Prakarana 24

Verse 480 (चौपाई)

कंकन किंकिनि नूपुर धुनि सुनि। कहत लखन सन रामु हृदयँ गुनि।। मानहुँ मदन दुंदुभी दीन्ही।।मनसा बिस्व बिजय कहँ कीन्ही।। अस कहि फिरि चितए तेहि ओरा। सिय मुख ससि भए नयन चकोरा।। भए बिलोचन चारु अचंचल। मनहुँ सकुचि निमि तजे दिगंचल।। देखि सीय सोभा सुखु पावा। हृदयँ सराहत बचनु न आवा।। जनु बिरंचि सब निज निपुनाई। बिरचि बिस्व कहँ प्रगटि देखाई।। सुंदरता कहुँ सुंदर करई। छबिगृहँ दीपसिखा जनु बरई।। सब उपमा कबि रहे जुठारी। केहिं पटतरौं बिदेहकुमारी।।

လက်ကောက်၊ ခါးပတ်ကြိုးနှင့်ခြေကျင်းများ၏အသံကိုကြားသိရသောအခါ၊ ရာမသည်လက္ခဏာအားပြောကြားခဲ့ပြီးစိတ်နှလုံးတွင်ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခဲ့သည်။ ဤသည်မောဟနတ်မင်းကသူ၏စစ်ခရာကိုတီးမှုတ်ခဲ့သကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏စိတ်နှလုံးတွင်ကမ္ဘာ့အောင်မြင်မှုကိုကြေညာခဲ့သကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပြောကြားပြီးနောက်သူသည်ထိုဘက်သို့မျက်လုံးများကိုလှည့်လိုက်ခဲ့သည်၊ သူ၏မျက်လုံးများသည်သီတာ၏မျက်နှာလ၏လကိုကြည့်နေသောစကိုရာငှက်များကဲ့သို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူ၏လှပသောမျက်လုံးများသည်တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိဘဲဖြစ်လာခဲ့သည်၊ ကောင်းကင်၏နေရာများပင်ရှက်ရွံ့သကဲ့သို့ဆုတ်နစ်သွားခဲ့သည်။ သီတာကိုမြင်တွေ့သောအခါသူသည်ဝမ်းမြောက်မှုနှင့်ပျော်ရွှင်မှုကိုခံစားခဲ့ရသည်၊ သူ၏စိတ်နှလုံးသည်သူမကိုချီးကျူးခဲ့သော်လည်းစကားလုံးများကိုရှာမတွေ့ခဲ့ပါ။ ဗြဟ္မာနတ်မင်းကသူ၏ကျွမ်းကျင်မှုအားလုံးဖြင့်သူမကိုဖန်ဆင်းခဲ့ပြီးကမ္ဘာ၏မြင်သာသောပုံသဏ္ဍာန်အဖြစ်ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ အလှရှိသည့်နေရာတွင်သူမသည်လှသူများကိုပိုမိုလှအောင်ပြုလုပ်သည်၊ လှပမှု၏နေအိမ်တွင်သူမသည်မီးထွန်းရိုး၏မီးလျှံကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ နှိုင်းယှဉ်ချက်များအားလုံးသည်မပြည့်စုံဘဲကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး၊ ကဗျာဆရာများသည်လက်တွေဗလာဖြင့်ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်၊ ဝိဒေဟတိုင်း၏သမီးတော်ကိုမည်သူနှင့်နှိုင်းယှဉ်ရမည်နည်း။

Verse 481 (दोहा/सोरठा)

सिय सोभा हियँ बरनि प्रभु आपनि दसा बिचारि। बोले सुचि मन अनुज सन बचन समय अनुहारि।।230।।

ပရဘူသည်သီတာ၏အလှကိုစိတ်နှလုံးတွင်ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး၊ မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်အခြေအနေကိုထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့သည်။ သူသည်မိမိ၏စိတ်နှလုံးကိုသန့်စင်ထားပြီးအချိန်နှင့်သင့်သောစကားလုံးများဖြင့်ညီငယ်ကိုပြောကြားခဲ့သည်။

Verse 482 (चौपाई)

तात जनकतनया यह सोई। धनुषजग्य जेहि कारन होई।। पूजन गौरि सखीं लै आई। करत प्रकासु फिरइ फुलवाई।। जासु बिलोकि अलोकिक सोभा। सहज पुनीत मोर मनु छोभा।। सो सबु कारन जान बिधाता। फरकहिं सुभद अंग सुनु भ्राता।। रघुबंसिन्ह कर सहज सुभाऊ। मनु कुपंथ पगु धरइ न काऊ।। मोहि अतिसय प्रतीति मन केरी। जेहिं सपनेहुँ परनारि न हेरी।। जिन्ह कै लहहिं न रिपु रन पीठी। नहिं पावहिं परतिय मनु डीठी।। मंगन लहहि न जिन्ह कै नाहीं। ते नरबर थोरे जग माहीं।।

