Sarga 94

Verses 1-2

दीर्घकालोषित स्तस्मिन्गिरौ गिरिवनप्रियः ।वैदेह्याः प्रियमाकाङ्क्षन्स्वं च चित्तं विलोभयन् ॥१॥अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत् ।भार्याममरसङ्काश श्शचीमिव पुरन्दरः ॥२॥

ထိုတောင်ပေါ်၌ အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေထိုင်ခဲ့သော ရာမသည် တောင်တန်းနှင့် တောအုပ်ကို ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်၍ ဝိုင်ဒေဟီကို ပျော်ရွှင်စေလိုသကဲ့သို့ မိမိ၏စိတ်ကိုလည်း ရွှင်လန်းစေလို၏။ ထို့နောက် ဒဿရထ၏သား ဒါရှရထီသည် နတ်တပါးကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၍ ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) က သချီကို ပြသခဲ့သကဲ့သို့ မိမိ၏ဇနီးအား အံ့ဩဖွယ် ချိတ်ရကူဋ်ကို ပြသလေ၏။

Verse 3

न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभवः ।मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम् ॥३॥

အို သဘောနူးညံ့သူ၊ ဤလှပရမဏီသော တောင်ကို မြင်သောအခါ ငါ့စိတ်သည် မင်းအာဏာဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်လည်း မနာကျင်၊ မိတ်ဆွေများနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကြောင့်လည်း မပင်ပန်းတော့။

Verse 4

पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम् ।शिखरैः खमिवोद्विद्धैर्धातुमद्भिर्विभूषितम् ॥४॥

အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ ဤတောင်ကို ကြည့်ပါ—ငှက်အမျိုးမျိုး၏ အုပ်စုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး၊ ကောင်းကင်ကို ထိုးဖောက်သကဲ့သို့ မြင်ရသော သတ္တုဓာတ်ကြွယ်ဝသည့် တောင်ထိပ်များဖြင့် တင့်တယ်လှပနေသည်။

Verses 5-6

केचिद्रजतसङ्काशाः केचित्क्षतजसंनिभाः ।पीतमाञ्जिष्टवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः ॥५॥पुष्यार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः ।विराजन्तेऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः ॥६॥

ဓာတ်သတ္တုများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဤတောင်မင်း၏ နယ်မြေတို့သည် အရောင်အသွေးမျိုးစုံဖြင့် တောက်ပလင်းလက်နေကြသည်။ တချို့သည် ငွေရောင်ကဲ့သို့၊ တချို့သည် သွေးနီကဲ့သို့၊ တချို့သည် မဉ္ဇိဋ္ဌာရောင်အဝါနီကဲ့သို့၊ တချို့သည် အမြတ်မဏိရတနာ၏ အလင်းရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပကြသည်။ ထို့ပြင် တချို့သည် ပုရှျယ၊ နေမင်း သို့မဟုတ် ကေတကပန်းကဲ့သို့ လင်းလက်၍ တချို့သည် ပရတ်(mercury)ကဲ့သို့ ရွှန်းလက်နေကြသည်။

Verse 7

नानामृगगणद्वीपितरर्क्ष्वृक्षगणैर्वुतः ।अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमायुतः ॥७॥

ဤတောင်သည် ငှက်မျိုးစုံအများအပြားဖြင့် ပြည့်နှက်၍ တိရစ္ဆာန်အုပ်စုမျိုးစုံ—ကျား၊ ကျားသစ်၊ ဝက်ဝံ—တို့က ဝန်းရံနေသဖြင့် တောက်ပလှပနေသည်။ ဤနေရာ၌ ထိုတိရစ္ဆာန်တို့သည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကင်းသကဲ့သို့ ထင်ရှားပေါ်လွင်သည်။

Verses 8-10

आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः ।अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुक वेणुभिः ॥८॥काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा ।बदर्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः ॥९॥पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः ।एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः ॥१०॥

ဤတောင်သည် သရက်၊ ဂျမ္ဗူ၊ အဆန၊ လောဓရ၊ ပရိယာလ၊ ပနသ (ဂျက်ဖရုတ်)၊ ဓဝ၊ အင်္ကောလ၊ လှပသော တိနိရှ၊ ဘိလွ၊ တိန္ဒုက၊ ဝါးတို့နှင့်လည်းကောင်း; ထို့ပြင် ကာရှ္မရျ၊ အရိဋ္ဌ၊ ဝရုဏ၊ မဓူက၊ တိလကတို့နှင့်လည်းကောင်း; ဘဒရီ၊ အာမလက၊ နီပ၊ ဝေတ္တရ (ရတန်)၊ ဓနွန၊ ဘီဇကတို့နှင့်လည်းကောင်း ပြည့်နှက်နေ၏။ ထိုသစ်ပင်တို့သည် ပန်းပွင့်ဝေဆာ၍ အသီးအနှံပြည့်လျှံကာ အရိပ်အာဝါသပေးပြီး စိတ်ကိုနှစ်သက်စေသဖြင့် ဤတောင်သည် သရေတင့်တယ်သော စိရိယာဖြင့် ပိုမိုတောက်ပလျက်ရှိ၏။

