Sarga 3

Verse 1

तेषामञ्जलिपद्मानि प्रगृहीतानि सर्वशः ।प्रतिगृह्याब्रवीद्राजा तेभ्यः प्रियहितं वचः ॥१॥

သူတို့၏ ကြာပန်းကဲ့သို့ လက်အုပ်အညှာများကို အလေးအနက်ဖြင့် အားလုံးက မြှောက်တင်ထားသည်ကို လက်ခံယူပြီးနောက်၊ မင်းကြီးသည် သူတို့အား နှစ်သက်ဖွယ်လည်းကောင်း အကျိုးရှိလည်းကောင်းသော စကားကို မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 2

अहोऽस्मि परमप्रीतः प्रभावश्चातुलो मम ।यन्मे ज्येष्ठं प्रियं पुत्रं यौवराज्यस्थमिच्छथ ॥२॥

အို၊ ငါသည် အလွန်အမင်း ပီတိဖြစ်ရ၏၊ ငါ၏တေဇောဓာတ်လည်း မနှိုင်းယှဉ်နိုင်အောင် ထင်ရှား၏—အကြောင်းမူကား သင်တို့သည် ငါချစ်မြတ်နိုးသော အကြီးဆုံးသားကို ယုဝရာဇ (အိမ်ရှေ့မင်း) အဖြစ် တင်မြှောက်လိုကြသဖြင့် ဖြစ်သည်။

Verse 3

इति प्रत्यर्च्य तान्राजा ब्राह्मणानिदमब्रवीत् ।वसिष्ठं वामदेवं च तेषामेवोपशृण्वताम् ॥३॥

ဤသို့ ပုရောဟိတ်ဘြာဟ္မဏတို့ကို သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုပြီးနောက်၊ မင်းကြီးသည် သူတို့ကြားနာနေစဉ်တွင် ဤစကားကို မိန့်ကြားတော်မူ၏—ဝသိဋ္ဌနှင့် ဝာမဒေဝတို့ကိုလည်း ခေါ်ဆို၍ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 4

चैत्रश्श्रीमानयं मासः पुण्यः पुष्पितकाननः ।यौवराज्याय रामस्य सर्वमेवोपकल्प्यताम् ॥४॥राज्ञस्तूपरते वाक्ये जनघोषो महानभूत् ।

“ဤ ချိုင်တြ (Caitra) လသည် ဂုဏ်ရောင်တောက်ပ၍ ပုဏ္ဏ (ပူဇော်ထိုက်) သော လဖြစ်သည်၊ ပန်းပွင့်များဖြင့် သစ်တောများလည်း ပွင့်လန်းနေ၏။ ရာမအား ယုဝရာဇ (အမွေဆက်ခံမင်းသား) အဖြစ် အဘိသေက ပူဇော်ပွဲအတွက် အရာအားလုံးကို ပြင်ဆင်ကြစေ” ဟု မင်းကြီး၏ မိန့်တော်မူချက် ပြီးဆုံးသော် ပြည်သူတို့၏ အော်ဟစ်ချီးမွမ်းသံကြီး ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 5

शनैस्तस्मिन्प्रशान्ते च जनघोषे जनाधिपः ॥५॥वसिष्ठं मुनिशार्दूलं राजा वचनमब्रवीत् ।

ပြည်သူတို့၏အလှုပ်အရှားသံသည် တဖြည်းဖြည်းငြိမ်သက်သွားပြီးနောက်၊ လူတို့၏အရှင် မင်းကြီးသည် တပသီတို့အနက် ကျားသဖွယ်ထက်မြက်သော ဝသိဋ္ဌ ရသီအား ဤစကားတော်ကို မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 6

अभिषेकाय रामस्य यत्कर्म सपरिच्छदम् ॥६॥तदद्य भगवन् सर्वमाज्ञापयितु मर्हसि ।

အရှင်မြတ်ကြီး၊ သီရိရာမ၏ အဘိသေက (ရာဇဘိသေက) ပွဲအတွက် လိုအပ်သော အလုပ်အကိုင်နှင့် ပစ္စည်းကိရိယာ အားလုံးကို ယနေ့ပင် အမိန့်တော်ထုတ်၍ စီမံခန့်ခွဲပေးပါရန် သင့်တော်ပါသည်။

