Sarga 44

Verse 1

विलपन्ती तथा तां तु कौसल्यां प्रमदोत्तमाम् ।इदं धर्मे स्थिता धर्म्यं सुमित्रा वाक्यमब्रवीत् ॥१॥

မိန်းမတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ကောသလျာ မယ်တော်သည် ထိုသို့ ငိုကြွေးနေစဉ်၊ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သော စုမိတ္ရာ မယ်တော်က ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသော တရားသဘောစကားကို ထိုမယ်တော်အား မိန့်ကြား하였다။

Verse 2

तवार्ये सद्गुणैर्युक्तः पुत्र स्स पुरुषोत्तमः ।किं ते विलपितेनैवं कृपणं रुदितेन वा ॥२॥

အရှင်မိဖုရားမြတ်၊ သင်၏သားသည် သတ္တိကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံ၍ လူတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသူ ဖြစ်၏။ ထိုသို့ ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်း၊ သို့မဟုတ် အားနည်းစွာ မျက်ရည်ကျခြင်းတို့သည် အဘယ်အကျိုးရှိမည်နည်း?

Verses 3-4

यस्तवार्ये गतः पुत्रस्त्यक्त्वा राज्यं महाबलः ।साधु कुर्वन् महात्मानं पितरं सत्यवादिनम् ॥३॥शिष्टैराचरिते सम्यक्छश्वत्प्रेत्यफलोदये ।रामो धर्मे स्थित श्रेष्ठो न स शोच्यः कदाचन ॥४॥

အရှင်မင်းသမီးမြတ်၊ သင်၏အင်အားကြီးသောသားတော်သည် နိုင်ငံတော်ကို စွန့်လွှတ်ကာ ထွက်ခွာသွားသည်မှာ သမာဓိကြီး၍ သစ္စာပြောသော ဖခင်တော်၏ တရားနှင့်ညီသော ကတိဝန်ကို ထိန်းသိမ်းရန်ပင် ဖြစ်သည်။ ရာမသည် ဓမ္မ၌ တည်ကြည်နေ၏—သီလဝါဒင်တို့က မှန်ကန်စွာ လိုက်နာသော အမြင့်မြတ်သောလမ်း၊ ၎င်း၏ အမြဲတမ်းအကျိုးသည် ပရလောက၌ ရင့်မှည့်လာသည်; ထို့ကြောင့် ရာမကို မည်သည့်အခါမျှ မငိုကြွေးသင့်။

Verse 5

वर्तते चोत्तमां वृत्तिं लक्ष्मणोऽस्मिन् सदानघः ।दयावान् सर्वभूतेषु लाभस्तस्य महात्मनः ॥५॥

ဤအမှု၌ အပြစ်ကင်းသော လက္ခမဏသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အကျင့်ဝတ်ကို အစဉ်တစိုက် ထိန်းသိမ်းထား၏။ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အပေါ် ကရုဏာမေတ္တာပြည့်ဝသဖြင့် မဟာသတ္တဝါ ရာမအတွက် အမှန်တကယ်သော အကျိုးကျေးဇူးတစ်ရပ် ဖြစ်လာ၏။

Verse 6

अरण्यवासे यद्दुःखं जानती वै सुखोचिता ।अनुगच्छति वैदेही धर्मात्मानं तवात्मजम् ॥६॥

ဝိဒေဟ၏ မင်းသမီး စီတာသည်—အဆင်ပြေသက်သာမှုနှင့် ရင်းနှီးသူဖြစ်သော်လည်း—တောနေထိုင်ရသည့် ဒုက္ခကို သိလျက်ပင် သင်၏ ဓမ္မတရားရှိသော သားတော်နောက်သို့ လိုက်ပါသွားသည်။

Verse 7

कीर्तिभूतां पताकां यो लोके भ्रमयति प्रभुः ।धर्मसत्यव्रतधनः किं न प्राप्तस्तवात्मजः ॥७॥

