା—ଏବଂ ଏହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ।

Verse 173

श्वेता च सरमा चैव सुरसा चेति विश्रुता / मृग्यास्तु हरिगाः पुत्रा मृगश्चान्ये शशास्तथा

ଶ୍ୱେତା, ସରମା ଓ ସୁରସା—ଏମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୃଗ୍ୟାର ପୁତ୍ର ହରିଗା; ଅନ୍ୟ ମୃଗ ଓ ଶଶ (ଖରଗୋଶ) ମଧ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 174

न्यङ्कवःशरभा ये च रुरवः पृषताश्च ये / ऋक्षाश्च मृगमन्दाया गवयाश्चापरे तथा

ନ୍ୟଙ୍କ, ଶରଭ, ରୁରୁ ଓ ପୃଷତ; ତଥା ଋକ୍ଷ, ମୃଗମନ୍ଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗବୟମାନେ ମଧ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 175

महिषोष्ट्रवराहश्च खड्गा गौरमुखास्तथा / हर्य्या स्तु हरयः पुत्रा गोलाङ्गूलास्तरक्षवः

ମହିଷ, ଉଷ୍ଟ୍ର, ବରାହ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଗୌରମୁଖ ମଧ୍ୟ ହେଲେ। ହର୍ୟାର ପୁତ୍ରମାନେ ‘ହରୟ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳ ଓ ତରକ୍ଷୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 176

वानराः किन्नराश्चैव मायुः किंपुरुषास्तथा / सिंहाव्याघ्राश्च नीलाश्चद्वीपिनः क्रोधिताधराः

ବାନର, କିନ୍ନର, ମାୟୂ ଓ କିମ୍ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ହେଲେ; ସିଂହ, ବ୍ୟାଘ୍ର, ନୀଳ ଓ ଦ୍ୱୀପିନ (ଚିତ୍ତାଦାର) କ୍ରୋଧିତ ଅଧରଯୁକ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 177

सर्पाश्चाजगरा ग्राहा मार्जारा मूषिकाः परे / मण्डूका नकुलाश्चैव वल्कका वनगोचराः

ସର୍ପ, ଅଜଗର, ଗ୍ରାହ; ତଥା ମାର୍ଜାର (ବିଲେଇ) ଓ ଅନ୍ୟ ମୂଷିକ (ଉଣ୍ଡା) ମଧ୍ୟ ହେଲେ। ମଣ୍ଡୂକ (ବେଙ୍ଗ), ନକୁଳ ଏବଂ ବନଗୋଚର ବଲ୍କକ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 178

हंसं तु प्रथमं जज्ञे पुलहस्य वरं शुभा / रणचन्द्रं शतमुखं दरीमुखमथापि च

ପ୍ରଥମେ ପୁଲହଙ୍କ ଶୁଭ ବରଦାନରୁ ‘ହଂସ’ ଜନ୍ମିଲା; ପରେ ରଣଚନ୍ଦ୍ର, ଶତମୁଖ ଓ ଦରୀମୁଖ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 179

हरितं हरिवर्माणं भीषणं शुभलक्षणम् / प्रथितं मथितं चैव हरिणं लाङ्गलिं तथा

ତାପରେ ହରିତ, ହରିବର୍ମା, ଭୀଷଣ (ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ), ଏବଂ ପ୍ରଥିତ, ମଥିତ, ହରିଣ ଓ ଲାଙ୍ଗଲୀ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 180

श्वेताया जज्ञिरे वीरा दश वानरपुङ्गवाः / ऊर्द्ध्वदृष्टिः कृताहारः सुव्रतो विनतो बुधः

ଶ୍ୱେତାଠାରୁ ଦଶଜଣ ବୀର ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମିଲେ—ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦୃଷ୍ଟି, କୃତାହାର, ସୁବ୍ରତ, ବିନତ ଓ ବୁଧ।

