Prakarana 25

Verse 501 (चौपाई)

सीय स्वयंबरु देखिअ जाई। ईसु काहि धौं देइ बड़ाई।। लखन कहा जस भाजनु सोई। नाथ कृपा तव जापर होई।। हरषे मुनि सब सुनि बर बानी। दीन्हि असीस सबहिं सुखु मानी।। पुनि मुनिबृंद समेत कृपाला। देखन चले धनुषमख साला।। रंगभूमि आए दोउ भाई। असि सुधि सब पुरबासिन्ह पाई।। चले सकल गृह काज बिसारी। बाल जुबान जरठ नर नारी।। देखी जनक भीर भै भारी। सुचि सेवक सब लिए हँकारी।। तुरत सकल लोगन्ह पहिं जाहू। आसन उचित देहू सब काहू।।

'သီတာမင်းသမီး၏ သွေးကောသို့ ကြည့်ရှုရန် သွားကြပါစို့'။ 'ဤသို့သော ဘုန်းတန်ခိုးကို ဣသွာရသည် အဘယ်ကြောင့် ပေးသနည်း'။ လက္ခဏမင်းသားက 'ထိုဘုန်းတန်ခိုးကို ထိုသူသာလျှင် ခံထိုက်၏။ အရှင်မင်းကြီး၊ သင့်ကရုဏာတော်သည် တပည့်တော်ပေါ် သက်ရောက်ပါသည်' ဟု လျှောက်၏။ သူ၏ ကောင်းမွန်သော စကားကို ကြား၍ ရသေ့အားလုံး ဝမ်းမြောက်ကြကာ ကောင်းချီးပေးကြ၏။ အားလုံး ပျော်ရွှင်ကြ၏။ ထို့နောက် ကရုဏာရှင်သည် ရသေ့အပေါင်းနှင့်အတူ လေးတော်ပြသရာ နန်းတော်သို့ ကြည့်ရှုရန် ထွက်ခွါတော်မူ၏။ မင်းသားညီနောင်နှစ်ပါးသည် ပွဲတော်ကွင်းသို့ ရောက်ရှိကြ၏။ မြို့တော်သူ မြို့တော်သားအားလုံး သတင်းကို ကြားသိကြ၏။ အိမ်ထောင်ရေးကိစ္စများကို မေ့ပျောက်ကာ အားလုံး ထွက်လာကြ၏။ ကလေးများ၊ လူငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ယောက်ျားများ၊ မိန်းမများ အားလုံး ထွက်လာကြ၏။ ဇနကမင်းကြီးသည် သူတို့ကို မြင်သောအခါ ကြီးစွာသော စိုးရိမ်မှု ဖြစ်၏။ သူ၏ အခစားများအား ချက်ခြင်း သွားရန် အမိန့်ပေးကာ လူတိုင်းအတွက် သင့်တင့်သော နေရာများကို ပေးအပ်စေ၏။

Verse 502 (दोहा/सोरठा)

कहि मृदु बचन बिनीत तिन्ह बैठारे नर नारि। उत्तम मध्यम नीच लघु निज निज थल अनुहारि।।240।।

နူးညံ့သိမ်မွေ့သော စကားများဖြင့် နှိမ့်ချစွာ ပြောကြား၍ ယောက်ျားများနှင့် မိန်းမများကို ထိုင်စေ၏။ မိမိတို့၏ သင့်လျော်သော နေရာများအတိုင်း အမြင့်၊ အလတ်၊ အနိမ့်၊ အရိုးရိုးဟူ၍ ခွဲခြား ထိုင်စေ၏။

Verse 503 (चौपाई)

राजकुअँर तेहि अवसर आए। मनहुँ मनोहरता तन छाए।। गुन सागर नागर बर बीरा। सुंदर स्यामल गौर सरीरा।। राज समाज बिराजत रूरे। उडगन महुँ जनु जुग बिधु पूरे।। जिन्ह कें रही भावना जैसी। प्रभु मूरति तिन्ह देखी तैसी।। देखहिं रूप महा रनधीरा। मनहुँ बीर रसु धरें सरीरा।। डरे कुटिल नृप प्रभुहि निहारी। मनहुँ भयानक मूरति भारी।। रहे असुर छल छोनिप बेषा। तिन्ह प्रभु प्रगट कालसम देखा।। पुरबासिन्ह देखे दोउ भाई। नरभूषन लोचन सुखदाई।।