Verse 7

तच्छ्रुत्वा भूमिपालस्य वसिष्ठो द्विजसत्तमः ॥७॥आदिदेशाग्रतो राज्ञ स्स्थितान्युक्तान् कृताञ्जलीन् ।

ဘုရင်၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ဘြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဝသိဋ္ဌ သည် ဘုရင်ရှေ့၌ လက်အုပ်ချီ၍ ရပ်နေသော တာဝန်ပေးအပ်ထားသည့် အရာရှိများအား အမိန့်ညွှန်ကြားတော်မူ하였다။

Verses 8-11

सुवर्णादीनि रत्नानि बलीन् सर्वौषधीरपि ॥८॥शुक्लमाल्यांश्च लाजांश्च पृथक्च मधुसर्पिषी ।अहतानि च वासांसि रथं सर्वायुधान्यपि ॥९॥चतुरङ्गबलं चैव गजं च शुभलक्षणम् ।चामरव्यजने श्वेते ध्वजं छत्रं च पाण्डुरम् ॥१०॥शतं च शातकुम्भानां कुम्भानाग्निवर्चसाम् ।हिरण्यशृङ्गमृषभं समग्रं व्याघ्रचर्म च ॥११॥उपस्थापयत प्रातरग्न्यगारं महीपतेः ।

မနက်ဖြန် နံနက်ခင်းတွင် မဟာဘုရင်၏ အဂ္ဂိဂါရ (မီးပူဇော်ရာ သန့်ရှင်းခန်း) သို့ ဤအရာအားလုံးကို စုစည်းတင်ပြကြလော့—ရွှေနှင့် အဖိုးတန်သတ္တုများ၊ ရတနာများ၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် ဆေးဘက်ဝင် အပင်အနှံ့; အဖြူရောင် ပန်းမော်လီများ၊ လာဇ (အနှံ့ကင်) နှင့် ပျားရည်၊ ဂျီ (ghee) ကို သီးသန့်ခွဲထား၍; မသုံးရသေးသော အဝတ်အစားအသစ်များ၊ ရထားတစ်စီးနှင့် လက်နက်အမျိုးမျိုး; စစ်တပ် လေးမျိုး (စစ်မြင်း၊ စစ်ဆင်၊ စစ်ရထား၊ စစ်သား) နှင့် မင်္ဂလာလက္ခဏာရှိသော ဆင်တစ်ကောင်; အဖြူရောင် ချာမရ (ယက်အမြီးပန်ကာ) များ၊ အလံနှင့် ဖြူဖျော့သော ထီး; တောက်ပသော ရွှေကွန်ဘ် (အိုး) တစ်ရာ; ပြည့်စုံသော ကျားအရေ; နှင့် ရွှေဖုံးစွပ်ထားသော ချိုရှိသည့် နွားထီးတစ်ကောင်။

Verses 12-13

यच्चान्यत्किञ्चिदेष्टव्यं तत्सर्वमुपकल्प्यताम् ॥१२॥अन्तःपुरस्य द्वाराणि सर्वस्य नगरस्य च ।चन्दनस्रग्भिरर्च्यन्तां धूपैश्च घ्राणहारिभिः ॥१३॥

ထို့ပြင်—အနည်းငယ်ဆုံးအရာတောင်—ပြင်ဆင်သင့်သမျှကို အားလုံး စီစဉ်ပြင်ဆင်ကြပါစေ။ အတွင်းနန်းတော်၏ တံခါးများနှင့် မြို့တော်တစ်မြို့လုံး၏ တံခါးများကိုလည်း စန္ဒကူးနှင့် ပန်းကုံးများဖြင့် ပူဇော်အလှဆင်ကာ မွှေးကြိုင်သော မီးခိုးတိုင် (ဓూప) ဖြင့် သင်းပျံ့စေကြပါစေ။

