Sukta 2
Sukta 3.2
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.2)
Agni
Triṣṭubh
RV 3.2 သည် အဂ္ဂိကို ဘုရားသခင်များကိုယ်တိုင် ကရတု (အလိုဆန္တ) နှင့် ဒက္ခ (ကျွမ်းကျင်မှု) တို့ဖြင့် "မွေးဖွားစေသော" ဘုန်းတော်ကြီးမားသော ယဇ် priest စွမ်းအားအဖြစ် ချီးကျူးသော တြိဋ္ဋုဘ် ကျမ်းဂန်တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ပညာရှိသူသည် အဂ္ဂိကို ဝါဇ (အောင်မြင်သော ပြည့်စုံမှု) သို့ ရောက်ရှိရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းအဖြစ် ရှာဖွေပြီး၊ သူ့ကို ဘြိဂု-လက်ဆောင်၊ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဝိဿွာနရ၊ ယဇ်ပူဇော်သူအား ရတနာများကို စွန့်လွှတ်ပေးသော ရက်ရောသူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Mantras
Mantra 1
वैश्वानराय धिषणामृतावृधे घृतं न पूतमग्नये जनामसि । द्विता होतारं मनुषश्च वाघतो धिया रथं न कुलिशः समृण्वति ॥
ဗိသွဝါနရအဘို့၊ သမ္မာတရား၌ ဉာဏ်ပညာကို တိုးပွားစေသော အဂ္ဂနိအဘို့၊ ငါတို့သည် စင်ကြယ်အပ်သော ထောပတ်ကဲ့သို့ စင်ကြယ်သော ယဇ်ပူဇော်မှုကို ဖန်တီးကြ၏။ လူသား ကိုးကွယ်သူသည် ဟောတာကို အသစ်ပြန်လည် ပုံဖော်၏၊ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် တစ်ဖန် ပန်းတန်ဆောင်သမားက သံမဏိနှင့် ရထားကို ပုံဖော်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Mantra 2
स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत्पुत्र ईड्यः । हव्यवाळग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः ॥
သူသည် မွေးဖွားခြင်းအားဖြင့်ပင် လောကနှစ်ပါးကို တောက်ပစေ၏။ မိခင်နှစ်ပါးမှ ကိုးကွယ်ဖွယ်ကောင်းသော သား ဖြစ်၏။ ယဇ်ပူဇော်မှုကို ဆောင်သော အဂ္ဂနိသည် အိုမှုမရှိ၊ ငါတို့၏ ချမ်းသာ၌ တည်၏။ ရခဲသော်လည်း လူအများ၏ ဧည့်သည် ဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်များစွာရှင် ဖြစ်၏။
Mantra 3
क्रत्वा दक्षस्य तरुषो विधर्मणि देवासो अग्निं जनयन्त चित्तिभिः । रुरुचानं भानुना ज्योतिषा महामत्यं न वाजं सनिष्यन्नुप ब्रुवे ॥
သတိဉာဏ်နှင့် တတ်ကျွမ်းမှု၏ စွမ်းအားဖြင့်၊ မှန်ကန်သော အမှုကို ဆောင်ရာ၌၊ နတ်သားတို့သည် တောက်ပသော အသိဉာဏ်များဖြင့် အဂ္ဂနိကို ဖန်တီးကြ၏။ အလင်းရောင်နှင့် တောက်ပသူ၊ ကြီးမားသော အရှိန်ကဲ့သို့ ကြီးမားသူကို၊ အောင်မြင်မှု၏ ပြည့်စုံမှုကို ရှာဖွေ၍ ငါ ပင့်ဖိတ်၏။
Mantra 4
आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वृणीमहे अह्रयं वाजमृग्मियम् । रातिं भृगूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा ॥
ပျော်ရွှင်မှု၏ အကျိုးကို ရှာဖွေ၍ အကောင်းဆုံးကို ကျွန်ုပ်တို့ ရွေးချယ်ပါ၏၊ အဂ္ဂိနှင့် မှားယွင်းခြင်းမရှိ၊ နှုတ်ကပတ်ဖြင့် ချီးကျူးသော စွမ်းအားပြည့်ဝမှု၊ ဘရိဂူများ၏ ပေးဆပ်မှု၊ စိတ်အားထက်သန်သော မီးလျှံ၊ ရသေ့၏ အလိုဆန္ဒ၊ နတ်သqueuing တောက်ပမှုဖြင့် လျှောက်ပတ်သူ။
Mantra 5
अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वृक्तबर्हिषः । यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानां साधदिष्टिमपसाम् ॥
