Opening the text

Sukta 1.140
Traditionally attributed to Kaṇva lineage for RV 1.140 (verify in anukramaṇī); hymn is Agni-centered
Agni
Jagatī or Triṣṭubh (verify in critical edition)
RV 1.140 သည် အဂ္ဂိကျွန်းတော်အား ကောင်းမွန်စွာ ပြင်ဆင်ထားသော "သားအိမ်" (ယောနီ) ၌ နေရာယူကာ စင်ကြယ်သော အမှောင်နှိမ်နင်းသည့် အလင်းရထားအဖြစ် ထွန်းလင်းရန် ဖိတ်ခေါ်သော အဂ္ဂိဂါထာတော် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အစဉ်အလာကျင့်စဉ်ပုံရိပ်များ (မီးညှိခြင်း၊ အဝတ်အစားဆင်မြန်းခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း) ကို စကြာဝဠာဆိုင်ရာ ပြန်လည်သက်သာစေခြင်းနှင့် ရောနှောထားပြီး အဂ္ဂိကျွန်းတော်အား စွမ်းအင်များကို စုဆောင်းပြီး ပုံစံများ ပြန်လည်အသက်သက်ဝင်စေကာ နတ်ဘုမားနှင့် မိခင်မြေကြီးတို့အား စီးဆင်းနေသော မြစ်များနှင့် ဆက်သွယ်ကာ ဂါထာတော်ကို နိုးထစေပြီး အစားအစာနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ ရရှိစေသည်။
Mantra 1
वेदिषदे प्रियधामाय सुद्युते धासिमिव प्र भरा योनिमग्नये । वस्त्रेणेव वासया मन्मना शुचिं ज्योतीरथं शुक्रवर्णं तमोहनम् ॥
ယဇ်ပူဇော်ရာနေရာတွင် နေထိုင်သော မီးနတ်မင်းအား ချစ်ခင်လှစွာသော နေအိမ်နှင့် တောက်ပသော အလင်းရောင်အတွက် အဂ္ဂိနတ်မင်း၏ မွေးဖွားရာနေရာကို ကြွယ်ဝသော ဝေစုကဲ့သို့ ရှေ့သို့ ဆောင်ယူပါ။ စိတ်၏ စေတနာဖြင့် ဖြူစင်သော အရာကို အလင်းရောင်၏ ရထား၊ အဖြူရောင်၊ အမှောင်ကို ဖျက်ဆီးသူကို ဝတ်ဆင်ပါ။
Mantra 2
अभि द्विजन्मा त्रिवृदन्नमृज्यते संवत्सरे वावृधे जग्धमी पुनः । अन्यस्यासा जिह्वया जेन्यो वृषा न्यन्येन वनिनो मृष्ट वारणः ॥
နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသော မီးသည် သုံးထပ်ကျော်သော အစာအတွက် ညှစ်ယူပြီး စီစဉ်၏။ တစ်နှစ်တာတွင် စားသုံးပြီးနောက် ထပ်မံကြီးထွား၏။ တစ်ခုသော နှုတ်ခမ်းနှင့် လျှာဖြင့် အနိုင်ယူသော နွားလားသည် သုံးစွဲ၏။ အခြားတစ်ခုဖြင့် ရှာဖွေသူများကို သန့်စင်စေ၏။ အားကောင်းသော ဆင်ကဲ့သို့ ဖြူစင်စွာ ဖြစ်၏။
Mantra 3
कृष्णप्रुतौ वेविजे अस्य सक्षिता उभा तरेते अभि मातरा शिशुम् । प्राचाजिह्वं ध्वसयन्तं तृषुच्युतमा साच्यं कुपयं वर्धनं पितुः ॥
အမိအိမ်နှစ်ခုစလုံးသည် မှောင်မိုက်သောရေစီးကြောင်းများတွင် တုန်လှုပ်ကြသည်။ နှစ်ဦးစလုံးသည် သူငယ်ကို မွေးဖွား၍ သယ်ဆောင်ကြသည်။ လျှာကို ရှေ့သို့ ထုတ်၍ သူသည် နှင့်အတူ တွန်းပို့လိုက်သည်၊ ပျံ့နှံ့စေသည်၊ ရေငတ်မှုများကို ဖြတ်ကျော်၍ သွားသည်။ သူသည် မှန်ကန်သောဘက်သို့ ရောက်ရှိသည်၊ ဖခင်၏ ကြီးထွားလာသော အရာဖြစ်သည်။
Mantra 4
मुमुक्ष्वो मनवे मानवस्यते रघुद्रुवः कृष्णसीतास ऊ जुवः । असमना अजिरासो रघुष्यदो वातजूता उप युज्यन्त आशवः ॥
လူသားအတွက်၊ လူသားတစ်ဦး၏ ဆန္ဒအတွက် လွှတ်ပေးပါ: လျင်မြန်စွာတပ်ဆင်ထားသော၊ မှောင်မိုက်နှင့်တွဲဖက်ထားသော၊ အလျင်အမြန်သွားသော။ မတားဆီးနိုင်သော၊ မြန်ဆန်စွာ ရွေ့လျားသော၊ လျင်မြန်စွာ လျှောက်လမ်းသော၊ လေတိုက်၍ မောင်းနှင်သော၊ အမြန်သွားတို့သည် အနီးတွင် တပ်ဆင်ကြသည်။ ခရီးဆက်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်သော စွမ်းအားများ။
Mantra 5
