Prakarana 13

Verse 258 (दोहा/सोरठा)

असुर मारि थापहिं सुरन्ह राखहिं निज श्रुति सेतु। जग बिस्तारहिं बिसद जस राम जन्म कर हेतु।।121।।

asura māri thāpahiṁ suranha rākha-hiṁ nija śruti setu | jaga bistārahiṁ bisada jasa rāma janma kara hetu ||121||

နတ်ဆိုးများကို သတ်ဖြတ်၍၊ သူသည် နတ်များကို ပြန်လည်တည်ထောင်ပေး၏။ ဝေဒ၏ မှန်ကန်သော ကမ်းပါးစပ်ကို စောင့်ရှောက်၏။ သူ၏ စင်ကြယ်သော ကျော်ကြားမှုကို ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံး၌ ပျံ့နှံ့စေ၏ - ဤသည်ပင် သရီရာမ၏ ကြွလာခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်၏။

Verse 259 (चौपाई)

सोइ जस गाइ भगत भव तरहीं। कृपासिंधु जन हित तनु धरहीं।। राम जनम के हेतु अनेका। परम बिचित्र एक तें एका।। जनम एक दुइ कहउँ बखानी। सावधान सुनु सुमति भवानी।। द्वारपाल हरि के प्रिय दोऊ। जय अरु बिजय जान सब कोऊ।। बिप्र श्राप तें दूनउ भाई। तामस असुर देह तिन्ह पाई।। कनककसिपु अरु हाटक लोचन। जगत बिदित सुरपति मद मोचन।। बिजई समर बीर बिख्याता। धरि बराह बपु एक निपाता।। होइ नरहरि दूसर पुनि मारा। जन प्रहलाद सुजस बिस्तारा।।

soi jasa gāi bhagata bhava tarahīṁ | kṛpāsiṁdhu jana-hita tanu dharahīṁ || rāma janama ke hetu anekā | parama bicitra eka tēṁ ekā || janama eka dui kahuṁ bakhānī | sāvadhāna sunu sumati bhavānī || dvārapāla hari ke priya doū | jaya aru vijaya jāna saba koū || bipra śrāpa tēṁ dūnau bhāī | tāmasa asura deha tinh pāī || kanakakasipu aru hāṭaka-locana | jagata bidita surapati mada mocana || vijayī samara bīra bikhyātā | dhari barāha bapu eka nipātā || hoi narahari dūsara puni mārā | jana prahalāda sujasa bistārā ||

ထိုကျော်ကြားမှုကိုပင် သီဆို၍ ဘက္တများသည် ဘဝသမုဒ္ဒရာကို ကူးသန်းကြ၏။ ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာသည် မိမိ၏ လူများ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ခန္ဓာကိုယ်ကို ခံယူ၏။ ရာမ၏ မွေးဖွားခြင်း အကြောင်းများသည် များပြား၏ - တစ်ခုစီသည် အလွန်အံ့သြဖွယ်၊ တစ်ခုစီသည် အခြားတစ်ခုကို ကျော်လွန်၏။ တစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုသော မွေးဖွားခြင်းကို ငါသည် ယခု ပြောပြမည် - စိတ်ချုပ်တည်ငြိမ်စွာ နားထောင်လော့၊ နားလည်မှုကောင်းသော ဘဝါနီ။ ဟရိတွင် ချစ်ခင်သော တံခါးစောင့်နှစ်ဦးရှိ၏ - ဇယနှင့် ဝိဇယ - အားလုံးသိကြ၏။ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး၏ ကျိန်စာကြောင့် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးလုံးသည် နတ်ဆိုးခန္ဓာကိုယ်များကို ရရှိခဲ့၏၊ သဘာဝအားဖြင့် အမည်းစေး၏။ သူတို့သည် ဟိရဏျကသိပုနှင့် ဟိရဏျာက္ခဖြစ်လာကြ၏၊ ကမ္ဘာ၌ ကျော်ကြား၍ နတ်မင်းကြီး၏ မာနကို နှိမ့်ချရန် အခွင့်အရေးများ ဖြစ်လာ၏။ ဝိဇယသည် စစ်ပွဲ၌ သူရဲကောင်းအဖြစ် ကျော်ကြား၏ - ဝရာဟပုံစံကို ခံယူ၍ ထိုအရှင်သည် တစ်ဦးကို ချေမှုန်းခဲ့၏။ နရသိင်္ဟဖြစ်၍ ထိုအရှင်သည် အခြားတစ်ဦးကို သတ်ခဲ့၏။ သူ၏ အမှုတော်ဆကာ ပြဟလာဒ၏ ကောင်းမွန်သော ကျော်ကြားမှုကို ပျံ့နှံ့စေခဲ့၏။

Verse 260 (दोहा/सोरठा)

भए निसाचर जाइ तेइ महाबीर बलवान। कुंभकरन रावण सुभट सुर बिजई जग जान।।122।।

bhae nisācara jāi tei mahābīra balavāna | kumbhakarana rāvaṇa subhaṭa sura-bijayī jaga jāna ||122||

ထိုနေ့ခင်းလှည့်လည်သော နတ်ဆိုးများသည် ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ ကြီးမားသော ခွန်အားရှိသည့် သူရဲကောင်းကြီးများ ဖြစ်ခဲ့ကြ၏ - ကုမ္ဘကရဏနှင့် ရာဝဏ၊ ရဲရင့်သော ချန်ပီယံများ၊ နတ်များကို အောင်နိုင်သူများအဖြစ် ကမ္ဘာ၌ ကျော်ကြား၏။

Verse 261 (चौपाई)