Verse 11

शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान् रोमहर्षणान् ।किन्नरान् द्वन्द्वशो भद्रे रममाणान्मनस्विनः ॥११॥

အို သဘောကောင်းသောသူမ၊ ကြည့်ပါ—ဤလှပသော ကျောက်ပြင်မြင့်များပေါ်တွင် စိတ်ဓာတ်မြင့်မားသော ကိန္နရတို့သည် နှစ်ယောက်တစ်တွဲစီ ပျော်ရွှင်ကစားနေကြ၍ မြင်သူ၏ ကိုယ်တိုင်တုန်လှုပ်အံ့ဩစေသည်။

Verse 12

शाखावसक्तान् खड्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च ।पश्य विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्धेशान्मनोरमान् ॥१२॥

ဗိဒ္ဓာဓရ မိန်းမတို့၏ စိတ်ကြည်နူးဖွယ် ကစားကွင်းများကို ကြည့်ပါ—သစ်ခက်များပေါ်တွင် ဓားများနှင့် အကောင်းဆုံး အဝတ်အစားများ ချိတ်ဆွဲထားသည်။

Verse 13

जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित्क्वचित् ।स्रवद्भिर्भात्ययं शैल स्स्रवन्मद इव द्विपः ॥१३॥

ရေတံခွန်များ၊ ပေါက်ထွက်လာသော ရေစမ်းများနှင့် နေရာနေရာတွင် စီးဆင်းရိမ့်ရိမ့်သော ရေကြောင်းများကြောင့် ဤတောင်တန်းသည် တောက်ပလင်းလက်နေသည်—မဒ္ဒရည်ယိုစီးနေသော မုဿ်အခြေအနေရှိ ဆင်တစ်ကောင်ကဲ့သို့။

Verse 14

गुहासमीरणो गन्धान्नानापुष्पभवान्वहन् ।घ्राणतर्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत् ॥१४॥

ဂူအတွင်းမှ လေညင်းသည် ပန်းမျိုးစုံမှ မွေးဖွားလာသော အနံ့သင်းများကို သယ်ဆောင်လာ၍ နှာခေါင်းအာရုံကို ပျော်ရွှင်စေသည်—ဘယ်သူမဆို မရွှင်လန်းဘဲ နေနိုင်မည်နည်း။

Verse 15

यदीह शरदोऽनेकास्त्वया सार्धमनिन्दिते ।लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोकः प्रधक्ष्यति ॥१५॥

အပြစ်ကင်းသောသူမ၊ ငါသည် ဤနေရာတွင် သင်နှင့် လက္ခမဏနှင့်အတူ ဆောင်းဦးရာသီများစွာကို နေထိုင်နိုင်လျှင် ဝမ်းနည်းခြင်းသည် ငါ့ကို မည်သည့်အခါမျှ မီးလောင်သကဲ့သို့ မပျက်စီးစေနိုင်ပါ။

Verse 16

बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते ।विचित्रशिखरे ह्यस्मिन्रतवानस्मि भामिनि ॥१६॥

ချစ်သူမေ၊ ဤလှပသောတောင်တန်းကို ငါတကယ်ပင် စွဲလန်းနေ၏။ ထိပ်တောင်များသည် အံ့ဩဖွယ်လှပ၍ ပန်းနှင့်အသီးအနှံများစွာ ပေါများကာ မျိုးစုံသောငှက်အုပ်များဖြင့် စည်ကားလျက်ရှိ၏။

Verse 17

अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम् ।पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा ॥१७॥

ဤတောဝနဝါသဖြင့် ငါသည် အကျိုးနှစ်ပါးကို ရရှိ၏။ ဓမ္မအရေး၌ အဖခင်၏အပေါ်ရှိ တာဝန်ကို ငါပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းပြီး၊ ထို့အပြင် ဘရတကိုလည်း နှစ်သက်ပျော်ရွှင်စေခဲ့၏။

Verse 18

वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह ।पश्यन्ती विविधान्भावान्मनोवाक्कायसम्मतान् ॥१८॥

ဝိုင်ဒေဟီ (စီတာ) မေ၊ ငါနှင့်အတူ ဤချိတ်ရကူဋ်၌ ပျော်ရွှင်နေသလော။ စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်တို့ကို နှစ်သက်စေသော အမျိုးမျိုးသော မြင်ကွင်းနှင့် အတွေ့အကြုံများကို ကြည့်ရှုလျက်ရှိသော်လော။

Verse 19

इदमेवामृतं प्राहू राज्ञि राजर्षयः परे ।वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः ॥१९॥

