Sukta 65
Sukta 5.65
Atri (Ātreya)
Mitra–Varuṇa
Triṣṭubh (probable)
မိတ္တ-ဝရုဏ နတ်ဘုရားအား ရည်စူးသော ဤသုံးဂါထာမှာ ကမ္ဘာ့စည်းစံနစ် (ऋत) ကို စောင့်ထိန်းသော အာဒိတျနတ်ဘုရားတို့အထံတွင် ဉာဏ်အလင်းပေးသော စကားနှင့် မှန်ကန်သော လမ်းညွှန်မှုကို တောင်းဆုပြုထားသည်။ မိတ္တနတ်ဘုရား၏ ဒုက္ခမှ ကျယ်ပြန့်သော လမ်းကို ဖွင့်ပေးနိုင်သည့် တန်ခိုးကို ချီးကျူး၍ နတ်ဘုရားနှစ်ပါးအား ပူးပေါင်းကာ လူသားတို့ကို ဦးဆောင်ပို့ဆောင်ပေးရန် ဆုတောင်းသည်။ ခရ်သီရှင်များနှင့် ဒါယကာများကို လုံခြုံသော နေရာတွင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးသည်။
Mantras
Mantra 1
यश्चिकेत स सुक्रतुर्देवत्रा स ब्रवीतु नः । वरुणो यस्य दर्शतो मित्रो वा वनते गिरः ॥
မည်သူမဆို အမှန်တကယ် သိရှိပါက ထိုဉာဏ်ပညာထက်သန်သူသည် နတ်ဘုံသို့ ဦးတည်သော လမ်းကြောင်း၌ ငါတို့အား ဟောကြားပါစေသတည်း။ ထိုသူ၏ မျက်စိအမြင်သည် ဝရုဏနတ်မင်း ဖြစ်ပါ၏။ သို့တည်းမဟုတ် ငါတို့၏ ဉာဏ်အမြင်စကားသံများကို နိုင်နင်းတော်မူသော မိတ္တရနတ်မင်း ဖြစ်ပါ၏။
Mantra 2
ता हि श्रेष्ठवर्चसा राजाना दीर्घश्रुत्तमा । ता सत्पती ऋतावृध ऋतावाना जनेजने ॥
ထိုနတ်မင်းနှစ်ပါးတို့သည် အလွန်ထွန်းလင်းတောက်ပသော ရောင်ခြည်တော်ရှိသော မင်းများ ဖြစ်တော်မူပါ၏။ ဝေးလံသည့်နေရာအထိ ကြားနိုင်သော ဉာဏ်တော်ရှိကြပါ၏။ ထိုနတ်မင်းနှစ်ပါးတို့သည် ဟုတ်မှန်မှု၏ အရှင်များ၊ ကမ္ဘာ့စည်းမျဉ်းစနစ်ကို တိုးတက်စေသူများ၊ လူမျိုးတိုင်းနှင့် သတ္တဝါတိုင်း၌ ဓမ္မတရားကို ပိုင်ဆိုင်သူများ ဖြစ်တော်မူပါ၏။
Mantra 3
ता वामियानोऽवसे पूर्वा उप ब्रुवे सचा । स्वश्वासः सु चेतुना वाजाँ अभि प्र दावने ॥
ကူညီမှုကို ရှာဖွေသော သင်နှစ်ပါးအား ငါသည် ဦးစွာဖွားမြင်သော နတ်မင်းများကဲ့သို့ အနီးကပ်၍ ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြောဆိုပါ၏။ ကောင်းသော မြင်းများနှင့် ထွန်းလင်းသော ဉာဏ်ပညာဖြင့် တောင့်တင်းသော စွမ်းအားပေးမှုများဆီသို့ ရှေ့သို့ ချီတက်တော်မူပါ။
Mantra 4
मित्रो अंहोश्चिदादुरु क्षयाय गातुं वनते । मित्रस्य हि प्रतूर्वतः सुमतिरस्ति विधतः ॥
မိတြဘုရားသည် ဆင်းရဲဒုက္ခမှပင် နေထိုင်ရာအတွက် ကျယ်ပြန့်သောလမ်းကို ရရှိစေသည်။ မိတြဘုရားသည် အတိုက်အခံများကို အောင်မြင်စွာ ကျော်လွန်၍ ဆောင်ရွက်သူနှင့် အမှုကိစ္စများကို စီမံသူအတွက် ကောင်းသောစိတ်ဆန္ဒကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
Mantra 5
वयं मित्रस्यावसि स्याम सप्रथस्तमे । अनेहसस्त्वोतयः सत्रा वरुणशेषसः ॥
မိတြဘုရား၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ကရုဏာတော်အတွင်း အကျယ်ပြန့်ဆုံးနှင့် ပြည့်စုံဆုံးသော အကူအညီဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ နေထိုင်နိုင်ပါစေသတည်း။ မပင်မပမ်းနိုင်သော ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်မှုများသည် အမြဲတမ်း ကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ ရှိပါစေသတည်း။ ဗာရုဏဘုရား၏ စောင့်ရှောက်မှုတွင် မပြီးမြောက်သောအမှု မရှိပါ။
Mantra 6
युवं मित्रेमं जनं यतथः सं च नयथः । मा मघोनः परि ख्यतं मो अस्माकमृषीणां गोपीथे न उरुष्यतम् ॥
မိတြဘုရားနှင့် ဗာရုဏဘုရား နှစ်ပါးသည် ဤလူသားများကို လမ်းညွှန်၍ တစ်စုတစ်ညီတည်း ဖြစ်စေသည်။ ပေးဆပ်သူများမှ ကင်းကွာမနေပါလင့်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဉာဏ်ပညာရှင်များကို ကာကွယ်မှု ခြံစည်းရိုးတွင် စောင့်ရှောက်၍ ကျယ်ပြန့်လုံခြုံစေသည်။
Inside Sukta 65
How it unfolds
- Where it opens
A call for the truly knowing, bright-willed voice to speak “godward,” under the vision of Varuṇa and the favor of Mitra who accepts inspired words.