मुकुत न भए हते भगवाना। तीनि जनम द्विज बचन प्रवाना।। एक बार तिन्ह के हित लागी। धरेउ सरीर भगत अनुरागी।। कस्यप अदिति तहाँ पितु माता। दसरथ कौसल्या बिख्याता।। एक कलप एहि बिधि अवतारा। चरित्र पवित्र किए संसारा।। एक कलप सुर देखि दुखारे। समर जलंधर सन सब हारे।। संभु कीन्ह संग्राम अपारा। दनुज महाबल मरइ न मारा।। परम सती असुराधिप नारी। तेहि बल ताहि न जितहिं पुरारी।।

mukuta na bhae hate bhagavānā | tīni janama dvija bacana pravānā || eka bāra tinha ke hita lāgī | dhareu sarīra bhagata anurāgī || kaśyapa aditi tahā̃ pitu mātā | dasaratha kausalya bikhyātā || eka kalapa ehi bidhi avatārā | caritra pavitra kie saṃsārā || eka kalapa sur dekhi dukhāre | samara jalaṃdhara sana saba hāre || saṃbhu kīnha saṅgrāma apārā | danuja mahābala marai na mārā || parama satī asurādhipa nārī | tehi bala tāhi na jitahiṃ purārī ||

ထိုအရှင်သည် သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်ပင် လွတ်မြောက်မှုကို မပေးအပ်ခဲ့ပါ - ဗြာဟ္မဏ၏ စကားသည် မွေးဖွားခြင်းသုံးခုအထိ တရားဝင်ခဲ့၏။ တစ်ကြိမ်၊ သူတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဘက္တချစ်သော ထိုအရှင်သည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ခံယူခဲ့၏။ ထိုနေရာတွင် သူ့မှာ ကသျပနှင့် အဒိတိကို ဖခင်နှင့် မိခင်အဖြစ် ရှိခဲ့၏။ ထို့ပြင် ဒသရथနှင့် ကောသလျာ၏ သားအဖြစ် ကျော်ကြားလာခဲ့၏။ ကမ္ဘာအသက်တစ်ခုတွင် ဤနည်းအတိုင်း သူသည် ဆင်းသက်ခဲ့၏။ သူ၏ မြင့်မြတ်သော လုပ်ငန်းများဖြင့် ကမ္ဘာကို စင်ကြယ်စေခဲ့၏။ အခြားကမ္ဘာအသက်တစ်ခုတွင် နတ်များသည် မိမိတို့၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်၍ ဇလန္ဓရနှင့် စစ်ပွဲ၌ အားလုံး ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကြ၏။ သမ္ဘုသည် မတိုင်းတာနိုင်သော စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲခဲ့၏။ သို့သော် ခွန်အားကြီးမားသော နတ်ဆိုးကို ရိုက်နှက်ပါလျက် သတ်ဖြတ်၍ မရခဲ့ပါ။ အကြောင်းမှာ နတ်ဆိုးမင်း၏ ဇနီးသည် အလွန်သီလရှိ၏။ ထိုသီလ၏ အားစွမ်းကြောင့် ပုရာရိ (သိဝ)ပင်လျှင် သူ့ကို အောင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။

Verse 262 (दोहा/सोरठा)

छल करि टारेउ तासु ब्रत प्रभु सुर कारज कीन्ह। जब तेहि जानेउ मरम तब श्राप कोप करि दीन्ह।।123।।

chala kari ṭāreu tāsu brata prabhu sura kāraja kīnhā | jaba tehi jāneu marama taba śrāpa kopa kari dīnhā ||123||

ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လှည့်ဖျားမှုဖြင့် ထိုအရှင်သည် ထိုယောက်ျား၏ ဝတ်ကို ပျက်စေခဲ့၍ နတ်များအတွက် သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ငန်းကို ပြီးမြောက်စေခဲ့၏။ ထိုယောက်ျားသည် အတွင်း၌ ပုန်းကွယ်သော အကြောင်းကို နားလည်သည့်အခါ၊ သူ့တွင် အမျက်ဒေါသ ပွင့်ထွက်လာခဲ့၏။ သူသည် ကျိန်စာ ပြောဆိုခဲ့၏။

Verse 263 (चौपाई)

तासु श्राप हरि दीन्ह प्रमाना। कौतुकनिधि कृपाल भगवाना।। तहाँ जलंधर रावन भयऊ। रन हति राम परम पद दयऊ।। एक जनम कर कारन एहा। जेहि लागि राम धरी नरदेहा।। प्रति अवतार कथा प्रभु केरी। सुनु मुनि बरनी कबिन्ह घनेरी।। नारद श्राप दीन्ह एक बारा। कलप एक तेहि लगि अवतारा।। गिरिजा चकित भई सुनि बानी। नारद बिष्नुभगत पुनि ग्यानि।। कारन कवन श्राप मुनि दीन्हा। का अपराध रमापति कीन्हा।। यह प्रसंग मोहि कहहु पुरारी। मुनि मन मोह आचरज भारी।।

tāsu śrāpa hari dīnha pramānā. kautuka-nidhi kṛpāla bhagavānā.. tahā̃ jalaṃdhara rāvaṇa bhayū. rana hati rāma parama pada dayū.. eka janama kara kārana ehā. jehi lāgi rāma dharī nara-dehā.. prati avatāra kathā prabhu kerī. sunu muni baranī kabi-nha ghanerī.. nārada śrāpa dīnha eka bārā. kalapa eka tehi lagi avatārā.. girijā cakita bhaī suni bānī. nārada biṣṇu-bhagata puni gyānī.. kārana kavan śrāpa muni dīnhā. kā aparādha ramā-pati kīnhā.. yaha prasaṅga mohi kahahu purārī. muni mana moha ācaraja bhārī..