နတ်၏ ပျော်ရွှင်မှုအတွက် လူများသည် အဂ္ဂိနှင့်ကို ရှေ့တွင် ထားပါ၏၊ ဤနေရာတွင် သူတို့သည် ခင်းကျင်းထားသော နေရာမှ ဖြစ်ပါ၏၊ ဇွန်းများကို ထိန်းချုပ်၍ တောက်ပသော အရောင်ရှိသူ၊ နတ်အားလုံးကို ရှိသူ၊ ရုဒြမင်၏ တန်ခိုးကို သူတို့ တည်ဆောက်ပါ၏၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှုများ၏ လိုချင်သော ပူဇော်ပသမှုကို ဆောင်ရွက်ပါ၏။
Mantra 6
पावकशोचे तव हि क्षयं परि होतर्यज्ञेषु वृक्तबर्हिषो नरः । अग्ने दुव इच्छमानास आप्यमुपासते द्रविणं धेहि तेभ्यः ॥
စင်ကြယ်စေသော မီးလျှောက်ပါ၊ သင့်အိမ်ပတ်လည်တွင် ပြင်ဆင်ထားသော နေရာရှိ လူများသည် ပူဇော်ပသပွဲများတွင် စုရုံးပါ၏၊ ဟောတာအဂ္ဂိနှင့်။ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် အတွင်းဆုံး ပြည့်စုံမှုကို လိုလား၍ သူတို့သည် ကိုးကွယ်ခြင်းဖြင့် သင့်နီးသို့ နေထိုင်ပါ၏၊ သူတို့တွင် စိတ်၏ ရတနာကို ထားပါ။
Mantra 7
आ रोदसी अपृणदा स्वर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन् । सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातये चनोहितः ॥
သူသည် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို ဖြည့်ပါ၏၊ ကျယ်ပြန့်သော တောက်ပသော ကမ္ဘာကို ဖြည့်ပါ၏၊ အမှု၏ တန်ခိုးများသည် သူ့မွေးဖွားချိန်တွင် သူ့ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ ရသေ့သည် ပူဇော်ပသပွဲအတွက် ပတ်ပတ်လည် လိုက်ပါပါ၏၊ စွမ်းအားပြည့်ဝမှုကို အနိုင်ရယူရန် မြန်သော မြင်းကဲ့သို့၊ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ကောင်းမွန်စွာ ထားရှိပါ၏။
Mantra 8
नमस्यत हव्यदातिं स्वध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम् । रथीॠतस्य बृहतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत्पुरोहितः ॥
ပူဇော်ပသပေးသူကို ဦးညွှတ်ပါ၊ ဖြောင့်မတ်သော အခမ်းအနား၏ အရှင်ကို ဝတ်ပြုပါ၊ အနိုင်မရနိုင်သော ဇာတဝေဒသ။ အဂ္ဂိနှင့် ကျယ်ပြန့်သော သမ္မာတရား၏ ယာဉ်မှူး၊ ကျယ်ပြန့်စွာ မြင်သူသည် နတ်များ၏ ရှေ့တွင် ထားသော ခေါင်းဆောင် ဖြစ်ပါ၏။
Mantra 9
तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनोऽग्नेरपुनन्नुशिजो अमृत्यवः । तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजमु लोकमु द्वे उप जामिमीयतुः ॥
အစွမ်းတော်ရှိသော ရွေ့လျားသည့် အဂ္ဂိနှင့်၏ မီးမွှေးခြင်း သုံးခုကို စိတ်အားထက်သန်သော မသေနိုင်သူများသည် စင်ကြယ်စေပါ၏။ ဤများထဲမှ တစ်ခုကို လူသားအတွက် ခံစားရန် ထားပါ၏၊ နှစ်ခုသည် သူတို့၏ ဆွေမျိုးကမ္ဘာသို့ အထက်သို့ သွားပါ၏။
Mantra 10
विशां कविं विश्पतिं मानुषीरिषः सं सीमकृण्वन्त्स्वधितिं न तेजसे । स उद्वतो निवतो याति वेविषत्स गर्भमेषु भुवनेषु दीधरत् ॥
လူသားတို့၏ စွမ်းအင်များသည် အဂ္ဂနိကို တစ်စိတ်တစ်ဒေသသာ စူးစိုင်းစေသည် - လူမျိုးတို့၏ ရသေ့၊ အမျိုးအနွယ်၏ အရှင်သခင် - တောက်ပမှုအတွက် သွေးထားသော ဓားသွားကဲ့သို့။ သူသည် အမြင့်များနှင့် အနိမ့်များမှ လှုပ်ရှား၍၊ စွမ်းအားဖြင့် တုန်လှုပ်နေသည်။ ဤလောကများတွင် နတ်ဘုံား၏ သန္ဓေသားကို ဆောင်ထားသည်။