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် မင်းသားများ ရောက်ရှိလာကြ၏။ လှပမှုသဘောသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ပျံ့နှံ့နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သူတို့သည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့၏ သမုဒ္ဒရာ၊ ယဉ်ကျေးသောသူများ၊ သူရဲကောင်းများ၏ အသားအမွေး၊ အလှပသော အမည်းနှင့် ဖြူရောင်ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူများ ဖြစ်ကြ၏။ မင်းသားညီနောင်နှစ်ပါးသည် မင်းညီမင်းသား အစည်းအဝေးတွင် တင့်တယ်စွာ ထွန်းလင်းကြ၏။ ကောင်းကင်တွင် လပြည့်ဝန်းနှစ်စင်း ရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးတွင် ရှိသော ဘက္ခုတို့အတိုင်း ပရဘူ၏ ရုပ်တော်ကို မြင်ကြ၏။ သူရဲကောင်းကြီးများသည် သူတို့၏ အလှကို ကြည့်ရှုကြ၏။ သူရဲကောင်းမှု၏ သဘောသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ တည်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ လှည့်ဖျားသော မင်းများသည် ပရဘူကို ကြည့်ရှုသောအခါ ကြောက်ရွံ့ကြ၏။ ကြီးမားသော ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်တော်ကို မြင်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အသူရများသည် လှည့်ဖျားသော အဝတ်အစားများဖြင့် ရှိနေကြ၏။ သူတို့အား ပရဘူသည် ကာလသမ္မာကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။ မြို့တော်သူ မြို့တော်သားများသည် မင်းသားညီနောင်နှစ်ပါးကို ကြည့်ရှုကြ၏။ မျက်စိတို့၏ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ ပျော်ရွှင်မှု ပေးသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 504 (दोहा/सोरठा)

नारि बिलोकहिं हरषि हियँ निज निज रुचि अनुरूप। जनु सोहत सिंगार धरि मूरति परम अनूप।।241।।

မိန်းမများသည် မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးတွင် ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် မိမိတို့၏ နှစ်သက်ရာအတိုင်း ကြည့်ရှုကြ၏။ ပရမတ္ထအလှ၏ ရုပ်တုသည် ရှေ့တွင် တင့်တယ်စွာ ရပ်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 505 (चौपाई)

बिदुषन्ह प्रभु बिराटमय दीसा। बहु मुख कर पग लोचन सीसा।। जनक जाति अवलोकहिं कैसैं। सजन सगे प्रिय लागहिं जैसें।। सहित बिदेह बिलोकहिं रानी। सिसु सम प्रीति न जाति बखानी।। जोगिन्ह परम तत्वमय भासा। सांत सुद्ध सम सहज प्रकासा।। हरिभगतन्ह देखे दोउ भ्राता। इष्टदेव इव सब सुख दाता।। रामहि चितव भायँ जेहि सीया। सो सनेहु सुखु नहिं कथनीया।। उर अनुभवति न कहि सक सोऊ। कवन प्रकार कहै कबि कोऊ।। एहि बिधि रहा जाहि जस भाऊ। तेहिं तस देखेउ कोसलराऊ।।

ပညာရှိတို့အား ပရဘူသည် အနန္တရုပ်ဖြင့် ထင်ရှား၏။ မျက်နှာများစွာ၊ လက်များစွာ၊ ခြေများစွာ၊ မျက်စိများစွာ၊ ဦးခေါင်းများစွာဖြင့် ဖြစ်၏။ ဇနကမင်းကြီးနှင့် ဆွေမျိုးများသည် သူ့ကို ကြည့်ရှုကြ၏။ ချစ်ခင်ရသော မိတ်ဆွေ၊ အနွယ်တော်စပ်သူကဲ့သို့ ထင်၏။ ဝိဒေဟမင်းကြီးနှင့် မိဖုရားသည် သူ့ကို ကြည့်ရှုကြ၏။ သားသမီးကလေးကို ချစ်ခင်သကဲ့သို့ ပြောဖွယ်မရှိသော ချစ်ခြင်း ဖြစ်၏။ ယောဂီများအား ပရမတ္ထသစ္စာအဖြစ် ထင်ရှား၏။ ငြိမ်းချမ်း၊ စင်ကြယ်၊ ညီမျှ၊ သဘာဝအလင်းရောင် ဖြစ်၏။ ဟရိဘက္ခုတို့သည် မင်းသားညီနောင်နှစ်ပါးကို မိမိတို့၏ ကိုးကွယ်ရာ နတ်များအဖြစ် မြင်ကြ၏။ ချမ်းသာမှုအားလုံးကို ပေးသူများ ဖြစ်ကြ၏။ သီတာသည် ရာမကို ချစ်ခြင်းဖြင့် ကြည့်ရှု၏။ ထိုချစ်ခြင်းနှင့် ပျော်ရွှင်မှုသည် ပြောဖွယ်မရှိပေ။ သူမသည် ရင်ဘတ်တွင် ခံစားသော်လည်း ပြောဆိုနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ ကဗီည်မည်သူမျှ မည်သို့ ဖော်ပြနိုင်ပါအံ့နည်း။ ဤနည်းဖြင့် သူမသည် ထိုစိတ်ခံစားချက်ဖြင့် ရှိနေ၏။ ထိုအခါ ကောသလမင်းကြီးသည် သူမကို ကြည့်ရှု၏။