ထိုအရှင်သည် သူမ၏ ကျိန်စာကို မှန်ကန်သော အမိန့်အဖြစ် လက်ခံခဲ့၏ - သူသည် ကရုဏာရှိသော မင်္ဂလာရှိသူ၊ နတ်ကစားမှု၏ ဘဏ္ဍာတိုက်ပင် ဖြစ်၏။ ထိုဆက်စပ်မှုတွင် ဇလန္ဓရသည် ရာဝဏဖြစ်လာခဲ့၏။ စစ်ပွဲ၌ သတ်ဖြတ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ရာမသည် သူ့ကို အမြတ်ဆုံး အဆင့်ကို ပေးခဲ့၏။ ဤသည်မှာ မွေးဖွားခြင်းတစ်ခု၏ အကြောင်းဖြစ်၏ - ထိုအကြောင်းကြောင့် ရာမသည် လူ့ခန္ဓာကို ခံယူခဲ့၏။ ထိုအရှင်၏ ဆင်းသက်ခြင်းတစ်ခုစီ၏ ပုံပြင်ကို ကဗီများစွာတို့က နည်းလမ်းများစွာဖြင့် ပြောပြခဲ့ကြ၏။ ရသေ့၊ နားထောင်လော့။ နာရဒသည် တစ်ကြိမ် ကျိန်စာ ပြောဆိုခဲ့၏။ ကမ္ဘာအသက်တစ်ခုလုံးအတွက် ထိုသည်မှာ ထိုအရှင်၏ ဆင်းသက်ခြင်း၏ အခွင့်အရေး ဖြစ်လာခဲ့၏။ ဂိရိဇာသည် ထိုစကားများကို ကြား၍ အံ့အားသင့်ခဲ့၏ - နာရဒသည် ဝိသ္နု၏ ဘက္တဖြစ်၏။ သို့သော် ဉာဏ်ပညာရှိသူလည်း ဖြစ်၏။ အဘယ်ကြောင့် ရသေ့သည် ကျိန်စာ ပေးခဲ့သနည်း။ လက္ချမိ၏ အရှင်သည် အဘယ်မှားယွင်းချက်ကို ကျူးလွန်ခဲ့သနည်း။ ပုရာရိ၊ ဤအခန်းကို ငါ့ကို ပြောပြလော့။ ရသေ့၏ စိတ်သည် အလွန် ရှုပ်ထွေးခဲ့၏ - အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော ကိစ္စပင် ဖြစ်၏။

Verse 264 (दोहा/सोरठा)

बोले बिहसि महेस तब ग्यानी मूढ़ न कोइ। जेहि जस रघुपति करहिं जब सो तस तेहि छन होइ।।124(क)।। कहउँ राम गुन गाथ भरद्वाज सादर सुनहु। भव भंजन रघुनाथ भजु तुलसी तजि मान मद।।124(ख)।।

bole bihasi mahesa taba gyānī mūṛha na koi | jehi jasa raghupati karahiṃ jaba so tasa tehi chana hoi ||124(ka)|| kahauṃ rāma guna gātha bharadvāja sādara sunahu | bhava-bhañjana raghunātha bhaju tulasī taji māna mada ||124(kha)||

ထိုအခါ မဟေသျသည် ပြုံးရယ်၍ ပြောခဲ့၏ - "ဉာဏ်ပညာရှိသူဟူ၍ မရှိ၊ မူးမစားသူဟူ၍လည်း မရှိ။ အကြောင်းမှာ ရဃု၏ အရှင်သည် သတ္တဝါတစ်ဦးကို မည်သို့ပုံစံဖော်သည်ဖြစ်စေ၊ ထိုအခိုက်အတန့်တွင်ပင် ထိုသို့ ဖြစ်လာ၏။ ယခု ငါသည် ရာမ၏ ဂုဏ်တော်များ၏ ပုံပြင်ကို ပြောပြမည် - ဘာဒွာဇ၊ ရိုသေစွာ နားထောင်လော့။ ရဃုနာထကို ကိုးကွယ်လော့၊ ဘဝ၏ နှောင်ကြိုးများကို ဖြတ်တောက်သူ။ တုလသီ၊ မာနနှင့် အဟင်္ကာရ၏ မူးယစ်မှုကို စွန့်ပစ်လော့။"

Verse 265 (चौपाई)

हिमगिरि गुहा एक अति पावनि। बह समीप सुरसरी सुहावनि।। आश्रम परम पुनीत सुहावा। देखि देवरिषि मन अति भावा।। निरखि सैल सरि बिपिन बिभागा। भयउ रमापति पद अनुरागा।। सुमिरत हरिहि श्राप गति बाधी। सहज बिमल मन लागि समाधी।। मुनि गति देखि सुरेस डेराना। कामहि बोलि कीन्ह सनमाना।। सहित सहाय जाहु मम हेतू। चकेउ हरषि हियँ जलचरकेतू।। सुनासीर मन महुँ असि त्रासा। चहत देवरिषि मम पुर बासा।। जे कामी लोलुप जग माहीं। कुटिल काक इव सबहि डेराहीं।।

himagiri guhā eka ati pāvani | baha samīpa surasarī suhāvani || āśrama parama punīta suhāvā | dekhi devar̥ṣi mana ati bhāvā || nirakhi saila sari bipina bibhāgā | bhayu ramāpati pada anurāgā || sumirata harihi śrāpa gati bādhī | sahaja bimala mana lāgi samādhī || muni gati dekhi sureśa ḍerānā | kāmahi boli kīnha sanamānā || sahita sahāya jāhu mama hetū | cakeu haraṣi hiyaṁ jalacaraketū || sunāsīra mana mahuṁ asi trāsā | cahata devar̥ṣi mama pura bāsā || je kāmī lolupa jaga māhīṁ | kuṭila kāka iva sabahi ḍerāhīṁ ||