Verse 181

पारिजातः सुजातश्च हरिदासो गुणाकरः / क्षेममूर्तिश्च बलवान् राजानः सर्व एव ते

ପାରିଜାତ, ସୁଜାତ, ହରିଦାସ, ଗୁଣାକର, କ୍ଷେମମୂର୍ତ୍ତି ଓ ବଲବାନ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାଜା ଥିଲେ।

Verse 182

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च बलवन्तः सुदुःसहाः / अशक्याः समरेजेतुं देवदानवमानवैः

ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ ଓ ଅଦମ୍ୟ ଥିଲେ; ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମାନବ—କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜିତିପାରୁନଥିଲେ।

Verse 183

यक्षभूतपिशाचैश्च राक्षसैः सुभुजङ्गमैः / नाग्निशस्त्रविषैरन्यैर्मृत्युरेषां विधीयते

ଯକ୍ଷ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଭୟଙ୍କର ସର୍ପମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ଅଗ୍ନି, ଶସ୍ତ୍ର, ବିଷ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ—ମୃତ୍ୟୁ ହିଁ ବିଧିତ ହୁଏ।

Verse 184

असंगगतयः सर्वे पृथिव्यां व्योम्नि चैव हि / पाताले च जले वायौ ह्यविनाशिन एव ते

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅସଙ୍ଗ-ଗତିଶୀଳ; ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ପାତାଳ, ଜଳ ଓ ବାୟୁରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅବିନାଶୀ।

Verse 185

दशकोटिसहस्राणि दशार्बुदशतानि च / महापद्मसहस्राणि महापद्मशतानि च

ଦଶକୋଟିର ସହସ୍ର, ଦଶାର୍ବୁଦର ଶତ; ଏବଂ ମହାପଦ୍ମର ସହସ୍ର ଓ ମହାପଦ୍ମର ଶତ।

Verse 186

दशार्बुदानि कोटीनां सहस्राणां शतं शतम् / नियुतानां सहस्राणि निखर्वाणां तथै व च

କୋଟିମାନଙ୍କର ଦଶାର୍ବୁଦ; ସହସ୍ରମାନଙ୍କର ଶତ-ଶତ; ନିୟୁତମାନଙ୍କର ସହସ୍ର ଏବଂ ନିଖର୍ବମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

Verse 187

दशार्बुदानि कोटीनां षष्टिकोटिस्तथैव च / अर्बुदानां च लक्षं तु कोटीशतमथापरम्

କୋଟିମାନଙ୍କର ଦଶାର୍ବୁଦ ଏବଂ ସେହିପରି ଷଷ୍ଟିକୋଟି; ଅର୍ବୁଦମାନଙ୍କର ଏକ ଲକ୍ଷ, ଏବଂ ପୁନଃ ଅନ୍ୟ ଏକ କୋଟିଶତ।

Verse 188

दश पद्मानि चान्यानि महापद्मानि वै नव / संख्यातानि कुलीनानां वानराणां तरस्विनाम्

ଆଉ ଦଶ ପଦ୍ମ ଓ ନବ ମହାପଦ୍ମ—ଏହା କୁଳୀନ, ପରାକ୍ରମୀ ବାନରମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 189

सर्वे तेजस्विनः शूराः कामरूपा महा बलाः / दिव्याभरणवेषाश्च ब्रह्मण्याश्चाहितग्नयः

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତେଜସ୍ବୀ ଶୂର, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପଧାରୀ, ମହାବଳୀ; ଦିବ୍ୟ ଆଭରଣ-ବେଷଧାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ ଓ ଆହିତାଗ୍ନି ଥିଲେ।

Verse 190

यष्टारः सर्वयज्ञानां सहस्रशतदक्षिणाः / मुकुटैः कुण्डलैर्हारैः केयूरैः समलङ्कृताः

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଅନୁଷ୍ଠାତା, ସହସ୍ର-ଶତ ଦକ୍ଷିଣାରେ ସମୃଦ୍ଧ; ମୁକୁଟ, କୁଣ୍ଡଳ, ହାର ଓ କେୟୂରରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲେ।