Verse 506 (दोहा/सोरठा)

राजत राज समाज महुँ कोसलराज किसोर। सुंदर स्यामल गौर तन बिस्व बिलोचन चोर।।242।।

ကောသလတိုင်း၏ ငယ်ရွယ်သော မင်းသည် မင်းမျိုးတို့၏ အစည်းအဝေးတွင် ထွန်းလင်းတော်မူ၏။ သူ၏ ကိုယ်တော်သည် ဖြူဖွေး၍ အနက်ရောင်လည်း ရှိ၏၊ လှပလှသဖြင့် လောကီ၏ မျက်လုံးတို့ကို ဆွဲခေါ်လျက် ရှိ၏။

Verse 507 (चौपाई)

सहज मनोहर मूरति दोऊ। कोटि काम उपमा लघु सोऊ।। सरद चंद निंदक मुख नीके। नीरज नयन भावते जी के।। चितवत चारु मार मनु हरनी। भावति हृदय जाति नहीं बरनी।। कल कपोल श्रुति कुंडल लोला। चिबुक अधर सुंदर मृदु बोला।। कुमुदबंधु कर निंदक हाँसा। भृकुटी बिकट मनोहर नासा।। भाल बिसाल तिलक झलकाहीं। कच बिलोकि अलि अवलि लजाहीं।। पीत चौतनीं सिरन्हि सुहाई। कुसुम कलीं बिच बीच बनाईं।। रेखें रुचिर कंबु कल गीवाँ। जनु त्रिभुवन सुषमा की सीवाँ।।

ထိုနှစ်ပါးသော ရူပါရုံတို့သည် သဘာဝအားဖြင့်ပင် စိတ်နှလုံးကို မြူဆွယ်တော်မူ၏။ ကမ္ဘာ့အလှနတ်ဘုရား သန်းပေါင်းမကသည်ပင် တुုိယှေးပါ၏။ ဆောင်းဦးလ၏ လသည် ထိုတော်သူတို့၏ မျက်နှာတော်ကို မြင်၍ ရှက်ရွံ့ရ၏။ ကမ္ဗုမျက်လုံးတော်တို့သည် စိတ်နှလုံးကို နှစ်သက်စေ၏။ ထိုတော်သူတို့၏ ကြည့်ရှုခြင်းသည် နှစ်လိုဖွယ်ကောင်း၍ စိတ်နှလုံးကို ခိုးယူ၏။ ထိုခံစားချက်ကို ဖော်ပြ၍ မရနိုင်ပါ။ ပါးပြင်တော်တို့သည် ကျွမ်းကျင်ဖွယ်ကောင်း၏။ နားတော်တို့တွင် လှုပ်ရှားနေသော နားကျင်းတို့ရှိ၏။ မေးရိုးနှင့် နှုတ်ခမ်းတော်တို့သည် လှပ၍ စကားတော်သည် နူးညံ့၏။ ကမ္ဗုပန်း၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သော လသည် ထိုတော်သူတို့၏ ပြုံးမှုကြောင့် ရှက်ရွံ့ရ၏။ မျက်ခုံးတော်တို့သည် ကွေးညွတ်၏။ နှာခေါင်းတော်သည် စိတ်နှလုံးကို မြူဆွယ်၏။ နဖူးတော်သည် ကျယ်ပြန့်၍ တိလကာသည် ထိုအပေါ်တွင် တလျှံလျှံ တောက်ပ၏။ ဆံပင်တော်ကို မြင်၍ ပျားများပင် ရှက်ရွံ့ကြ၏။ အဝါရောင် အဝတ်တော်တို့သည် ခေါင်းတော်တွင် တင့်တယ်စွာ ဆင်ယင်ထား၏။ ပန်းနှင့် ပန်းဖတ်များကြားတွင် ပြုလုပ်ထားသကဲ့သို့ ရှိ၏။ ကျေးဇူးပြည့်စုံသော မျဉ်းကြောင်းတော်တို့၊ ကမ္ဗုခရုကဲ့သို့ လည်ပင်းတော်တို့သည် ကမ္ဘာ့အလှတရား၏ ထိုးထားသော အပြားသဖွယ် ရှိ၏။

Verse 508 (दोहा/सोरठा)

कुंजर मनि कंठा कलित उरन्हि तुलसिका माल। बृषभ कंध केहरि ठवनि बल निधि बाहु बिसाल।।243।।