ဟိမဂိရိတောင်ပေါ်တွင် ဂူတစ်ခုရှိ၏၊ အလွန် သန့်စင်စေသော နေရာဖြစ်၏။ ထိုအနီးတွင် လှပသော သုရသရီမြစ် စီးဆင်း၏။ အလွန် မြင့်မြတ်စင်ကြယ်၍ လှပသော ကျောင်းတစ်ကျောင်း ရှိ၏။ ထိုကို မြင်၍ နတ်ရသေ့၏ စိတ်သည် အလွန် နှစ်သက်ခဲ့၏။ တောင်၊ မြစ်နှင့် တော၏ စနစ်တကျ နေရာများကို ကြည့်ရှု၍ သူသည် ရာမ၏ အရှင်၏ ပဒုမ္မာခြေတော်များကို ချစ်ခင်စွဲလန်းလာခဲ့၏။ ဟရိကို အောက်မေ့သည့်အခါ ကျိန်စာ၏ ချုပ်နှောင်မှု လမ်းကြောင်းသည် တားဆီးခံခဲ့ရ၏။ သူ၏ သဘာဝအားဖြင့် စင်ကြယ်သော စိတ်သည် သမာဓိသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။ ရသေ့၏ အခြေအနေကို မြင်၍ ဣန္ဒြသည် စိုးရိမ်ခဲ့၏။ သူသည် ကာမကို ခေါ်ယူ၍ ဂုဏ်ပြုခဲ့၏။ "သင့်လူများနှင့်အတူ ငါ့အတွက် သွားလော့။" ဤသို့ ကြား၍ ငါးအလံဆောင်သူသည် အံ့အားသင့်၍ စိတ်ထဲ၌ ဝမ်းမြေက်ခဲ့၏။ ဣန္ဒြ၏ စိတ်တွင် ထိုသို့သော ကြောက်ရွံ့မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏ - "နတ်ရသေ့သည် ငါ၏ မြို့တော်၌ နေထိုင်လို၏။" ကမ္ဘာလောကတွင် တပ်မက်၍ လောဘကြီးသူများသည် - ကွေ့ကောက်သော ကျားများကဲ့သို့ - အားလုံးကို ကြောက်လန့်စေကြ၏။

Verse 266 (दोहा/सोरठा)

सुख हाड़ लै भाग सठ स्वान निरखि मृगराज। छीनि लेइ जनि जान जड़ तिमि सुरपतिहि न लाज।।125।।

sukha hāṛa lai bhāga saṭha svāna nirakhi mṛgarāja | chīni lei jani jāna jaṛa timi surapatihi na lāja ||125||

မကောင်းသောခွေးတစ်ကောင်သည် အရိုးတစ်ခုကို ရယူ၍ ဝမ်းမြောက်လျက် ခြင်္ယောင်းမင်းကို မြင်သောအခါ ထွက်ပြေးလေသည်။ အို အသိဉာဏ်နုံ့သူ၊ ခြင်္ယောင်းမင်းသည် ၎င်းအရိုးကို လုယူလိမ့်မည်ဟု မထင်မှတ်လင့် - ထိုနည်းတူစွာ နတ်များ၏ အရှင်သခင်သည် ဤသို့သော အရာသေးသိမ်များအတွက် ရှက်ရ恐惧 သို့မဟုတ် လိုအပ်ချက်မရှိပေ။

Verse 267 (चौपाई)

तेहि आश्रमहिं मदन जब गयऊ। निज मायाँ बसंत निरमयऊ।। कुसुमित बिबिध बिटप बहुरंगा। कूजहिं कोकिल गुंजहि भृंगा।। चली सुहावनि त्रिबिध बयारी। काम कृसानु बढ़ावनिहारी।। रंभादिक सुरनारि नबीना। सकल असमसर कला प्रबीना।। करहिं गान बहु तान तरंगा। बहुबिधि क्रीड़हि पानि पतंगा।। देखि सहाय मदन हरषाना। कीन्हेसि पुनि प्रपंच बिधि नाना।। काम कला कछु मुनिहि न ब्यापी। निज भयँ डरेउ मनोभव पापी।। सीम कि चाँपि सकइ कोउ तासु। बड़ रखवार रमापति जासू।।

tehi āśramahiṁ madana jaba gayaū | nija māyāṁ basanta niramayaū || kusumita bibidha biṭapa bahuraṅgā | kūjahiṁ kokila guṁjahi bhṛṅgā || calī suhāvani tribidha bayārī | kāma kṛsānu baṛhāvanihārī || raṁbhādika suranāri nabīnā | sakala asamasara kalā prabīnā || karahiṁ gāna bahu tāna taraṅgā | bahubidhi krīṛahi pāni pataṅgā || dekhi sahāya madana haraṣānā | kīnhesi puni prapaṁca bidhi nānā || kāma kalā kachu munihi na byāpī | nija bhayaṁ ḍareu manobhava pāpī || sīma ki cāṁpi sakai kou tāsu | baṛa rakhavāra ramāpati jāsu ||

ကာမဒေဝသည် ထိုကျောင်းတိုက်သို့ ဝင်ရောက်သောအခါ၊ မိမိ၏ စုန်းအတတ်ဖြင့် နွေဦးရာသီကို ဖန်တီးခဲ့လေသည်။ အမျိုးမျိုးသော သစ်ပင်များသည် ပွင့်ကာ အရောင်အသွေးစုံလင်ကြသည်။ ကျေးငှက်များသည် သီချင်းဆိုကြ၍ ပျားများသည် တခုံခုံမြည်ကြသည်။ သုံးမျိုးသော လေကောင်းလေသန့်သည် စတင်တိုက်ခတ်လာကာ တပ်မက်မှု၏ မီးကို ပွားများစေသည်။ ရမ္ဘာနှင့် အခြားသော နတ်သမီးများသည် လူပျိုဖော်ဝင်စ အရွယ်ရောက်ကာ အလှအပနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုတို့၌ 无人能及ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် အမျိုးမျိုးသော တေးသွားလှိုင်းများဖြင့် သီချင်းဆိုကြသည်။ ရေပျားငှက်များသည် အမျိုးမျိုးနည်းလမ်းများဖြင့် ကစားကြသည်။ ဤသို့သော မိတ်ဆွေများကို မြင်၍ ကာမဒေဝသည် ဝမ်းမြောက်ကာ ထပ်မံ၍ အမျိုးမျိုးသော လှည့်စားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ရသေ့သည် ကာမ၏ အတတ်ပညာများဖြင့် မထိခိုက်ခဲ့ပေ။ အပြစ်ရှိသော စိတ်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော နတ်သည် မိမိကိုယ်တိုင်၏ ကြောက်ရွံ့မှုဖြင့် တုန်လှုပ်ခဲ့သည်။ လက္ခမီ၏ အရှင်သခင်သည် ကာကွယ်သူဖြစ်သော သူကို မည်သူမျှ ကန့်သတ်နိုင်မည်လဲ။ မည်သူမျှ သူ့အပေါ် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်နိုင်မည်လဲ။

