Sukta 95
Sukta 10.95
Dialogue hymn (Purūravas & Urvāśī); devatā as the divine-human relational power (apsaras as luminous inspiration)
Triṣṭubh (predominant in RV 10.95; dialogue sections vary but largely Triṣṭubh)
RV 10.95 သည် လူသားမင်းသား ပုရူရာဗပ် (အီလာ) နှင့် အပ္ပဆာရာ ဥရβάသီတို့အကြား ပြဇာတ်ဆန်သော ဆွေးနွေးချက်ဖြစ်ပြီး လူသားတို့၏ ဆန္ဒနှင့် နတ်ပြည်ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များအကြား တင်းမာမှုကို စူးစမ်းလေ့လာသည်။ ထိုသို့ ပြင်းထန်စွာ စကားလက်ဆိုင် ပြောဆိုချက်များဖြင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် မြင့်မြတ်စေနိုင်သလို ပျက်စီးစေနိုင်သော စွမ်းအားတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး နောက်ဆုံးတွင် လူသားဘက်မှ သေမင်းတားသည့် သတ္တဝါအဖြစ် ရပ်တည်စေသော်လည်း သားသမီးများနှင့် ယဇုပူဇော်မှုများမှတစ်ဆင့် နတ်ပြည်ဆိုင်ရာ ပါဝင်မှုလမ်းကြောင်းကို ခွင့်ပြုထားသည်။
Mantras
Mantra 1
हये जाये मनसा तिष्ठ घोरे वचांसि मिश्रा कृणवावहै नु । न नौ मन्त्रा अनुदितास एते मयस्करन्परतरे चनाहन् ॥
လာလော့၊ အို ဇနီးမောင်၊ ဤခက်ခဲသော အခါကာလ၌ စိတ်၌ တည်တံ့လော့။ ယခု ကျွနု်ပ်တို့၏ စကားစုများကို ရောနှောသော သာယာမှုဖြင့် ဖန်တီးကြစို့။ ကျွနု်ပ်တို့၏ ဤမန္တရားများသည် မပြောဆိုထားသည်မဟုတ်၊ အခြေခံမရှိသည်မဟုတ်။ ၎င်းတို့သည် ချိုမြိန်မှုကို ဆောင်ကြဉ်းပေးပြီး နောက်ထပ် ရက်စွဲများကိုပင် ၎င်းတို့၏ စွမ်းအားဖြင့် ထိုးဖောက်လေသည်။
Mantra 2
किमेता वाचा कृणवा तवाहं प्राक्रमिषमुषसामग्रियेव । पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वात इवाहमस्मि ॥
သင်၏ဤစကားကို ကျွနု်ပ်ဘယ်သို့ လုပ်ဆောင်မည်နည်း။ ကျွနု်ပ်သည် နံနက်ခင်း၏ ပထမဆုံး အလင်းရောင်ကဲ့သို့ ရှေ့သို့ ချီတက်ခဲ့ပြီ။ အို ပုရူရဝ၊ သင်၏ နေအိမ်သို့ ပြန်သွားလော့။ ကျွနု်ပ်သည် လေကဲ့သို့ ဖမ်းယူရန် ခက်ခဲလှပါသည်။
Mantra 3
इषुर्न श्रिय इषुधेरसना गोषाः शतसा न रंहिः । अवीरे क्रतौ वि दविद्युतन्नोरा न मायुं चितयन्त धुनयः ॥
ထွန်းလင်းတောက်ပမှုအတွက် မြားကဲ့သို့၊ မြားအိမ်၏ သိုမှီးမှုကဲ့သို့၊ နွားများ ရရှိမှုကဲ့သို့၊ ရာပေါင်းများသော အမြန်နှုန်းကဲ့သို့၊ ကျွနု်ပ်တို့၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် ထိုသို့ တလျှောက်လျှောက် တောက်ပခဲ့သည်။ သို့သော် သူရဲကောင်း မရှိသော အလိုဆန္ဒ၌ တုန်လှုပ်သော စွမ်းအားများသည် အော်ဟစ်သံကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ဝေဒနာပြင်းထန်သော ကြိုးပမ်းမှုကိုပင် အသိအမှတ် မပြုကြပေ။
Mantra 4
