Varaha Purana - Adhyaya 138
Varaha PuranaAdhyaya 138104 Shlokas

Adhyaya 138: The Episode of the Khañjarīṭa Bird (and the Saukarava Tīrtha’s Merit)

Khañjarīṭopākhyānam

Tīrtha-māhātmya (Pilgrimage-Ethics) and Ritual-Instruction framed as ecological-terrestrial ethics

ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ပෘထဝီ (ကမ္ဘာမြေ) သည် ဝရာဟာထံမှ စောကရဝ က్షೇತ್ರ၏ အာနုဘော်ကို မေးမြန်းသည်—အကာမမృတ்யု (မလိုလားဘဲ သေဆုံးခြင်း) ဖြစ်သော်လည်း လူဘဝပြန်လည်ရနိုင်ပုံနှင့် ဘက္တိအနုပညာများ (သီချင်းဆို၊ တူရိယာတီး၊ အက)၊ ညအိပ်မပျော်ဘဲ စောင့်နေသည့် ဝတ်တရား၊ ဒါန (အစာ၊ ရေ၊ နွား) တို့၏ အကျိုး၊ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းရေး၊ လိမ်းပတ်ခြင်း၊ အနံ့သာ၊ ပန်း၊ သုပ်၊ မီးအိမ်၊ နైవေဒျ အလှူအတန်းတို့၏ အကျိုးကိုပါ။ ဝရာဟာသည် ခঞ္ဇရီဋ ပျံငှက်ဇာတ်လမ်းဖြင့် ဖြေကြားသည်—အစာမကြေ၍ သေဆုံးသည့် ပျံငှက်ကို အာဒိတျ/သူရျ-တီရ္ထ၌ ဂင်္ဂါမြစ်ထဲ ပစ်ချရာမှ၊ ချမ်းသာသော ဝိုင်ရှျယ မိသားစုတွင် ဝိષ્ણုဘက္တိအဖြစ် ပြန်မွေးဖွားလာသည်။ ကလေးသည် စောကရဝသို့ ဘုရားဖူးခရီးကို တိုက်တွန်းပြီး သံသရာ၏ မတည်မြဲမှု (ဘဝများစွာတွင် မိဘ/သားသမီး များစွာ) ကို ရှင်းပြသည်။ မိသားစုသည် စောကရဝသို့ ရောက်ကာ အထူးသဖြင့် နွားဒါန အပါအဝင် ဒါနကြီးများ ပြုလုပ်ပြီး မိမိနှစ်သက်သည့် ဒွာဒသီ အနီးတွင် ဝတ်-အနုဋ္ဌာန်များ ဆောင်ရွက်သည်; က్షेत्र-ပရဘော်ကြောင့် မောက္ခနှင့် ရွှေတဒွီပ (Śvetadvīpa) ကို ရရှိကာ သီလရှိသော ပေးကမ်းမှု၊ စည်းကမ်းတကျ စာဓနာနှင့် ကမ္ဘာမြေကို အခြေခံသည့် သန့်ရှင်းမြေဗေဒ၏ မော်ဒယ်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

Saukarava-kṣetra-māhātmya (sacred-place efficacy tied to ethical conduct)Akāmamṛtyu and jātī-parivartana (unintended death and rebirth/transition of birth-status)Dāna (go-dāna, anna-dāna, jala-dāna) and ritual service (mārjana, lepana, dhūpa-dīpa-naivedya)Bhakti expressed through arts (gāna, vādya, nṛtya) and disciplined wakefulnessSaṃsāra-vicāra (reflection on impermanence of kinship across births)Śvetadvīpa as soteriological destination (liberation imagery in Purāṇic geography)

Shlokas in Adhyaya 138

Verse 1

अथ खंजरिटोपाख्यानम् ॥ सूत उवाच ॥ एतत्पुण्यतमं श्रुत्वा रम्ये सौकरवे तदा ॥ गुणस्तवं च माहात्म्यं जात्यानां परिवर्तनम्

ယခု ‘ခံဇရီဋ’ အုပ်ချာန် (ဇာတ်ကြောင်း) ဖြစ်သည်။ စူတက ပြောသည်—အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်သော ဤကထာကို သာယာလှပသော စောကရဝ၌ ကြားနာပြီးနောက်၊ ဂုဏ်တော်ချီးမွမ်းခြင်း၊ မဟာတ္တမ (မဟာဂုဏ်) နှင့် ဇာတိ (jāti) များ၏ ပြောင်းလဲခြင်းကိုလည်း ကြားနာခဲ့ကြသည်။

Verse 2

इति खञ्जरीटोपाख्यानं समाप्तम्।

ဤသို့ဖြင့် “ခန်ဇရီဋ အုပာချာန” ဟူသော ပုံပြင်အပိုင်းသည် ပြီးဆုံးလေ၏။

Verse 3

ततः कमलपत्राक्षी सर्वधर्मविदां वरा ॥ विस्मयं परमं गत्वा निर्वृत्तेनान्तरात्मना।

ထို့နောက် ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိသော မိန်းမသည် ဓမ္မအားလုံးကို သိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ အလွန်အံ့ဩခြင်းသို့ ရောက်ကာ အတွင်းအတ္တ၌ ငြိမ်းချမ်းသွား၏။

Verse 4

पुनः पप्रच्छ तं देवं विस्मयाविष्टमानसा ॥ अहो तीर्थस्य माहात्म्यं क्षेत्रे सौकरवे तव।

ထပ်မံ၍ အံ့ဩမှုဖြင့် စိတ်ပြည့်နေသဖြင့် နတ်ဘုရားအား မေးလေ၏— “အဟို! သင်၏ ဆောက်ကာရဝ က్షೇತ್ರ၌ ဤတီရ္ထ၏ မဟာတ్మျာ မည်မျှ ကြီးမြတ်သနည်း”

Verse 5

अकामान्म्रियमाणस्य मानुषत्वमजायत ॥ किं वान्यद्वृत्तमाख्याहि क्षेत्रे सौकरवेऽमले।

“ဆန္ဒမရှိဘဲ သေဆုံးသူအတွက်တောင် လူ့ဘဝမွေးဖွားခြင်း ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့ပြင် အခြားမည်သည့်ဖြစ်ရပ် ရှိသနည်း—ပြောပြပါ—သန့်ရှင်းသော ဆောက်ကာရဝ က్షೇತ್ರ၌”

Verse 6

नृत्यतः कि भवेत्पुण्यं जाग्रतो वा फलं नु किम् ॥ गोदातुरन्नदातुर्वा जलदातुस्तु किं फलम्।

“ကခုန်သူ၌ မည်သည့်ကုသိုလ် ပေါ်ထွန်းသနည်း။ သတိဖြင့် မအိပ်ဘဲ နိုးနေသူ၌ အကျိုးဖလ မည်သို့ရှိသနည်း။ နွားလှူသူ၊ အစာလှူသူ၊ ရေလှူသူတို့၏ အကျိုးဖလကား မည်သို့နည်း”

Verse 7

सम्मार्जने लेपने वा गन्धपुष्पादिदानतः ॥ धूपदीपादिनैवेद्यैः किं फलं समुदीरितम्।

တံမြက်လှည်း၍ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခြင်းနှင့် လိမ်းပတ်ပြုပြင်ခြင်းကဲ့သို့သော စေဝါမှ၊ သို့မဟုတ် အနံ့သာ၊ ပန်းနှင့် အလားတူအရာများကို လှူဒါန်းခြင်းမှ၊ ထို့ပြင် မီးခိုး (ဓూప)၊ မီးတိုင် (ဒီပ)၊ နိုင်ဝေဒျ (အစားအစာပူဇော်) စသည့် ပူဇော်သက္ကာများမှ—ဤတို့၏ အကျိုးပုဏ္ဏာကို မည်သို့ ကြေညာထားသနည်း?