Verse 14

प्रशस्तमन्नं गुणवद्दधिक्षीरोपसेचनम् ।द्विजानां शतसाहस्रे यत्प्रकाममलं भवेत् ॥१४॥

အလွန်ကောင်းမွန်သန့်ရှင်းသော အာဟာရကို ပြင်ဆင်စေ—အကောင်းဆုံးဆန်ကို ဒဟိ(နို့ချဉ်)နှင့် နို့ဖြင့်ပေါင်းစပ်၍—ဗြာဟ္မဏ တစ်သိန်းအတွက် စိတ်ကြိုက်ဝအောင် စားသုံးနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်စေ။

Verse 15

सत्कृत्य द्विजमुख्यानां श्वःप्रभाते प्रदीयताम् ।घृतं दधि च लाजाश्च दक्षिणाश्चापि पुष्कलाः ॥१५॥

ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်တို့ကို ထိုက်သင့်စွာ ဂုဏ်ပြုကာ မနက်ဖြန် အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ဂျီ(နို့ဆီ)၊ ဒဟိ(နို့ချဉ်)၊ လာဇာ(ကင်ထားသော စပါး/သီးနှံ) နှင့် ဒက္ခိဏာ(လှူဒါန်းပူဇော်ငွေ) များကို ပေါများစွာ ပေးအပ်စေ။

Verse 16

सूर्येऽभ्युदितमात्रे श्वो भविता स्वस्तिवाचनम् ।ब्राह्मणाश्च निमन्त्र्यन्तां कल्प्यन्तामासनानि च ॥१६॥

မနက်ဖြန် နေမင်းက မိုးကောင်းကင်ပေါ်သို့ တက်မလာသေးခင်တင် တက်လာချိန်တွင် မင်္ဂလာဆုတောင်း(သုဝတ္တိ) စာတမ်းများကို ရွတ်ဖတ်စေ; ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဖိတ်ခေါ်၍ ထိုင်ခုံအာသနများကိုလည်း စီစဉ်ထားစေ။

Verse 17

आबध्यन्तां पताकाश्च राजमार्गश्च सिंच्यताम् ।सर्वे च तालावचरा गणिकाश्च स्वलङ्कृताः ॥१७॥कक्ष्यां द्वितीयामासाद्य तिष्ठन्तु नृपवेश्मनः ।

အလံပတാകာများကို ချည်တင်စေ၍ မင်းလမ်းမကြီးကို ရေဖြန်းစေ။ ထို့ပြင် တေးဂီတကပြဖျော်ဖြေသူများနှင့် ဂဏိကာ(နန်းတော်ဖျော်ဖြေရေးအမျိုးသမီး) တို့အားလုံးကို လှပစွာ အလှဆင်ဝတ်ဆင်စေကာ မင်းနန်းတော်၏ ဒုတိယအတွင်းကွင်းသို့ ရောက်စေပြီး ထိုနေရာတွင် စောင့်တည်နေစေ။

Verse 18

देवायतनचैत्येषुसान्नभक्षा स्सदक्षिणाः ॥१८॥उपस्थापयितव्या स्स्युर्माल्ययोग्याः पृथक्पृथक् ।

ဒေဝါလယ(ဘုရားကျောင်း) နှင့် စေတီ/ချိုင်တျ(သန့်ရှင်းရာ) များတွင် အမှုထမ်းများကို သီးသန့်သီးသန့် တည်ထားစေ—အာဟာရနှင့် မုန့်အစားအစာများ၊ ဒက္ခိဏာ(လှူဒါန်းပူဇော်ငွေ) တို့နှင့်အတူ—ပူဇော်လာသူနှင့် ဧည့်သည်တို့အား ပန်းကုံးများကို ဆက်ကပ်ပေးရန် သင့်လျော်စေ။

Verse 19

दीर्घासिबद्धा योधाश्च सन्नद्धा मृष्टवाससः ॥१९॥महाराजाङ्गणं सर्वे प्रविशन्तु महोदयम् ।

လက်နက်အပြည့်အစုံတပ်ဆင်၍ အဝတ်အစားသစ်သန့်ကို ဝတ်ဆင်ကာ ဓားရှည်ကို ခါးတွင်ချည်ထားသော စစ်သည်တော်တို့အားလုံး မဟာရာဇာ၏ ဂုဏ်ရောင်တောက်ပသော နန်းတော်ဝင်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကြစေ။

