Sukta 21
Sukta 6.21
Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional ascription for RV 6.21 within Mandala 6)
Indra
Triṣṭubh (probable for RV 6.21; Mandala 6 Indra hymns predominantly Triṣṭubh)
ဤဂါထာကျမ်းသည် ဣန္ဒြန်နတ်မင်းကို အစွမ်းထက်သော ပူဇော်ပွဲများနှင့် ရထားယာဉ်ဆိုင်ရာ ဉာဏ်ပညာများဖြင့် ပင့်ဖျား၍၊ သူ့ကို အမြဲတမ်း လူငယ်ပျိုနှင့် မဆိုးယုတ်နိုင်သော စွမ်းအားအဖြစ် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုပြီး ကျယ်ပြန့်သော ဥစ္စာဓနနှင့် အောင်မြင်မှုကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသူအဖြစ် မှီခိုအားထားပါသည်။ ဤဂါထာသည် ရန်သူစိမ်းအင်အားများကို ရင်ဆိုင်၍ ဝဇ္ဇာလက်နက်ကိုင်ဆောင်သူနှင့် ရှေးကာလမှ မိတ်ဆွေဖြစ်သော ဣန္ဒြန်နတ်မင်းအား ၎င်းတို့ကို နှင်ထုတ်ပေးရန် တောင်းပန်ပါသည်။ ဤသုက္တသည် အသက်သာဆုံးနှင့် ခက်ခဲသော လမ်းများနှစ်ခုလုံးတွင် ဣန္ဒြန်နတ်မင်းသည် လမ်းဖောက်ပေးသူနှင့် ဦးဆောင်လမ်းပြသူအဖြစ် နိုးထပေါ်လာပြီး ကိုးကွယ်သူများကို ခွန်အားနှင့် ကြွယ်ဝမှုသို့ ပို့ဆောင်ပေးပါဟု ဆုတောင်းပါသည်။
Mantras
Mantra 1
इमा उ त्वा पुरुतमस्य कारोर्हव्यं वीर हव्या हवन्ते । धियो रथेष्ठामजरं नवीयो रयिर्विभूतिरीयते वचस्या ॥
ဤအပူဇော်များသည် ကြွယ်ဝမှု၌ အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဂါယက၏ ထံမှ သင့်ကို ခေါ်ဝေါ်ပါ၏၊ သူရဲကောင်း။ ဤယဇ်ပူဇော်မှုများသည် သင့်ကို ပင့်ဖိတ်ပါ၏။ ရထားလမ်းပေါ်၌ ခိုင်မြဲစွာ တပ်ဆင်ထားသော ဉာဏ်အမြင်များသည် အမြဲတမ်း ငယ်ရွယ်ပြီး မဆွေးမယိုင်ဘဲ နေပါ၏။ စကား၏ စွမ်းအားဖြင့် ရယိ - အနှံ့အပြား ပြည့်စုံမှု - အဖြစ် ရှေ့သို့ ချီတက်ပါ၏။
Mantra 2
तमु स्तुष इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भिर्यज्ञवृद्धम् । यस्य दिवमति मह्ना पृथिव्याः पुरुमायस्य रिरिचे महित्वम् ॥
ကျွန်ုပ်သည် ထိုအိန္ဒြကို အသိဉာဏ်ဖြင့် သိရှိပါ၏။ ယဇ်ပူဇော်မှုဖြင့် ကြီးပွားသော ဉာဏ်ပေးဂါထာများကို ဆောင်သူကို ချီးကျူးပါ၏။ သူ၏ အစွမ်းအစမှာ အမျိုးစုံလှပါ၏။ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးထက်ပင် သူ၏ တန်ခိုးကြီးမားမှုသည် လွန်တင်းကျွန်း ကျော်လွန်ပါ၏။
Mantra 3
स इत्तमोऽवयुनं ततन्वत्सूर्येण वयुनवच्चकार । कदा ते मर्ता अमृतस्य धामेयक्षन्तो न मिनन्ति स्वधावः ॥