Verse 8

अन्येन कर्मणा चैव जपयज्ञादिना अथवा ॥ कां गतिं प्रतिपद्यन्ते ये शुद्धमनसो जनाः।

ထို့ပြင် အခြားသော ကုသိုလ်ကမ္မများဖြင့်လည်း—ဇပ (မန္တရားပြန်ဆိုခြင်း) နှင့် ယဇ္ဉ (ယဇ္ဉပူဇော်) စသဖြင့်၊ သို့မဟုတ် အခြားနည်းလမ်းဖြင့်—စိတ်သန့်ရှင်းသူတို့သည် မည်သည့် ဂတိ (သွားရာလမ်း/အဆုံးသတ်) ကို ရောက်ကြသနည်း?

Verse 9

शृण्वन्त्या मे महज्जातं चित्ते कौतूहलं परम् ॥ गायमानस्य किं पुण्यं वाद्यमानस्य किं फलम्।

နားထောင်နေစဉ် ကျွန်ုပ်၏စိတ်ထဲတွင် ကြီးမား၍ အမြင့်မြတ်သော စူးစမ်းလိုစိတ် ပေါ်ပေါက်လာသည်—သီချင်းဆိုသူ၏ ပုဏ္ဏာသည် အဘယ်နည်း၊ တူရိယာတီးသူ၏ အကျိုးफलသည် အဘယ်နည်း?

Verse 10

तव भक्तसुखार्याय तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ ततो मह्या वचः श्रुत्वा सर्वदेवमयो हरिः।

သင်၏ ဘက္တများ၏ ချမ်းသာကောင်းကျိုးအတွက်၊ အာရျာတော်၊ ဤအကြောင်းကို မိန့်ကြားရှင်းလင်းရန် သင်သည် သင့်လျော်ပါသည်။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်၏စကားကို ကြားပြီး၊ ဒေဝတားအားလုံး၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော ဟရီသည် (ပြန်လည်မိန့်တော်မူ၏)။

Verse 11

सर्वं ते कथयिष्यामि पुण्यकर्म सुखावहम् ॥ तस्मिन्सौकरवे पक्षी खञ्जरीटस्तु कीटकान्।

ကျွန်ုပ်သည် သင့်အား အားလုံးကို ပြောပြမည်—ချမ်းသာကောင်းကျိုးကို ဆောင်ကြဉ်းသော ပုဏ္ဏကမ္မများကို။ ထို ဆောက်ကာရဝ ဒေသ၌ ခঞ္ဇရီဋ ဟုခေါ်သော ငှက်တစ်ကောင်သည် (အဲဒီမှာ) ပိုးမွှားများနှင့် ပတ်သက်၍ (… )။

Verse 12

बहून् भुक्त्वा हि वसुधे अजीर्णभृशपीडितः ॥ मरणं समनुप्राप्तः पतितः स्वेन कर्मणा

အို ဝသုဓာ၊ အစာကို များစွာစားသုံးပြီးနောက် အစာမကြေဒဏ်ကြောင့် ပြင်းထန်စွာနာကျင်ပင်ပန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် မိမိ၏ကမ္မကြောင့် ထိုအခြေအနေသို့ကျရောက်ကာ သေဆုံးသွား하였다။

Verse 13

सम्प्राप्तास्तत्र वै बालाः क्रीडन्तस्तं मृतं खगम् ॥ ग्रहीष्याम इति प्रोच्य धावन्तस्तत्र तत्र ह

အဲဒီနေရာမှာ ကစားရင်း ကလေးတချို့ ရောက်လာကြသည်။ သေပြီးသား ငှက်ကိုမြင်တော့ “ငါတို့ ဖမ်းမယ်” ဟုဆိုကာ ဒီဘက်ဟိုဘက် ပြေးလွှားကြသည်။

Verse 14

ममायं वै ममायं वै जिघृक्षन्तः परस्परम् ॥ सङ्घर्षात्कलहं चक्रुर्भृशं क्रीडनकोत्सुकाः

“ဒါ ငါ့ဟာ—ဒါ ငါ့ဟာ” ဟုဆိုကာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် လုယူရန် ကြိုးစားကြသည်။ အပြန်အလှန် တိုက်တွန်းထိခိုက်မှုကြောင့် အငြင်းပွားကာ ကစားချင်စိတ်ပြင်းထန်လှသည်။

Verse 15

तत एको गृहीत्वैनं गङ्गाम्भसि समाक्षिपत् ॥ युष्माकमेव भवतु नानेनास्मत्प्रयोजनम्

ထို့နောက် သူတို့ထဲမှ တစ်ယောက်က အဲဒါကိုယူပြီး ဂင်္ဂါမြစ်ရေထဲသို့ ပစ်ချကာ “မင်းတို့အားလုံးပဲ ယူကြပါစေ၊ ငါတို့အတွက်တော့ မလိုအပ်ဘူး” ဟုဆိုသည်။

Verse 16

एवं स खञ्जरीटो हि गङ्गातोयात्ततस्तदा ॥ आदित्यतीर्थसंक्लिन्नशरीरः स वसुन्‍धरे

ဤသို့ဖြင့် ထို ခဉ္ဇရီဋ ငှက်သည် ထိုအချိန်တည်းက ဂင်္ဂါရေကို ထိတွေ့ခဲ့ပြီး၊ အာဒိတျ-တီရ္ထ၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာစိုစွတ်သွားသည်—အို ဝသုန္ဓရာ၊ ကഥာသည် ထို့နောက် ဆက်လက်တိုးတက်သွားသည်။

Verse 17

वैश्यस्य तु गृहे जातो ह्यनेकक्रतুযाजिनः ॥ धनरत्नसमृद्धे तु रूपवान् गुणवान् शुचिः

သူသည် ယဇ္ဉများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော ဝိုင်ရှျ (vaiśya) ၏ အိမ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငွေကြေးနှင့် ရတနာများ ပေါများသော အိမ်ထောင်တွင် သူသည် ရုပ်ရည်လှပ၍ သီလဂုဏ်ရှိကာ သန့်ရှင်းသူ ဖြစ်하였다။

Verse 18

विबुद्धश्च पवित्रश्च मद्भक्तश्च वसुन्धरे ॥ जातस्य तस्य वर्षाणि जग्मुर्द्वादश सुव्रते

အို ဝသုန္ဓရာ၊ သူသည် ဉာဏ်ပညာရှိ၍ သန့်ရှင်းကာ ငါ၏ ဘက္တ (bhakta) ဖြစ်သည်။ အို သုဝရတေ၊ ထိုသို့ မွေးဖွားသူအတွက် နှစ်တစ်ဆယ်နှစ်နှစ် ကာလ လွန်သွား하였다။

Verse 19

कदाचिदुपविष्टौ तौ दृष्ट्वा बालो गुणान्वितः ॥ मातरं पितरं चोभौ हर्षेण महतान्वितौ

တစ်ခါတစ်ရံ သူတို့နှစ်ဦး ထိုင်နေသည်ကို မြင်၍၊ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသော ကလေးသည် မိခင်နှင့် ဖခင် နှစ်ဦးစလုံးကို မဟာဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ကြည့်ရှု하였다။

Verse 20

न चाहं वारणीयो वै पित्रा मात्रा कथंचन ॥ सत्यं शपामि गुरुणा यथा ननु कृतं भवेत्

ထို့ပြင် ငါကို ဖခင် သို့မဟုတ် မိခင်က မည်သို့မျှ တားဆီး၍ မရ။ ငါသည် အမှန်တရားကို သစ္စာပြု၍၊ ဆရာကို သက်သေထားကာ၊ ထိုအမှုသည် အမှန်တကယ် ပြုလုပ်မည်ဟု ကတိပြုသည်။

Verse 21

पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा दम्पती तौ मुदान्वितौ ॥ ऊचतुस् तं प्रियं वाक्यं बालं कमललोचनम्

သား၏ စကားကို ကြားသော် ထိုဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်하였다။ သူတို့သည် ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသော ကလေးအား ချစ်ခင်မေတ္တာပြည့်သော စကားလုံးများကို ပြော하였다။

Verse 22

यद्यत्त्वं वक्ष्यसे वत्स यद्यत्ते हृदि वर्तते ॥ सर्वं तत्तत्करिष्यावो विस्रब्धं वद साम्प्रतम् ॥