Mantra 11
स जिन्वते जठरेषु प्रजज्ञिवान्वृषा चित्रेषु नानदन्न सिंहः । वैश्वानरः पृथुपाजा अमर्त्यो वसु रत्ना दयमानो वि दाशुषे ॥
သူသည် ဝမ်းဗိုက်များတွင် အဖန်ဖန် မွေးဖွားပြီး၊ နွားကျားကဲ့သို့ တောက်ပသော ပုံသဏ္ဌာန်များတွင် ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဟိန်းကြွေးသည်။ ဗိဿွာနရ - စွမ်းအားကျယ်ပြန့်သော၊ သေခြင်းမရှိသော - ချမ်းသာမင်္ဂလာနှင့် ရတနာများကို ဖြန့်ဝေပေးသည်၊ ပေးသူအား ပေးကမ်းသည်။
Mantra 12
वैश्वानरः प्रत्नथा नाकमारुहद्दिवस्पृष्ठं भन्दमानः सुमन्मभिः । स पूर्ववज्जनयञ्जन्तवे धनं समानमज्मं पर्येति जागृविः ॥
ဗိဿွာနရသည် ရှေးဦးနည်းအတိုင်း တောက်ပသော ထိပ်စည်းသို့ တက်ရောက်ပြီး၊ ပျော်ရွှင်သော အတွေးများဖြင့် ပြုံးရယ်သည်။ နိုးကြားစွာ၊ ရှေးကဲ့သို့ပင်၊ သတ္တဝါအတွက် ချမ်းသာကို ဖန်တီးပေးပြီး တူညီသော လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် လှည့်လည်သည်။
Mantra 13
ऋतावानं यज्ञियं विप्रमुक्थ्यमा यं दधे मातरिश्वा दिवि क्षयम् । तं चित्रयामं हरिकेशमीमहे सुदीतिमग्निं सुविताय नव्यसे ॥
အမှန်တရား၏ ပိုင်ရှင်၊ ယဇ်ပူဇော်မှုအတွက် သင့်လျော်သော၊ ထိုးထွက်သော ဉာဏ်ရှိသော၊ ဂါထာ၏ ထိုက်တန်သော အဂ္ဂနိကို ကျွန်ုပ်တို့ ရှာဖွေပူဇော်သည် - မာတရိရွှမ်းသည် ကောင်းကင်ဘုံတွင် နေရာအဖြစ် တည်ထားသော။ အမျိုးမျိုးသွားလာသော၊ ရွှေရောင်ဆံသားရှိသော၊ ကောင်းစွာထွန်းလင်းတောက်ပသော၊ ပိုမိုအသစ်နှင့် ကျယ်ပြန့်သော တိုးတက်မှုအတွက်။
Mantra 14
शुचिं न यामन्निषिरं स्वर्दृशं केतुं दिवो रोचनस्थामुषर्बुधम् । अग्निं मूर्धानं दिवो अप्रतिष्कुतं तमीमहे नमसा वाजिनं बृहत् ॥
ကျွန်ုပ်တို့သည် ကြည်ညိုစွာဖြင့် ထိုအဂ္ဂနိကို ရှာဖွေသည် - ရွေ့လျားမှု၏ လမ်းကြောင်းကဲ့သို့ စင်ကြယ်သော၊ စွမ်းအားတွင် ထက်မြက်သော၊ လွန်ဆန်းသော အလင်းကို မြင်သော။ ကောင်းကင်၏ တောက်ပသော မီးပုံ၊ ရောင်ခြည်လောကများတွင် တည်ရှိသော၊ အရုဏ်နှင့်အတူ နိုးကြားသော။ ကောင်းကင်၏ ခေါင်းဆောင်နှင့် ထိပ်စည်း၊ ဖယ်ရှား၍မရသော မီးလျှံ၊ စွမ်းအားပြည့်ဝမှု၏ ကြီးမားသော သယ်ဆောင်သူကို ရှာဖွေသည်။
Mantra 15
मन्द्रं होतारं शुचिमद्वयाविनं दमूनसमुक्थ्यं विश्वचर्षणिम् । रथं न चित्रं वपुषाय दर्शतं मनुर्हितं सदमिद्राय ईमहे ॥
ကျွန်ုပ်တို့သည် ချမ်းသာမင်္ဂလာအတွက် ထိုအဂ္ဂနိကို ရှာဖွေသည် - မူရိုသော ပင့်ဆောင်သူ၊ ကွဲပြားမှုမရှိ ရွေ့လျားသော စင်ကြယ်သော၊ နေအိမ်၏ အရှင်၊ ဂါထာ၏ ထိုက်တန်သော၊ လူမျိုးများတွင် စုံလင်စွာ ဆောင်ရွက်သော - တောက်ပပြီး အံ့သြဖွယ် ရထားကဲ့သို့၊ စိတ်ဝိဉာဉ်၏ ပုံသဏ္ဌာန်အတွက် လှပစွာ မြင်ရသော - လူသားများက ယဇ်ပူဇော်မှု၏ နေရာတွင် အမြဲတမ်း တည်ထားသော။
Inside Sukta 2
How it unfolds
- Where it opens
Agni is invoked as the chosen, most worthy flame—delightful and unerring—whose radiance is divine and whose presence makes the rite effective.