ထိုအိန္ဒြသည် မှန်ကန်သော ဉာဏ်အမြင်မရှိသော အမှောင်ကို ဖြန့်ကားခဲ့၏။ နေမင်းကြီးဖြင့် ထိုအမှောင်ကို အလင်းရောင်နှင့် ပြည့်စုံစေခဲ့၏။ အိန္ဒြ၊ သင့်သောက်သက်သားများသည် သေခြင်းမရှိသော နိဗ္ဗာန်သို့ ပူဇော်ပသသောအခါ မည်သည့်အခါ၌ လျော့နည်းခြင်းမရှိတော့ပါမည်နည်း။
Mantra 4
यस्ता चकार स कुह स्विदिन्द्रः कमा जनं चरति कासु विक्षु । कस्ते यज्ञो मनसे शं वराय को अर्क इन्द्र कतमः स होता ॥
ဤကဲ့သို့သော အကျိုးအမြတ်များကို ပြုလုပ်ခဲ့သူ - ထိုအိန္ဒြသည် အဘယ်မှာ ရှိပါသနည်း။ သူသည် မည်သည့်လူမျိုးထံသို့ သွားပါသနည်း။ မည်သည့်အမျိုးအနွယ်များတွင် ရှိပါသနည်း။ မည်သည့်ယဇ်ပူဇော်မှုသည် သင့်စိတ်၌ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပေးပါသနည်း။ အိန္ဒြ၊ မည်သည့်ဂါထာဖြစ်ပါသနည်း - မည်သူက ထိုဂါထာကို ဆောင်သော ယဇ်ပုရောဟိတ်ဖြစ်ပါသနည်း။
Mantra 5
इदा हि ते वेविषतः पुराजाः प्रत्नास आसुः पुरुकृत्सखायः । ये मध्यमास उत नूतनास उतावमस्य पुरुहूत बोधि ॥
အဘိမုခသူများဖြစ်သော သင့်အပေါင်းအသင်းများသည် ယခုပင် ရှိနေပါ၏။ ရှေးရှေးကစွန်းပွားသော မိတ်ဆွေများ၊ အမှုကိစ္စများစွာ ပြုလုပ်သူများဖြစ်ပါ၏။ အလယ်ကာလ၏ သူများ၊ အသစ်အသစ်ဖြစ်သူများ၊ နောက်ဆုံးသူများပါ ပါဝင်ပါ၏။ အများစွာ ပင့်ဖိတ်ခံရသော အိန္ဒြ၊ ထိုသူများကို သိရှိပါ။
Mantra 6
तं पृच्छन्तोऽवरासः पराणि प्रत्ना त इन्द्र श्रुत्यानु येमुः । अर्चामसि वीर ब्रह्मवाहो यादेव विद्म तात्त्वा महान्तम् ॥
အနိမ့်သူများသည် အမြင့်သူများအကြောင်း မေးမြန်းလျှောက်ထားကြ၏။ အိန္ဒြ၊ သင့်ရှေးရှေးက သမားရိုးကျ အမှန်တရားများကို ကြားသိရသည်အတိုင်း လိုက်နာကြ၏။ သူရဲကောင်း၊ ဗြဟ္မာကို ဆောင်သူ၊ ကျွန်ုပ်တို့ သိသလောက် သင့်ကို ဂါထာဆိုပါ၏။ ထို့ကြောင့် သင့်ကို ကြီးမြတ်သော သူအဖြစ် အတည်ပြုပါ၏။
Mantra 7
अभि त्वा पाजो रक्षसो वि तस्थे महि जज्ञानमभि तत्सु तिष्ठ । तव प्रत्नेन युज्येन सख्या वज्रेण धृष्णो अप ता नुदस्व ॥
သင့်ကို ဆန့်ကျင်၍ ရန်သူတို့၏ အစွမ်းအစများ စီစဉ်ထားပါ၏။ အလွန်မွေးဖွားသူ၊ ထိုအပေါ်၌ ခိုင်မြဲစွာ ရပ်တည်ပါ။ ရဲရင့်သူ၊ သင့်ရှေးရှေးက ယှဉ်တွဲဖက်စပ်သော မိတ်ဆွေဘက်ဖြင့် ထိုရန်သူများကို ဝဇီရာနှင့် ဖယ်ရှားပါ။
Mantra 8
स तु श्रुधीन्द्र नूतनस्य ब्रह्मण्यतो वीर कारुधायः । त्वं ह्यापिः प्रदिवि पितॄणां शश्वद्बभूथ सुहव एष्टौ ॥
ထို့ကြောင့် အိန္ဒြ၊ ဗြဟ္မာကို ရှာဖွေသူ၏ အသစ်သော စကားကို နားထောင်ပါ။ သူရဲကောင်း၊ ကဗျာဆရာ၏ အမှုကို ထမ်းဆောင်သူ။ သင်သည် ဘိုးဘေးဘီဘင်များ၏ ရှေ့ကောင်းကင်၌ ဆွေမျိုးသားချင်း နီးစပ်သူဖြစ်ပါ၏။ အမြဲတမ်း ခေါ်ဝေါ်လွယ်ကူသော သူအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်နေပါ၏။