ညီငယ်၊ ဤသူမသည်ဇနကမင်းကြီး၏သမီးတော်ပင်ဖြစ်သည်၊ ဓနုသည်အကြောင်းကြောင့်ကျိုးပျက်ခဲ့ရသူပင်ဖြစ်သည်။ သူမ၏သူငယ်ချင်းများသည်သူမကိုဂေါရီကိုကိုးကွယ်ရန်ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ကြသည်၊ သူမသည်ထွန်းလင်းတောက်ပစွာဖြင့်ပန်းဥယျာဉ်ကိုစောင့်ရှောက်ရင်းလှည့်လည်သွားလာနေသည်။ သူမ၏ဤလောကမှမဟုတ်သောအလှကိုမြင်တွေ့ရသောအခါ၊ ငါ၏စိတ်နှလုံးသည်သဘာဝအတိုင်းသန့်ရှင်းမှုနှင့်ပျော်ရွှင်မှုဖြင့်ပြည့်နှက်သွားခဲ့သည်။ ညီငယ်၊ ဖန်ဆင်းရှင်သည်သူမ၏ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတိုင်းကိုထူးခြားသောကောင်းမွန်မှုဖြင့်ပုံဖော်ခဲ့ကြောင်းသိရှိပါ။ ရဃုမင်းဆက်၏မင်းသားများသည်သဘာဝအားဖြင့်မြင့်မြတ်သောစရိုက်ရှိကြသည်၊ သူတို့၏စိတ်နှလုံးများသည်မကောင်းသောလမ်းကြောင်းပေါ်သို့မည်သည့်အခါမျှမချထားခဲ့ကြပါ။ အိပ်မက်ထဲတွင်ပင်အခြားယောက်ျား၏ဇနီးကိုမကြည့်မိသူများပေါ်တွင်ငါ၏စိတ်နှလုံး၌အလွန်ယုံကြည်မှုရှိပါသည်။ စစ်ပွဲတွင်ရန်သူ၏ကျောခိုင်းခံရသူများမဟုတ်သူများ၊ အခြားယောက်ျား၏ဇနီး၏အကြည့်အရောင်ခံရသူများမဟုတ်သူများ၊ ထိုသို့သောလူသားကောင်းများသည်ဤကမ္ဘာတွင်နည်းပါးသည်။

Verse 483 (दोहा/सोरठा)

करत बतकहि अनुज सन मन सिय रूप लोभान। मुख सरोज मकरंद छबि करइ मधुप इव पान।।231।।

သူသည်ညီငယ်ကိုပြောကြားခဲ့သည်၊ သူ၏စိတ်နှလုံးသည်သီတာ၏အလှဖြင့်စွဲငံနေခဲ့သည်။ သူသည်ပန်းပွင့်၏အရသာကိုသောက်သုံးနေသောပျားကောင်ကဲ့သို့သူမ၏ကမ္ဘာ့ပန်းမျက်နှာ၏ဆွဲဆောင်မှုကိုသောက်သုံးခဲ့သည်။

Verse 484 (चौपाई)

चितवहि चकित चहूँ दिसि सीता। कहँ गए नृपकिसोर मनु चिंता।। जहँ बिलोक मृग सावक नैनी। जनु तहँ बरिस कमल सित श्रेनी।। लता ओट तब सखिन्ह लखाए। स्यामल गौर किसोर सुहाए।। देखि रूप लोचन ललचाने। हरषे जनु निज निधि पहिचाने।। थके नयन रघुपति छबि देखें। पलकन्हिहूँ परिहरीं निमेषें।। अधिक सनेहँ देह भै भोरी। सरद ससिहि जनु चितव चकोरी।। लोचन मग रामहि उर आनी। दीन्हे पलक कपाट सयानी।। जब सिय सखिन्ह प्रेमबस जानी। कहि न सकहिं कछु मन सकुचानी।।