သင်၏ အင်အားကြီးသော သားတော်သည် ဓမ္မ၊ သစ္စာနှင့် ဝတ္တရားကတိတည်ကြည်မှုကို အမှန်တကယ်သော ဓနအဖြစ်ထားကာ ကမ္ဘာလောက၌ ကီရ్తိ၏ အလံကို လှုပ်ရှားစေသည်—ထိုသို့သော သားတော်သည် မရရှိသေးသည့်အရာ ဘာရှိမည်နည်း။

Verse 8

व्यक्तं रामस्य विज्ञाय शौचं माहात्म्यमुत्तमम् ।न गात्रमंशुभि स्सूर्य स्सन्तापयितुमर्हति ॥८॥

ရామ၏ အညစ်အကြေးကင်းသော သန့်ရှင်းမှုနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မဟာဂုဏ်ကို သိမြင်သဖြင့် ထင်ရှားသည်မှာ နေမင်းတောင်ပင် မီးလောင်သကဲ့သို့သော ရောင်ခြည်ဖြင့် သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို မပူလောင်စေဝံ့တော့။

Verse 9

शिवस्सर्वेषु कालेषु काननेभ्यो विनिस्सृतः ।राघवं युक्तशीतोष्णस्सेविष्यति सुखोऽनिलः ॥९॥

ရာသီအပေါင်းတို့တွင် တောအုပ်များမှ ထွက်ပေါ်လာသော မင်္ဂလာရှိ၍ သာယာနူးညံ့သော လေသည် အအေးအပူကို သင့်တော်ညီမျှစေကာ ရာဃဝကို အစေခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးလိမ့်မည်။

Verse 10

शयानमनघं रात्रौ पितेवाभिपरिष्वजन् ।रश्मिभि स्संस्पृशन् शीतैश्चन्द्रमाह्लादयिष्यति ॥१०॥

အပြစ်ကင်းသော ရာမသည် ညအခါ အိပ်စက်နေသော်၊ လမင်းသည် အေးမြသော ရောင်ခြည်များဖြင့် ထိတွေ့ကာ ပျော်ရွှင်စေမည်—အဖေက သားကို ဖက်လှုပ်သကဲ့သို့။

Verses 11-12

ददौ चास्त्राणि दिव्यानि यस्मै ब्रह्मा महौजसे ।दानवेन्द्रं हतं दृष्ट्वा तिमिध्वजसुतं रणे ॥११॥स शूरः पुरुषव्याघ्रः स्वबाहुबलमाश्रितः ।असन्त्रस्तोऽप्यरणस्थो वेश्मनीव निवत्स्यति ॥१२॥

အင်အားကြီးသော ရာမထံသို့ ဗြဟ္မာတော်ကဲ့သို့သော ဝိශ්ဝာမိတ္တရ မုနိသည် ဒိဗ္ဗအာယုဓများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်—စစ်ပွဲ၌ တိမိဓွဇ၏ သား စုဗာဟု (ဒါနဝတို့အနက် ခေါင်းဆောင်) ကို ရာမက သတ်ဖြတ်နိုင်သည်ကို မြင်ပြီးနောက်။ မကြောက်မရွံ့သော ထိုသူရဲကောင်းသည် မိမိအင်အားကိုသာ အားထားကာ တောအတွင်း၌ပင် နန်းတော်၌ နေသကဲ့သို့ နေထိုင်မည်။

Verse 13

यस्येषुपथमासाद्य विनाशं यान्ति शत्रवः ।कथं न पृथिवी तस्य शासने स्थातुमर्हति ॥१३॥

သူ၏ မြားလမ်းကြောင်းအတွင်း ဝင်လာသော ရန်သူတို့သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကြသော်၊ မြေကြီးသည် သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ တည်ရှိရန် မသင့်တော်မည်ဟု မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း။

Verse 14

या श्री श्शौर्यं च रामस्य या च कल्याणसत्वता ।निवृत्तारण्यवास स्स क्षिप्रं राज्यमवाप्स्यति ॥१४॥