ချစ်သားရေ၊ မင်းပြောမည့်အရာအားလုံးနှင့် မင်းနှလုံးထဲတွင်ရှိသမျှကို—ငါတို့အားလုံး ပြုလုပ်ပေးမည်။ ထို့ကြောင့် ယခု မကြောက်မရွံ့ ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ပြောလေ။

Verse 23

त्रिंशत्सहस्रं गावो हि सर्वाश्च शुभदोहनाḥ ॥ यद्यत्र रोचते पुत्र देहि त्वमविचारितम् ॥

အမှန်တကယ် နွားသုံးသောင်းရှိပြီး အားလုံးက မင်္ဂလာရှိသော နို့ကို ထုတ်ပေးကြသည်။ ချစ်သားရေ၊ ဤကိစ္စတွင် မင်းနှစ်သက်သမျှကို မဆိုင်းမတွေး ပေးလေ။

Verse 24

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि आवयोः पुत्र कारणात् ॥ वाणिज्यं नः स्मृतं कर्म तत्ते पुत्र यदीप्सितम् ॥

ချစ်သားရေ၊ ငါတို့နှစ်ဦးအကျိုးအတွက် နောက်တစ်ချက်ကို ထပ်ပြောမည်။ ကုန်သွယ်ရေးကို ငါတို့၏ အလုပ်အကိုင်ဟု မှတ်သားထားကြသည်—အကယ်၍ မင်းလိုလားသည့်အရာက ထိုအရာဖြစ်လျှင်။

Verse 25

तत्कुरुष्व यथान्यायं मित्रेभ्यो दीयतां धनम् ॥ धनधान्यानि रत्नानि देहि पुत्र अवारितः ॥

သင့်လျော်သော တရားနည်းအတိုင်း ပြုလုပ်လေ; မိတ်ဆွေများအား ငွေကြေးကို ပေးစေ။ ချစ်သားရေ၊ ဥစ္စာဓန၊ စပါးသီးနှံနှင့် ရတနာတို့ကို မတားမဆီး ပေးလေ။

Verse 26

कन्या वै रमणीयाश्च सजातीयाः कुलोद्भवाः ॥ आनयिष्याव भद्रं ते उद्वाहेन क्रमेण ते ॥

လှပသော သမီးကညာများ—တူညီသော အမျိုးအနွယ်မှ၊ ကောင်းမြတ်သော မျိုးရိုးက မွေးဖွားသူများကို—မင်းအတွက် သတို့သမီးအဖြစ် ငါတို့ ခေါ်ဆောင်လာမည်။ မင်းအပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ; အစဉ်အလာအတိုင်း မင်္ဂလာပွဲကို စီစဉ်ပေးမည်။

Verse 27

यदीच्छसि पुनश्चान्यद्यज्ञैर्यष्टुं सुपुत्रक ॥ विधिना पूर्वदृष्टेन वैश्याः येन यजन्ति च ॥

အို သားကောင်းရေ၊ သင်သည် ထပ်မံ အခြားအရာကို ဆန္ဒရှိပါက၊ ယခင်က သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ယဇ္ဍနာများဖြင့် ယဇ္ဍနာပြုလုပ်ပါ။ ထိုနည်းလမ်းဖြင့်ပင် ဝိုင်ရှျယတို့လည်း ပူဇော်ကြသည်။

Verse 28

अष्टौ सम्पूर्णधुर्याणां हलानां तावतां शतम् ॥ वैश्यकर्म समादाय किं पुनः प्राप्तुमिच्छसि ॥

အပြည့်အဝ တပ်ဆင်ထားသော လယ်ထွန်အဖွဲ့ ရှစ်ဖွဲ့နှင့် ထိုမျိုးအလယ်ထွန် တစ်ရာ—ဝိုင်ရှျယအလုပ်ကို လက်ခံယူပြီးနောက် သင်သည် ထပ်မံ ဘာကို ရယူလိုသနည်း။

Verse 29

पितृमातृ वचः श्रुत्वा स बालो धर्मसंयुतः ॥ चरणावुपसंगृह्य पितरौ पुनरब्रवीत् ॥

အဖေမိခင်၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဓမ္မနှင့်ပြည့်စုံသော ထိုကလေးသည် လေးစားစွာ သူတို့၏ ခြေတော်ကို ကိုင်ကာ ထပ်မံ မိဘတို့အား ပြောကြား하였다။

Verse 30

गोप्रदाने न मे कार्यं मित्रं वापि न चिन्तितम् ॥ कन्यालाभे न चेच्छास्ति न च यज्ञफले तथा ॥

ကျွန်ုပ်အတွက် နွားလှူဒါန်းခြင်း (ဂိုဒာန) မလိုအပ်ပါ၊ ထိုသို့သော မိတ်ဆွေများကိုလည်း မရှာဖွေခဲ့ပါ။ သတို့သမီးရရှိလိုသော ဆန္ဒမရှိသကဲ့သို့ ယဇ္ဍနာ၏ အကျိုးफलကိုလည်း မလိုလားပါ။

Verse 31

नाहं वाणिज्यमिच्छामि कृषिगोरक्षमेव च ॥ न च सर्वातिथित्वं वा मम चित्ते प्रसज्जति ॥

ကျွန်ုပ်သည် ကုန်သွယ်ရေးကို မလိုချင်ပါ၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းနှင့် နွားကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းကိုလည်း မလိုချင်ပါ။ ထို့ပြင် အားလုံးကို ဧည့်ခံပူဇော်ရသော တာဝန်သည်လည်း ကျွန်ုပ်၏ စိတ်တွင် မကပ်ငြိပါ။

Verse 32

एकं मे परमं चिन्त्यं यन्ममेच्छा तपोधृतौ ॥ चिन्ता नारायणक्षेत्रं गाढं सौकरवं प्रति ॥

ငါ့စိတ်ထဲတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အတွေးတစ်ခုရှိသည်။ တပဿာ၏ သတ္တိတည်ကြည်မှုအတွင်း ငါ့တွင် ဆန္ဒတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ငါ၏စိတ်က နာရာယဏ၏ သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರကို အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ စိုက်ထူကာ စောကာရဝသို့ မျက်နှာမူထား၏။

Verse 33

अथ द्वादश वर्षाणि तव जातस्य पुत्रक ॥ किमिदं चिन्तितं वत्स त्वया नारायणाश्रयम् ॥

ကလေးရေ၊ သင်မွေးဖွားပြီးကတည်းက အခုမှ ဆယ့်နှစ်နှစ်ပဲ ကျော်သေးတယ်။ ချစ်သောသားရေ၊ နာရာယဏကို အားကိုးရာယူပြီး သင်က ဘာကို ဒီလို ဆုံးဖြတ်စဉ်းစားထားတာလဲ။

Verse 34

चिन्तयिष्यति भद्रं ते यदा तत्प्राप्नुया वयः ॥ अद्यापि भोजनं गृह्य धावमानास्मि पृष्ठतः ॥

သင့်အတွက် ကောင်းကျိုးရှိပါစေ။ သင် အဲဒီအသက်အရွယ်ကို ရောက်လာတဲ့အခါ ဒီအကြောင်းကို ပြန်စဉ်းစားလိမ့်မယ်။ အခုတောင် ငါက သင့်အတွက် အစာယူပြီး သင့်နောက်ကနေ ပြေးလိုက်နေတယ်။

Verse 35

किमिदं चिन्तितं वत्स गमने सौकरं प्रति ॥ अद्यापि मत्स्तनौ धन्यौ प्रसृतौ हि दिवानिशम् ॥

ချစ်သောသားရေ၊ စောကာရသို့ သွားမယ်ဆိုတဲ့ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်က ဘာလဲ။ အခုတောင် ငါ့ရဲ့ ကောင်းချီးရသော နို့သားတွေက နေ့ညမပြတ် စီးဆင်းနေဆဲပဲ (သင့်အတွက်)။

Verse 36

ततः पुत्रवचः श्रुत्वा मम कर्मपरायणौ ॥ करुणं परिदेवन्तौ रुदन्तौ तावुभौ तथा ॥

ထို့နောက် သား၏စကားကို ကြားပြီးနောက် တာဝန်ကို အလေးထားသူ အဲဒီနှစ်ဦးသည် သနားဖွယ် ငိုကြွေးလျက် ထိုနည်းတူပင် မျက်ရည်ကျခဲ့ကြသည်။