သီတာသည်အံ့သြခြင်းဖြင့်လေးမျက်နှာလုံးသို့ကြည့်မျှော်နေခဲ့သည်၊ သူမသည်ဤသို့တွေးခဲ့သည် - လူငယ်မင်းသားသည်မည်သည့်နေရာသို့သွားပြန်သနည်း - ပြီးလျှင်သူမ၏စိတ်နှလုံးသည်စိုးရိမ်ပူပန်မှုဖြင့်ပြည့်နှက်သွားခဲ့သည်။ သူမ၏သမင်ကဲ့သို့သောမျက်လုံးများဖြင့်ကြည့်မျှော်ရာနေရာတိုင်းတွင်၊ ဖြူဖွေးသောကမ္ဘာ့ပန်းများ၏တန်းစီမှုများသည်ရွာသွန်းနေသကဲ့သို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအခါသူငယ်ချင်းများသည်နွယ်ပင်များနောက်ကွယ်မှသူ့ကိုညွှန်ပြခဲ့ကြသည်၊ အနက်ရောင်နှင့်ဖြူဖွေးသောလူငယ်နှစ်ဦးသည်ချောမောလှပသောမြင်ကွင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏အလှကိုမြင်တွေ့သောအခါသူမ၏မျက်လုံးများသည်ဆွဲဆောင်ခံရခဲ့ပြီး၊ သူမသည်မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်ရတနာကိုတွေ့ရှိသကဲ့သို့ဝမ်းမြောက်ခဲ့သည်။ ရဃုမင်းဆက်၏အရှင်သခင်၏အလှကိုကြည့်မျှော်နေသောကြောင့်သူမ၏မျက်လုံးများသည်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွားခဲ့သည်၊ မျက်ခွံများပင်တုန်လှုပ်မှုကိုစွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကျော်နှင့်သူမ၏ခန္ဓာကိုယ်သည်လေးလံလာခဲ့သည်၊ သူမသည်ဆောင်းဦးလ၏လကိုကြည့်နေသောစကိုရာငှက်ကဲ့သို့သူ့ကိုကြည့်မျှော်နေခဲ့သည်။ သူမသည်မျက်လုံးများ၏လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့်ရာမကိုမိမိစိတ်နှလုံးထဲသို့ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်၊ သူမသည်ပညာရှိစွာဖြင့်မျက်ခွံများ၏တံခါးများကိုပိတ်လိုက်ခဲ့သည်။ သီတာ၏သူငယ်ချင်းများသည်သူမသည်ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့်နှိပ်စက်ခံနေရကြောင်းသိရှိသောအခါ၊ သူတို့သည်မည်သည်မျှပြောဆိုမနိုင်ခဲ့ကြပါ၊ စိတ်နှလုံးတွင်ရှက်ရွံ့မှုခံစားခဲ့ရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Verse 485 (दोहा/सोरठा)

लताभवन तें प्रगट भे तेहि अवसर दोउ भाइ। निकसे जनु जुग बिमल बिधु जलद पटल बिलगाइ।।232।।

ထိုအခိုက်အတန့်၌ပင်ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည်နွယ်ပင်များ၏ဂူမှထွက်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်၊ တိမ်တိုက်များ၏အပေါက်မှထွက်လာသောကင်းစင်သန့်ရှင်းသောလနှစ်စင်းကဲ့သို့ပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြသည်။

Verse 486 (चौपाई)

सोभा सीवँ सुभग दोउ बीरा। नील पीत जलजाभ सरीरा।। मोरपंख सिर सोहत नीके। गुच्छ बीच बिच कुसुम कली के।। भाल तिलक श्रमबिंदु सुहाए। श्रवन सुभग भूषन छबि छाए।। बिकट भृकुटि कच घूघरवारे। नव सरोज लोचन रतनारे।। चारु चिबुक नासिका कपोला। हास बिलास लेत मनु मोला।। मुखछबि कहि न जाइ मोहि पाहीं। जो बिलोकि बहु काम लजाहीं।। उर मनि माल कंबु कल गीवा। काम कलभ कर भुज बलसींवा।। सुमन समेत बाम कर दोना। सावँर कुअँर सखी सुठि लोना।।

သူရဲကောင်းနှစ်ပါးစလုံးသည် အလွန်လှပ၍ ကြည်နူးဖွယ်ကောင်းကုန်၏။ ၎င်းတို့၏ခန္ဓာကိုယ်များသည် ပန်းနီပန်းဝါရောင်ကဲ့သို့ ညိုရောင်နှင့် ရွှေရောင်တို့ဖြင့် တင့်တယ်လေ၏။ ငှက်မြတ်နားမွေးများဖြင့် ၎င်းတို့၏ခေါင်းများကို အလွန်သင့်တင့်စွာ တန်ဆာဆင်ထားကုန်၏၊ ပွင့်ဖတ်များအကြား၌ ပန်းကလေးများကဲ့သို့ တင့်တယ်လှ၏။ နဖူးတော်များပေါ်၌ တီလက်အနက်ရောင်နှင့် ချွေးစက်များဖြင့် အလှကို ပိုမိုထင်ရှားစေ၏။ နားတော်များ၌ လွန်စွာလှပသော လက်ဝတ်ရတနာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ ၎င်းတို့၏မျက်ခုံးများသည် ကောက်၍ ထက်မြက်၏။ ဆံပင်များသည် ကွေး၍ လှိုင်းတက်ကျဖြင့် တင့်တယ်၏။ မျက်လုံးများသည် နှင်းဆီပန်းသစ်ကဲ့သို့ ရတနာတို့၏ ရောင်ခြည်ကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ နှုတ်ခမ်း၊ နှာခေါင်းနှင့် ပါးပြင်များသည် သာယာ၏။ ၎င်းတို့၏ပြုံးမှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့သည် စိတ်နှလုံးကို ဆွဲဆောင်၏။ မျက်နှာတော်၏အလှကို ငါသည် မည်သူ့ကိုမျှ ဖော်ပြ၍ မရနိုင်ပါ။ မည်သူမဆို ၎င်းတို့ကို မြင်လျှင် ချစ်မှုနတ်မင်းပင် ရှက်ရွံ့ရလေ၏။ ရင်ဘက်တော်များ၌ ပုလဲနားကပ်များကို ဝတ်ဆင်ထား၏။ လည်တော်များသည် ကျောက်စိမ်းကဲ့သို့ ဖြူစင်၏။ လက်မောင်းတော်များသည် ချစ်မှုဆင်ဖြူတော်၏ လည်ပင်းကဲ့သို့ ခိုင်ခံ့၏။ ဘယ်လက်များ၌ ပန်းပန်းကန်များကို ကိုင်ဆောင်ထား၏။ အညိုရောင်မင်းသားငယ်များသည် မိန်းမပျိုများအကြား၌ လကိုယ်ကဲ့သို့ အလွန်လှပကုန်၏။