Verse 20

एवं व्यादिश्य विप्रौ तौ क्रियास्तत्र सुनिष्ठितौ ॥२०॥चक्रतुश्चैव यच्छेषं पार्थिवाय निवेद्य च ।

ထိုသို့ စည်းကမ်းတကျတည်ကြည်သော ပုဏ္ဏားနှစ်ပါးသည် ထိုနေရာ၌ ကရိယာပွဲအတွက် ညွှန်ကြားချက်များကို ပေးပြီးနောက် ကျန်ရှိသမျှကိုလည်း ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ကာ မင်းကြီးထံ တင်ပြလျှောက်ထား하였다။

Verse 21

कृतमित्येव चाब्रूतां अभिगम्य जगत्पतिम् ॥२१॥यथोक्तवचनं प्रीतौ हर्षयुक्तौ द्विजर्षभौ ।

ပြည်မြေ၏ အရှင်သခင်ထံ ချဉ်းကပ်၍ ပုဏ္ဏားအထက်မြတ်နှစ်ပါးသည် ပျော်ရွှင်ဝမ်းမြောက်စိတ်ပြည့်ဝကာ မင်း၏ အမိန့်အတိုင်း “ပြီးစီးပါပြီ” ဟု လျှောက်တင်하였다။

Verse 22

ततस्सुमन्त्रं द्युतिमान्राजा वचनमब्रवीत् ।रामः कृतात्मा भवता शीघ्रमानीयतामिति ॥२२॥

ထို့နောက် ရောင်ဝါတောက်ပသော မင်းကြီးသည် စုမန်တရအား “ကိုယ်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်တည်ငြိမ်သော ရာမကို သင်က ချက်ချင်း ဤနေရာသို့ ခေါ်လာပါ” ဟု မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 23

स तथेति प्रतिज्ञाय सुमन्त्रो राजशासनात् ॥२३॥रामं तत्रानयाञ्चक्रे रथेन रथिनां वरम् ।

ရထားမောင်းသူတို့အနက် အထူးမြတ်သော စုမန်တရသည် “အတိုင်းပါပဲ” ဟု ကတိပြုကာ မင်း၏ အမိန့်တော်အတိုင်း ရထားဖြင့် ရာမကို ထိုနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်လာ하였다။

Verses 24-25

अथ तत्र समासीना स्तदा दशरथं नृपम् ॥२४॥प्राच्योदीच्याः प्रतीच्याश्च दाक्षिणात्याश्च भूमिपाः ।म्लेच्छाश्चार्याश्च ये चान्ये वनशैलान्तवासिनः ॥२५॥उपासाञ्चक्रिरे सर्वे तं देवा इव वासवम् ।

ထိုအခါ ထိုနေရာ၌ ထိုင်နေတော်မူသော နရပတိ ဒသရထ မင်းကြီးထံသို့ အရှေ့နှင့် မြောက်၊ အနောက်နှင့် တောင်မှ ဘုရင်များ—မလေစ္ဆာနှင့် အာရျယ အုပ်ချုပ်သူများအပါအဝင် တောတောင်နယ်စပ်တွင် နေထိုင်သူ အခြားသူများပါ—အားလုံးက နတ်တို့က အိန္ဒြာ (ဝာသဝ) ကို ပူဇော်သကဲ့သို့ ဂုဏ်ပြုဝတ်ပြုကြ၏။

Verse 26

तेषां मध्ये स राजर्षिर्मरुतामिव वासवः ॥२६॥प्रासादस्थो रथगतं ददर्शायान्तमात्मजम् ।

သူတို့အလယ်၌ ထို ရာဇဣသီတော်—မရုတ်တို့အလယ်ရှိ အိန္ဒြာကဲ့သို့—နန်းတော်ပေါ်၌ ရပ်တော်မူလျက် ရထားပေါ်တွင် ထိုင်ကာ လာရောက်နေသော မိမိသားတော်ကို မြင်တော်မူ၏။

Verses 27-29

गन्धर्वराजप्रतिमं लोके विख्यातपौरुषम् ॥२७॥दीर्घबाहुं महासत्त्वं मत्तमातङ्गगामिनम् ।चन्द्रकान्ताननं राममतीव प्रियदर्शनम् ॥२८॥रूपौदार्यगुणैः पुंसां दृष्टिचित्तापहारिणम् ।घर्माभितप्ताः पर्जन्यं ह्लादयन्तमिव प्रजाः ॥२९॥न ततर्प समायान्तं पश्यमानो नराधिपः ।