ရာမ၏ တောက်ပသော ဂုဏ်တော်၊ သတ္တိဗီရိယနှင့် မင်္ဂလာပြည့်ဝသော အတွင်းစိတ်ခွန်အားတို့ကြောင့်၊ တောနေထိုင်မှု ပြီးဆုံးသည့်အခါ မကြာမီ ရာဇသိမ်းကို ရရှိတော်မူလိမ့်မည်။

Verses 15-16

सूर्यस्यापि भवेत्सूर्यो ह्यग्नेरग्नि प्रभोः प्रभुः ।श्रियः श्रीश्च भवेदग्र्या कीर्तिः कीर्त्याः क्षमाक्षमा ॥१५॥दैवतं दैवतानां च भूतानां भूतसत्तमः ।तस्य के ह्यगुणा देवि वने वाप्यथवा पुरे ॥१६॥

အို ဒေဝီ၊ နေမင်းအတွက် သူသည် နေမင်းကဲ့သို့၊ မီးအတွက် မီးကဲ့သို့၊ အုပ်စိုးရှင်တို့အတွက် အုပ်စိုးရှင်အထက် အုပ်စိုးရှင်၊ စိရိနှင့် စည်းစိမ်အတွက် သူသည် Śrī ကိုယ်တိုင်၊ ကျော်ကြားမှုအတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ကီရ్తိ၊ သည်းခံသူတို့အတွက် သည်းခံခြင်းကိုယ်တိုင် ဖြစ်တော်မူ၏။ သူသည် ဒေဝတော်တို့အတွင်း ဒေဝတော်တစ်ပါး၊ သတ္တဝါတို့အတွင်း အမြတ်ဆုံး—ထို့ကြောင့် အို ဒေဝီ၊ တော၌ဖြစ်စေ မြို့၌ဖြစ်စေ သူ့ထံတွင် အပြစ်အနာအဆာ မည်သို့ရှိနိုင်ပါမည်နည်း။

Verse 17

पृथिव्या सह वैदेह्या श्रिया च पुरुषर्षभः ।क्षिप्रं तिसृभिरेताभि स्सह रामोऽभिषेक्ष्यते ॥१७॥

လူတို့အတွင်း ဥဿဘကဲ့သို့ အထက်မြတ်သော ရာမသည် မကြာမီ အဘိသေက (ရာဇဘိသေက) ခံယူတော်မူလိမ့်မည်—ဤသုံးပါးနှင့်အတူ၊ မြေမိခင် (ပृथဝီ), ဝိုင်ဒေဟီ (စီတာ), နှင့် Śrī (လက္ခမီ—ကံကောင်းခြင်း/စိရိ) တို့ဖြစ်သည်။

Verses 18-19

दुःखजं विसृजन्त्यस्रं निष्क्रामन्तमुदीक्ष्य यम् ।अयोध्यायां जनास्सर्वे शोकवेगसमाहताः ॥१८॥कुशचीरधरं देवं गच्छन्तमपराजितम् ।सीतेवानुगता लक्ष्मी स्तस्य किं नाम दुर्लभम् ॥१९॥

သူ ထွက်ခွာသွားသည်ကို မြင်ကြသော် အယောဓျာမြို့ရှိ လူအပေါင်းတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်း၏ လှိုင်းကြီးကြောင့် ထိခိုက်ကာ ဒုက္ခမှ ပေါက်ဖွားသော မျက်ရည်များကို သွန်းလောင်းကြ၏။ သို့ရာတွင် သူသည် နတ်တော်ကဲ့သို့ မအနိုင်ယူနိုင်သူအဖြစ် ကုရှမြက်နှင့် သစ်ခွံဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်လျက် ဆက်လက်ထွက်ခွာသွား၏။ လက္ရှမီဒေဝီသည်လည်း စီတာကဲ့သို့ သူ့နောက်သို့ လိုက်ပါ၏။ ထိုသို့သောသူအတွက် မရနိုင်သည့်အရာ မည်သို့ရှိနိုင်မည်နည်း?