Verse 37

पुत्र त्वत्स्पर्शनाशायाः किमेतच्चिन्तितं त्वया ॥ रात्रौ सुप्तोऽसि वत्स त्वं शय्यासु परिवर्तितः ॥

သားရေ၊ သားကို ထိတွေ့ရမည့် မျှော်လင့်ချက်နဲ့ မိခင်က အသက်ရှင်နေတယ်—မင်းဘာကြောင့် ဒီလို စိတ်ကူးထားတာလဲ? ညမှာ ချစ်သားရေ မင်းအိပ်ပြီး အိပ်ရာပေါ်မှာ လှည့်လည်ပြောင်းလဲနေတတ်တယ်။

Verse 38

अपराधो न विद्येत पुत्र क्षेत्रगृहेष्वपि ॥ न वा स्वजनभृत्याद्यैः परुषं ते प्रभाषितम् ॥

သားရေ၊ လယ်ကွင်းမှာဖြစ်စေ အိမ်ထောင်ရေးအတွင်းဖြစ်စေ အပြစ်မတွေ့ရဘူး; မင်းရဲ့ ဆွေမျိုး၊ အစေခံတို့ကလည်း မင်းကို ကြမ်းတမ်းတဲ့စကား မပြောခဲ့ကြဘူး။

Verse 39

रुष्टेन वापि भीषायै गृह्यते चैव यष्टिका ॥ पुत्रहर्तुं न पश्येहं तव निर्वेदकारणम् ॥

ဒေါသဖြစ်လို့ဖြစ်စေ ကြောက်အောင်လုပ်ဖို့ဖြစ်စေ တုတ်ကို ကိုင်ယူတတ်ကြပေမယ့်၊ သားရေ ဒီမှာ မင်းရဲ့ ဝိရာဂ (လောကကင်းခြင်း) သို့မဟုတ် စိတ်ညစ်ညူးမှုရဲ့ အကြောင်းရင်းကို မိခင်မမြင်ဘူး။

Verse 40

इति मातुर्वचः श्रुत्वा स वैश्यकुलनन्दनः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं जननीं संशितव्रतः ॥

ဒီလို မိခင်ရဲ့စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဝိုင်ရှျယ မျိုးရိုး၏ ဂုဏ်တော်—ဝတ်သစ္စာ၌ တည်ကြည်သူ—သည် မိခင်ကို ချိုမြိန်သောစကားဖြင့် ပြောဆို하였다။

Verse 41

उषितोऽस्मि तदङ्गेषु गर्भस्थः कुक्षिसंभवः ॥ क्रीडतोऽस्मि यथान्यायं तवोत्सङ्गे यशस्विनि ॥

ကျွန်ုပ်သည် မိခင်၏ ကိုယ်အင်္ဂါများအတွင်း နေထိုင်ခဲ့သည်—ဂರ್ಭအတွင်းတည်ရှိ၍ ဝမ်းမှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်သည်။ ဂုဏ်သရေရှိသော မိခင်ရေ၊ သင့်ရင်ခွင်ပေါ်တွင် သင့်တော်သလို ကစားခဲ့သည်။

Verse 42

स्तनौ ह्येतौ मया पीतौ ललितेन विजृम्भितौ ॥ अङ्गं तव समारुह्य पांसुभिर्गुण्ठिता तनुः

ဤနို့နှစ်ဖက်ကို အမှန်တကယ် ငါသောက်ခဲ့၏; လီလာကစားသဘောဖြင့် ငါကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးခဲ့၏။ သင်၏ကိုယ်ပေါ်သို့ တက်လျက် ငါ၏ကိုယ်အင်္ဂါများသည် ဖုန်မှုန့်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွား၏။

Verse 43

अम्ब त्वं मयि कारुण्यं कुरुष्व खलु शोचितम् ॥ मुञ्च पुत्रकृतं शोकं त्यज मातरनिन्दिते

အမေ၊ ငါ့အပေါ် ကရုဏာပြုပါ; ဤဝမ်းနည်းမှုသည် အမှန်တကယ် ငိုကြွေးရမည့်အရာဖြစ်၏။ သားကြောင့် ဖြစ်သော စိုးရိမ်ဝမ်းနည်းမှုကို လွှတ်ချပါ၊ အပြစ်မရှိသော မိခင်တော်။

Verse 44

आयान्ति च पुनर्यान्ति गता गच्छन्ति चापरे ॥ दृश्यते च पुनर्नष्टो न दृश्येत पुनः क्वचित्

အချို့သည် လာပြီးနောက် ပြန်သွားကြ၏; အချို့သည် သွားပြီးနောက် အခြားနေရာသို့ ဆက်သွားကြ၏။ ပျောက်ကွယ်သွားသူသည် တစ်ခါတစ်ရံ ပြန်မြင်ရနိုင်သော်လည်း—တစ်ခါတစ်ရံ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ထပ်မံမမြင်ရနိုင်။

Verse 45

कुतो जातः क्व सम्बद्धः कस्य माता पिताथवा ॥ इमां योनिमनुप्राप्तो घोरे संसारसागरे

ဘယ်ကနေ မွေးဖွားလာသနည်း၊ ဘယ်နေရာနှင့် ဆက်နွယ်သနည်း၊ မိခင် သို့မဟုတ် ဖခင်သည် မည်သူ၏နည်း။ ဤယောနီသို့ ရောက်လာပြီးနောက် သတ္တဝါသည် ကြောက်မက်ဖွယ် သံသရာပင်လယ်၌ လှိုင်းထဲသို့ မျောပါသွား၏။

Verse 46

मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ॥ जन्मजन्मनि वर्तन्ते कस्य ते कस्य वा वयम्

မွေးဖွားမှုတိုင်းတွင် မိခင်ဖခင် ထောင်ချီရှိပြီး သားသမီးနှင့် ဇနီး/ခင်ပွန်း ရာချီရှိတတ်၏။ ထိုသူတို့သည် မည်သူ၏နည်း—နှင့် ငါတို့သည် အမှန်တကယ် မည်သူ၏နည်း။

Verse 47

अहो बत महद्गुह्यं किमेतत्तात कथ्यताम् ॥ एतद्वचनमाकर्ण्य स वैश्यकुलबालकः

“အဟို! ဤသည်မှာ အလွန်ကြီးမားသော လျှို့ဝှက်အရာတစ်ရပ်ပင်—သားရေ၊ ဤအရာသည် ဘာနည်း? ရှင်းလင်းပြောကြားပါ။” ဤစကားကို ကြားသော် ဝိုင်ရှျယ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော ထိုကလေး…

Verse 48

उवाच मधुरं वाक्यं जननीं पितरं तथा ॥ यदि श्रुतेन वः कार्यं गुह्यस्य परिनिश्चयात्

သူသည် မိခင်နှင့် ဖခင်ထံသို့ ချိုမြိန်သောစကားဖြင့် ပြော하였다—“သင်တို့သည် ကြားနာခြင်းအားဖြင့် ဤလျှို့ဝှက်အရာ၏ အတည်ပြုသတ်မှတ်ချက်ကို သိလိုအပ်ပါက…”

Verse 49

तत्पृच्छ्यतां भवद्भ्यां हि गुह्यं सौकरवं प्रति ॥ तत्राहं कथयिष्यामि स्वस्य गुह्यं महौजसम्

“ထို့ကြောင့် သင်တို့နှစ်ဦးသည် ‘ဆောက်ကရဝ’ နှင့် ဆိုင်သော လျှို့ဝှက်အကြောင်းကို မေးမြန်းကြလော့; ထိုနေရာ၌ ငါသည် ငါ့၏ အလွန်တန်ခိုးရှိသော လျှို့ဝှက်ကို ရှင်းပြမည်။”

Verse 50

सूर्यतीर्थं समासाद्य यत्तात परिपृच्छसि ॥ बाढमित्येव पुत्रं तौ दम्पती प्रोचतुश्च तम्