सा वसु दधती श्वशुराय वय उषो यदि वष्ट्यन्तिगृहात् । अस्तं ननक्षे यस्मिञ्चाकन्दिवा नक्तं श्नथिता वैतसेन ॥
သူမသည် အတွင်းဆုံး စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ဆောင်ယူလျက် နံနက်ခင်း၌ အသက်ကြီးသော စွမ်းအားအတွက် အသက်၏ တိုးတက်မှုကို ရှာဖွေသည်။ ထို့နောက် သူမသည် နေအိမ်ဘက်သို့ ပြန်လာသည်။ ထိုရည်မှန်းချက်သို့ပင် နေ့ညဉ့် မပြတ် ဗိုင်တာဆေန၏ နှောင်ဖမ်းမှုများကို ဖြေလွှတ်လေသည်။
Mantra 5
त्रिः स्म माह्नः श्नथयो वैतसेनोत स्म मेऽव्यत्यै पृणासि । पुरूरवोऽनु ते केतमायं राजा मे वीर तन्वस्तदासीः ॥
နေ့တစ်နေ့လျှင် သုံးကြိမ်တိုင် ဗိုင်တာဆေနသည် အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြေလွှတ်သည်။ သင်သည် ကျွနု်ပ်ကို မပျက်မပြယ် ဆက်လက်တည်တံ့စေရန် ဖြည့်ဆည်းပေးသည်။ အို ပုရူရဝ၊ ကျွနု်ပ်သည် သင်၏ အလင်းနိမိတ်ကို လိုက်၍ လာခဲ့ပါသည်။ ထိုအခါ၌ သင်သည် ကျွနု်ပ်၏ ဘုရင်၊ ကျွနု်ပ်၏ သူရဲကောင်း၊ ကျွနု်ပ်၏ ခန္ဓာကိုယ်၏ အားအင် ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။
Mantra 6
या सुजूर्णिः श्रेणिः सुम्नआपिर्ह्रदेचक्षुर्न ग्रन्थिनी चरण्युः । ता अञ्जयोऽरुणयो न सस्रुः श्रिये गावो न धेनवोऽनवन्त ॥
ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ပြည့်ဝသော၊ နှလုံးသား၌ မြင်သာမှုရှိသော၊ အနှောင်အဖွဲ့မရှိ လွတ်လပ်စွာ ရွေ့လျားသော ထိုလျင်မြန်စွာ စီးဆင်းသည့် အတန်းများသည် နီညိုရောင် ဆေးတိမ်များကဲ့သို့ စီးဆင်းကြသည်။ အလှနှင့် တိုးတက်မှုအတွက် ၎င်းတို့သည် နွားများကဲ့သို့၊ နို့စို့နွားများကဲ့သို့ မပျက်မပြယ် ဆက်လက်လာကြသည်။
Mantra 7
समस्मिञ्जायमान आसत ग्ना उतेमवर्धन्नद्यः स्वगूर्ताः । महे यत्त्वा पुरूरवो रणायावर्धयन्दस्युहत्याय देवाः ॥
သင်၏ မွေးဖွားချိန်၌ပင် တောက်ပသော စွမ်းအားများ ရှိနေခဲ့ပြီး၊ မြစ်များသည်လည်း သင့်ကို မှန်ကန်စွာ လမ်းညွှန်၍ တိုးတက်စေခဲ့သည်။ အကြီးမားသော လုပ်ငန်းတစ်ခုအတွက်၊ အို ပုရူရဝ၊ နတ်ဘုမားများသည် သင့်ကို စစ်ပွဲအတွက် အားမွေးစေခဲ့သည်။ အမှောင် ဖျက်ဆီးသူများကို သုတ်သင်ရန် အတွက်ပင်တည်း။
Mantra 8
सचा यदासु जहतीष्वत्कममानुषीषु मानुषो निषेवे । अप स्म मत्तरसन्ती न भुज्युस्ता अत्रसन्रथस्पृशो नाश्वाः ॥
သို့သော် ထိုလူသားမဟုတ်သော ရွေ့လျားမှုများ၌ လူသားတစ်ဦးသည် နေထိုင်ရန် ကြိုးစားသောအခါ၊ ၎င်းတို့သည် သေသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မခံမရပ်နိုင်ဘဲ ကျွနု်ပ်ထံမှ ကြောက်ရွံ့၍ ထွက်ပြေးကြသည်။ ရထားကို ထိတွေ့သော မြင်းများသည် ရှောင်ရှားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Mantra 9
यदासु मर्तो अमृतासु निस्पृक्सं क्षोणीभिः क्रतुभिर्न पृङ्क्ते । ता आतयो न तन्वः शुम्भत स्वा अश्वासो न क्रीळयो दन्दशानाः ॥