Verse 487 (दोहा/सोरठा)

केहरि कटि पट पीत धर सुषमा सील निधान। देखि भानुकुलभूषनहि बिसरा सखिन्ह अपान।।233।।

ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ခါးသန်စွာရှိသော ၎င်းတို့သည် ဝါရောင်အဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကာ အလှနှင့် ကောင်းမှုတို့၏ နေရာဖြစ်ကုန်၏။ နေမင်းမျိုးနွယ်၏ တန်ဆာဆင်ရတနာများကို မြင်၍ မိန်းမပျိုများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကိုပင် မေ့ပျောက်ကုန်၏။

Verse 488 (चौपाई)

धरि धीरजु एक आलि सयानी। सीता सन बोली गहि पानी।। बहुरि गौरि कर ध्यान करेहू। भूपकिसोर देखि किन लेहू।। सकुचि सीयँ तब नयन उघारे। सनमुख दोउ रघुसिंघ निहारे।। नख सिख देखि राम कै सोभा। सुमिरि पिता पनु मनु अति छोभा।। परबस सखिन्ह लखी जब सीता। भयउ गहरु सब कहहि सभीता।। पुनि आउब एहि बेरिआँ काली। अस कहि मन बिहसी एक आली।। गूढ़ गिरा सुनि सिय सकुचानी। भयउ बिलंबु मातु भय मानी।। धरि बड़ि धीर रामु उर आने। फिरि अपनपउ पितुबस जाने।।

ပညာရှိသော မိန်းမပျိုတစ်ဦးသည် ရဲရင့်သောစိတ်ကို ဆောင်ယူကာ လက်ထဲ၌ ရေကိုကိုင်လျက် သီတာအား စကားပြော၏။ ထို့နောက် သူမက ဤသို့ ပြော၏ - ဂေါရီ၊ သတိထားလော့ - မင်းသားငယ်များကို ကြည့်ပြီး မင်းသမီးက ရွေးချယ်လော့။ ထိုအခါ သီတာသည် ရှက်ရွံ့သော်လည်း မျက်လုံးများကို ဖွင့်၍ ရဃုမင်းမျိုးနွယ်၏ ခြင်္သေ့နှစ်ကောင်ကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှု၏။ ရာမ၏ ခြေတော်မှ ဦးခေါင်းတော်အထိ အလှကို မြင်၍ သူမသည် ဖခင်၏ ကတိကို အမှတ်ရကာ ကြီးစွာသော စိတ်ဆင်းရဲမှုကို ခံစားရ၏။ သီတာကို အခြားမိန်းမပျိုများ မြင်သောအခါ အားလုံးသည် ကြောက်ရွံ့မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုအခါ မိန်းမပျိုတစ်ဦးက စိတ်ထဲ၌ ပြုံးလျက် - ငါသည် ဤအချိန်တွင် ပြန်လာမည် - ဟု ဆို၏။ ဤသို့ တိုးတိုးပြောသံကို ကြား၍ သီတာသည် ရှက်ရွံ့၏။ နောက်ကျခြင်းကို မိခင်က ကြောက်ရွံ့သော လက္ခဏာဟု ယူဆ၏။ ရာမသည် နှလုံးထဲ၌ ကြီးစွာသော သည်းခံမှုကို ဆောင်ယူကာ ဖခင်၏ အမိန့်အောက်တွင် ရှိနေသည်ကို သိ၍ ပြန်လှည့်သွား၏။

Verse 489 (दोहा/सोरठा)

देखन मिस मृग बिहग तरु फिरइ बहोरि बहोरि। निरखि निरखि रघुबीर छबि बाढ़इ प्रीति न थोरि।। 234।।

ဤသို့လျှင် သူသည် သမင်များ၊ ငှက်များနှင့် သစ်ပင်များကို ကြည့်ရှုလျက် ထပ်ခါထပ်ခါ လှည့်ပတ်၏။ ရဃုမင်းမျိုးနွယ်၏ အရှင်သခင်၏ အလှကို ကြည့်ရှုလျက် ကြည့်ရှုလျက်နှင့် သူ၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် အနည်းငယ်မက ကြီးထွားလာ၏။

Verse 490 (चौपाई)