Verse 268 (दोहा/सोरठा)

सहित सहाय सभीत अति मानि हारि मन मैन। गहेसि जाइ मुनि चरन तब कहि सुठि आरत बैन।।126।।

sahita sahāya sabhīta ati māni hāri mana maina | gahesi jāi muni carana taba kahi suṭhi ārata baina ||126||

မိမိ၏ အဖော်များနှင့် အခြံအရံများနှင့်အတူ၊ ကြောက်ရွံ့မှုဖြင့် တုန်လှုပ်လျက် - သူ၏စိတ်နှလုံးသည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ ပျောက်ဆုံးမှုကို အပြည့်အဝ ခံစားနေရသည်ဟု ထင်မှတ်လျက် - သူသည် ရသေ့၏ ခြေတော်များကို ဆုပ်ကိုင်ကာ ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ပြည့်နေသော်လည်း သင့်လျော်သော စကားလုံးများကို ပြောကြားခဲ့လေသည်။

Verse 269 (चौपाई)

भयउ न नारद मन कछु रोषा। कहि प्रिय बचन काम परितोषा।। नाइ चरन सिरु आयसु पाई। गयउ मदन तब सहित सहाई।। मुनि सुसीलता आपनि करनी। सुरपति सभाँ जाइ सब बरनी।। सुनि सब कें मन अचरजु आवा। मुनिहि प्रसंसि हरिहि सिरु नावा।। तब नारद गवने सिव पाहीं। जिता काम अहमिति मन माहीं।। मार चरित संकरहिं सुनाए। अतिप्रिय जानि महेस सिखाए।। बार बार बिनवउँ मुनि तोहीं। जिमि यह कथा सुनायहु मोहीं।। तिमि जनि हरिहि सुनावहु कबहूँ। चलेहुँ प्रसंग दुराएडु तबहूँ।।

bhayu na nārada mana kachu roṣā | kahi priya bacana kāma paritoṣā || nāi carana siru āyasu pāī | gayu madana taba sahita sahāī || muni susīlatā āpani karanī | surapati sabhā̃ jāi saba baranī || suni saba keṁ mana acaraju āvā | munihi prasaṁsi harihi siru nāvā || taba nārada gavane siva pāhī̃ | jitā kāma ahamiti mana māhī̃ || māra carita saṅkarahi sunāe | atipriya jāni mahesa sikhāe || bāra bāra binavaũ muni tohī̃ | jimi yaha kathā sunāyahu mohī̃ || timi jani harihi sunāvahu kabahū̃ | calehũ prasaṅga durāeḍu tabahū̃ ||

နာရဒ၏ စိတ်နှလုံးတွင် အမျက်ဒေါသ မပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေ။ သူသည် နှစ်သက်ဖွယ် စကားလုံးများကို ပြောကြားကာ ကာမဒေဝကို ကျေနပ်စေခဲ့သည်။ ခြေတော်များတွင် ဦးခေါင်းကို ငုံကာ ခွင့်ပြုချက်ရယူပြီးနောက်၊ ကာမဒေevသည် မိမိ၏ အဖော်နှင့်အတူ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ ရသေ့၏ သဘောသဘာဝနှင့် မိမိ၏ ကျင့်ဝတ်များကို သူသည် ဣန္ဒြာ၏ နန်းတော်သို့ သွားရောက်ကာ အပြည့်အဝ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကြားသိရသောအခါ အံ့သြမှုသည် စိတ်နှလုံးတိုင်းကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်။ ရသေ့ကို ချီးကျူးကာ သူတို့သည် ဟရိကို ဦးညွှတ်ကိုးကွယ်ကြသည်။ ထို့နောက် နာရဒသည် သိဝသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး မိမိ၏ စိတ်နှလုံးတွင် 'ကျွန်ုပ်သည် ကာမဒေဝကို အောင်နိုင်ပြီ' ဟု တွေးထင်ခဲ့သည်။ သူသည် သင်္ကရာသို့ မဒန၏ လုပ်ရပ်များကို ပြောပြခဲ့သည်။ အလွန်ချစ်ခင်ဖွယ်ကောင်းသည်ဟု သိ၍ မဟေသျသည် သူ့ကို ဆုံးမပဲ့ပြင်ခဲ့သည် - 'အို ရသေ့၊ ကျွန်ုပ်သည် သင့်အား အဖန်ဖန် တောင်းပန်ပါသည် - သင်သည် ဤဇာတ်လမ်းကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြသကဲ့သို့ပင်၊ ထိုနည်းတူစွာ ဟရိအား ဤဇာတ်လမ်းကို မည်သည့်အခါမျှ မပြောပြပါနှင့်။' သို့သော် နာရဒသည် ထိုအခြေအနေကို ဖုံးကွယ်ကာ ဇာတ်လမ်းကို ဆက်လက်ပြောပြခဲ့သည်။

Verse 270 (दोहा/सोरठा)

संभु दीन्ह उपदेस हित नहिं नारदहि सोहान। भारद्वाज कौतुक सुनहु हरि इच्छा बलवान।।127।।

Śambhu dīnha upadesa hita nahiṁ Nārada-hi sohāna. Bhāradvāja kautuka sunahu Hari icchā balavāna ||127||

သမ္ဘုသည် သူ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် အလုံးစုံ ရည်ရွယ်၍ ဆုံးမပဲ့ပြင်ခဲ့သော်လည်း၊ နာရဒအား နှစ်သက်စေခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ အို ဘာရဒွါဇ၊ ဤအံ့သြဖွယ် အပြောင်းအလဲကို နားထောင်ပါ - ပ主的၏ အလိုဆန္ဒသည် အလွန် အားကောင်းလှပေသည်။

