Sukta 69
Sukta 9.69
Soma Pavamāna (purifying Soma)
ဤပါဝမာန သောမ ဂါထာသည် ဖိနှိပ်စစ်ထုတ်သည့်အခါ တိုက်စီးကာ ကိုယ်တိုင် သန့်စင်သော သောမကို ဖော်ပြပြီး ထိန်လင်းသော စီးကြောင်းများဖြင့် ရှေ့သို့ စီးဆင်းကာ နတ်များကို ခွန်အားပေးသည်၊ အထူးသဖြင့် ဣန္ဒြနတ်မင်းကို အားပေးသည်။ မြား၊ နွားငယ်၊ နေရောင်ခြည်များ စသည့် ဥပမာများဖြင့် သောမ၏ စည်းကမ်းရှိသော ရွေ့လျားမှုကို စစ်ထုတ်သည့် အပိုင်း၏ အဆင့်ဆင့် လမ်းကြောင်းတွင် ဖော်ပြပြီး ထိန်လင်းသော ချမ်းသာ၊ ကာကွယ်မှုနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာ အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်ရန် ဆုတောင်းသည်။
Mantras
Mantra 1
इषुर्न धन्वन्प्रति धीयते मतिर्वत्सो न मातुरुप सर्ज्यूधनि । उरुधारेव दुहे अग्र आयत्यस्य व्रतेष्वपि सोम इष्यते ॥
လေးကို ထောက်၍ လိပ်မှာထားသော မြားကဲ့သို့၊ အတွေးသည် ဦးတည်၍ စီမံထား၏။ နွားသားကဲ့သို့ မယ်တော်၏ နို့စို့ရန် အလျှံအားဖြင့် အပြေးလာ၏။ ရှေ့တန်းတွင် ၎င်း၏ ကျယ်ပြန့်စီးဆင်းသော စီးကြောင်းများကို ပေးသည်။ သောမသည် ၎င်း၏ တည်ကြပ်သော စည်းကမ်းများတွင်ပင် ငါတို့အတွင်း အခမ်းအနားကို ဖြည့်ဆည်းရန် ရှေ့သို့ တိုးသွား၏။
Mantra 2
उपो मतिः पृच्यते सिच्यते मधु मन्द्राजनी चोदते अन्तरासनि । पवमानः संतनिः प्रघ्नतामिव मधुमान्द्रप्सः परि वारमर्षति ॥
အတွေးသည် နီးကပ်လာ၍ ရောစပ်၏၊ ပျားရည်တွင် နစ်မြုပ်၏။ ပျော်ရွှင်မှုသယ်ဆောင်သော မွေးဖွားမှုသည် သတ္တဝါ၏ နေရာတွင် ၎င်းကို တိုက်ဆောင်၏။ သန့်စင်စေသော သောမသည် အစဉ်တစိုက် ချည်မျှင်ကဲ့သို့၊ အတားအဆီးများကို ခွဲဖော်သူကဲ့သို့၊ ပျားရည်ကြွယ်ဝသော စက်ငယ်သည် ဝိုင်းရံထားသော အတားအဆီးကို ဖြတ်၍ ရှေ့သို့ စီးဆင်း၏။
Mantra 3
अव्ये वधूयुः पवते परि त्वचि श्रथ्नीते नप्तीरदितेॠतं यते । हरिरक्रान्यजतः संयतो मदो नृम्णा शिशानो महिषो न शोभते ॥
သိုးမွေးပေါ်တွင် သူသည် စီးဆင်း၏၊ သတို့သမီးကို တပ်မက်၍ သားရေပေါ်တွင် လှည့်ပတ်သွား၏။ အဒိတိ၏ သမီးတော်များကို ပြောလည်စေ၏၊ သူသည် ရတ၏ လမ်းကြောင်းဖြင့် သွား၏။ ညိုဝါရောင်သူသည် ခုန်လွှား၏၊ ကိုးကွယ်ထိုက်သော၊ မိမိကိုယ်ကို အုပ်စိုးသော မူမမှားမှုသည်၊ စိတ်စွမ်းအားဖြင့် ထက်မြက်စေ၍၊ ကြီးမားသော နွားကဲ့သို့ တောက်ပ၏။
Mantra 4
उक्षा मिमाति प्रति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्कृतम् । अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तं परि सोमो अव्यत ॥
နွားထီးသည် ၎င်းကို တိုင်းတာ၏။ နွားမများသည် သူ့ကို တွေ့ရန် ရှေ့သို့ သွား၏။ နတ်ဘုရား၏ နတ်စွမ်းအားများသည် ကြည်လင်သော ထွက်ပေါက်သို့ နီးကပ်လာ၏။ သူသည် တောက်ပသော၊ မပျက်မစီးနိုင်သော ဝိုင်းရံမှုကို ကျော်လွန်၏။ သောမသည် ငုပ်၍ ဆိုးထားသော အဝတ်ကဲ့သို့ ၎င်းကို ဝိုင်းရံထား၏။
Mantra 5
अमृक्तेन रुशता वाससा हरिरमर्त्यो निर्णिजानः परि व्यत । दिवस्पृष्ठं बर्हणा निर्णिजे कृतोपस्तरणं चम्वोर्नभस्मयम् ॥
အညစ်အကြေးကင်းသော တောက်ပသော အဝတ်ကို ဝတ်ရုံ၍၊ ညိုဝါရောင်သော သေသူမဲ့သူသည်၊ မိမိကိုယ်ကို သန့်စင်စေ၍ ဝိုင်းရံထား၏။ သူသည် ကောင်းကင်၏ ကျောပြင်ကို မိမိ၏ သန့်စင်မှုအတွက် တောက်ပသော အုပ်အဆောင်းအဖြစ် ပြုလုပ်၏။ ခွက်များအတွက် ကောင်းကင်ကဲ့သို့သော အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ဖန်တီး၏။