ဆင်မြင်းရတနာတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော နားဆွဲတော်သည် လည်ပင်းတော်ကို တင့်တယ်စေ၏။ တူလဆီပန်းနှင့် ပြုလုပ်ထားသော ပန်းစည်းတို့လည်း ရှိ၏။ ထိုတော်သူတို့၏ လက်မောင်းတော်တို့သည် နွားလား၏ ပခုံးနှင့် ခြင်္သေ့၏ ကျောဘက်ကဲ့သို့ ခိုင်ခံ့၍ ခွန်အား၏ ဘဏ္ဍာတိုက်နှင့် တူ၏။

Verse 509 (चौपाई)

कटि तूनीर पीत पट बाँधे। कर सर धनुष बाम बर काँधे।। पीत जग्य उपबीत सुहाए। नख सिख मंजु महाछबि छाए।। देखि लोग सब भए सुखारे। एकटक लोचन चलत न तारे।। हरषे जनकु देखि दोउ भाई। मुनि पद कमल गहे तब जाई।। करि बिनती निज कथा सुनाई। रंग अवनि सब मुनिहि देखाई।। जहँ जहँ जाहि कुअँर बर दोऊ। तहँ तहँ चकित चितव सबु कोऊ।। निज निज रुख रामहि सबु देखा। कोउ न जान कछु मरमु बिसेषा।। भलि रचना मुनि नृप सन कहेऊ। राजाँ मुदित महासुख लहेऊ।।

အဝါရောင် အဝတ်တော်သည် ခါးတော်တွင် စည်းနှောင်ထား၏။ မြားအိပ်သည် ထိုနေရာတွင် ဆွဲထား၏။ ဘယ်လက်တော်တို့တွင် ကောင်းမွန်သော လေးတို့ကို ကိုင်ဆောင်ထား၏။ မြတ်သော ပခုံးတော်တို့တွင် ထမ်းထား၏။ အဝါရောင် ယဇ်ပူဇော်ခြင်း ချည်ကြိုးတော်သည် ထိုတော်သူတို့ကို တင့်တယ်စေ၏။ ခေါင်းတော်မှ ခြေတော်အထိ ကြီးကျယ်သော ဘုန်းတော်သည် ဖြန့်ကျက်နေ၏။ ထိုတော်သူတို့ကို မြင်၍ လူအပေါင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်ကြ၏။ မျက်လုံးတို့သည် တစ်နေရာတည်းတွင် ကပ်လျက် ရှိ၏။ ကြည့်ရှုခြင်းသည် မလှုပ်ရှားပါ။ ညီနောင်နှစ်ပါးကို မြင်၍ ဇနကမင်းသည် ဝမ်းမြောက်တော်မူ၏။ ထိုတော်သူတို့သည် ရသေ့၏ ကမ္ဗုပန်းကဲ့သို့ ခြေတော်ကို ကိုင်းညွှတ်ကိုင်ထားကြ၏။ ရိုသေစွာ တောင်းပန်၍ မိမိတို့၏ အကြောင်းကို ပြောကြားကြ၏။ တစ်နိုင်ငံလုံးကို ရသေ့အား ပြသကြ၏။ မင်းသားလူငယ်နှစ်ပါးသည် မည်သည့်နေရာသို့ သွားသည်ဖြစ်စေ၊ ထိုနေရာတိုင်းတွင် လူအပေါင်းတို့သည် အံ့သြစွာ ကြည့်ရှုကြ၏။ ထိုသူတိုင်းသည် မိမိတို့၏ အမြင်အားဖြင့် ရာမကို မြင်ကြ၏။ ထူးခြားသော နက်နဲမှုကို မည်သူမျှ မသိပါ။ ရသေ့သည် မင်းကြီးအား ကောင်းမွန်သော ဖန်တီးမှုကို ပြောကြား၏။ မင်းကြီးသည် ကြီးကျယ်သော ချမ်းသာကို ရရှိ၏။

Verse 510 (दोहा/सोरठा)

सब मंचन्ह ते मंचु एक सुंदर बिसद बिसाल। मुनि समेत दोउ बंधु तहँ बैठारे महिपाल।।244।।

အခြားသော ပလ္လင်အားလုံးထက် ပို၍ လှပသော၊ ထွန်းလင်းတောက်ပသော၊ ကျယ်ပြန့်ကြီးမားသော ပလ္လင်တစ်ခု ရှိ၏။ ထိုနေရာတွင် မင်းကြီးသည် ရသေ့တို့နှင့်အတူ ညီနောင်နှစ်ပါးကို နေရာချထိုင်စေ၏။

Verse 511 (चौपाई)