आदस्य ते ध्वसयन्तो वृथेरते कृष्णमभ्वं महि वर्पः करिक्रतः । यत्सीं महीमवनिं प्राभि मर्मृशदभिश्वसन्त्स्तनयन्नेति नानदत् ॥
ထိုအခါ သူ၏ ပျံ့နှံ့စေသူများသည် တားဆီးမှုမရှိဘဲ အလျင်အမြန် သွားကြသည်။ မှောင်မိုက်ကျယ်ပြန့်မှုတွင် သူ၏ ကြီးမားသော အသွင်အပြင်သည် လုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်သည်။ ကြီးမားသော မြေကြီးအခြေခံကို သူ ထိတွေ့၍ ရှေ့သို့ ဖိအားပေးလိုက်သောအခါ၊ ပြင်းထန်စွာ အသက်ရှူ၍၊ မိုးခြိမ်းသံပြုလုပ်၍ သွားရင်း အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ဟစ်ကြွေးသည်။
Mantra 6
भूषन्न योऽधि बभ्रूषु नम्नते वृषेव पत्नीरभ्येति रोरुवत् । ओजायमानस्तन्वश्च शुम्भते भीमो न शृङ्गा दविधाव दुर्गृभिः ॥
လှပစေ၍၊ သူသည် ညိုရောင်ပုံသဏ္ဍာန်များပေါ်တွင် ကိုင်းညွှတ်သည်။ နွားလားကဲ့သို့ ဇနီးမယားများထံသို့ ချဉ်းကပ်သည်၊ အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ဟစ်ကြွေး၍။ ခွန်အားတိုးတက်လာ၍ သူသည် မိမိခန္ဓာကိုယ်များကို လှပစေသည်။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော၊ ချိုများကဲ့သို့၊ သူသည် ခက်ထက်သော ကိုင်တွယ်မှုများဖြင့် ဆက်လက် မောင်းနှင်သည်။
Mantra 7
स संस्तिरो विष्टिरः सं गृभायति जानन्नेव जानतीर्नित्य आ शये । पुनर्वर्धन्ते अपि यन्ति देव्यमन्यद्वर्पः पित्रोः कृण्वते सचा ॥
သူသည် ခိုင်မာစွာ ပျံ့နှံ့၍ ကျယ်ပြန့်စွာ တိုးချဲ့ထားပြီး၊ ၎င်းတို့အားလုံးကို စုစည်းသည်။ သိသူဖြစ်၍၊ သိသူများနှင့်အတူ အမြဲတမ်း အိပ်စက်သည်။ ထပ်မံ၍ ၎င်းတို့ ကြီးထွားလာကြသည်၊ နတ်ဘုံသို့ ပြန်သွားကြသည်။ အတူတကွ ဖခင်နှင့်မိခင်နှစ်ပါး၏ အခြားသော ပုံသဏ္ဍာန်တစ်ခုကို ဖန်တီးကြသည်။
Mantra 8
तमग्रुवः केशिनीः सं हि रेभिर ऊर्ध्वास्तस्थुर्मम्रुषीः प्रायवे पुनः । तासां जरां प्रमुञ्चन्नेति नानददसुं परं जनयञ्जीवमस्तृतम् ॥
အလင်း၏ ထိန်ထိန်ပြောင်နေသော ဆံပင်ရှည်စွမ်းအားများသည် သူတို့၏ ကျူးရင့်မှုစွမ်းအားများနှင့်အတူ စုစည်း၍ မတ်တပ်ရပ်နေကြသည်။ သူတို့ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုသို့ ကျရောက်ခဲ့သော်လည်း အသက်၏ ကြွလာမှုထံသို့ ထပ်မံ၍ ရှေ့သို့ ရွေ့လျားကြသည်။ သူတို့၏ အိုမင်းမှု ကန့်သတ်ချက်ကို စွန့်လွှတ်၍၊ အောင်ပွဲ၏ အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ရှေ့သို့ ချီတက်သည်၊ အမြတ်ဆုံးသော အသက်လေဝိညာဉ်ကို မွေးဖွားပေး၍ ထိခိုက်မှုမရှိသော သေခြင်းမဲ့ အသက်ရှင်မှုကို တည်ထောင်သည်။
Mantra 9
अधीवासं परि मातू रिहन्नह तुविग्रेभिः सत्वभिर्याति वि ज्रयः । वयो दधत्पद्वते रेरिहत्सदानु श्येनी सचते वर्तनीरह ॥
သူသည် လှုပ်ရှားသည်၊ မိခင်၏ ဖုံးအုပ်ထားသော ဝတ်ရုံကို ပတ်၍ လျှာဖြင့် လိုက်လျှောက်သည်၊ ကြီးမားသော ကိုင်တွယ်မှုများနှင့် ခိုင်မာသော တွန်းအားများဖြင့် မောင်းနှင်ခံရသည်။ လျင်မြန်သူသည် ကျယ်ပြန့်သော လမ်းကြောင်းများဖြင့် ရှေ့သို့ သွားသည်။ ပျံသန်းသူအတွက် တောင်ပံများကို တပ်ဆင်သည်။ အမြဲတမ်း အပေါ်သို့ လျှာဖြင့် လိုက်လျှောက်၍၊ သိမ်းငှက်စွမ်းအားသည် လမ်းကြောင်းများကို လိုက်သည်။
Mantra 10
अस्माकमग्ने मघवत्सु दीदिह्यध श्वसीवान्वृषभो दमूनाः । अवास्या शिशुमतीरदीदेर्वर्मेव युत्सु परिजर्भुराणः ॥