Mantra 6
सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुपः साकमीरते । तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन ॥
နေရောင်ခြည်များကဲ့သို့၊ လျင်မြန်စွာ မောင်းနှင်သော စိတ်အားကောင်းသော စီးကြောင်းများသည် အတူတကွ ရွေ့လျား၏။ လျင်မြန်သော စီးကြောင်းများသည် ဆန့်ထားသော ချည်မျှင်ကို ဝိုင်းရံ၍ စီးဆင်း၏။ ဣန္ဒြေမရှိဘဲ သူသည် မည်သည့်နယ်ပယ်ကိုမျှ သန့်စင်စေခြင်း မပြုပေ။
Mantra 7
सिन्धोरिव प्रवणे निम्न आशवो वृषच्युता मदासो गातुमाशत । शं नो निवेशे द्विपदे चतुष्पदेऽस्मे वाजाः सोम तिष्ठन्तु कृष्टयः ॥
မြစ်၏ ဆင်သော စီးဆင်းမှုကဲ့သို့၊ နိမ့်သော နေရာသို့ လျင်မြန်စွာ စီးဆင်း၏။ နွားထီးမှ လောင်းထုတ်အပ်သော မူမမှားမှုများသည် မိမိတို့၏ လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိ၏။ ငါတို့၏ နေအိမ်သို့၊ နှစ်ချောင်းနှင့် လေးချောင်းရှိသူများထံသို့ ငြိမ်းချမ်းမှု ဖြစ်ပါစေ။ အိုသောမ၊ ငါတို့တွင် စွမ်းအား၏ ပြည့်စုံမှုများ ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်ပါစေ၊ လူများလည်း တည်တံ့ပါစေ။
Mantra 8
आ नः पवस्व वसुमद्धिरण्यवदश्वावद्गोमद्यवमत्सुवीर्यम् । यूयं हि सोम पितरो मम स्थन दिवो मूर्धानः प्रस्थिता वयस्कृतः ॥
ငါတို့အတွက် သန့်စင်စေပါ၊ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို ဆောင်ယူ၍၊ ရွှေကြွယ်ဝသော၊ မြင်းကြွယ်ဝသော၊ နွားကြွယ်ဝသော၊ စပါးကြွယ်ဝသော၊ သူရဲကောင်း စွမ်းအားကိုလည်း ဆောင်ပါ။ အိုသောမ၊ သင်သည် ငါတို့၏ ဖခင်များနှင့် ငါတို့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်၏။ သင်သည် ကောင်းကင်၏ ခေါင်းပေါ်တွင် တည်၏၊ ငါတို့၏ အသက်တာစွမ်းအားကို တည်ဆောက်၍ တိုးတက်စေ၏။
Mantra 9
एते सोमाः पवमानास इन्द्रं रथा इव प्र ययुः सातिमच्छ । सुताः पवित्रमति यन्त्यव्यं हित्वी वव्रिं हरितो वृष्टिमच्छ ॥
ဤသောမစီးကြောင်းများသည် သန့်စင်စေသည်ဖြစ်၍၊ အောင်မြင်မှုရရန် ရထားများကဲ့သို့ ဣန္ဒြေထံသို့ ရှေ့သို့ သွား၏။ ညှစ်ထုတ်အပ်သော ၎င်းတို့သည် သိုးမွေးစစ်ထုတ်ကိရိယာကို ကျော်လွန်၍ သွား၏။ အဝတ်အုပ်ကို နောက်တွင် ထားခဲ့၍၊ ညိုဝါရောင်သူများသည် မိုးရွာသွန်းမှုထံသို့၊ အမြင့်မားဆုံး ကြွယ်ဝမှု၏ လောင်းထုတ်မှုထံသို့ သွား၏။
Mantra 10
इन्दविन्द्राय बृहते पवस्व सुमृळीको अनवद्यो रिशादाः । भरा चन्द्राणि गृणते वसूनि देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥
အို သောမရည်၊ ဧကရာဇ် ဣန္ဒြအတွက် ကြီးမားသော အရာကို သန့်စင်စေပါ, ကရုဏာနှင့် ပြည့်စုံ၍၊ အပြစ်ကင်း၍၊ အန္တရာယ်ကို ဖျက်ဆီးသူဖြစ်ပါစေ။ ဂီတသီချင်း ဆိုသူအား တောက်ပသော ဥစ္စာများကို ဆောင်ကျဉ်းပါ။ အို နတ်ဘုံနှင့် မြေဘုံတို့၊ နတ်များနှင့်အတူ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်၍ အထောက်အပံ့ ပေးပါ။
Inside Sukta 69
How it unfolds
- Where it opens
Soma’s purposeful drive is introduced through sharp, kinetic imagery—thought poised like an arrow and Soma rushing like a calf to the mother’s udder (RV 9.69.1).