जानि कठिन सिवचाप बिसूरति। चली राखि उर स्यामल मूरति।। प्रभु जब जात जानकी जानी। सुख सनेह सोभा गुन खानी।। परम प्रेममय मृदु मसि कीन्ही। चारु चित भीतीं लिख लीन्ही।। गई भवानी भवन बहोरी। बंदि चरन बोली कर जोरी।। जय जय गिरिबरराज किसोरी। जय महेस मुख चंद चकोरी।। जय गज बदन षड़ानन माता। जगत जननि दामिनि दुति गाता।। नहिं तव आदि मध्य अवसाना। अमित प्रभाउ बेदु नहिं जाना।। भव भव बिभव पराभव कारिनि। बिस्व बिमोहनि स्वबस बिहारिनि।।

ရှိဝမင်းကြီး၏ လေးကို တင်ရန် ခက်ခဲသည်ကို သိ၍ သူမသည် ပြန်သွားလျက် အရှင်သခင်၏ အညိုရောင်ရုပ်တုကို နှလုံးထဲ၌ ထားရှိ၏။ အရှင်သခင် ထွက်ခွာသွားသောအခါ ဇနကီသည် သူ့ကို ပျော်ရွှင်မှု၊ ချစ်ခြင်း၊ အလှနှင့် ကောင်းမှုတို့၏ သတ္တုတွင်းဟု သိ၏။ သူမသည် အလွန်ကြီးစွာသော ချစ်ခြင်းနှင့် နူးညံ့မှုဖြင့် သူ့ရုပ်ကို ဖန်ဆင်းကာ နှလုံး၏ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် နံရံပေါ်၌ ရေးဆွဲထား၏။ ဘဝနီသည် မိမိနေရာသို့ ပြန်သွား၍ သူ့ခြေတော်ကို ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ကာ လက်နှစ်ဖက်ကို ပူဇော်လျက် ပြော၏။ အောင်စွာ၊ အောင်စွာ တောင်မင်းကြီး၏ သမီးတော်၊ အောင်စွာ သင့်သည် လမင်းကဲ့သို့ မျက်နှာရှိသော သင်္ကရနတ်မင်းအား လမင်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အောင်စွာ ဆင်မျက်နှာရှိသော သခွားမျက်နှာရှိသော မယ်တော်၊ လောကီမယ်တော် သင့်ခန္ဓာကိုယ်သည် မိုးကြိုးကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ သင့်တွင် အစ၊ အလယ်နှင့် အဆုံး မရှိပါ။ သင့်တန်ခိုးသည် မကန့်သတ်နိုင်ပါ။ ဗေဒကျမ်းများပင် မသိနိုင်ပါ။ သင်သည် လောကီချမ်းသာမှု အားလုံးကို ပျက်စီးစေ၏။ သင်သည် စကြာဝဠာကို စိတ်လှုပ်စေကာ မိမိအလိုအတိုင်း ကစား၏။

Verse 491 (दोहा/सोरठा)

पतिदेवता सुतीय महुँ मातु प्रथम तव रेख। महिमा अमित न सकहिं कहि सहस सारदा सेष।।235।।

သင့်လင်သည် သင့်နတ်မင်းဖြစ်သောကြောင့် သင့်အမည်သည် မယ်တော်များအကြား၌ ပထမနေရာတွင် ရှိ၏။ သင့်ကျေးဇူးဂုဏ်သည် မကန့်သတ်နိုင်ပါ။ သာရဒါနတ်သမီးတစ်ထောင်နှင့် သေသနတ်မင်းတို့သည်ပင် ဖော်ပြ၍ မလုံလောက်ပါ။

Verse 492 (चौपाई)

सेवत तोहि सुलभ फल चारी। बरदायनी पुरारि पिआरी।। देबि पूजि पद कमल तुम्हारे। सुर नर मुनि सब होहिं सुखारे।। मोर मनोरथु जानहु नीकें। बसहु सदा उर पुर सबही कें।। कीन्हेउँ प्रगट न कारन तेहीं। अस कहि चरन गहे बैदेहीं।। बिनय प्रेम बस भई भवानी। खसी माल मूरति मुसुकानी।। सादर सियँ प्रसादु सिर धरेऊ। बोली गौरि हरषु हियँ भरेऊ।। सुनु सिय सत्य असीस हमारी। पूजिहि मन कामना तुम्हारी।। नारद बचन सदा सुचि साचा। सो बरु मिलिहि जाहिं मनु राचा।।

