Sarga 38

Verse 1

तस्यां चीरं वसानायां नाथवत्यामनाथवत् ।प्रचुक्रोश जनस्सर्वो धिक्त्वां दशरथं त्विति ॥१॥

သီတာသည်—နာထ (အကာအကွယ်ပေးသော သခင်) ရှိသော်လည်း—သစ်ခွံအဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ကာ အကာအကွယ်မဲ့သူကဲ့သို့ မြင်ရသဖြင့် လူအပေါင်းတို့က ငိုကြွေးဟစ်အော်၍ “ဒဿရထ၊ သင့်အပေါ် အရှက်တရားကျပါစေ” ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 2

तेन तत्र प्रणादेन दुःखितस्स महीपतिः ।चिच्छेद जीविते श्रद्धां धर्मे यशसि चात्मनः ॥२॥

ထိုနေရာ၌ ထွက်ပေါ်လာသော အော်ဟစ်သံကြီးကြောင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသော မြေရှင်မင်းကြီးသည် အသက်ရှင်ခြင်းအပေါ် ယုံကြည်မှုကိုသာမက၊ မိမိ၏ ဓမ္မတရားနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာအပေါ် ယုံကြည်မှုကိုပါ ဆုံးရှုံးသွား၏။

Verse 3

स निःश्वस्योष्णमैक्ष्वाक स्तां भार्यामिदमब्रवीत् ।कैकेयि कुशचीरेण न सीता गन्तुमर्हति ॥३॥

အိက္ရှဝါကု မင်းကြီးသည် ပူလောင်သော သက်ပြင်းကို ချပြီး မိဖုရားအား မိန့်တော်မူသည်— “ကေကေယီရေ၊ စီတာသည် ကုရှမြက်ဖြင့် ပြုလုပ်သော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ကာ ထွက်ခွာသွားရမည့်သူ မဟုတ်”

Verse 4

सुकुमारी च बाला च सततं च सुखोचिता ।नेयं वनस्य योग्येति सत्यमाह गुरुर्मम ॥४॥

သီတာသည် နုညံ့သိမ်မွေ့သော မင်းသမီးငယ်ဖြစ်ပြီး အမြဲတမ်း သက်သောင့်သက်သာ နေထိုင်ခဲ့ရသူဖြစ်၍ တောတွင်နေရန် မသင့်တော်ဟု ငါ၏ဆရာကြီးက မှန်ကန်စွာ မိန့်ကြားခဲ့ပါသည်။

Verse 5

इयं हि कस्यापकरोति किञ्चि त्तपस्विनी राजवरस्य कन्या ।या चीरमासाद्य जनस्य मध्ये स्थिता विसंज्ञाश्रमणीव काचित् ॥५॥

သူမက ဘယ်သူ့ကိုမှ အနည်းငယ်တောင် မကောင်းမှု မပြုခဲ့ပါ—အကောင်းဆုံး မင်း၏ သမီးတော်၊ တပသီသဘောရှိသော မင်းသမီးသည် သစ်ခွံအဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ပြီး လူအလယ်၌ မသိမသာ သတိလွတ်နေသည့် လှည့်လည်သမဏီတစ်ဦးကဲ့သို့ ရပ်နေ၏။

Verse 6

चीराण्यपास्याज्जनकस्य कन्या नेयं प्रतिज्ञा मम दत्तपूर्वा ।यथासुखं गच्छतु राजपुत्री वनं समग्रा सह सर्वरत्नैः ॥६॥

ဇနကမင်း၏ သမီးတော်သည် ဤသစ်ခွံအဝတ်များကို ချွတ်ပယ်စေပါ; ဤကဲ့သို့သော ကတိကို ငါ မတိုင်မီ မပေးခဲ့ဖူး။ မင်းသမီးသည် သက်သာချမ်းသာစွာ၊ အရာအားလုံးပြည့်စုံလျက်၊ ရတနာအလုံးစုံနှင့်တကွ တောသို့ သွားစေပါ။