“သားရေ၊ ‘စူရျတီရ္ထ’ သို့ ရောက်ပြီးနောက် သင်မေးလိုသမျှကို မေးလော့။” ထိုဇနီးမောင်နှံသည် သားအား “ကောင်းပြီ” ဟုဆိုကာ ထိုသို့ ပြောကြား하였다။

Verse 51

गमने कृतसंकल्पौ ततः सौकरवं प्रति ॥ सर्वद्रव्यसमायुक्तौ गतौ सौकरवं प्रति

ခရီးထွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာပြီးနောက် သူတို့သည် ‘ဆောက်ကရဝ’ သို့ ထွက်ခွာကြသည်။ လိုအပ်သော ပစ္စည်းအကုန်အစုံကို ယူဆောင်ကာ ‘ဆောက်ကရဝ’ သို့ သွားကြသည်။

Verse 52

गतः स पद्मपत्राक्ष आभीराणां जनेश्वरः ॥ गावो विंशसहस्राणि प्रेषयत्यग्रतो द्रुतम्

ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်စိရှိသော အာဘီရတို့၏ လူမျိုးအရှင်သည် ထွက်ခွာ၍ နွားနှစ်သောင်းကို အရှေ့ဘက်သို့ လျင်မြန်စွာ ကြိုတင်ပို့လိုက်သည်။

Verse 53

अग्रे सर्वास्ताः प्रययुर्द्रव्येण च समायुताः ॥ यच्च किंचिद्गृहे वास्टि कृतं नारायणं प्रति

နွားအားလုံးသည် အရှေ့သို့ သွားနှင့်ပြီး ဥစ္စာပစ္စည်းများနှင့်အတူ လိုက်ပါသွားကြသည်။ အိမ်တွင်ရှိသမျှကိုလည်း နာရာယဏအား ပူဇော်အပ်နှံ하였다။

Verse 54

ततः पूर्वार्द्धयामेन माघमासे त्रयोदशी ॥ सर्वं स्वजनमामन्त्र्य सम्बद्धं च यथाविधि

ထို့နောက် မာဃလတွင် တိထီတစ်ဆယ်သုံးရက်၊ ယာမ၏ အစပိုင်း၌ မိမိ၏ လူအပေါင်းတို့ကို ခေါ်ယူ၍ အရာအားလုံးကို စည်းကမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း စီစဉ်ပြီး၊

Verse 55

मुहूर्त्तेन च तेनैव गमनं कुरुते ततः ॥ स्नात्वा च कृतशौचास्ते नारायणमुदावहाः

ထိုမူဟူရတ၌ပင် သူသည် ခရီးစတင်ခဲ့သည်။ ရေချိုးသန့်စင်၍ သုဓ္ဓဖြစ်ပြီးနောက် သူတို့သည် နာရာယဏကို အာဝဟန ပြုကြသည်။

Verse 56

स्नाताः सन्तर्प्य च पितॄन्मम वस्त्रविभूषिताः ॥ गावो विंशतिसाहस्रा याः पूर्वमुपकल्पिताः

ရေချိုးပြီးနောက် ပိတೃတို့အား တർပဏ ပူဇော်ကာ၊ အဝတ်အစားဖြင့် တန်ဆာဆင်လျက်၊ အရင်ကတည်းက ပြင်ဆင်ထားသော နွားနှစ်သောင်းကို ထုတ်ယူလာကြသည်။

Verse 57

तत्र भङ्गुरसो नाम मम कर्मपरायणः ॥ तेनैव ता गृहीता वै विधिदृष्टेन कर्मणा

ထိုနေရာ၌ ဘင်္ဂုရသ အမည်ရှိသူတစ်ဦးသည် ငါ၏ဝတ်ပြုမှုနှင့် ကర్మ၌ အလွန်တည်ကြည်သူဖြစ်၍၊ သာသနာတရားအညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီသော နည်းလမ်းအတိုင်း ထိုအရာတို့ကို အမှန်တကယ် လက်ခံယူ하였다။

Verse 58

ततः स प्रददौ तस्य विंशा गावो महाधनाः ॥ मङ्गल्याश्च पवित्राश्च सर्वाश्च वरदोहनाḥ

ထို့နောက် သူသည် ထိုသူအား တန်ဖိုးကြီးမားသော နွား ၂၀ ကောင်ကို ပေးအပ်လှူဒါန်း하였다။ ၎င်းတို့သည် မင်္ဂလာရှိ၍ သန့်ရှင်းကာ အားလုံးပင် အထူးကောင်းမွန်သော နို့ထွက်ပေးသူများဖြစ်သည်။

Verse 59

प्रददौ धनरत्नानि नित्यमेव दिने दिने ॥ मोदते सह पुत्रेण भार्यया स्वजनेन च

သူသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း အမြဲတမ်း ငွေကြေးနှင့် ရတနာများကို ပေးကမ်းလှူဒါန်းခဲ့ပြီး၊ သား၊ ဇနီးနှင့် ကိုယ်ပိုင်မိသားစုတို့နှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်하였다။

Verse 60

एवं तु वसतस्तस्य वर्षाकाल उपागतः ॥ प्रावृडुपस्थिता तत्र सर्वसस्यप्रवर्द्धिनी

ဤသို့ နေထိုင်နေစဉ်တွင် မိုးရာသီ ရောက်လာ하였다။ ထိုနေရာ၌ ပရာဝෘတ် (Prāvṛṭ) ရာသီ ပေါ်ထွန်း၍ သီးနှံအမျိုးမျိုး၏ ကြီးထွားမှုကို တိုးပွားစေသည်။

Verse 61

पुष्पितानि कदम्बानि कुटजार्ज्जुनकानि च ॥ एवं दुःखमनुप्राप्ता स्त्रियो या रहिताः प्रियैः

ကဒမ္ဗ သစ်ပင်များ ပွင့်လန်း၍ ကုဋဇ နှင့် အర్జုန သစ်ပင်များလည်း ပွင့်ကြသည်။ သို့သော် ချစ်သူနှင့် ကွာဝေးနေသော မိန်းမတို့အပေါ်တွင် ဒုက္ခသည် ထိုသို့ပင် ရောက်လာ하였다။

Verse 62

गर्ज्जतां गुंजतां चैव धारापातनिपातिताः॥ मेघाः सविद्युतश्चैव बलाकाङ्गदभूषिताः

ထိုနေရာ၌ မိုးတိမ်တို့သည် ဟိန်းဟောက်သံမြည်၍ မိုးရေကို အလွန်ထူထပ်စွာ လောင်းချကြ၏။ လျှပ်စီးပါဝင်သဖြင့် ကြာငှက်တို့၏ လက်မောင်းကွင်းကဲ့သို့ အလှဆင်ထားသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။

Verse 63

नदीनां चैव निर्घोषो मयूराणां च निःस्वनः॥ कुटजार्ज्जुनगन्धाश्च कदम्बार्ज्जुनपादपाः

ထိုနေရာ၌ မြစ်များ၏ နက်ရှိုင်းသော ဟိန်းသံနှင့် မယူးငှက်တို့၏ ခေါ်သံတို့ ကြားရ၏။ ကုဋဇနှင့် အရ္ဇုန၏ အနံ့သင်း ပျံ့နှံ့၍ သစ်ပင်များမှာ ကဒမ္ဗနှင့် အရ္ဇုန ဖြစ်ကြ၏။

Verse 64

वाताः प्रवान्ति ते तत्र शिखीनां च सुखावहाः॥ शोकेन कामिनीनां च भर्त्रा च रहिताश्च याः

ထိုနေရာ၌ လေများတိုက်ခတ်၍ မယူးငှက်တို့အတွက် သာယာစေ၏။ သို့သော် ချစ်ခြင်းမေတ္တာရှိသော်လည်း ခင်ပွန်းမရှိသော မိန်းမတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ပင်ပန်းကြ၏။

Verse 65

तडागानि प्रसन्नानि कुमुदोत्पलवन्ति च॥ पद्मषण्डैः सुरम्याणि पुष्पितानि समन्ततः

ကန်များသည် ကြည်လင်၍ သာယာနေပြီး ကုမုဒ (အဖြူရောင် ကြာ) နှင့် ဥတ္ပလ (အပြာရောင် ကြာ) များဖြင့် ပြည့်နှက်၏။ ပဒ္မကြာအစုအဝေးများကြောင့် အလွန်လှပကာ အရပ်ရပ်တွင် ပွင့်လန်းနေ၏။