သေသူသည် မသေသူများနှင့် မထိတွေ့ဘဲ၊ အခြေခံသော စွမ်းအားများနှင့် ဉာဏ်ပညာဖြင့် မရောနှောသောအခါ၊ ထိုတွန်းအားများသည် ၎င်း၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို မတင့်တယ်စေပေ။ ကစားတတ်သော မြင်းများကဲ့သို့၊ ကိုက်ခဲ၍ အနားမနေဘဲ၊ ၎င်းတို့သည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်ပြီး သဟဇာတ မဖြစ်ဘဲ ရှိနေကြသည်။
Mantra 10
विद्युन्न या पतन्ती दविद्योद्भरन्ती मे अप्या काम्यानि । जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः प्रोर्वशी तिरत दीर्घमायुः ॥
ပျံသန်းသော လျှပ်စစ်ကဲ့သို့ သူမသည် တလျှောက်လျှောက် တောက်ပပြီး၊ ဝှက်ထားသော လိုလားဖွယ် အရာများကို ကျွနု်ပ်ထံ ဆောင်ယူလာသည်။ သူသည် မွေးဖွားပြီးပြီ၊ ရေ၏ သားတော်၊ ရဲရင့်သော ကောင်းစွာမွေးဖွားသူဖြစ်သည်။ ဥရွာရှီသည် သူ့ကို အသက်ရှည်ရှည် ဖြတ်သန်းစေပါစေသတည်း။
Mantra 11
जज्ञिष इत्था गोपीथ्याय हि दधाथ तत्पुरूरवो म ओजः । अशासं त्वा विदुषी सस्मिन्नहन्न म आशृणोः किमभुग्वदासि ॥
သင်သည် ဤသို့ မွေးဖွားခဲ့၏၊ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရန်အတွက် ထိုအားကို ငါ့အထဲ၌ သင် ထားခဲ့၏။ သို့သော်လည်း ဟေး ပုရူရဝ၊ ငါ သိနေသော်လည်း ထိုနေ့၌ သင့်အား ငါ မညွှန်ကြားခဲ့ပါ။ သင်သည် ငါ့စကားကို မနာယူခဲ့ - အဘယ်ကြောင့် သင်သည် မျှဝေခြင်းမရှိသူကဲ့သို့ ပြောဆိုဘိသနည်း။
Mantra 13
प्रति ब्रवाणि वर्तयते अश्रु चक्रन्न क्रन्ददाध्ये शिवायै । प्र तत्ते हिनवा यत्ते अस्मे परेह्यस्तं नहि मूर मापः ॥
ငါ ပြန်ပြောသည်နှင့် မျက်ရည်များ ပြန်လည်ကုန်၏။ သူသည် ငိုကြွေး၏၊ သို့သော် အမြင့်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် မဟုတ်ပါ။ သင့်အထဲ၌ ငါတို့နှင့်အတူ ရှိသောအရာကို ငါ တိုက်တွန်း၏ - သွားလော့၊ နေဝင်ရာသို့ ထွက်ခွါလော့။ စိတ်ရှုပ်ထွေးနေသူ၊ ငါ့ဆီသို့ မချဉ်းကပ်နှင့်။
Mantra 14
सुदेवो अद्य प्रपतेदनावृत्परावतं परमां गन्तवा उ । अधा शयीत निॠतेरुपस्थेऽधैनं वृका रभसासो अद्युः ॥
ယနေ့၌ ကောင်းသော အရာပေးသောသူသည် နောက်သို့ မပြန်မကြည့်ဘဲ အဝေးဆုံး နေရာသို့၊ အမြင့်ဆုံး အလွန်သို့ ပျံသန်းသွားနိုင်၏။ ထိုအခါ သူသည် ပျက်စီးခြင်း၏ ချောင်းပေါ်၌ အိပ်နေလိမ့်မည်။ ထိုအခါ ရိုင်းပျသော မြေခွေးများသည် သူ့အား ဖမ်းယူလိမ့်မည်။
Mantra 15
पुरूरवो मा मृथा मा प्र पप्तो मा त्वा वृकासो अशिवास उ क्षन् । न वै स्त्रैणानि सख्यानि सन्ति सालावृकाणां हृदयान्येता ॥
ဟေး ပုရူရဝ၊ ပျက်စီးမသွားလင့်၊ ပျက်စီးခြင်းထဲသို့ မကျရောက်လင့်။ ရန်သူစိတ်ဓာတ်ရှိသော မြေခွေးများက သင့်အား မကိုက်ခဲစေလင့်။ အကြောင်းမူကား အပေါ်ယံ သဘောသာ ရှိသော မိတ်ဆွေများသည် တည်မြဲခြင်း မရှိပါ။ သူတို့သည် ချစ်ခင်ဖွယ် ထင်သော်လည်း အတွင်း၌ သားကောင်စားသူများ ဖြစ်ကုန်၏။