Verse 7

अजीवनार्हेण मया नृशंसा कृता प्रतिज्ञा नियमेन तावत् ।तवया हि बाल्यात् प्रतिपन्नमेतत् तन्मां दहेद्वेणुमिवात्मपुष्पम् ॥७॥

ဤရက်စက်သော ကတိကဝတ်ကို သစ္စာနိယမဖြင့် ချည်နှောင်ထားသဖြင့် ငါသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အသက်ရှင်ရန် မထိုက်တန်အောင် ပြုမိပြီ။ ငယ်ရွယ်စဉ်က မင်း၏ ကလေးဆန်သော အတင်းအကျပ်ကြောင့် ယူဆောင်ခဲ့သောအရာသည် ယခု ငါ့ကို မီးလောင်စေသည်—ကိုယ့်ပန်းပွင့်ကြောင့်ပင် မီးလောင်ပျက်စီးသည့် ဝါးပင်ကဲ့သို့။

Verse 8

रामेण यदि ते पापे किञ्चित्कृतमशोभनम् ।अपकारः क इह ते वैदेह्या दर्शितोऽधमे ॥८॥

အပြစ်ရှိသူမ၊ ရာမသည် မင်းအပေါ် မသင့်တော်သည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာ ပြုခဲ့လျှင် ပြောလော့။ သို့သော် အနိမ့်အကျဆုံးသူမ၊ ဤနေရာ၌ ဝိုင်ဒေဟီက မင်းအပေါ် ဘာအပြစ်၊ ဘာအနာတရကို ပြသခဲ့သနည်း?

Verse 9

मृगीवोत्फुल्लनयना मृदुशीला तपस्वीनी ।अपकारं कमिह ते करोति जनकात्मजा ॥९॥

ဤနေရာ၌ ဇနကမင်း၏သမီး စီတာ—မြင်းမတောကဲ့သို့ မျက်လုံးကျယ်ဝန်း၍ နူးညံ့သိမ်မွေ့ကာ ကရုဏာခံထိုက်သူ—သင့်အား အဘယ်အပြစ်၊ အဘယ်အန္တရာယ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း?

Verse 10

ननु पर्याप्त मेतत्ते पापे रामविवासनम् ।किमेभिः कृपणैर्भूयः पातकैरपि ते कृतैः ॥१०॥

အို မကောင်းသောမိန်းမ! ရာမကို တောထဲသို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းက သင့်အတွက် မလုံလောက်သေးသလော? အဘယ်ကြောင့် သင်သည် ထိုကဲ့သို့ အနိမ့်ကျ၍ အပြစ်ကြီးသော အမှုများကို ထပ်မံပြုနေသနည်း?

Verse 11

प्रतिज्ञातं मया तावत् त्वयोक्तं देवि शृण्वता ।रामं यदभिषेकाय त्वमिहागतमब्रवीः ॥११॥

အို ဒေဝီ မဟေသီ! ရာမသည် အဘိသေက (အထက်တင်) အခမ်းအနားအတွက် ဤနေရာသို့ လာသောအခါ သင်က ပြောခဲ့သမျှကို ငါကြားနာ၍ ထိုအတိုင်းသာ ငါကတိပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 12

तत्त्वेतत्समतिक्रम्य निरयं गन्तुमिच्छसि ।मैथिलीमपि या हि त्वमीक्षसे चीरवासिनीम् ॥१२॥

ထိုကန့်သတ်ချက်ကိုတောင် ကျော်လွန်ကာ ယခု သင်သည် နရက (ငရဲ) သို့ သွားလိုနေပြီ—အကြောင်းမူ မိုင်ထီလီကိုပါ သစ်ခွံအဝတ်ဝတ်ဆင်နေသည်ကို မြင်လိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 13

इतीव राजा विलपन्महात्मा शोकस्य नान्तं स ददर्श किञ्चित् ।भृशातुरत्वाच्च पपात भूमौ तेनैव पुत्रव्यसनेन मग्नः ॥१३॥