ရာမသည် ဂန္ဓဗ္ဗမင်း၏ ပုံရိပ်တော်ကဲ့သို့ ထင်ရှား၍ လောက၌ သတ္တိဗလကြောင့် ကျော်ကြားသူဖြစ်၏—လက်တံရှည်၍ မဟာသတ္တဝါ၊ မတ်တပ်ရပ်သော မူးယစ်ဒံပေါက်ဆင်၏ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည့် လှုပ်ရှားပုံဖြင့် လျှောက်တော်မူ၏။ မျက်နှာတော်သည် လမင်းကျောက်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်၏။ ရုပ်ရည်အလှ၊ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် သီလဂုဏ်တို့ကြောင့် လူတို့၏ မျက်စိနှင့် နှလုံးကို ဆွဲယူနိုင်၏။ အပူဒဏ်ကြောင့် ပူလောင်နေသော ပြည်သူတို့ကို မိုးရေက သက်သာစေသကဲ့သို့ ပရဇာတို့ကို ပျော်ရွှင်စေ၏။ နရాధိပတိမင်းကြီးသည် သူ့ကို နီးကပ်လာသည်ကို ကြည့်ရှုနေရသော်လည်း စိတ်မဝအောင် မဖြစ်နိုင်ခဲ့။

Verse 30

अवतार्य सुमन्त्रस्तं राघवं स्यन्दनोत्तमात् ॥३०॥पितुस्समीपं गच्छन्तं प्राञ्जलिः पृष्ठतोऽन्वगात् ।

စုမန်ထရသည် ရာဃဝကို အထူးကောင်းမွန်သော ရထားမှ ဆင်းစေ하였다။ ထို့နောက် ရာမသည် ဖခင်မင်းကြီး၏ ရှေ့တော်သို့ သွားရာတွင် စုမန်ထရသည် လက်အုပ်ချီ၍ နောက်မှလိုက်သွား하였다။

Verse 31

स तं कैलासशृङ्गाभं प्रासादं नरपुङ्गवः ॥३१॥आरुरोह नृपं द्रष्टुं सह सूतेन राघवः ।

ထို့နောက် လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ရာဃဝသည် ကိုင်လာသတောင်ထိပ်ကဲ့သို့ မြင့်မားသော နန်းတော်သို့ ရထားမောင်းနှင့်အတူ တက်ရောက်၍ မင်းကြီးကို တွေ့မြင်ရန် သွား하였다။

Verse 32

स प्राञ्जलिरभिप्रेत्य प्रणतः पितुरन्तिके ॥३२॥नाम स्वं श्रावयन्रामो ववन्दे चरणौ पितुः ।

ရာမသည် လက်အုပ်ချီ၍ ဖခင်အနီးသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ဘေးနားတွင် အလွန်နိမ့်ချစွာ ဦးညွှတ်လျက် မိမိ၏အမည်ကို နိမ့်ချစွာ လျှောက်တင်ပြီး ဖခင်၏ခြေတော်ကို ရိုသေစွာ ထိကပ်ကန်တော့하였다။

Verse 33

तं दृष्ट्वा प्रणतं पार्श्वे कृताञ्जलिपुटं नृपः ॥३३॥गृह्याञ्जलौ समाकृष्य सस्वजे प्रियमात्मजम् ।

လက်အုပ်ချီ၍ ဦးညွှတ်ကာ အနီး၌ ရပ်နေသော ချစ်မြတ်နိုးရသော သားတော်ကို မြင်သော် မင်းကြီးသည် လက်အုပ်ထားသော လက်တို့ကို ဆုပ်ကိုင်၍ နီးကပ်စေကာ ချစ်ခင်စွာ ဖက်လှုပ်တော်မူ၏။

Verse 34

तस्मै चाभ्युदितं दिव्यं मणिकाञ्चनभूषितम् ॥३४॥दिदेश राजा रुचिरं रामाय परमासनम् ।

ထို့နောက် မင်းကြီးသည် ရာမအတွက် မဏိနှင့် ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော ရှုမောဖွယ် မြင့်မြတ်သည့် တိဗ္ဗအာသနတော်ကို စီစဉ်ပေးရန် အမိန့်တော်မူ၏။