သင့်ကို ဝတ်ရိုးသကာရှိသူများသည် အသီးအပွင့်အားလုံးကို လွယ်ကူစွာ ရရှိကုန်၏။ သင်သည် ဆုပေးသူဖြစ်၍ မြို့သုံးမြို့ကို ဖျက်ဆီးသူ၏ ချစ်သူဖြစ်၏။ နတ်သမီး၊ လူသားများနှင့် ရသေ့များအားလုံးသည် သင့်ပဒုမ္မာကြာပန်းခြေတော်ကို ကိုးကွယ်ကာ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကုန်၏။ ငါ၏နှလုံးဆန္ဒကို ကောင်းစွာသိပါ။ ဤမြို့ရှိ လူတိုင်း၏ နှလုံးထဲ၌ အမြဲတမ်း နေပါ။ ဤအကြောင်းကြောင့် ငါသည် ထင်ရှားစွာ ပြသခဲ့၏။ ဤသို့ ဆိုကာ ဝိဒေဟတိုင်းသမီးသည် သူမခြေတော်ကို ကိုင်၏။ သီတာ၏ နှိမ့်ချမှုနှင့် ချစ်ခြင်းကြောင့် ဘဝနီသည် သူမကို ဖက်၍ ပြုံး၏။ သီတာသည် လက်ဆောင်ကို ရိုသေစွာ ဦးခေါင်းပေါ်၌ တင်၏။ ဂေါရီသည် နှလုံးထဲ၌ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ပြော၏။ သီတာ၊ နားထောင်ပါ - ငါ၏ဆုသည် မှန်ကန်၏။ သင့်နှလုံးဆန္ဒသည် ပြည့်ဝလိမ့်မည်။ နာရဒရသေ့၏ စကားများသည် အမြဲတမ်း စင်ကြယ်၍ မှန်ကန်၏။ သင့်နှလုံးက ချစ်မြတ်နိုးသော ဆုကို သင်ရလိမ့်မည်။

Verse 493 (छंद)

मनु जाहिं राचेउ मिलिहि सो बरु सहज सुंदर साँवरो। करुना निधान सुजान सीलु सनेहु जानत रावरो।। एहि भाँति गौरि असीस सुनि सिय सहित हियँ हरषीं अली। तुलसी भवानिहि पूजि पुनि पुनि मुदित मन मंदिर चली।।

သင့်နှလုံးက ချစ်မြတ်နိုးသော ဆုကို သင်ရလိမ့်မည် - သူသည် သဘာဝအားဖြင့် လှပ၍ အညိုရောင်ရှိ၏။ သူသည် ကရုဏာတရား၏ ဘဏ္ဍာတိုက်ဖြစ်၍ ပညာရှိ၊ ကောင်းမှုရှိ၊ ချစ်ခြင်းရှိ၏။ သူသည် သင့်နှလုံးကို သိ၏။ ဤနည်းဖြင့် ဂေါရီသည် ဆုပေး၏။ သီတာနှင့် သူမ၏ အပေါင်းအသင်းများသည် ကြား၍ နှလုံးများ၌ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကုန်၏။ တုလသီက ဆို၏ - ဘဝနီကို ထပ်ခါထပ်ခါ ကိုးကွယ်ပြီးနောက် သီတာသည် ပျော်ရွှင်သောနှလုံးဖြင့် မိမိနန်းတော်သို့ ပြန်သွား၏။

Verse 494 (दोहा/सोरठा)

जानि गौरि अनुकूल सिय हिय हरषु न जाइ कहि। मंजुल मंगल मूल बाम अंग फरकन लगे।।236।।

ဂေါရီသည် မိမိဘက်သို့ ကူညီသည်ကို သိ၍ သီတာ၏နှလုံးသည် စကားဖြင့် မဖော်ပြနိုင်သော ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်၏။ သူမ၏ လှပသော ဘယ်ဘက်နံဘေးသည် တုန်လှုပ်စတင်၏၊ ၎င်းသည် ကောင်းသောနိမိတ်အားလုံး၏ အမြစ်ဖြစ်၏။

Verse 495 (चौपाई)

हृदयँ सराहत सीय लोनाई। गुर समीप गवने दोउ भाई।। राम कहा सबु कौसिक पाहीं। सरल सुभाउ छुअत छल नाहीं।। सुमन पाइ मुनि पूजा कीन्ही। पुनि असीस दुहु भाइन्ह दीन्ही।। सुफल मनोरथ होहुँ तुम्हारे। रामु लखनु सुनि भए सुखारे।। करि भोजनु मुनिबर बिग्यानी। लगे कहन कछु कथा पुरानी।। बिगत दिवसु गुरु आयसु पाई। संध्या करन चले दोउ भाई।। प्राची दिसि ससि उयउ सुहावा। सिय मुख सरिस देखि सुखु पावा।। बहुरि बिचारु कीन्ह मन माहीं। सीय बदन सम हिमकर नाहीं।।