ဤသို့ မဟာအတ္တမရှိသော မင်းကြီးသည် ငိုကြွေးညည်းတွားလျက်၊ မိမိ၏ ဝမ်းနည်းမှုအဆုံးကို မမြင်နိုင်ခဲ့။ သားတော်အပေါ် ကျရောက်သော အပျက်အဆီးကြောင့် အလွန်အမင်း နာကျင်ပင်ပန်းကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားပြီး ထိုဒုက္ခထဲတွင်ပင် နစ်မြုပ်နေ၏။

Verse 14

एवं ब्रुवन्तं पितरं रामस्सम्प्रस्थितो वनम् ।अवाक्छिरसमासीनमिदं वचनमब्रवीत् ॥१४॥

ဤသို့ ဖခင်မင်းကြီး မိန့်တော်မူစဉ်၊ တောသို့ ထွက်ခွာရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေသော ရာမသည် ခေါင်းငုံ့ထိုင်နေသော ဖခင်မင်းကြီးအား ဤစကားဖြင့် လျှောက်တင်၏။

Verse 15

यं धार्मिक कौशल्या मम माता यशस्विनी ।वृद्धा चाक्षुद्रशीला च न च त्वां देव गर्हते ॥१५॥

“အို ဓမ္မတရားကို စောင့်ရှောက်သော အရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏ မိခင် ကောသလျာသည် ဂုဏ်သတင်းကြီး၍ အသက်အရွယ်ကြီးကာ စိတ်သဘောမသေးမနက်သူ ဖြစ်ပါသည်။ အို ဒေဝ၊ မိခင်သည် မင်းကြီးကို မပြစ်တင်ပါ။”

Verse 16

मया विहीनां वरद प्रपन्नां शोकसागरम् ।अदृष्टपूर्वव्यसनां भूयस्सम्मन्तुमर्हसि ॥१६॥

“အို ဆုတောင်းကို ပေးတော်မူသော အရှင်၊ ကျွန်ုပ်နှင့် ကွာခွာရသဖြင့် မင်းကြီးထံ အားကိုးလာသော မိခင်သည် ယခင်က မတွေ့ဖူးသည့် ဒုက္ခကို မျက်နှာမူကာ ဝမ်းနည်းခြင်း၏ သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ကျရောက်မည်။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီးသည် သူမကို ပိုမိုစောင့်ရှောက်ကြင်နာသင့်ပါသည်။”

Verse 17

पुत्रशोकं यथा नर्च्छेत्त्वया पूज्येन पूजिता ।मां हि सञ्चिन्तयन्ती सा त्वयि जीवेत्तपस्विनी ॥१७॥

“မိခင်သည် သားအပေါ် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် မလဲကျပါစေနှင့်။ ကရုဏာခံထိုက်သူ မိခင်ကို မင်းကြီးကဲ့သို့ အလေးအမြတ်ပြုထိုက်သော အရှင်က ဂုဏ်ပြုစောင့်ရှောက်ပါက၊ ကျွန်ုပ်ကို အမြဲတမ်း သတိရနေခြင်းဖြင့် မိခင်သည် အသက်ရှင်တည်တံ့နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။”

Verse 18

इमां महेंन्द्रोपम जातगर्धिनीं तथा विधातुं जननीं ममार्हसि ।यथा वनस्थे मयि शोककर्शिता न जीवितं न्यस्य यमक्षयं व्रजेत् ॥१८॥

အိုသိန္ဒရာနှင့်တူသော တန်ခိုးရှင်၊ သားတော်အပေါ် ကြီးစွာသော ချစ်ခင်မှုရှိသော ငါ၏မိခင်အပေါ် ဤသို့ ဆက်ဆံပါ - ငါသည် တောတွင်နေစဉ် သူမသည် စိတ်ပင်ပန်းမှုကြောင့် အသက်ကို စွန့်လွှတ်၍ ယမမင်း၏နေရာသို့ မသွားရောက်စေရ။