Verse 66

प्रवान्ति सुसुखा वाताः सुगन्धाश्च सुशीतलाः॥ सप्तपर्णसुगन्धाश्च शीतलाः कामिवल्लभाः

အလွန်သာယာသော လေများတိုက်ခတ်၍ အနံ့သင်းပြီး အေးမြ၏။ စပ္တပဏ္ဏ၏ အနံ့ကို သယ်ဆောင်လာကာ အေးမြစေပြီး ချစ်သူတို့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်၏။

Verse 67

एवं शरदि निर्वृत्ते कौमुदे समुपागते॥ सा तस्मिन्मासि सुश्रोणि शुक्लपक्षान्तरे तदा

ဤသို့ ဆရဒ္ဓရာသီ (ဆောင်းဦး) ကုန်လွန်၍ “ကောမုဒီ” ဟူသော လပြည့်လင်းရောင်ညများ၏ ကာလ ရောက်လာသောအခါ၊ ထိုလ၌ပင်၊ အို ခါးတင်လှပသူ၊ သုက္လပက္ခ (လဆန်းပိုင်း) အတွင်း ထိုအချိန်၌…

Verse 68

एकादश्यां ततः सुभ्रु स्नातौ क्षौमविभूषितौ॥ उभौ तौ दम्पती तत्र पुत्रमूचतुरात्मनः

ထို့နောက် အို မျက်ခုံးလှသူ၊ ဧကာဒသီနေ့၌ ထိုဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးသည် ရေချိုးပြီး “ခ္ရှောမ” (လင်နင်) အဝတ်အစားဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ထိုနေရာ၌ မိမိတို့၏ သားအား ပြောဆိုကြ၏။

Verse 69

उषितास्त्वत्र षण्मासान्सुखं च द्वादशी भवेत्॥ किन्नो न वक्ष्यसे गुह्यं येन वै वारिता वयम्

‘ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤနေရာ၌ ခြောက်လကြာ သက်သာစွာ နေထိုင်ခဲ့ပြီး ယခု ဒွာဒသီနေ့လည်း ပျော်ရွှင်စွာ ရောက်လာပြီ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို အမှန်တကယ် တားဆီးထားစေသော လျှို့ဝှက်ချက်ကို အဘယ်ကြောင့် မပြောသနည်း?’

Verse 70

पित्रोस्तु वचनं श्रुत्वा स पुत्रो धर्मनिष्ठितः॥ उवाच मधुरं वाक्यं तयोस्तु कृतनिश्चयः

မိဘတို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သော ထိုသားသည် သူတို့အပေါ် ဆုံးဖြတ်ချက် ခိုင်မာစွာ ချမှတ်ကာ နူးညံ့ချိုမြိန်သော စကားကို ပြော၏။

Verse 71

एवमेतन्महाभाग यत्त्वया परिभाषितम्॥ कल्यं ते कथयिष्यामि इदं गुह्यं महौजसम्

‘အို မဟာဘဂ္ဂ၊ သင်ပြောသကဲ့သို့ပင် အမှန်ဖြစ်၏။ မနက်ဖြန် ဤအလွန်ကြီးမားသော အာနုဘော်ရှိသည့် လျှို့ဝှက်ချက်ကို သင်တို့အား ငါပြောမည်။’

Verse 72

एषा वै द्वादशी तात प्रभुनारायणप्रिया॥ मङ्गला च विचित्रा च विष्णुभक्तसुखावहा॥

ဤနေ့သည် အမှန်တကယ် ဒွာဒသီ ဖြစ်၏၊ ချစ်သောသား—နာရာယဏ မဟာဘုရား၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ; မင်္ဂလာရှိ၍ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းကာ ဗိဿဏုကို ကိုးကွယ်သော ဘက္တများအား ပျော်ရွှင်မှု ပေးတတ်သည်။

Verse 73

ददतेऽस्यां प्रहृष्याश्च द्वादश्यां कौमुदे सिते॥ दीक्षितास्ते योगिकुले विष्णुभक्तिपरायणाः॥

ကာရ္တိက လ၏ လင်းပတ် (ကောမုဒီ) အတွင်းရှိ ဤဒွာဒသီနေ့တွင် သူတို့သည် ဝမ်းမြောက်စွာ ဒါနပေးကြသည်; ယောဂီမျိုးရိုးမှ ဒိက္ခိတများသည် ဗိဿဏုဘက္တိ၌ အပြည့်အဝ အားထားတည်မြဲကြသည်။

Verse 74

एवं कथयतां तेषां प्रभाता रजनी शुभा॥ ततः सन्ध्यामुपास्याथ उदिते सूर्यमण्डले॥

သူတို့သည် ထိုသို့ ပြောဆိုနေစဉ် မင်္ဂလာရှိသော ညသည် အဆုံးသတ်၍ မိုးလင်းလာ၏။ ထို့နောက် စန္ဓျာ-ဥပာသနာကို ပြုလုပ်ပြီး နေမဏ္ဍလ ထွက်ပေါ်လာသောအခါ…

Verse 75

शुचिर्भूत्वा यथान्यायं क्षौमवस्त्रविभूषितः॥ प्रणम्य शिरसा देवं शङ्खचक्रगदाधरम्॥

ထုံးတမ်းအတိုင်း သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာပြီး က္ရှောမ (လင်နင်) အဝတ်အစားဖြင့် သင့်လျော်စွာ တန်ဆာဆင်ကာ၊ ခေါင်းငုံ့၍ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါ ကို ကိုင်ဆောင်သော ဘုရားကို ပရဏာမ ပြု၏။

Verse 76

उभौ तच्छरणौ गृह्य पितरौ समभाषत॥ शृणु तात महाभाग यदर्थं समुपागतः॥

သူသည် မိဘနှစ်ပါး၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို ကိုင်ကာ ပြောလေ၏—“နားထောင်ပါ၊ အဖေကြီး မဟာဘဂ္ဂ—ကျွန်ုပ်လာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို।”

Verse 77

यद्भवान्पृच्छते तात गुह्यं सौकरवं प्रति॥ खञ्जरीटो ह्यहं तात पक्षियोनिसमुद्भवः॥

အဖေတော်မြတ်၊ သင်မေးမြန်းသောအရာသည် ‘ဆောကရဝ’ နှင့်ဆိုင်သော လျှို့ဝှက်အကြောင်းဖြစ်၏။ အဖေတော်၊ ကျွန်ုပ်သည် ခঞ္ဇရီဋ ဖြစ်ပြီး ငှက်မျိုးရင်းမှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်၏။

Verse 78

भक्षिताश्च पतङ्गा मे अजीर्णेनातिपीडितः॥ अहं तेनैव दोषेण न शक्नोमि विचेष्टितुम्॥

ကျွန်ုပ်သည် ပိုးမွှားများကို စားခဲ့ပြီး အစာမကြေခြင်းကြောင့် အလွန်နာကျင်ပင်ပန်းနေ၏။ ထိုအပြစ်အနာတရကြောင့်ပင် ကျွန်ုပ် မလှုပ်ရှားနိုင်ပါ။

Verse 79

दृष्ट्वा मां विह्वलं बाला गृहीत्वा क्रीडितुं गताः॥ हस्ताद्धस्तेन क्रीडन्तश्चान्योन्यपरिहासया॥

ကျွန်ုပ်ကို မောပန်းဝေဒနာဖြစ်နေသည်ကို မြင်၍ ကလေးအချို့က ကျွန်ုပ်ကို ဖမ်းယူကာ ကစားရန် ခေါ်သွားကြ၏။ လက်မှလက်သို့ လွှဲပေးကာ အချင်းချင်း လှောင်ပြောင်ရယ်မော၍ ကစားကြ၏။

Verse 80

त्वया दृष्टो मया दृष्टो ह्यं चेति कलिः कृतः॥ तत एकेन बालने भ्रामयित्वाऽक्षयेऽम्भसि॥