- Development
The hymn unfolds Agni’s origin and mode of manifestation: the gods generate him through kratu and dakṣa, and he appears in many luminous forms as the seer-will guiding right workings.
- Climax
Agni as Vaiśvānara is depicted as repeatedly born, roaring like a bull and lion, wide in power and immortal—then explicitly as the generous distributor of riches and treasures to the sacrificer.
- Where it settles
The praise resolves into a practical boon: may this radiant priest secure vāja and prosperity, rewarding the giver and stabilizing the sacrificial order.
The deity: Agni
- In the VedaAgni is the shining, ever-young fire-priest (hotṛ) and messenger, born again and again in “bellies” (kindlings/wombs), roaring like a bull and lion-like among luminous forms; he is the Bhṛgus’ gift and the seer-will (kavi-kratu) radiant with divine flame.
- Cosmic functionMediator between gods and humans: he carries offerings, awakens the sacrifice, kindles divine powers, and establishes right order in the ritual and in the world through light and heat.
- Inner significanceThe awakened flame of aspiration and discernment—an inner priest that converts intention (kratu) and capacity (dakṣa) into luminous understanding (citti), enabling victory (vāja) and right action.
The seer
- Viśvāmitra GāthinaGāthin (Kauśika lineage is commonly associated with Viśvāmitra in later tradition) · A royal-turned-seer celebrated for transforming kṣatriya power into brahmanical tapas and mantra, and for shaping major Rigvedic theology of Agni, Indra, and the divine order (ṛta).
Famous verses
क्रत्वा दक्षस्य तरुषो विधर्मणि देवासो अग्निं जनयन्त चित्तिभिः । रुरुचानं भानुना ज्योतिषा महामत्यं न वाजं सनिष्यन्नुप ब्रुवे ॥vṛṇīmahe … vareṇyam
vi dāśuṣe
Attributes of the deity
- Hotṛ and divine messenger (dūta)
- Ever-reborn, ever-young (nava/nūtana)
- Kavi-kratu: seer-intelligence with effective will
- Vaiśvānara: universal fire present in many forms
- Radiant (śociṣmat), illuminating (jyotiṣmat)
- Bestower of wealth and treasures to the giver (dāśuṣ)
Also by this seer
- Large portions of Maṇḍala 3 (traditional attribution: RV 3.1–3.53)
- Gayatrī mantra (RV 3.62.10) in later tradition
- Prominent Indra hymns and praise of the Bharata-related ritual milieu within Maṇḍala 3
The rite, step by step
- Prepare the altar/hearth and purify the space (sprinkling, sweeping, setting kindling).
- Kindle Agni (ādhāna/pradīpana) while reciting Agni praises to ‘choose’ (vṛṇīmahe) him as the worthy priest.
- Offer oblations in measured order, asking Agni to convey them and awaken the gods’ presence.
- Conclude with requests for vāja, protection, and wealth for the sacrificer and household/community.
Offerings
- Ghṛta (clarified butter)
- Samidh (kindling sticks)
- Havis (cooked offering)
- Soma-related offerings when in soma context
Frequently Asked Questions
It is a hymn to Agni describing him as the radiant priest and messenger who makes the sacrifice work and brings victory-like strength (vāja) and prosperity to the worshipper.
It highlights that sacred fire is not just physical flame: it is a divine power established through right order, conscious will (kratu), and effective skill (dakṣa), awakened through luminous insight (citti).
Vaiśvānara is Agni as the ‘universal’ fire—present in many forms, repeatedly kindled, mighty and protective, and especially generous in giving wealth and treasures to the one who offers.
Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