Verse 271 (चौपाई)

राम कीन्ह चाहहिं सोइ होई। करै अन्यथा अस नहिं कोई।। संभु बचन मुनि मन नहिं भाए। तब बिरंचि के लोक सिधाए।। एक बार करतल बर बीना। गावत हरि गुन गान प्रबीना।। छीरसिंधु गवने मुनिनाथा। जहँ बस श्रीनिवास श्रुतिमाथा।। हरषि मिले उठि रमानिकेता। बैठे आसन रिषिहि समेता।। बोले बिहसि चराचर राया। बहुते दिनन कीन्हि मुनि दाया।। काम चरित नारद सब भाषे। जद्यपि प्रथम बरजि सिवँ राखे।। अति प्रचंड रघुपति कै माया। जेहि न मोह अस को जग जाया।।

rāma kīnha cāhahĩ soi hoī | karai anyathā asa nahĩ koī || śambhu bacana muni mana nahĩ bhāe | taba birañci ke loka sidhāe || eka bāra karatala bara bīnā | gāvata hari guna gāna prabīnā || chīrasindhu gavane munināthā | jahã basa śrīnivāsa śrutimāthā || haraṣi mile uṭhi ramāniketā | baiṭhe āsana riṣihi sametā || bole bihasi carācara rāyā | bahute dinana kīnha muni dāyā || kāma carita nārada saba bhāṣe | jadyapi prathama baraji sivam̐ rākhē || ati pracaṇḍa raghupati kai māyā | jehi na moha asa ko jaga jāyā ||

ရာမသည် အလိုရှိသည့်အတိုင်း ဖြစ်လာမည် - အခြားနည်းလမ်းဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သူ မရှိပေ။ သမ္ဘု၏ စကားလုံးများသည် ရသေ့၏ စိတ်နှလုံးကို နှစ်သက်စေခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုကြောင့် သူသည် ဗြဟ္မာ၏ လောကသို့ ခရီးထွက်ခဲ့သည်။ တစ်ကြိမ်တွင်၊ လက်ထဲ၌ မြင့်မြတ်သော ဗီဏာတစ်လုံးကို ကိုင်ဆောင်လျက်၊ ပ主的၏ ချီးကျူးမှုကို သီဆိုရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ကာ သူသည် ဆက်လက်ခရီးသွားခဲ့သည်။ နို့ပင်လယ်သို့ မြင့်မြတ်သော ရသေ့သည် ခရီးသွားခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ဝေဒကျမ်းများဖြင့် ကိုးကွယ်ခံရသော သြီနိဝါသ နေထိုင်လေသည်။ လက္ခမီနှင့်အတူ ရာမ၏ နေရာသည် ဝမ်းမြောက်မှုဖြင့် ထလာကာ တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ရှိသောနှင့်အတူ သူသည် ရသေ့ကို ဂုဏ်ထူးဆောင် နေရာတွင် ထိုင်စေခဲ့သည်။ ပြုံးရယ်လျက်၊ လှုပ်ရှားသမျှအားလုံး၏ ဘုရင်သည် ပြောကြားခဲ့သည် - 'အို ရသေ့၊ သင်သည် နေ့များစွာကပင် ကရုဏာတော် ပြသခဲ့ပါသည်။' ထို့နောက် နာရဒသည် တပ်မက်မှု၏ ဇာတ်လမ်းအားလုံးကို ပြောပြခဲ့သည် - အစပိုင်းတွင် သိဝသည် သူ့ကို တားမြစ်ပြီး သတိပေးခဲ့သော်လည်း။ ရာမ၏ မာယာသည် အလွန် အားကောင်းလှသဖြင့် ဤကမ္ဘာတွင် မည်သူမျှ ၎င်း၏ လှည့်ဖြားမှုမှ လွတ်မြောက်နိုင်သူ မရှိပေ။

Verse 272 (दोहा/सोरठा)

रूख बदन करि बचन मृदु बोले श्रीभगवान। तुम्हरे सुमिरन तें मिटहिं मोह मार मद मान।।128।।

rūkh badana kari bacana mṛdu bole śrī-bhagavāna | tumhare sumirana tē miṭahiṃ moha māra mada māna ||128||

မျက်နှာတော်ကို တင်းကျပ်စွာ ပြုလုပ်လျက်၊ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် သိုသော်လည်း နူးညံ့သော စကားလုံးများဖြင့် ပြောကြားတော်မူခဲ့သည် - 'သင့်ကို အောက်မေ့သတိရခြင်းဖြင့် မောဟသည် ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မည် - အထူးသဖြင့် မာနမာန်နှင့် မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးမှုတို့နှင့်အတူ။'

Verse 273 (चौपाई)

सुनु मुनि मोह होइ मन ताकें। ग्यान बिराग हृदय नहिं जाके।। ब्रह्मचरज ब्रत रत मतिधीरा। तुम्हहि कि करइ मनोभव पीरा।। नारद कहेउ सहित अभिमाना। कृपा तुम्हारि सकल भगवाना।। करुनानिधि मन दीख बिचारी। उर अंकुरेउ गरब तरु भारी।। बेगि सो मै डारिहउँ उखारी। पन हमार सेवक हितकारी।। मुनि कर हित मम कौतुक होई। अवसि उपाय करबि मै सोई।। तब नारद हरि पद सिर नाई। चले हृदयँ अहमिति अधिकाई।। श्रीपति निज माया तब प्रेरी। सुनहु कठिन करनी तेहि केरी।।

sunu muni moha hoi mana tākeṁ | gyāna birāga hṛdaya nahiṁ jākeṁ || brahmacaraja brata rata mati-dhīrā | tumhahi ki karai manobhava pīrā || nārada kaheu sahita abhimānā | kṛpā tumhāri sakala bhagavānā || karuṇānidhi mana dīkha bicārī | ura aṅkureu garaba taru bhārī || begi so mai ḍārihauṁ ukhārī | pana hamāra sevaka hitakārī || muni kara hita mama kautuka hoī | avasi upāya karabi mai soī || taba nārada hari pada sira nāī | cale hṛdayaṁ ahamiti adhikāī || śrīpati nija māyā taba prerī | sunahu kaṭhina karanī tehi केरī ||