- Development
The hymn expands Soma’s motion into cosmic radiance: streams move together like the sun’s rays, circling the stretched ‘thread’ of the filter, emphasizing orderly purification and divine destination (RV 9.69.6).
- Climax
Soma is explicitly urged to purify for ‘Indra the Vast,’ becoming the flawless, harm-destroying power that enables divine victory and human welfare (RV 9.69.10).
- Where it settles
It ends in blessing: may Soma bring shining riches to the singer, and may Heaven and Earth, with the gods, protect and further the sacrificers (RV 9.69.10).
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma is praised as a luminous, exhilarating draught that becomes “pure” as it runs through the filter, flowing in wide streams, swift as sunrays, and fit for the gods. He is invoked as benign, faultless, and a remover of harm, and is explicitly directed toward Indra’s greatness.
- Cosmic functionMediator of vitality and divine power: Soma’s purified flow strengthens Indra for heroic action, sustains ṛta (ordered working), and links heaven–earth through the sacrificial current.
- Inner significanceThe clarifying of Soma mirrors inner clarification—refining thought and intention, concentrating energy, and turning inspiration into a steady, disciplined force aligned with one’s dharma/ṛta.
Famous verses
इषुर्न धन्वन्प्रति धीयते मतिर्वत्सो न मातुरुप सर्ज्यूधनि । उरुधारेव दुहे अग्र आयत्यस्य व्रतेष्वपि सोम इष्यते ॥सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुपः साकमीरते । तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन ॥इन्दविन्द्राय बृहते पवस्व सुमृळीको अनवद्यो रिशादाः । भरा चन्द्राणि गृणते वसूनि देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥Attributes of the deity
- Purifying (pavamāna)
- Swift-flowing, radiant streams
- Exhilarating/rapturous (matsara)
- Order-abiding (within vratas)
- Indra-strengthening
- Protector and remover of harm
- Bestower of shining wealth (candrāṇi vasūni)
Also by this seer
- Associated generally with the Soma-Pavamāna collection (Rig Veda Maṇḍala 9), a specialized liturgical anthology for Soma purification chants.
- Contributes to the ritual-poetic imagery of Soma’s flow through the sieve (pavitra) and Soma’s empowerment of Indra.
The rite, step by step
- Press Soma stalks and collect the expressed juice.
- Mix/prepare with ritual waters as prescribed; guide the flow toward the filter (pavitra).
- Strain through wool/grass filter; chant Pavamāna verses as the streams run and clarify.
- Collect the purified Soma in vessels; apportion for Indra and other deities.
- Offer Soma with accompanying oblations; conclude with prayers for protection, wealth, and ritual success.
Offerings
- Purified Soma juice (primary)
- Libations to Indra
- Associated offerings customary in Soma rites (e.g., ghee/oblations in the fire, as contextually paired in the larger ritual)
Frequently Asked Questions
It is a Soma Pavamāna hymn describing Soma’s purification as it flows through the filter, and it asks that this purified Soma empower Indra and bring wealth and protection to the worshippers.
These images emphasize speed, direction, and instinctive movement: Soma (and the mind behind the rite) is focused like an arrow, eager like a calf to its mother, and radiant and swift like the sun’s rays.
The hymn repeatedly frames Soma’s purification as serving Indra’s greatness—purified Soma strengthens Indra, and the final verse directly asks Soma to purify for Indra and to remove harm while granting blessings.
Ask anything about Sukta 69 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