प्रभुहि देखि सब नृप हिंयँ हारे। जनु राकेस उदय भएँ तारे।। असि प्रतीति सब के मन माहीं। राम चाप तोरब सक नाहीं।। बिनु भंजेहुँ भव धनुषु बिसाला। मेलिहि सीय राम उर माला।। अस बिचारि गवनहु घर भाई। जसु प्रतापु बलु तेजु गवाँई।। बिहसे अपर भूप सुनि बानी। जे अबिबेक अंध अभिमानी।। तोरेहुँ धनुषु ब्याहु अवगाहा। बिनु तोरें को कुअँरि बिआहा।। एक बार कालउ किन होऊ। सिय हित समर जितब हम सोऊ।। यह सुनि अवर महिप मुसकाने। धरमसील हरिभगत सयाने।।

ထိုဘုရားကို မြင်၍ မင်းအပေါင်းတို့သည် စိတ်နှလုံးတွင် စိတ်ပျက်ကြ၏။ လထွက်လာသောအခါ ကြယ်တို့သည် မှေးမှိန်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အားလုံး၏ စိတ်နှလုံးတွင် ဤယုံကြည်ချက် ရှိ၏။ ရာမသည် လေးကို မည်သို့မျှ ငင်၍ မရနိုင်ပါ။ ရှိဝမင်း၏ ကြီးမားသော လေးကို မကျိုးမပဲ့ဘဲ ရာမသည် ငင်၍ သီတာကို မိမိ၏ ဇနီးအဖြစ် ရယူလိမ့်မည်။ ဤသို့ တွေးထင်၍ သူတို့သည် မိမိတို့၏ အိမ်သို့ ပြန်ကြ၏။ ဂုဏ်သတင်း၊ တန်ခိုး၊ ခွန်အားနှင့် ရဲရင့်မှုတို့ကို ဆုံးရှုံးကြ၏။ အခြားသော မင်းတို့သည် ဤစကားကို ကြား၍ ပြုံးကြ၏။ ထိုသူတို့သည် ဉာဏ်ပညာမရှိ၊ မာန်မာနကြောင့် မျက်စိကန်းကြ၏။ သူတို့က လေးကို ငင်၍ သူမကို လက်ထပ်မည်၊ ငင်ခြင်းမရှိဘဲ မင်းသမီးကို မည်သူ လက်ထပ်မည်နည်းဟု ဆိုကြ၏။ တစ်ကြိမ်သာ ဖြစ်ပါစေ၊ သေခြင်းတိုင်အောင်ပင် ဖြစ်ပါစေ၊ သီတာအတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုစစ်ပွဲကို အနိုင်ရလိမ့်မည်ဟု ဆိုကြ၏။ ဤစကားကို ကြား၍ အခြားသော ပညာရှိမင်းတို့သည် ပြုံးမြိန်ကြ၏။ ထိုသူတို့သည် ဓမ္မနှင့် ညီညွတ်၍ ဟရိဘက္တတို့ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 512 (दोहा/सोरठा)

सीय बिआहबि राम गरब दूरि करि नृपन्ह के।। जीति को सक संग्राम दसरथ के रन बाँकुरे।।245।।

ရာမသည် မင်းတို့၏ မာနကို ဖယ်ရှား၍ သီတာကို လက်ထပ်လိမ့်မည်။ ဒသရထမင်း၏ စစ်ပွဲ၌ ကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တို့ကို စစ်ပွဲတွင် မည်သူ အနိုင်ရနိုင်ပါအံ့နည်း။

Verse 513 (चौपाई)

ब्यर्थ मरहु जनि गाल बजाई। मन मोदकन्हि कि भूख बुताई।। सिख हमारि सुनि परम पुनीता। जगदंबा जानहु जियँ सीता।। जगत पिता रघुपतिहि बिचारी। भरि लोचन छबि लेहु निहारी।। सुंदर सुखद सकल गुन रासी। ए दोउ बंधु संभु उर बासी।। सुधा समुद्र समीप बिहाई। मृगजलु निरखि मरहु कत धाई।। करहु जाइ जा कहुँ जोई भावा। हम तौ आजु जनम फलु पावा।। अस कहि भले भूप अनुरागे। रूप अनूप बिलोकन लागे।। देखहिं सुर नभ चढ़े बिमाना। बरषहिं सुमन करहिं कल गाना।।