Verse 35

तदासनवरं प्राप्य व्यदीपयत राघवः ॥३५॥स्वयैव प्रभया मेरुमुदये विमलो रविः ।

ထိုအာသနတော်အကောင်းဆုံးကို ရရှိ၍ ထိုင်ရာတွင် ရာဃဝသည် တောက်ပလင်းလက်လာ၏—မိမိ၏ရောင်ခြည်ဖြင့် မေရုတောင်ကို အလင်းပေးသော အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသည့် နံနက်နေမင်းကဲ့သို့။

Verse 36

तेन विभ्राजता तत्र सा सभाऽभिव्यरोचत ॥३६॥विमलग्रहनक्षत्रा शारदी द्यौरिवेन्दुना ।

ထိုအခါ သူ၏တောက်ပမှုကြောင့် အဲဒီနေရာရှိ စည်းဝေးခန်းမသည်လည်း လင်းလက်တောက်ပလာ၏—ကြယ်နှင့်ဂြိုဟ်တို့သန့်ရှင်းစွာထင်ရှားသော ဆောင်းဦးကောင်းကင်ကဲ့သို့၊ လမင်း၏အလင်းဖြင့် ပိုမိုတောက်ပလျက်။

Verse 37

तं पश्यमानो नृपतिस्तुतोष प्रियमात्मजम् ॥३७॥अलङ्कृतमिवात्मानमादर्शतलसंस्थितम् ।

ချစ်မြတ်နိုးသော သားတော်ကို မြင်သော် မင်းကြီးသည် အလွန်ပီတိဖြစ်၏—ကန့်ကွက်မရှိသော မှန်ပြင်ပေါ်တွင် အလှဆင်ထားသကဲ့သို့ မိမိကိုယ်တိုင်၏ ရုပ်ပုံကို မြင်ရသကဲ့သို့။

Verse 38

स तं सस्मितमाभाष्य पुत्रं पुत्रवतां वरः ॥३८॥उवाचेदं वचो राजा देवेन्द्रमिव काश्यपः ।

ဘုရင်သည် အပြုံးဖြင့် သားတော်ကို မိန့်ကြား၍—ဖခင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော မင်းကြီးသည်—ကာရှျယပက ဒေဝိန္ဒြ (အင်ဒြ) ထံ မိန့်ကြားသကဲ့သို့ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။

Verse 39

ज्येष्ठायामसि मे पत्न्यां सदृश्यां सदृशस्सुतः ॥३९॥उत्पन्नस्त्वं गुणश्रेष्ठो मम रामात्मजः प्रियः ।

အို ရာမရေ—ငါ၏ အကြီးဆုံး မဟာမိဖုရား (အလွန်သင့်တော်မြတ်နိုးသူ) ထံမှ သင် မွေးဖွားလာ၏။ သင်သည်လည်း ထိုကဲ့သို့ သင့်တော်သော သားတော်ဖြစ်ပြီး၊ ဂုဏ်သတ္တိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ငါ့အတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရသော ငါ၏ ရာမသားတော် ဖြစ်၏။

Verse 40

यतस्त्वया प्रजाश्चेमा स्स्वगुणैरनुरञ्जिताः ॥४०॥तस्मात्त्वं पुष्ययोगेन यौवराज्यमवाप्नुहि ।

သင်၏ကိုယ်ပိုင်ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ဤပြည်သူတို့၏နှလုံးသားကို သင်စိတ်ချမ်းသာစေခဲ့သဖြင့်၊ လသည် ပုရှျာ နက္ခတ်နှင့် ယုတဖြစ်သောအခါ သင်သည် ယုဝရာဇ—အိမ်ရှေ့မင်း—ရာထူးကို ခံယူလော့။

Verse 41

कामतस्त्वं प्रकृत्यैव विनीतो गुणवानसि ॥४१॥गुणवत्यपि तु स्नेहात्पुत्र वक्ष्यामि ते हितम् ।