နှလုံးထဲ၌ သီတာသည် လမင်း၏ လှပမှုကို ချီးကျူး၏။ ထိုအချိန်တွင် မောင်နှမနှစ်ဦးသည် မိမိတို့ဂုရုဆရာထံသို့ ချဉ်းကပ်ကုန်၏။ ရာမသည် အားလုံးကို ဝိသွမိတရသေ့အား ပြောပြ၏။ သူ၏ ရိုးသားသော စိတ်သဘောထားတွင် လိမ်လည်မှု မရှိပါ။ ပန်းများကို ရရှိ၍ ရသေ့သည် ကိုးကွယ်ပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်၏။ ထို့နောက် မောင်နှမနှစ်ဦးအား ဆုပေး၏။ သင်တို့၏ ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်ဝပါစေသတည်း။ ဤသို့ ကြား၍ ရာမနှင့် လက္ခဏတို့သည် ပျော်ရွှင်ကုန်၏။ ထမင်းစားပြီးနောက် ပညာရှိသော ရသေ့သည် ရှေးဟောင်းပုံပြင်များကို ပြောဆိုစတင်၏။ နေ့သည် ကုန်ဆုံး၏။ ဂုရုဆရာ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိ၍ မောင်နှမနှစ်ဦးသည် ညနေချမ်း ကိုးကွယ်မှုကို ပြုရန် သွားကုန်၏။ အရှေ့ဘက်ကောင်းကင်တွင် လမင်းသည် လှပစွာ ထွက်ပေါ်၏။ ၎င်းကို မြင်၍ သီတာသည် ပျော်ရွှင်၏၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် သူမ၏ မျက်နှာကို တူညီသောကြောင့်ဖြစ်၏။ ထပ်မံ၍ သူမသည် နှလုံးထဲ၌ စဉ်းစား၏ - သီတာ၏ မျက်နှာတော်နှင့် တူညီသော လမင်းသည် မရှိပါ။

Verse 496 (दोहा/सोरठा)

जनमु सिंधु पुनि बंधु बिषु दिन मलीन सकलंक। सिय मुख समता पाव किमि चंदु बापुरो रंक।।237।।

လပြည့်ဝန်းသည် သမုဒ္ဒရာမှ ဖွားမြင်ပြီးနောက် ပဒုမ္မာပန်း၏ ရန်သူ ဖြစ်လေသည်။ နေ့အခါတွင် အညစ်အကြေးများဖြင့် ညစ်ညမ်းနေပေသည်။ ဤဆင်းရဲသား လပြည့်ဝန်းသည် သီတာမင်းသမီး၏ မျက်နှာတော်နှင့် မည်သို့ တူညီနိုင်ပါအံ့နည်း။

Verse 497 (चौपाई)

घटइ बढ़इ बिरहनि दुखदाई। ग्रसइ राहु निज संधिहिं पाई।। कोक सिकप्रद पंकज द्रोही। अवगुन बहुत चंद्रमा तोही।। बैदेही मुख पटतर दीन्हे। होइ दोष बड़ अनुचित कीन्हे।। सिय मुख छबि बिधु ब्याज बखानी। गुरु पहिं चले निसा बड़ि जानी।। करि मुनि चरन सरोज प्रनामा। आयसु पाइ कीन्ह बिश्रामा।। बिगत निसा रघुनायक जागे। बंधु बिलोकि कहन अस लागे।। उदउ अरुन अवलोकहु ताता। पंकज कोक लोक सुखदाता।। बोले लखनु जोरि जुग पानी। प्रभु प्रभाउ सूचक मृदु बानी।।

ခွဲခွာခြင်းတွင် လလေးသည် တိုး၍လည်းကောင်း၊ လျော့၍လည်းကောင်း ဝေဒနာကို ပေးစွာပြု၏။ ရာဟုသည် အခွင့်အရေးရှိသောအခါ မိမိအမျိုးအနွယ်ကိုပင် မျိုချလေသည်။ ပဒုမ္မာပန်း၏ ရန်သူ၊ ကုမုဒပန်း၏ မိတ်ဆွေ၊ ညအခါပွင့်သော ပန်းများ၏ ရန်သူ ဖြစ်၏။ အိုလပြည့်ဝန်း၊ သင့်တွင် အပြစ်များစွာ ရှိပေသည်။ ဝိဒေဟမင်းသမီး၏ မျက်နှာတော်ကို စာရွက်နှင့် တင်စားခြင်းသည် ကြီးမားသော မသင့်တင့်သော အပြစ်တစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ လ၏ အလှကို သီတာ၏ မျက်နှာတော်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းသည် အကြောင်းပြချက်သာ ဖြစ်၏။ ညဉ့်နက်သည်ကို သိ၍ ဂုရု့ထံသို့ သွားကြ၏။ ရသေ့၏ ပဒုမ္မာခြေတော်များကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီး ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူကာ အနားယူကြ၏။ ညဉ့်ကုန်သောအခါ ရဃုမင်းသားသည် နိုးထ၏။ ညီတော်ကို မြင်၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။ 'ညီတော်၊ ကြည့်ရှုလော့၊ နေမင်းထွန်းပြီ၊ ပဒုမ္မာပန်း၏ မိတ်ဆွေ၊ လောကီသတ္တဝါအား ပျော်ရွှင်မှုကို ပေးသော နေမင်း ထွန်းပြီ'။ လက္ခဏမင်းသားသည် လက်နှစ်ဖက် ပေါင်း၍ ပြန်လည်မေးမြန်း၏။ သူ၏ နူးညံ့သော စကားသည် ပရဘူ၏ ကျေးဇူးတော်ကို ပြသ၏။

Verse 498 (दोहा/सोरठा)