ငါ၏ဘိုးဘွားများဖြစ်သော ရာဇဣသီအဟောင်းများက၊ မင်းအတွက် ဤတောဝနဝါသသည် အမృతရည်ကဲ့သို့ပင်ဟု ဆိုကြ၏။ ၎င်းသည် ဝိညာဉ်ရေးကောင်းကျိုးကို ပေး၍ သေပြီးနောက် မြင့်မြတ်သောအခြေအနေသို့ ရောက်စေ၏။

Verse 20

शिला श्शैलस्य शोभन्ते विशाला श्शतशोऽभितः ।बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणैः ॥२०॥

တောင်ပတ်လည်၌ ကျယ်ဝန်းသော ကျောက်တုံးများ ရာချီက နေရာအနှံ့ တောက်ပလှပစွာ ထင်ရှားနေပြီး အရောင်စုံလင်လျက်—အပြာမဲ/အနက်၊ အဝါ၊ အဖြူ၊ အနီတို့ဖြင့် ပြည့်ဝနေသည်။

Verse 21

निशिभान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव ।ओषध्यः स्वप्रभालक्ष्म्या भ्राजमाना स्सहस्रशः ॥२१॥

ညအခါ ဤတောင်မင်းကြီးပေါ်တွင် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ ရာထောင်ချီက ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်ဖြင့် တောက်ပလင်းလက်ကာ မီးလျှံများကဲ့သို့ ထင်ရှားနေသည်။

Verse 22

केचित् क्षयनिभा देशाः केचिदुद्यानसन्निभाः ।केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि ॥२२॥

အလှတရားရှိသူမေ၊ ဤတောင်၏ အချို့နေရာများသည် အိမ်ရာကဲ့သို့ ထင်ရပြီး အချို့နေရာများသည် ဥယျာဉ်ကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အချို့နေရာများမှာတော့ ကျောက်တုံးတစ်တုံးတည်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသကဲ့သို့ တောက်ပနေသည်။

Verse 23

भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटस्समुत्थितः ।चित्रकूटस्य कूटोऽसौ दृश्यते सर्वत श्शुभः ॥२३॥

စိတြကူဋသည် မြေပြင်ကို ခွဲဖောက်ကာ ထွက်ပေါ်လာသကဲ့သို့ တောက်ပနေပြီး၊ စိတြကူဋ၏ ထိုတောင်ထိပ်သည် အရပ်အနှံ့မှ မင်္ဂလာရှိ၍ လှပစွာ မြင်ရသည်။

Verse 24

कुष्ठस्थगरपुन्नाग भूर्जपत्रोत्तरच्छदान् ।कामिनां स्वास्तरान्पश्य कुशेशयदलायुतान् ॥२४॥

ကြည့်ပါ—ချစ်သူတို့၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အိပ်ရာများကဲ့သို့ပင်၊ ကုဋ္ဌ၊ သ္ထဂရ၊ ပုန္နာဂ နှင့် ဘူရ္ဇ ရွက်များဖြင့် ခင်းဖုံးထားကာ ကြာပန်းပွင့်အရွက်များကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် တင်ပုံထားသည်။

Verse 25

मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रजः ।कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च ॥२५॥

အို မိန်းမမြတ်၊ ကြည့်ပါ—ချစ်သူတို့က နင်းချေကာ ပစ်ထားသော ကြာပန်းမော်လီများကို ဤနေရာတွင် မြင်ရသည်။ ထို့ပြင် အမျိုးမျိုးသော သစ်သီးများလည်း (ကျန်ရစ်) ရှိသည်။

Verse 26

वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान्कुरून् ।पर्वतश्चित्रकूटोऽसौ बहुमूलफलोदकः ॥२६॥

ဤ ချိတြကူဋ တောင်တန်းသည်—အမြစ်အမျိုးမျိုး၊ သစ်သီးများနှင့် ရေတို့ ပေါများလှ၍—ဝသ္ဝေါကသာရာ၊ နလိနီ နှင့် မြောက်ဘက် ကုရု (ဥတ္တရကုရု) တို့ထက်ပင် စည်းစိမ်ပေါကြွယ်မှုနှင့် အလှအပတွင် ကျော်လွန်သကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 27

इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च ।रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्धनीं सतां पथि स्वैर्नियमैः परैः स्थितः ॥२७॥

အို ချစ်မြတ်နိုးရသော စီတာ၊ ဤကာလကို တောတွင်း၌ သင်နှင့် လက္ခမဏနှင့်အတူ ဖြတ်သန်းခြင်းအားဖြင့်—သဒ္ဓါရှင်တို့၏ လမ်းစဉ်၌ တည်ကြည်ကာ၊ ကိုယ်တိုင်ချမှတ်ထားသော တပဿာ-ဝတ္တနှင့် တင်းကျပ်သော ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှုတို့၌ တည်နေ၍—ငါသည် မိမိတို့ မျိုးရိုးဓမ္မကိုလည်း တိုးပွားစေသော နက်ရှိုင်းသည့် ပီတိကို ရရှိမည်။