Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 70
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
तौ कामरूपिणौ घोरौ नीरुजौ च स्वभावतः / रूपा नुरूपैराचारैः प्रचरन्तौ प्रबाधकौ
Transliteration
tau kāmarūpiṇau ghorau nīrujau ca svabhāvataḥ / rūpā nurūpairācāraiḥ pracarantau prabādhakau
Translation
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ କାମରୂପୀ, ଘୋର ଓ ସ୍ୱଭାବତଃ ନୀରୋଗ ଥିଲେ। ନିଜ ନିଜ ରୂପାନୁରୂପ ଆଚରଣରେ ଘୁରି ଘୁରି ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିଲେ।
Word by Word
तौthose two
तौ:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Dual
कामरूपिणौable to assume forms at will
कामरूपिणौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootकाम + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'कामेन रूपं (येषां/यथा इच्छया रूपं धारयन्ति)'; Masculine, Nominative, Dual; adjective of 'तौ'
घोरौfearsome
घोरौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Dual
नीरुजौfree from sickness/pain
नीरुजौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिर् + रुज (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: 'निर्रुज' = without illness/pain; Masculine, Nominative, Dual
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conj.)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
हेतु/निमित्त (Hetu/Cause, adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
FormAblative used adverbially (पञ्चमी-अर्थे अव्ययीभाववत् प्रयोग): 'स्वभावतः' = by nature
रूपान्forms
रूपान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural
अनुरूपैःsuitable, corresponding
अनुरूपैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootअनुरूप (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; adjective of 'आचारैः'
आचारैःby (their) conduct/behaviors
आचारैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootआचार (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
प्रचरन्तौmoving about, acting
प्रचरन्तौ:
क्रिया (Kriyā/Verbal predicate)
TypeVerb
Rootप्र + चर् (धातु) → प्रचरत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), Masculine, Nominative, Dual; used predicatively with 'तौ' (acting/moving about)
प्रबाधकौharassers, oppressors
प्रबाधकौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootप्र + बाधक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Dual; agent-noun adjective of 'तौ'