Mantra 16
यद्विरूपाचरं मर्त्येष्ववसं रात्रीः शरदश्चतस्रः । घृतस्य स्तोकं सकृदह्न आश्नां तादेवेदं तातृपाणा चरामि ॥
ငါသည် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိသော အားကို လူသားတို့အကြား၌ ရွေ့လျားခဲ့၏။ ညဉ့်များနှင့် ရာသီလေးခုကို ကျော်လွန်၍ နေခဲ့၏။ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ ကောင်းမွန်သော ချိုမြိန်သည့်အရာကို တစ်စက်သာ သောက်ခဲ့၏ - ထိုအရာဖြင့်သာလျှင် ဤအတိုင်းအတာဖြင့် ငါ တရားသဘောနှင့် ရွေ့လျား၏။
Mantra 17
अन्तरिक्षप्रां रजसो विमानीमुप शिक्षाम्युर्वशीं वसिष्ठः । उप त्वा रातिः सुकृतस्य तिष्ठान्नि वर्तस्व हृदयं तप्यते मे ॥
ငါ ဝသိဋ္ဌသည် ကောင်းကင်ဘက်၌ ရွေ့လျားပြီး ကောင်းကင်လောကများကို တိုင်းတာသော ဥရ္ဝသီကို ညွှန်ကြားလို၏။ ကောင်းမွန်စွာ ပြုလုပ်ထားသော အတွင်းစိတ်အမှု၏ ပူဇော်ပွဲသည် သင့်နီးကပ်၌ ရပ်တည်၏။ ပြန်လှည့်လော့ - ငါ့စိတ်သည် ရှာဖွေခြင်း၏ အပူဒဏ်ဖြင့် ပူလောင်၏။
Mantra 18
इति त्वा देवा इम आहुरैळ यथेमेतद्भवसि मृत्युबन्धुः । प्रजा ते देवान्हविषा यजाति स्वर्ग उ त्वमपि मादयासे ॥
ဤသို့ နတ်များသည် သင့်အား ပြောကြားခဲ့၏၊ ဟေး အိလ - ဤသို့ သင်သည် သေခြင်းကို အဖော်ပြုသူ ဖြစ်လာ၏။ သို့သော်လည်း သင့်သားသမီးများသည် ပူဇော်ပွဲဖြင့် နတ်များကို ကိုးကွယ်ကြလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် သင်လည်း တောက်ပသော ကောင်းကင်ဘုံ၌ နတ်၏ ပျော်ရွှင်မှုကို ခံစားနိုင်၏။
Frequently Asked Questions
It is a conversation between a human king and a divine apsaras. Their love becomes a lesson about why the human world cannot hold the divine on its own terms, and how sacrifice and right order give a lawful connection to heaven.
Because it draws a clear boundary: passion cannot override the conditions of embodied life. The hymn teaches that immortality is approached through alignment with cosmic order—especially through yajña and disciplined will (kratu)—not through possession.
It suggests that inspiration and beauty (apsaras-like energies) must be met with steadiness of mind and discernment. Otherwise, impulses remain restless and unharmonized; when integrated, they ‘adorn’ life and support duty, continuity, and higher joy.
Ask anything about Sukta 95 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