အကျိုးမရှိဘဲ မသေပါနှင့်၊ သင့်တူရိယာတို့ကို မမှုတ်ပါနှင့်။ သင့်ဝမ်းဗိုက်တို့ကို ချိုချဉာတို့ဖြင့် ဖြည့်ထားသလော၊ သင့်စိတ်နှလုံးတို့မူကား ဆာလောင်နေသလော။ ကျွန်ုပ်၏ အကြံပြုချက်ကို နားထောင်ပါ၊ အလွန် မြင့်မြတ်သော သူတော်ကောင်းတို့အဖြစ် သိပါ။ သီတာသည် လောကီ၏ မိခင်ဖြစ်ကြောင်း သင့်စိတ်နှလုံးတွင် သိပါ။ ရဃုမင်းသည် လောကီ၏ ဖခင်ဖြစ်ကြောင်း စဉ်းစားပါ။ သူ၏ အလှတရားကို ကြည့်ရှု၍ သင့်မျက်လုံးတို့ကို ဖြည့်ပါ။ လှပ၍ ချမ်းသာပေးတတ်သော၊ ဂုဏ်တော်အပေါင်း၏ နေရာဖြစ်သော ဤညီနောင်နှစ်ပါးသည် ရှိဝနတ်ဘုရား၏ စိတ်နှလုံးတွင် နေထိုင်ကြ၏။ အမရတဲ့ ပင်လယ်၏ အနီးသို့ ရောက်၍ မြူခိုးကို မြင်ပြီး အဘယ်ကြောင့် သေရန် ပြေးသနည်း။ သင်နှစ်သက်ရာ နေရာသို့ သွားပါ။ ကျွန်ုပ်မူကား ယနေ့ မွေးဖွားခြင်း၏ အသီးအနှံကို ရရှိပြီး ဖြစ်၏။ ဤသို့ ဆို၍ ကောင်းသော မင်းတို့သည် ချစ်ခင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာကြ၏။ သူ၏ နှိုင်းယှဉ်ဘွယ်မရှိသော အလှတရားကို ကြည့်ရှုလေတော့၏။ နတ်ဘုရားတို့သည် ကောင်းကင်တွင် နတ်ရထားတို့ဖြင့် တက်ကြသည်ကို မြင်ကြ၏။ ပန်းများကို ရွာချကြ၍ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် သီချင်းများကို သီဆိုကြ၏။

Verse 514 (दोहा/सोरठा)

जानि सुअवसरु सीय तब पठई जनक बोलाई। चतुर सखीं सुंदर सकल सादर चलीं लवाईं।।246।।

ကောင်းမွန်သော အချိန်အခါ ရောက်ရှိလာပြီဟု သိ၍ သီတာသည် စကားကို ပို့လိုက်၏။ ဇနကမင်းသည် ခေါ်ဝေါ်၏။ လှပသော အဆွေခင်ပွန်းများသည် ရိုသေစွာ သွားကြ၍ သူမကို ခေါ်ဆောင်လာကြ၏။

Verse 515 (चौपाई)

सिय सोभा नहिं जाइ बखानी। जगदंबिका रूप गुन खानी।। उपमा सकल मोहि लघु लागीं। प्राकृत नारि अंग अनुरागीं।। सिय बरनिअ तेइ उपमा देई। कुकबि कहाइ अजसु को लेई।। जौ पटतरिअ तीय सम सीया। जग असि जुबति कहाँ कमनीया।। गिरा मुखर तन अरध भवानी। रति अति दुखित अतनु पति जानी।। बिष बारुनी बंधु प्रिय जेही। कहिअ रमासम किमि बैदेही।। जौ छबि सुधा पयोनिधि होई। परम रूपमय कच्छप सोई।। सोभा रजु मंदरु सिंगारू। मथै पानि पंकज निज मारू।।