“မင်းမြင်တယ်၊ ငါမြင်တယ်—ဒါ ငါ့ဟာ!” ဟူ၍ အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့နောက် ကလေးတစ်ယောက်က ကျွန်ုပ်ကို လှည့်ပတ်လှန်ကာ မကုန်ခန်းသော ရေထဲသို့ ပစ်ချလိုက်၏။

Verse 81

न ममेति तवेत्युक्त्वा ह्यादित्यं तीर्थमुत्तमम्॥ क्रोधेनादाय तीव्रेण क्षिप्तो गङ्गाम्भसि त्वरा॥

“ငါ့ဟာမဟုတ်—မင်းဟာ!” ဟုဆိုကာ အာဒိတျယ-တီရ္ထ ဟူသော မြတ်သော တီရ္ထ၌ ဒေါသပြင်းထန်စွာဖြင့် ကျွန်ုပ်ကို ကိုင်ယူပြီး ဂင်္ဂါမြစ်ရေထဲသို့ ချက်ချင်း ပစ်ချလိုက်၏။

Verse 82

तत्र मुक्ताः मया प्राणाः सूर्यतीर्थे महौजसि॥ अकामेन विशालाक्षि तत्प्रभावादहं ततः

ထိုနေရာ၌ မဟာတေဇရှိသော စူရျတီရ္ထ၌ ငါသည် ပရာဏ (အသက်ရှူသက်) ကို လွှတ်ချ၍ စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ အို မျက်လုံးကျယ်သူ၊ ဆန္ဒမရှိဘဲ ထိုသန့်ရှင်းရာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ထို့နောက် ငါ…

Verse 83

व्यतीतानि च गुह्यं ते कथनं मम चैव यत्॥ एतत्ते कथितं तात गुह्यमागमनं प्रति

ပြီးခဲ့သောအရာများနှင့် သင်အတွက် ငါ၏လျှို့ဝှက်ဖော်ပြချက်—အတိအကျဆိုသော် ငါက သင်အား ပြောရမည့်အရာ—ဤအရာအားလုံးကို၊ အို ချစ်သူရေ၊ လာရောက်ခြင်း (နီးကပ်လာခြင်း) နှင့်ပတ်သက်သော လျှို့ဝှက်ချက်အဖြစ် သင်အား ပြောပြီးပြီ။

Verse 84

अहं कर्म करिष्यामि गच्छ तात नमोऽस्तु ते॥ ततो माता पिता चैव पुत्रं पुनरुवाच ह

“ငါသည် သတ်မှတ်ထားသော ကర్మကို ဗိဓိအတိုင်း ဆောင်ရွက်မည်; သွားလော့ ချစ်သူရေ—သင်အား နမောနမတ် ပြုပါ၏။” ထို့နောက် မိခင်နှင့် ဖခင်တို့သည် မိမိတို့၏ သားကို ထပ်မံ ပြောဆို하였다။

Verse 85

विष्णुप्रोक्तानि कर्माणि यं यं कारयिता भवान्॥ तान्वयं च करिष्यामो विधिदृष्टेन कर्मणा

ဗိෂ္ဏုက သင်ကြားထားသော ကర్మများထဲမှ သင်က ငါတို့အား ဆောင်ရွက်စေလိုသမျှကို ငါတို့လည်း ဗိဓိ (စည်းကမ်း) အတိုင်း ခွင့်ပြုထားသော နည်းလမ်းဖြင့် ဆောင်ရွက်မည်။

Verse 86

वटमाला यथान्यायं कर्मसंसारमोक्षणम्॥ तेऽपि दीर्घेण कालेन मम कर्मपरायणाः

ဗိဓိအတိုင်း ဝဋမாலာ (Vaṭamālā) ဟူသော အကျင့်ရှိသည်—ကర్మနှင့် လောကဆက်လက်မှု၏ စက်ဝိုင်းမှ လွတ်မြောက်စေသော အကျင့်တရားဖြစ်သည်။ သူတို့လည်း အချိန်ကြာမြင့်စွာ ငါသတ်မှတ်သော ကర్మများ၌ အလေးထား၍ တည်ကြည်ခဲ့ကြသည်။

Verse 87

कृत्वा तु विपुलं कर्म ततः पञ्चत्वमागताः॥ मम क्षेत्रप्रभावेण चात्मनः कर्मनिश्चयात्

ကုသိုလ်ကံအလုပ်များကို များစွာ ပြုလုပ်ပြီးနောက် သူတို့သည် သေခြင်း (ပဉ္စတ္ဝ) သို့ ရောက်ကြ၏။ သို့သော် ငါ၏ သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၏ အာနုဘော်နှင့် မိမိတို့၏ ကံအပေါ် တည်ကြည်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့်,

Verse 88

विमुक्ताः सर्वसंसाराच्छ्वेतद्वीपमुपागताः॥ योऽसौ परिजनः कश्चिद्गृहेभ्यश्च समागतः

သံသရာ (saṃsāra) အလုံးစုံမှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် သူတို့သည် ရှွေတဒွီပ (Śvetadvīpa) သို့ ရောက်ကြ၏။ ထို့ပြင် အိမ်များမှလည်း အတူလာသော အမှုထမ်း သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်စုဝင် မည်သူမဆိုရှိလျှင်,

Verse 89

सर्वः श्रिया युतस्तत्र रोगव्याधिविवर्जितः॥ सर्वे च योगिनस्तत्र सर्वे चोत्पलगन्धयः॥

အဲဒီနေရာတွင် အားလုံးသည် သီရိ (śrī) နှင့် စည်းစိမ်ပြည့်စုံ၍ ရောဂါနာမကျန်းမှုကင်းကြ၏။ အဲဒီနေရာတွင် အားလုံးသည် ယောဂီများဖြစ်ပြီး အားလုံးသည် အပြာရောင် ကြာပန်းကဲ့သို့ မွှေးကြိုင်ကြ၏။

Verse 90

मोदन्ते तु यथान्यायं प्रसादात्क्षेत्रजान्मम॥ एतत्ते कथितं देवि महाख्यानं महौजसम्

သူတို့သည် ငါ၏ က္ෂેત્રမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ပရသာဒ (prasāda) ၏ ကရုဏာကြောင့် သင့်လျော်သည့် အစဉ်အလာအတိုင်း ပျော်ရွှင်ကြ၏။ အို ဒေဝီ၊ အာနုဘော်ကြီးမားသော မဟာချာန်ကို သင့်အား ငါပြောပြီးပြီ။

Verse 91

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि यद्वृत्तं सौकरे मम॥ एषा व्युष्टिर्महाभागे क्षेत्रे यत्क्रियते महत्

ထပ်မံ၍ အခြားအရာတစ်ခုကို ငါရှင်းပြမည်—ငါ၏ ဆောကရ (saukara/ဝရာဟ) ရုပ်နှင့် ဆက်နွယ်၍ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြောင်းအရာကို။ အို မဟာဘဂေ၊ ဤသည်မှာ သန့်ရှင်းသော က္ෂેત્ર၌ မဟာကံကို ပြုရာတွင် အရုဏ်ဦး (သို့မဟုတ် အဆုံးသတ်အလှည့်) ဖြစ်၏။

Verse 92

स कुलं तारयेत्तूर्णं दश पूर्वान्दशावरान् ॥ न पठेन्मूर्खमध्ये तु पापिष्ठे शास्त्रदूषके

သူသည် မိမိ၏ မျိုးရိုးကို လျင်မြန်စွာ ကယ်တင်နိုင်ပြီး—အရင်ဘက် မျိုးဆက် ၁၀ ဆက်နှင့် နောက်ဘက် မျိုးဆက် ၁၀ ဆက်တိုင်အောင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် မိုက်မဲသူတို့အလယ်တွင်၊ အထူးသဖြင့် သာස්တရ (śāstra) ကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့သော အပြစ်ကြီးသူရှေ့တွင် မဖတ်မဆိုရ။