အို ရသေ့၊ နားထောင်ပါ - သူ၏စိတ်နှလုံးသည် မောဟဖြင့် သိမ်းပိုက်ခံရသည် - ဉာဏ်ပညာနှင့် တပ်မက်မှုကင်းရှင်းမှုတို့သည် မည်သူ၏ စိတ်နှလုံးတွင် မရှိဘဲ ဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မစရိယ ဝတ်ကို လိုက်နာကာ ဉာဏ်ပညာတည်ကြည်သူအဖြစ်၊ ကာမဒေ၏ ဝေဒနာသည် သင့်ကို မည်သို့ နှိပ်စက်နိုင်မည်နည်း။ နာရဒသည် မာနမာန်ကပ်ငြိလျက် ပြောကြားခဲ့သည် - 'အို အားလုံး၏ အရှင်သခင်၊ သင့် ကရုဏာတော်သည် အားလုံးအပေါ် ရှိပါသည်။' ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာသည် သူ့အတွင်းရှိ အတွေးကို မြင်တွေ့ခဲ့သည်။ သူ၏ စိတ်နှလုံးတွင် မာနမာန်၏ လေးလံသော သစ်ပင်သည် စတင်ပေါက်ဖွားလာခဲ့သည်။ 'အမြန်ဆုံး ကျွန်ုပ်သည် ၎င်းကို နုတ်ပစ်၍ ပစ်ပယ်လိမ့်မည် - သို့သော် ကျွန်ုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ကျွန်ုပ်၏ အမှုတော်ကို ဆောင်ရွက်သူ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်ပါသည်။ ရသေ့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ ကစားခြင်းဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်သည် အမှန်တကယ် ဆေးဝါးကုသမှုကို ပြုလုပ်လိမ့်မည်။' ထို့နောက် နာရဒသည် ဟရိ၏ ခြေတော်များတွင် ဦးခေါင်းကို ငုံကာ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ 'ကျွန်ုပ်' ဟူသော ခံစားချက်သည် သူ၏ စိတ်နှလုံးတွင် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ထိုအခါ သြီပတိသည် မိမိ၏ မာယာကို လှုပ်ရှားစေခဲ့သည် - ယခု ၎င်း၏ ခက်ခဲသော အကျိုးဆက်ကို နားထောင်ပါ။

Verse 274 (दोहा/सोरठा)

बिरचेउ मग महुँ नगर तेहिं सत जोजन बिस्तार। श्रीनिवासपुर तें अधिक रचना बिबिध प्रकार।।129।।

biraceu maga mahũ nagara tehĩ sata jojana bistāra | śrīnivāsapura tẽ adhika racanā bibidha prakāra ||129||

လမ်းခရီးတွင် သူသည် မြို့တစ်မြို့ကို တည်ထောင်စေခဲ့သည်၊ ယိုဇနာ ရာပေါင်းများစွာ ကျယ်ဝန်းသော - ၎င်း၏ အမျိုးမျိုးသော ပုံစံများနှင့် အစီအမံများစွာဖြင့်၊ သြီနိဝါသပူရမြို့ကိုပင် ကျော်လွန်သည်အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။

Verse 275 (चौपाई)

बसहिं नगर सुंदर नर नारी। जनु बहु मनसिज रति तनुधारी।। तेहिं पुर बसइ सीलनिधि राजा। अगनित हय गय सेन समाजा।। सत सुरेस सम बिभव बिलासा। रूप तेज बल नीति निवासा।। बिस्वमोहनी तासु कुमारी। श्री बिमोह जिसु रूपु निहारी।। सोइ हरिमाया सब गुन खानी। सोभा तासु कि जाइ बखानी।। करइ स्वयंबर सो नृपबाला। आए तहँ अगनित महिपाला।। मुनि कौतुकी नगर तेहिं गयऊ। पुरबासिन्ह सब पूछत भयऊ।। सुनि सब चरित भूपगृहँ आए। करि पूजा नृप मुनि बैठाए।।

basahiṁ nagara sundara nara nārī | janu bahu manasija rati tanu-dhārī || tēhiṁ pura basai sīla-nidhi rājā | aganita haya gaya sēna samājā || sata surēsa sama bibhava bilāsā | rūpa tēja bala nīti nivāsā || biswa-mōhinī tāsu kumārī | śrī bimōha jisu rūpu nihārī || soi hari-māyā saba guna khānī | sōbhā tāsu ki jāi bakhānī || karai svayaṁbara sō nṛpa-bālā | āē tahaṁ aganita mahi-pālā || muni kautukī nagara tēhiṁ gayau | pura-bāsinha saba pūchata bhayau || suni saba carita bhūpa-gṛhaṁ āē | kari pūjā nṛpa muni baiṭhāē ||