သီတာ၏ အလှတရားကို ဖော်ပြ၍ မရနိုင်ပါ။ သူမသည် လောကီ၏ မိခင်ဖြစ်၏၊ အလှတရားနှင့် ဂုဏ်တော်တို့၏ သတ္တုတွင်း ဖြစ်၏။ ဥပမာအားလုံးသည် ကျွန်ုပ်အား သေးငယ်သည်ဟု ထင်၏။ အကြောင်းမှာ ထိုဥပမာတို့သည် သာမန်လူသားများ၏ ကိုယ်အင်္ဂါတို့နှင့် ဆက်နွယ်နေသောကြောင့် ဖြစ်၏။ သီတာကို ဖော်ပြ၍ ဥပမာကို ပေးလျှင် မကောင်းသော ကဗျာဆရာဟု အမည်ရ၍ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို ခံရ၏။ သီတာနှင့် တူညီသော ပုံသဏ္ဍာန်ကို ပြုလုပ်လျှင် ဤကမ္ဘာတွင် ထိုကဲ့သို့ ချစ်စဖွယ်ကောင်းသော မိန်းကလေး အဘယ်နေရာတွင် ရှိပါမည်နည်း။ သူမတွင် သရသွတီ၏ စကားသံရှိ၏။ ဘဝနီဒေဝီ၏ ကိုယ်တစ်ပိုင်း ရှိ၏။ ရတိဒေဝီသည် မိမိ၏ ကိုယ်ကို ညံ့ဖျင်းသည်ဟု သိ၍ အလွန် စိတ်ပျက်၏။ သူမ၏ အစ်ကိုမှာ သမုဒ္ဒရာဖြစ်၏။ သူမ၏ မိတ်ဆွေမှာ အဆိပ်မှ မွေးဖွားသော ရှိဝနတ်ဘုရားဖြစ်၏။ ဝိဒေဟတိုင်း၏ သမီးဖြစ်သော လက္ခီဒေဝီနှင့် တူသူမကို မည်သို့ ဖော်ပြရမည်နည်း။ သူမ၏ အလှတရားသည် အမရတဲ့ ဖြစ်လျှင် သမုဒ္ဒရာသည် ထိုအမရတဲ့ဖြင့် ပြည့်နှက်လိမ့်မည်။ ထိုလိပ်သည်လည်း အလွန်မြင့်မြတ်သော အလှတရားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်လိမ့်မည်။ သူမ၏ လှပမှုသည် မန္ဒရပန်းပွင့်ဖြစ်၏။ သူမ၏ အလှဆင်ခြင်းသည် မန္ဒရဖြစ်၏။ သူမသည် မိမိ၏ ကမ္ဗုပန်းကဲ့သို့ လက်တော်တို့ဖြင့် သမုဒ္ဒရာကို နှောက်ယှက်၏။

Verse 516 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि उपजै लच्छि जब सुंदरता सुख मूल। तदपि सकोच समेत कबि कहहिं सीय समतूल।।247।।

ဤနည်းဖြင့် လက္ခမီနတ်ဘုရားမ၏ အလှအပသည် ပေါ်ပေါက်လာ၏၊ ထိုအလှသည် ချမ်းသာ၏ အမြစ်ဖြစ်၏။ သို့သော်လည်း ကဗျာဆရာသည် နှိမ့်ချသောစိတ်ဖြင့် သီတာဒေဝီသည် တူမျှသူမရှိဟု ပြောကြားလေသည်။

Verse 517 (चौपाई)

चलिं संग लै सखीं सयानी। गावत गीत मनोहर बानी।। सोह नवल तनु सुंदर सारी। जगत जननि अतुलित छबि भारी।। भूषन सकल सुदेस सुहाए। अंग अंग रचि सखिन्ह बनाए।। रंगभूमि जब सिय पगु धारी। देखि रूप मोहे नर नारी।। हरषि सुरन्ह दुंदुभीं बजाई। बरषि प्रसून अपछरा गाई।। पानि सरोज सोह जयमाला। अवचट चितए सकल भुआला।। सीय चकित चित रामहि चाहा। भए मोहबस सब नरनाहा।। मुनि समीप देखे दोउ भाई। लगे ललकि लोचन निधि पाई।।

သူမသည် ပညာရှိသော အပေါင်းအသင်းများနှင့်အတူ ထွက်လာ၏၊ ဆွဲဆောင်သော စကားလုံးများဖြင့် သီချင်းများ သီဆိုလျက်။ သူမ၏ ချစ်ဖွယ်ကောင်းသော ကိုယ်ခန္ဓာသည် လှပသော ပိုးချည်ဝတ်ရုံဖြင့် ထွန်းလင်း၏၊ သူမသည် လောကီ၏ မယ်တော်ဖြစ်၏၊ မတူညီသော ဘုန်းကျက်သရေရှိ၏။ သူမ၏ လက်ဝတ်ရတနာအားလုံးသည် ကောင်းမွန်စွာ နေရာချထား၏၊ အပေါင်းအသင်းများသည် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်းတွင် တပ်ဆင်ပေးခဲ့၏။ သီတာဒေဝီသည် စင်ပြုပေါ်သို့ ခြေချသောအခါ၊ ယောက်ျားနှင့် မိန်းမများသည် သူမ၏ အလှကိုမြင်၍ မော့ပျော်သွားကြ၏။ နတ်ဘုရားများသည် ဝမ်းမြောက်၍ စည်တို့ကို တီးမှုတ်၏၊ အပ္စရာနတ်သမီးများသည် သီဆို၍ ပန်းများကို ရွာသွန်း၏။ ပဒုမ္မာပန်းကို လက်ထဲ၌ ကိုင်၍ သူမသည် အောင်ပန်းကို ဆောင်ကာ ထွန်းလင်း၏၊ လောကီအားလုံးသည် မတ眨မျက်လုံးဖြင့် သူမကို ကြည့်ရှု၏။ သီတာဒေဝီ၏ စိတ်နှလုံးသည် အံ့အားသင့်စွာဖြင့် ရာမာ့ကို ဆန္ဒပြု၏၊ လူသားတို့၏ အရှင်သခင်အားလုံးသည် စွဲမက်ခြင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရ၏။ ညီနောင်နှစ်ဦးသည် ပ nearby မုနိခြောက်ကို မြင်၏၊ သူတို့၏ မျက်လုံးများသည် ရတနာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိ၍ တောင့်တမှု စတင်၏။