Verse 20

धनुर्ग्रहवरो यस्य बाणखड्गास्त्रभृत्स्वयम् ।लक्ष्मणो व्रजति ह्यग्रे तस्य किं नाम दुर्लभम् ॥२०॥

လက်ရှမဏသည် ရှေ့မှ ဦးဆောင်လျက်—မြား၊ ဓားနှင့် လက်နက်အမျိုးမျိုးကို ကိုယ်တိုင် ဆောင်ထားပြီး လေးပစ်ပညာ၌ အထူးထက်မြက်သူဖြစ်သော်—ရာမအတွက် မရနိုင်သည့်အရာ မည်သို့ရှိနိုင်မည်နည်း?

Verse 21

निवृत्तवनवासं तं द्रष्टासि पुनरागतम् ।जहिशोकं च मोहं च देवि सत्यं ब्रवीमि ते ॥२१॥

ဒေဝီမြတ်၊ တောဝနဝါသကာလ ပြီးဆုံးသည့်အခါ သူ ပြန်လည်ရောက်လာသည်ကို သင် ထပ်မံမြင်ရမည်။ ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် မောဟကို စွန့်လွှတ်ပါ—ကျွန်ုပ်သည် သင်အား အမှန်တရားကို ပြောပါသည်။

Verse 22

शिरसा चरणावेतौ वन्दमानमनिन्दिते ।पुनर्द्रक्ष्यसि कल्याणि पुत्रं चन्द्रमिवोदितम् ॥२२॥

အပြစ်ကင်းစင်၍ မင်္ဂလာရှိသော မိဖုရား၊ သင်သည် သင်၏သားကို ထပ်မံမြင်ရမည်—တက်လာသော လမင်းကဲ့သို့—သူသည် ခေါင်းကိုချ၍ သင်၏ခြေတော်တို့ကို ဦးခေါင်းဖြင့် ပူဇော်နမස්ကာရ ပြုလိမ့်မည်။

Verse 23

पुनः प्रविष्टं दृष्ट्वा तमभिषिक्तं महाश्रियम् ।समुत्स्रक्ष्यसि नेत्राभ्यां क्षिप्रमानन्दजं पयः ॥२३॥

ထပ်မံဝင်ရောက်လာသော သူကို—အဘိသေကခံပြီး မဟာသီရိတောက်ပနေသည်ကို မြင်လျှင်—ပီတိမှ ပေါက်ဖွားသော မျက်ရည်များသည် သင်၏ မျက်စိနှစ်ဖက်မှ ချက်ချင်း စီးကျလာလိမ့်မည်။

Verse 24

मा शोको देवि दुःखं वा न रामे दृश्यतेऽशिवम् ।क्षिप्रं द्रक्ष्यसि पुत्रं त्वं ससीतं सहलक्ष्मणम् ॥२४॥

ဒေဝီမယ်တော်၊ ဝမ်းနည်းမနေပါနှင့်၊ ဒုက္ခထဲ မကျပါနှင့်။ ရာမ၌ မကောင်းအနိမိတ်ဟူသမျှ မမြင်ရပါ။ မကြာမီ သင်၏သားကို စီတာနှင့် လက္ခမဏတို့နှင့်အတူ ပြန်လည်တွေ့မြင်ရလိမ့်မည်။

Verse 25

त्वया शेषो जनश्चैव समाश्वास्यो यदाऽनघे ।किमिदानीमिदं देवि करोषि हृदि विक्लबम् ॥२५॥

အနာဃေ မိဖုရားမယ်တော်၊ ကျန်ရစ်သူ အားလုံးကို သင်ကပဲ နှစ်သိမ့်ပေးရမည့်အခါ၊ ဒေဝီမယ်တော်၊ ယခုအခါ သင်၏နှလုံးကို အဘယ်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့၍ လှုပ်ရှားယိုင်ယွင်းစေသနည်း။