ထိုလှပသော မြို့တွင် လှပသော ယောက်ျားနှင့် မိန်းမများ နေထိုင်ကြသည်၊ ကာမဒေevနှင့် ရတိတို့ အများအပြား ခန္ဓာကိုယ်ယူထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့တွင် ကောင်းသော ကျင့်ဝတ်များ၏ ရတနာဘဏ္ဍာကဲ့သော ဘုရင်တစ်ပါး နေထိုင်လေသည်၊ ရေတွက်မရသော မြင်းများ၊ ဆင်များနှင့် စစ်တပ်အပြည့်ရှိသည်။ ထယ်ဝါခြင်းနှင့် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားမှုတွင် သူသည် ဣန္ဒြာနှင့် ယှဉ်နိုင်သည်။ သူသည် အလှအပ၊ ဘုန်းတန်ခိုး၊ ခွန်အားနှင့် တရားမျှတသော မူဝါဒတို့၏ နေရာဖြစ်သည်။ သူ့တွင် သမီးတစ်ယောက်ရှိသည်၊ ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို လှည့်စားနိုင်သူ - သူမ၏ အလှအပကို တစ်ကြိမ်မြင်လျှင် သြီလက္ခမီပင် ရူးမူးသွားလိမ့်မည်။ သူမသည် ဟရိ၏ မာယာကဲ့သို့ ဖြစ်သည် - ဂုဏ်ပုဒ်များ၏ မကုန်ခန်းနိုင်သော သတ္တုတွင်း - သူမ၏ ထယ်ဝါမှုကို မည်သူ အလုံးစုံ ပြောပြနိုင်မည်နည်း။ ထိုမင်းသမီးသည် မိမိ၏ ဆွယ်မုရာကို ကျင်းပခဲ့သည်၊ ရေတွက်မရသော ဘုရင်များ ထိုနေရာသို့ လာရောက်ကြသည်။ ထိုရသေ့သည် စိတ်ဝင်စားမှုဖြင့် ထိုမြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ မြို့သူမြို့သားများအားလုံး သူ့ကို မေးမြန်းကြသည်။ အားလုံးကို ကြားသိရသောအခါ သူတို့သည် ဘုရင်၏ နန်းတော်သို့ လာရောက်ကြသည်။ ဘုရင်သည် ကိုးကွယ်ပူဇော်ပြီးနောက် ရသေ့ကို ဂုဏ်ထူးဆောင်ဖြင့် ထိုင်စေခဲ့သည်။

Verse 276 (दोहा/सोरठा)

आनि देखाई नारदहि भूपति राजकुमारि। कहहु नाथ गुन दोष सब एहि के हृदयँ बिचारि।।130।।

āni dekhāī nāradahi bhūpati rājakumāri | kahahu nātha guna doṣa saba ehi ke hṛdayã bicāri ||130||

မင်းသမီးကို ဆရာကြီးနာရဒထံ ဆောင်ယူ၍ ဆက်သပြီးနောက် မင်းကြီးက ဤသို့ လျှောက်ထားခဲ့သည် - အသျှင်ဘုရား၊ သင့်စိတ်ထဲ၌ ဆင်ခြင်တွေးတော၍ ဤမင်းသမီး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးနှင့် အပြစ်အနည်းငယ်ကိုပါ အကုန်လုံး ပြောကြားပါ။

Verse 277 (चौपाई)

देखि रूप मुनि बिरति बिसारी। बड़ी बार लगि रहे निहारी।। लच्छन तासु बिलोकि भुलाने। हृदयँ हरष नहिं प्रगट बखाने।। जो एहि बरइ अमर सोइ होई। समरभूमि तेहि जीत न कोई।। सेवहिं सकल चराचर ताही। बरइ सीलनिधि कन्या जाही।। लच्छन सब बिचारि उर राखे। कछुक बनाइ भूप सन भाषे।। सुता सुलच्छन कहि नृप पाहीं। नारद चले सोच मन माहीं।। करौं जाइ सोइ जतन बिचारी। जेहि प्रकार मोहि बरै कुमारी।। जप तप कछु न होइ तेहि काला। हे बिधि मिलइ कवन बिधि बाला।।

dekhi rūpa muni birati bisārī | baṛī bāra lagi rahe nihārī || lacchana tāsu biloki bhulāne | hṛdayaṁ haraṣa nahiṁ pragaṭa bakhāne || jo ehi barai amara soi hoī | samarabhūmi tehi jīta na koī || sevahiṁ sakala carācara tāhī | barai sīlanidhi kanyā jāhī || lacchana saba bicāri ura rākhe | kacchuka banāi bhūpa sana bhāṣe || sutā sulacchana kahi nṛpa pāhīṁ | nārada cale soca mana māhīṁ || karauṁ jāi soi jatana bicārī | jehi prakāra mohi barai kumārī || japa tapa kacchu na hoi tehi kālā | he bidhi milai kavan bidhi bālā ||

သူမ၏အလှကို မြင်၍ ဆရာကြီးသည် တပ်စက်ခြင်းကို မေ့ပျောက်ခဲ့သည်။ ကြာမြင့်စွာ ရပ်တည်၍ ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ သူမ၏ ကောင်းသောလက္ခဏာများကို မြင်၍ စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏စိတ်ထဲရှိ ပျော်ရွှင်မှုကို ထင်ရှားစွာ မပြောဆိုနိုင်ခဲ့ပါ။ ဤမင်းသမီးကို လက်ထပ်သူသည် ကျော်ကြားမှု၌ သေခြင်းမရှိသူ ဖြစ်လိမ့်မည်။ စစ်မြေပြင်၌ မည်သူမျှ အနိုင်မယူနိုင်ပါ။ လှုပ်ရှားသမျှ သတ္တဝါအားလုံးသည် ထိုသူကို ဆည်းကပ်ကြလိမ့်မည်။ ဤမင်းသမီးသည် ဂုဏ်ကျေးဇူး၏ ရတနာသိုက်ဖြစ်ပါသည်။ သူမ၏ လက္ခဏာအားလုံးကို ဆင်ခြင်၍ စိတ်ထဲ၌ သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို အနည်းငယ် ထိန်းသိမ်း၍ မင်းကြီးဇနကထံ ပြောကြားခဲ့သည်။ မင်းကြီး၊ သင့်သမီးသည် အလွန်ကောင်းသော လက္ခဏာရှိပါသည်ဟု ပြောဆို၍ နာရဒသည် စိတ်ပူပန်မှုဖြင့် ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ဤမင်းသမီးသည် ကျွန်ုပ်ကို လင်ယူစေရန် ကြိုးစားဆောင်ရွက်ရမည်။ ဤအချိန်၌ ဘာသာရေးကျင့်စဉ်များသည် အကျိုးမပေးပါ။ အို ကံကြမ္မာ၊ မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဤမိန်းကလေးကို ရရှိပါမည်နည်း။