Verse 518 (दोहा/सोरठा)

गुरजन लाज समाजु बड़ देखि सीय सकुचानि।। लागि बिलोकन सखिन्ह तन रघुबीरहि उर आनि।।248।।

အစည်းအဝေးကို မြင်၍ ဂုရုကြီးများရှေ့တွင် ရှက်ရွံ့ခြင်း ခံစားရသောကြောင့် သီတာဒေवီသည် ရှက်ကြောက်သွား၏။ သို့သော်လည်း သူမသည် ရာဂုဟူသော သူရဲကောင်းကို ကြည့်ရှု၍ သူမ၏ စိတ်နှလုံးတွင် ထည့်သွင်းလိုက်၏။

Verse 519 (चौपाई)

राम रूपु अरु सिय छबि देखें। नर नारिन्ह परिहरीं निमेषें।। सोचहिं सकल कहत सकुचाहीं। बिधि सन बिनय करहिं मन माहीं।। हरु बिधि बेगि जनक जड़ताई। मति हमारि असि देहि सुहाई।। बिनु बिचार पनु तजि नरनाहु। सीय राम कर करै बिबाहू।। जग भल कहहि भाव सब काहू। हठ कीन्हे अंतहुँ उर दाहू।। एहिं लालसाँ मगन सब लोगू। बरु साँवरो जानकी जोगू।। तब बंदीजन जनक बौलाए। बिरिदावली कहत चलि आए।। कह नृप जाइ कहहु पन मोरा। चले भाट हियँ हरषु न थोरा।।

ယောက်ျားနှင့် မိန်းမတို့သည် ရာမာ့၏ ရုပ်အဆင်းနှင့် သီတာ၏ အလှကို ကြည့်ရှုကြ၏၊ တစ်ခဏမျှပင် မျက်လုံးများကို မပိတ်ကြ။ သူတို့အားလုံး စဉ်းစား၍ တွန့်တိုစွာ ပြောဆိုကြ၏၊ သူတို့၏ စိတ်နှလုံးတွင် ဗြဟ္မာအား တောင်းပန်ကြ၏။ သူတို့က ဤသို့ ပြောကြ၏၊ ဗြဟ္မာသည် ဤသို့ စိတ်ရှိသော ဇနကမင်းကြီးကို လျင်မြန်စွာ သဘောတူစေပါ။ နောက်ထပ် စဉ်းစားခြင်းမရှိဘဲ မင်းကြီးသည် ကတိကို စွန့်လွှတ်၍ သီတာနှင့် ရာမာ့ကို လက်ထပ်ပေးပါ။ လောကီသည် ကောင်းမွန်သည်ဟု ခေါ်ဆိုလိမ့်မည်၊ အားလုံးက သဘောတူကြလိမ့်မည်။ သို့သော် သူ၏ упорство သည် စိတ်နှလုံးတွင် ပူလောင်ခြင်းကို ဖြစ်စေ၏။ လူအားလုံးသည် ဤတောင့်တမှုဖြင့် နစ်မြုပ်နေကြ၏၊ အမည်းရောင်ရှိသူသည် ဇနကီ၏ တွေ့ဆုံရမည့်သူ ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ ဇနကမင်းကြီး ခေါ်ယူထားသော ဂီတပညာရှင်များသည် ချီးကျူးသော ကဗျာများကို ရွတ်ဆိုကာ ရှေ့သို့ လာကြ၏။ မင်းကြီးက သွား၍ ငါ၏ ကတိကို ကြေညာပါဟု ပြော၏၊ ဂီတပညာရှင်များသည် ထွက်ခွါသွားကြ၏၊ သူတို့၏ စိတ်နှလုံးသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။

Verse 520 (दोहा/सोरठा)

बोले बंदी बचन बर सुनहु सकल महिपाल। पन बिदेह कर कहहिं हम भुजा उठाइ बिसाल।।249।।

ကြေညာသူသည် ဤကောင်းမွန်သော စကားလုံးများကို ပြောကြား၏၊ မင်းအားလုံး နားထောင်ကြပါ။ ငါတို့သည် ဝိဒေဟပြည်၏ အရှင်သခင်၏ ကတိကို ငါတို့၏ ခွန်အားကြီးမားသော လက်နက်များကို မြှောက်တင်၍ ဖြည့်ဆည်းပါမည်။