- Development
Praise turns toward Mitra’s practical grace: even from distress he wins a broad passage and grants good intent to the orderly worshipper who serves.
- Climax
The prayer becomes communal and directive: Mitra–Varuṇa are asked to guide the people and lead them into a united movement (saṃ nayathaḥ).
- Where it settles
The hymn closes with a protective plea—do not stand apart from the generous patrons; guard the seers in a secure enclosure and grant wide safety.
The deity: Mitra–Varuṇa
- In the VedaMitra and Varuṇa are paired sovereign powers who hear true speech, uphold vows, and secure orderly life; Mitra especially embodies concord and beneficent guidance, while Varuṇa is the vigilant guardian of ṛta with far-seeing oversight.
- Cosmic functionThey sustain ṛta (cosmic and social order), regulate truth and covenant, protect the community, and grant safe passage, stability of dwelling, and harmonious collective movement.
- Inner significanceThe pair symbolizes the integration of ethical clarity and inner law: Mitra as the capacity for harmony, trust, and right relationship; Varuṇa as conscience, discernment, and the binding force of truth that corrects and protects.
The seer
- Atri (Ātreya)Ātreya (Atri-gotra) · One of the great early ṛṣis of the Rig Veda, renowned for luminous vision and for hymns that emphasize ṛta, protection, and beneficent divine guidance.
Famous verses
यश्चिकेत स सुक्रतुर्देवत्रा स ब्रवीतु नः । वरुणो यस्य दर्शतो मित्रो वा वनते गिरः ॥uru kṣayāya gātum vanate
saṃ ca nayathaḥ
Attributes of the deity
- Upholders of ṛta (order)
- Guardians of truth, vows, and right conduct
- Protectors who grant safety and wide space (uru gātu)
- Guides who lead people into unity
- Hearers/receivers of inspired words (giraḥ)
- Benevolent yet firm sovereign powers
Also by this seer
- Numerous hymns of Rig Veda Maṇḍala 5 attributed to the Ātreyas (Atri’s family line), including several to the Ādityas (Mitra–Varuṇa) and other deities
- Atri is also remembered in later Vedic-Itihāsa-Purāṇic tradition as a major patriarchal seer (ṛṣi) and teacher figure
The rite, step by step
- Prepare the fire (āhavanīya) and establish a calm, truthful intention (satya/ṛta-saṅkalpa).
- Recite the hymn (or selected verses) as āvāhana (invocation), focusing on unity and guidance.
- Offer oblations while naming Mitra and Varuṇa together, then Mitra specifically (reflecting the hymn’s emphasis on Mitra’s rescuing ‘wide path’).
- Conclude with a protection-request (rakṣā-prārthanā): ask to be kept within a secure ‘gopītha’ (protective enclosure) and led in concord.
Offerings
- Ghee (ājya) oblations into fire
- Soma (where applicable in soma rites) or soma-symbolic offerings
- Simple food offerings (anna) and water as supplementary upacāras
Frequently Asked Questions
They are paired Āditya deities who uphold ṛta (order). Mitra emphasizes harmony and right relationship, while Varuṇa safeguards truth and moral law with far-seeing vigilance.
It asks for inspired, truthful speech, for a wide safe passage out of distress, for the people to be led in unity, and for protection of the seers and their supporters.
It is a Vedic image for an open, safe way forward—removal of constriction (fear, trouble, obstacles) and the granting of secure space for stable living and right action.
Ask anything about Sukta 65 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