Verse 191

वेदवेदाङ्गविद्वांसो नीतिशास्त्रविचक्षणाः / अस्त्राणां मोचने चापि तथा संहारकर्मणि

ସେମାନେ ବେଦ-ବେଦାଙ୍ଗରେ ବିଦ୍ୱାନ, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ; ଅସ୍ତ୍ର ମୋଚନ ଓ ପ୍ରୟୋଗରେ, ତଥା ସଂହାରକର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।

Verse 192

दिव्यमं त्रपुरस्कारा दिव्यमन्त्रपुरस्कृताः / समर्था बलिनः शूराः सर्वशस्त्रप्रहारिणः

ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ଚାଲୁଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ସଂସ୍କୃତ; ସମର୍ଥ, ବଳବାନ, ଶୂର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରହାରକାରୀ ଥିଲେ।

Verse 193

दिव्यरूपधराः सौम्या जरामरणवर्जिताः / कुलानां च सहस्राणि दश तेषां महात्मनाम्

ସେମାନେ ଦିବ୍ୟରୂପଧାରୀ, ସୌମ୍ୟ, ଜରା-ମରଣବର୍ଜିତ; ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର କୁଳ ଦଶ ସହସ୍ର।

Verse 194

चतुर्षु मेरुपार्श्वेषु हेमकूटे हिमाह्वये / नीले श्वेतनगे चैव निषधे गन्धमादने

ମେରୁର ଚାରି ପାର୍ଶ୍ୱରେ—ହେମକୂଟ, ହିମାହ୍ୱୟ (ହିମାଳୟ), ନୀଳ, ଶ୍ୱେତନଗ, ଏବଂ ନିଷଧ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନରେ।

Verse 195

द्वीपेषु सप्तसु तथा या गुहा ते च पर्वताः / निलयास्तेषु ते प्रोक्ता विश्वकर्मकृता स्वयम्

ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ସେହି ଗୁହା ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ନିଲୟ କୁହାଯାଇଛି—ସ୍ୱୟଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ।

Verse 196

पुरैश्च विविधाकारैः प्रकारैश्च विभूषिताः / सर्वर्तुरमणीयास्ते ह्युद्यानानि च सर्वशः

ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ପୁର ଓ ପ୍ରାକାରଦ୍ୱାରା ବିଭୂଷିତ; ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ରମଣୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି।

Verse 197

गृहभूमिषु शय्यासु पुष्पगन्धसुखोदिताः / आलेपनैश्च विविधैर्दिव्यभक्तिकृतैस्तथा

ଗୃହଭୂମି ଓ ଶୟ୍ୟାମାନଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପଗନ୍ଧଜନିତ ସୁଖ ବିରାଜେ; ଏବଂ ଭକ୍ତିଭାବରେ କୃତ ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଲେପନ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 198

सर्वरत्नसमाकीर्णा मानसीं सिद्धिमास्थिताः / वानरा वानरीभिस्ते दिव्याभरणभूषिताः

ସେଇ ବାନର ଓ ବାନରୀମାନେ ସର୍ବ ରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାନସିକ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ; ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ ଥିଲେ।

Verse 199

पिबन्तो मधु माध्वीकं सुधाभक्षानुमिश्रितम् / क्रियामयाः समुदिता दिवि देवगणा इव

ସେମାନେ ମଧୁ ଓ ମାଧ୍ୱୀକ ରସ ପିଉଥିଲେ, ଯାହା ସୁଧାଭକ୍ଷଣ ସମ ମିଶ୍ରିତ; କ୍ରିୟାମୟ ହୋଇ ସେମାନେ ଉଦିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଦିବି ଦେବଗଣ।

Verse 200

देवगन्धर्वमुख्यानां पुत्रास्ते वै सुखे रताः / धार्मिकाश्च वरोत्सिक्ता युद्धशैण्डा महाबलाः

ସେମାନେ ଦେବ ଓ ପ୍ରଧାନ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସୁଖରେ ରତ; ଧାର୍ମିକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠତାରେ ଉତ୍ସାହିତ, ଯୁଦ୍ଧନିପୁଣ ଓ ମହାବଳୀ ଥିଲେ।