Verse 93

न पठेत्पिशुनानां च एकाकी तु पठेद्गृहे ॥ पठेद्ब्राह्मणमध्ये च ये च वेदविदां वराः

အပြစ်တင်ပြောဆိုသူများအလယ်တွင် မဖတ်မဆိုရ; အိမ်တွင် တစ်ယောက်တည်း ဖတ်ဆိုရမည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏများအလယ်တွင်လည်း ဖတ်ဆိုရမည်—ဝေဒကို သိမြင်သူများအနက် အထူးထူးချွန်သူတို့ ဖြစ်သည်။

Verse 94

वैष्णवानां च पुरतो यै व शास्त्रगुणान्विताः ॥ विशुद्धानां विनीतानां सर्वसंसारमोक्षणम्

ဝိုင်ရှ္ဏဝများ၏ ရှေ့မှောက်တွင်—သာස්တရပညာ၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသူတို့—ဤဖတ်ဆိုခြင်းသည် သန့်ရှင်း၍ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သူများအတွက် သံသရာဘంధနအားလုံးမှ လွတ်မြောက်ရာ နည်းလမ်းဟု ဆိုကြသည်။

Verse 95

उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामां वसुन्धराम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ဓမ္မကို လိုလားသော ဝသုန္ဓရာအား သူသည် ချိုမြိန်သော စကားကို ပြော하였다။ သရီဝရာဟ မိန့်တော်မူသည်—“အလှရှင်မ၊ သင် ငါ့ကို မေးမြန်းသည့် အရာကို တတ္တဝအတိုင်း မှန်ကန်စွာ နားထောင်လော့။”

Verse 96

तिर्यग्योनिविनिर्मुक्ताः श्वेतद्वीपमुपागताः ॥ य एतत्पठते नित्यं कल्यमुत्थाय मानवः

တိရစ္ဆာန်ယောနီ၌ မွေးဖွားခြင်းမှ လွတ်မြောက်ပြီး သူတို့သည် ရွှေတဒွီပ (Śvetadvīpa) သို့ ရောက်ကြသည်။ မနက်ခင်းထ၍ နေ့စဉ် ဤကို ဖတ်ဆိုသော လူသည် ထိုအကျိုးကို ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 97

प्रणम्य शिरसा भूमौ बद्धाञ्जलिरयाचत ॥ मत्प्रियं यदि कर्त्तव्यमेको मे दीयतां वरः

သူသည် ခေါင်းကို မြေပြင်သို့ချ၍ ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ တောင်းလျှောက်သည်– “ကျွန်ုပ်နှစ်သက်သောအရာကို ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဆိုလျှင် ကျွန်ုပ်အား ဆုတောင်းတစ်ပါးတည်း ပေးသနားပါ”။

Verse 98

यावद्भोजनतृप्तान्वा द्विजानिच्छसि तर्पितुम् ॥ सर्वं निजेच्छया पुत्र कर्त्तुमर्हसि साम्प्रतम्

“အစာဖြင့် တိတိကျကျ စိတ်ကျေနပ်အောင် ပြုလိုသော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) မည်မျှရှိစေကာမူ၊ သားရေ၊ ယခုအခါ မိမိဆန္ဒအတိုင်း အားလုံးကို ပြုလုပ်နိုင်သည်”။

Verse 99

अम्बेति भाषसेऽद्यापि कथमेतद्विचिन्तितम् ॥ स्पृशन्ति तव नार्योऽपि क्रीडमानस्य पुत्रक

“သင်သည် ယနေ့တိုင် (ကျွန်ုပ်ကို) ‘အမေ’ ဟုခေါ်နေသေးသည်—ဤအရာကို မည်သို့ စဉ်းစားမိသနည်း? သားလေးရေ၊ ကစားနေစဉ် မိန်းမများတောင် သင့်ကို ထိတွေ့ကြသည်”။

Verse 100

एवं चिन्तां समासाद्य मा शुचो जननि क्वचित् ॥ एवं तौ पितरौ श्रुत्वा विस्मयात्पुनरूचतुः

“ဤသို့သော စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဖြစ်လာသော်လည်း မိခင်ရေ၊ မည်သည့်အခါမျှ မဝမ်းနည်းပါနှင့်” ဟုဆိုသည်။ ထိုစကားကို ကြားသော် မိဘနှစ်ပါးသည် အံ့ဩ၍ ထပ်မံပြောကြသည်။

Verse 101

अथ दीर्घेण कालेन नारायणमुदावहाः ॥ वैशाखस्य तु द्वादश्यां मम क्षेत्रमुपागताः

ထို့နောက် အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် သူတို့သည် နာရာယဏကို အာဝဟာ (ဖိတ်ခေါ်ပူဇော်) ခဲ့ကြသည်။ ဝိုင်သာခ လ၏ ဒွါဒသီနေ့တွင် သူတို့သည် ကျွန်ုပ်၏ သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ (ကေတ္တရ) သို့ ရောက်လာကြသည်။

Verse 102

गच्छत्येवं स कालो हि मेघदुन्दुभिनादितः॥ ततः शरदनुप्राप्ता अगस्तिरुदितो महान्॥

ဤသို့ပင် ကာလသည် မိုးတိမ်ဒုန္ဒုဗီသံကဲ့သို့ မြည်ဟည်းလျက် ကုန်လွန်သွားသည်။ ထို့နောက် ဆာရဒ္ဓရာသီ ရောက်လာ၍ မဟာ အဂஸ္တျာသည် ထွက်ပေါ်မြင်သာလာသည်။

Verse 103

तेन दानप्रभावेण विष्णुतोषकरेण च॥ तरन्ति दुस्तरं तात घोरं संसारसागरम्॥

ထိုဒါန၏ အာနုဘော်ကြောင့်—ဗိဿ္ဏုကို ပျော်ရွှင်စေသော ကုသိုလ်ကမ္မဖြစ်သဖြင့်လည်း—အို သားရေ၊ လူတို့သည် ဖြတ်ကျော်ရန်ခက်ခဲ၍ ကြောက်မက်ဖွယ်သော သံသရာပင်လယ်ကို ကူးလွန်နိုင်ကြသည်။

Verse 104

जातस्तव सुतो मातस्तदेतद्दिनमुत्तमम्॥ अकामान्म्रियमाणस्य वर्षाण्यद्य त्रयोदश॥

အို မိခင်၊ သင်၏သားသည် မွေးဖွားလာပြီ—ယနေ့နေ့သည် အလွန်မြတ်သောနေ့ဖြစ်၏။ မလိုလားဘဲ သေဆုံးနေသူအတွက်လည်း ယနေ့တွင် ဆယ့်သုံးနှစ် (ကျန်/သတ်မှတ်) ရှိသည်။

Frequently Asked Questions

The text frames ethical practice as a combination of disciplined conduct and care-oriented giving: service to sacred space (cleaning, plastering, offerings), generosity (especially food, water, and cows), and devotion expressed through arts. Philosophically, it emphasizes saṃsāra-vicāra—kinship and identity are unstable across births—thereby encouraging detachment and purposeful pilgrimage-oriented ethics anchored in the Earth (Pṛthivī) as the dialogic witness.

Several time-markers appear: Māgha month on trayodaśī (13th lunar day) as the family begins preparations; arrival at the kṣetra on Vaiśākha-dvādaśī (12th lunar day); later, a Kaumudī context with śuklapakṣa (bright fortnight) and ekādaśī/dvādaśī observance. The narrative also tracks seasons—varṣā (rains), śarad (autumn), and the onset of kaumudī—linking ritual timing to the annual ecological cycle.

Although framed as tīrtha-māhātmya, the chapter repeatedly ties merit to actions that maintain and honor place: mārjana (cleaning) and lepana (plastering) of sacred precincts, regulated offerings, and water-centered geography (Gaṅgā; Sūrya/Āditya-tīrtha). Through Pṛthivī’s questioning and Varāha’s instruction, the narrative models an ethic where care for landscapes, waters, and communal ritual spaces becomes a mechanism for social order and personal transformation.

The narrative does not foreground dynastic royal genealogies; instead it references social and occupational identities (a wealthy vaiśya household; an Abhīra leader described as a local ‘janendra’), and a named ritual agent, Bhaṅgurasa, who receives and administers gifts according to prescribed procedure. The principal cultural figures remain the interlocutors Varāha and Pṛthivī, with the Khañjarīṭa rebirth functioning as the exemplary biography.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App