Mantra 9
प्रोतये वरुणं मित्रमिन्द्रं मरुतः कृष्वावसे नो अद्य । प्र पूषणं विष्णुमग्निं पुरंधिं सवितारमोषधीः पर्वताँश्च ॥
ယနေ့ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ပေးအပ်ပါ။ ဝရုဏ၊ မိတြ၊ အိန္ဒြနှင့် မရုတ်တို့ကို ကျွန်ုပ်တို့ ကာကွယ်မှုအတွက် ရှေ့သို့ တိုက်တွန်းပါ၏။ ပူသန်၊ ဝိသနု၊ အဂ္ဂိ၊ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ၏ တန်ခိုး၊ သဗိတြ၊ ဆေးဖက်ပင်များနှင့် တောင်များကိုပါ ရှေ့သို့ တိုက်တွန်းပါ၏။
Mantra 10
इम उ त्वा पुरुशाक प्रयज्यो जरितारो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । श्रुधी हवमा हुवतो हुवानो न त्वावाँ अन्यो अमृत त्वदस्ति ॥
အနန္တတန်းခွန်အားရှင်၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းခံထိုက်သော အရှင်၊ ဤဂါယကများသည် ထင်ပေါ်သော ကျေးဇူးဂါထာများဖြင့် အရှင့်ကို ချီးကျူးပူဇော်ကြပါသည်။ အရှင့်ကို ခေါ်ဝံ့သော ခေါ်ဆိုသူ၏ ခေါ်သံကို နားထောင်ပါ။ အမရဖြစ်တော်မူသော အရှင်၊ အရှင့်ကို ပိုင်ဆိုင်သူ အခြားမရှိ၊ အရှင့်ထက် ကျော်လွန်သူ မရှိပါ။
Mantra 11
नू म आ वाचमुप याहि विद्वान्विश्वेभिः सूनो सहसो यजत्रैः । ये अग्निजिह्वा ऋतसाप आसुर्ये मनुं चक्रुरुपरं दसाय ॥
အသိဉာဏ်ရှင်၊ အားထက်သန်သားတော်၊ ယဇ်ပူဇော်ထိုက်သော တို့အားလုံးနှင့်အတူ ဤနှုတ်ကပတ်တော်ဆီသို့ ချဉ်းကပ်ပါ။ မီးလျှာရှိသောသူများ၊ တရားဓမ္မကို သောက်သုံးသူများ၊ ကျွန်သဘောရှိသူအတွက် မနုသူကောင်းကို အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သူများ၊ ဤနှုတ်ကပတ်တော်ကို ချဉ်းကပ်၍ ထမ်းဆောင်ပါ။
Mantra 12
स नो बोधि पुरएता सुगेषूत दुर्गेषु पथिकृद्विदानः । ये अश्रमास उरवो वहिष्ठास्तेभिर्न इन्द्राभि वक्षि वाजम् ॥
အသိဉာဏ်ရှင်၊ လွယ်ကူသောလမ်းခရီးနှင့် ခက်ခဲသောလမ်းခရီးတို့၌ လမ်းပြုသူ၊ ရှေ့ဆောင်ဦးစီးအဖြစ် အဘို့အတွက် နိုးထပါ။ ထိုကျယ်ပြန့်၍ အများအပြားထမ်းဆောင်နိုင်သော၊ မပင်မပန်းနိုင်သော တန်ခိုးများဖြင့် အိန္ဒြားအရှင်၊ အကျွန်ုပ်တို့ကို တန်ခိုးအပြည့်အစုံသို့ ရောက်ရှိစေပါ။
Inside Sukta 21
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with a strong summons: offerings and oblations call Indra, while inspired thoughts set upon the chariot-path move forward as expansive plenitude through the power of the word.