अरुनोदयँ सकुचे कुमुद उडगन जोति मलीन। जिमि तुम्हार आगमन सुनि भए नृपति बलहीन।।238।।

နေမင်းထွန်းသောအခါ ကုမုဒပန်းများ ညှိုးငယ်ကုန်၏။ ကြယ်များသည် မှေးမှိန်ဖျော့ဖျော့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုနည်းတူစွာ သင့်ရောက်လာမည်ကို ကြားသိသောအခါ မင်းများအားလုံး အားနည်း ပျော့ညံ့ကုန်၏။

Verse 499 (चौपाई)

नृप सब नखत करहिं उजिआरी। टारि न सकहिं चाप तम भारी।। कमल कोक मधुकर खग नाना। हरषे सकल निसा अवसाना।। ऐसेहिं प्रभु सब भगत तुम्हारे। होइहहिं टूटें धनुष सुखारे।। उयउ भानु बिनु श्रम तम नासा। दुरे नखत जग तेजु प्रकासा।। रबि निज उदय ब्याज रघुराया। प्रभु प्रतापु सब नृपन्ह दिखाया।। तव भुज बल महिमा उदघाटी। प्रगटी धनु बिघटन परिपाटी।। बंधु बचन सुनि प्रभु मुसुकाने। होइ सुचि सहज पुनीत नहाने।। नित्यक्रिया करि गुरु पहिं आए। चरन सरोज सुभग सिर नाए।। सतानंदु तब जनक बोलाए। कौसिक मुनि पहिं तुरत पठाए।। जनक बिनय तिन्ह आइ सुनाई। हरषे बोलि लिए दोउ भाई।।

မင်းအားလုံးသည် ကြယ်များကဲ့သို့ အလင်းရောင် ဖြာထွက်အောင် ကြိုးစားကြ၏။ သို့သော် လေးတော်၏ မှောင်မိုက်ထူထပ်မှုကို မပယ်ဖျောက်နိုင်ကြပေ။ ပဒုမ္မာပန်းများ၊ ကုမုဒပန်းများ၊ ပျားများနှင့် ငှက်များအမျိုးမျိုးတို့သည် ညဉ့်ကုန်သောအခါ ဝမ်းမြောက်ကြ၏။ ထိုနည်းတူ အိုပရဘူ၊ သင့်ဘက်တော်သားများအားလုံးသည် လေးတော် ကျိုးပဲ့သောအခါ ဝမ်းမြောက်ကြလိမ့်မည်။ အားထုတ်မှုမရှိဘဲ နေမင်းသည် မှောင်မိုက်ကို ပယ်ဖျောက်၏။ ကြယ်များ ထွက်ပြေးကုန်၏။ လောကီ၏ အလင်းရောင် ပြန့်နှံ့၏။ နေမင်း၏ ထွန်းတက်ခြင်းသည် အကြောင်းပြချက်သာ ဖြစ်၏။ ရဃုမင်းသားသည် မင်းအားလုံးအား မိမိတန်ခိုးတော်ကို ပြသတော်မူ၏။ ထိုအခါ သင့်လက်နှစ်ဖက်၏ ခွန်အား ဘုန်းတော်သည် ထင်ရှားလာ၏။ လေးတော် ကျိုးပဲ့ခြင်းသည် ပေါ်လာ၏။ ညီတော်၏ စကားကို ကြား၍ ပရဘူသည် ပြုံးတော်မူ၏။ သူသည် သန့်ရှင်းမှုကို ပြု၍ သဘာဝအတိုင်း ရေချိုးတော်မူ၏။ နေ့စဉ်ပြုလုပ်ရမည့် ကိစ္စများကို ပြုဆောင်ပြီး ဂုရု့ထံသို့ သွားတော်မူ၏။ လှပသော ပဒုမ္မာခြေတော်များတွင် ဦးခေါင်းကို ငိုက်ကာ ရိုသေစွာ ရှိခိုးတော်မူ၏။ ထိုအခါ သတာနန္ဒသည် ဇနကမင်းကြီးကို ခေါ်စေ၏။ ကောသိကရသေ့ထံသို့ ချက်ခြင်း စေလွှတ်၏။ ဇနကမင်းကြီး၏ တောင်းပန်ချက်ကို သူရောက်လာ၍ ပြောကြား၏။ ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် မင်းသားညီနောင်နှစ်ပါးကို ခေါ်ဆောင်သွား၏။

Verse 500 (दोहा/सोरठा)

सतानंदपद बंदि प्रभु बैठे गुर पहिं जाइ। चलहु तात मुनि कहेउ तब पठवा जनक बोलाइ।।239।।

သတာနန္ဒ၏ ခြေတော်များကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီးနောက် ပရဘူသည် ဂုရု့ရှေ့တော်တွင် ထိုင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ရသေ့သည် 'လာလော့ သားတော်' ဟု မိန့်တော်မူ၍ ဇနကမင်းကြီးကို ခေါ်စေရန် မင်းခစားကို စေလွှတ်တော်မူ၏။