Verse 26

नार्हा त्वं शोचितुं देवि यस्यास्ते राघवस्सुतः ।न हि रामात्परो लोके विद्यते सत्पथे स्थितः ॥२६॥

ဒေဝီ မိဖုရားမယ်တော်၊ သင်သည် ဝမ်းနည်းရန် မသင့်ပါ။ ရဃုဝంశသား ရာမသည် သင်၏သားဖြစ်၏။ ဤလောက၌ သဒ္ဓမ္မလမ်းပေါ်တွင် တည်ကြည်သော ရာမထက် မြင့်မြတ်သူ မရှိပါ။

Verse 27

अभिवादयमानं तं दृष्ट्वा ससुहृदं सुतम् ।मुदाऽश्रृ मोक्ष्यसे क्षिप्रं मेघलेखेव वार्षिकी ॥२७॥

မိတ်ဆွေများဝိုင်းရံလျက် သင်ကို ဦးညွှတ်အဘိဝါဒပြုနေသော သင်၏သားကို မြင်လျှင်၊ သင်သည် ချက်ချင်း ပီတိမျက်ရည်များကို လွှတ်ချလိမ့်မည်—မိုးရာသီ မိုးတိမ်တန်းက မိုးရေကို လွှတ်သကဲ့သို့။

Verse 28

पुत्रस्ते वरदः क्षिप्रमयोध्यां पुनरागतः ।पाणिभ्यां मृदुपीनाभ्यां चरणौ पीडयिष्यति ॥२८॥

သင်၏သားတော်—ကောင်းချီးပေးတော်မူသူ—မကြာမီ အယောဓျာသို့ ပြန်လည်ရောက်လာမည်။ နူးညံ့ပြည့်ဝသော လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် သင်၏ခြေတော်ကို နှိပ်နယ်၍ ဝတ်ပြုမည်။

Verse 29

अभिवाद्य नमस्यन्तं शूरं ससुहृदं सुतम् ।मुदाऽस्रैः प्रोक्ष्यसि पुनर्मेघराजिरिवाचलम् ॥२९॥

သင်၏ရဲရင့်သောသားတော်—မိတ်ဆွေများနှင့်အတူ—နမස්ကာရပြု၍ ဦးညွှတ်ကန်တော့သော်၊ သင်သည် ဝမ်းမြောက်ခြင်း၏ မျက်ရည်ဖြင့် ထပ်မံစိုစွတ်စေမည်၊ တောင်ကို မိုးတိမ်တန်းများ စိုစွတ်စေသကဲ့သို့။

Verse 30

आश्वासयन्ती विविधैश्च वाक्यै र्वाक्योपचारे कुशलाऽनवद्या ।रामस्य तां मातरमेवमुक्त्वा देवी सुमित्रा विरराम रामा ॥३०॥

ထိုသို့ ရာမ၏မိခင်ကို စကားမျိုးစုံဖြင့် နှစ်သိမ့်ပြောကြားပြီးနောက်၊ စကားပြောအနုပညာ၌ ကျွမ်းကျင်၍ အပြစ်မရှိသကဲ့သို့ နူးညံ့သဘောရှိသော မိဖုရား စုမိတြာသည် တိတ်ဆိတ်သွားလေသည်။

Verse 31

निशम्य तल्लक्ष्मणमातृवाक्यं रामस्य मातुर्नरदेवपत्न्याः ।सद्यश्शरीरे विननाश शोकः शरद्गतो मेघ इवाल्पतोयः ॥३१॥

လက္ခမဏ၏မိခင်၏ စကားကို ကြားသိသော်၊ ရာမ၏မိခင်ဖြစ်သော မင်းမဟာမိဖုရား၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ကပ်နေသော ဝမ်းနည်းခြင်းသည် ချက်ချင်းပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်၊ ရေမနည်းသော ဆောင်းဦးမိုးတိမ် ပျောက်သကဲ့သို့။