အိမ်တော်၏ နွားလားကဲ့သို့၊ အားကောင်းသော အသက်ရှူမှုဖြင့် ပြင်းထန်စွာ တောက်ပပါ။ ကလေးမွေးသော စွမ်းအင်များကို အောက်တွင် မီးပွားများ ပေါက်ပါ။ စစ်ပွဲများတွင် ချပ်ဝတ်တန်ဆာကဲ့သို့ သင်သည် အဖက်ဖက်မှ ဝိုင်းရံကာ ကာကွယ်ပါ။
Mantra 11
इदमग्ने सुधितं दुर्धितादधि प्रियादु चिन्मन्मनः प्रेयो अस्तु ते । यत्ते शुक्रं तन्वो रोचते शुचि तेनास्मभ्यं वनसे रत्नमा त्वम् ॥
အဂ္ဂိရသုံ၊ ဤအရာသည် ကောင်းစွာ စီစဉ်ထားပြီး မကောင်းစွာ စီစဉ်ထားသည်ထက် ကျော်လွန်၍ မြင့်တက်သည်။ ချစ်ခင်ဖွယ်ကောင်းသောအရာမှပင် သင့်အတွက် စိတ်၏ ပိုမိုချစ်ခင်ဖွယ် ကောင်းသော ပျော်ရွှင်မှု ဖြစ်ပါစေ။ သင့်ခန္ဓာကိုယ်မှ တောက်ပသော စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသော ထွန်းလင်းမှုအတွက်၊ ထိုအရာဖြင့် သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ရတနာကို ရှာဖွေပေးပါ၊ သင်ကိုယ်တိုင် ၎င်းကို နီးကပ်စွာ ယူဆောင်လာပါ။
Mantra 12
रथाय नावमुत नो गृहाय नित्यारित्रां पद्वतीं रास्यग्ने । अस्माकं वीराँ उत नो मघोनो जनाँश्च या पारयाच्छर्म या च ॥
ကျွန်ုပ်တို့၏ ခရီးစဉ်အတွက်လည်းကောင်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဖြတ်ကျော်မှုအတွက်လည်းကောင်း၊ ထို့အပြင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်အတွက်လည်းကောင်း၊ အဂ္ဂိရသုံ၊ အမြဲတမ်း လှော်တက်ထားသော တောင်ပံပါသော လှေကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပေးသနားပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ သူရဲကောင်းများနှင့် ကြွယ်ဝမှုကို သယ်ဆောင်သူများကို ဖြတ်ကျော်၍ ပို့ဆောင်ပါ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ လူများကိုလည်း ပို့ဆောင်ပါ။ ကာကွယ်မှုစွမ်းအား မည်သည့်အရာဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကူးသန်းပို့ဆောင်နိုင်သည်ဖြစ်စေ။
Mantra 13
अभी नो अग्न उक्थमिज्जुगुर्या द्यावाक्षामा सिन्धवश्च स्वगूर्ताः । गव्यं यव्यं यन्तो दीर्घाहेषं वरमरुण्यो वरन्त ॥
အို အဂ္ဂနိ၊ ကောင်းကင်နှင့်မြေကြီးတို့သည်လည်းကောင်း၊ မြစ်ရေတို့သည်လည်းကောင်း၊ ကောင်းစွာလမ်းညွှန်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဂါထာကို အပြည့်အဝ နိုးဆွကြပါစေသတည်း။ နွားများ၏အလင်းနှင့် မုယောအစာကို ယူဆောင်လာကာ၊ ၎င်းတို့သည် ကျေးဇူးဂုဏ်၏ နက်ရှိုင်းသော ချမ်းသာကို ရွေးချယ်ကြ၏။ နီညိုရောင်တောက်ပသော တန်ခိုးရှင်တို့သည် ၎င်းကို ရွေးချယ်ကြ၏။
It establishes Agni in the altar-seat as a pure, radiant power that dispels darkness and makes the sacrifice effective, while also showing Agni as a cosmic intelligence that renews life and order.
Because the altar and fire-pan are treated as the stable ‘birthplace’ where Agni is generated and sustained; ritually, placing Agni in the yoni means properly founding the rite so offerings can reach the gods.
They act as cosmic supports and witnesses: Heaven–Earth provide the great framework of order, and the Rivers symbolize flowing vitality and purification—together they ‘awaken’ the hymn and help bring nourishment and boons.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.