- Development
Praise turns into petition: Indra is recalled as the ancient companion of the worshipper, the one who responds to well-yoked invocation and grants rayi and strength.
- Climax
A direct confrontation with hostility: rakṣas and opposing forces are named, and Indra is urged to stand firm and drive them away with the vajra.
- Where it settles
A practical closing prayer asks Indra to awaken as the leader and path-maker in both easy and difficult routes, carrying the people onward to vāja (victorious force).
The deity: Indra
- In the VedaIndra is the foremost heroic deity of the Rig Veda: the vajra-wielder, slayer of obstructive powers, champion of the singer, and giver of rayi and vāja (wealth and victorious force). He is invoked as a steadfast ally who responds to soma-offerings and inspired speech.
- Cosmic functionBreaker of obstruction and releaser of life-supporting powers; protector in conflict; establisher of victorious order by driving away hostile and chaotic forces.
- Inner significanceThe awakened will and courageous clarity that overcomes inner darkness (fear, inertia, confusion), clears the path, and carries the practitioner toward strength, confidence, and abundance.
The seer
- Bharadvāja (Bārhaspatya)Bharadvāja gotra; traditionally Bārhaspatya (of the line of Bṛhaspati) · A major family-seer of the Rig Veda whose lineage anchors Mandala 6, noted for powerful Indra hymns and for integrating prayer, battle-protection, and prosperity into a single liturgical movement.
Famous verses
इमा उ त्वा पुरुतमस्य कारोर्हव्यं वीर हव्या हवन्ते । धियो रथेष्ठामजरं नवीयो रयिर्विभूतिरीयते वचस्या ॥अभि त्वा पाजो रक्षसो वि तस्थे महि जज्ञानमभि तत्सु तिष्ठ । तव प्रत्नेन युज्येन सख्या वज्रेण धृष्णो अप ता नुदस्व ॥puraetā… pathikṛt (leader in front… maker of the path)
Attributes of the deity
- Vajra-bearer (thunder/force of decisive action)
- Protector against rakṣas and hostility
- Giver of rayi (wealth/plenitude) and vāja (victorious power)
- Ancient ally (pratna sakhā) of the worshipper
- Chariot-associated, responsive to dhī (inspired thought) and vacas (sacred word)
Also by this seer
- Primary rishi associated with much of Rig Veda Mandala 6 (Bharadvāja family collection)
- Numerous Indra-stutis across Mandala 6 emphasizing vajra, victory, and rayi (wealth/plenitude)
- Later tradition links the Bharadvāja lineage with ritual and śrauta learning (gotra continuity in Vedic practice)
The rite, step by step
- Prepare the altar/fire and establish intention: protection from hostile forces and attainment of vāja (strength/victory).
- Offer oblations while reciting verses that ‘call’ Indra (āvāhana), emphasizing inspired speech (vacas) and dhī as the effective vehicle.
- Invoke Indra’s protective stance against rakṣas; request the driving away of obstacles with the vajra-power.
- Conclude with the path-prayer: Indra as puraetā (leader in front) and pathikṛt (path-maker) through both suga (easy) and durga (hard) passages.
- Seal with a final offering and silent resolve to act with the gained courage and clarity.
Offerings
- Soma (where applicable)
- Ghee (ājya)
- Grain-cakes/oblations (puroḍāśa, as appropriate)
- Praise/recitation (stotra as ‘offering’ of speech)
Frequently Asked Questions
It asks Indra to accept the offerings, grant wealth and strength, protect the worshippers by driving away hostile forces, and lead them safely through both easy and difficult paths.
Rakṣas represent forces that obstruct and harm—outer dangers and inner confusion. The hymn calls on Indra’s vajra-power to repel these obstacles and restore a clear way forward.
Puraetā means “the one who goes in front” (leader), and pathikṛt means “maker of the path.” Together they describe Indra as guidance and enabling power in all circumstances.
Ask anything about Sukta 21 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