အမှန်တကယ် သင်သည် သဘာဝအလိုက် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့၍ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်ဝသူဖြစ်၏။ သို့သော် သားရေ၊ ချစ်ခင်မေတ္တာကြောင့် သင့်အကျိုးရှိမည့်စကားကို ငါပြောမည်။

Verse 42

भूयो विनयमास्थाय भव नित्यं जितेन्द्रियः ॥४२॥कामक्रोधसमुत्थानि त्यजेथा व्यसनानि च ।

ထပ်မံ၍ နှိမ့်ချမှုကို အားထုတ်လော့၊ အမြဲတမ်း အင်ဒြိယတို့ကို အနိုင်ယူထားလော့။ ထို့ပြင် လိုချင်တပ်မက်မှုနှင့် ဒေါသမှ ပေါက်ဖွားလာသော အပြစ်အနာအဆာများကိုလည်း စွန့်လွှတ်လော့။

Verse 43

परोक्षया वर्तमानो वृत्त्या प्रत्यक्षया तथा ॥४३॥अमात्यप्रभृतीस्सर्वाःप्रकृतीश्चानुरञ्जय ।

သင်၏အကျင့်အကြံ—သူတို့မရှိချိန်၌လည်းကောင်း၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်၌လည်းကောင်း—ဖြင့် အမတ်များမှစ၍ ပြည်သူအပေါင်းတို့ကို စိတ်ကျေနပ်အောင် ပြုလော့။

Verses 44-45

कोष्ठागारायुधागारैःकृत्वा सन्निचयान्बहून् ॥४४॥तुष्टानुरक्तप्रकृतिर्यः पालयति मेदिनीम् ।तस्यनन्दन्ति मित्राणि लब्ध्वाऽमृतमिवामराः ॥४५॥तस्मात्त्वमपि चात्मानं नियम्यैवं समाचर ।

စပါးဂိုဒေါင်နှင့် လက်နက်ဂိုဒေါင်တို့တွင် သိုလှောင်ရိက္ခာများကို များစွာ စုဆောင်းတည်ဆောက်ကာ၊ ပြည်သူတို့ကို ကျေနပ်သစ္စာရှိအောင် ထိန်းသိမ်း၍ မြေပြင်ကို အုပ်ချုပ်သူ၏ မိတ်ဆွေများသည် အမృతကို ရသကဲ့သို့ ဒေဝတားတို့ကဲ့သို့ ဝမ်းမြောက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်လည်း မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်၍ ဤနည်းအတိုင်း ကျင့်ဆောင်လော့။

Verse 46

तच्छ्रुत्वा सुहृदस्तस्य रामस्य प्रियकारिणः ॥४६॥त्वरिताः शीघ्रमभ्येत्य कौसल्यायै न्यवेदयन् ।

ထိုစကားကို ကြားသိသော် ရာမ၏ အကျိုးလိုလားသူ မိတ်ဆွေများသည် ပျော်ရွှင်စေလိုသောစိတ်ဖြင့် ချက်ချင်း အလျင်အမြန် ကောသလျာထံသို့ သွားရောက်ကာ သတင်းကို လျှောက်တင်ကြသည်။

Verse 47

सा हिरण्यं च गाश्चैव रत्नानि विविधानि च ॥४७॥व्यादिदेश प्रियाख्येभ्यः कौसल्या प्रमदोत्तमा ।

မိန်းမတို့အနက် အထူးမြတ်သော ကောသလျာသည် သတင်းကောင်းကို ယူဆောင်လာသော သံတမန်များအား ရွှေ၊ နွားနှင့် ရတနာမျိုးစုံကို ပေးအပ်ရန် အမိန့်ချမှတ်하였다။

Verse 48

अथाऽभिवाद्य राजानं रथमारुह्य राघवः ॥४८॥ययौ स्वं द्युतिमद्वेश्म जनौघैः प्रतिपूजितः ।

ထို့နောက် ရာဃဝသည် မင်းကြီးအား ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး ရထားပေါ်တက်ကာ လူအစုအဝေးတို့၏ ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုမှုဖြင့် တောက်ပသော မိမိနန်းတော်သို့ ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 49

ते चापि पौरा नृपतेर्वचस्तच्छृत्वा तथा लाभमिवेष्टमाशु ।नरेन्द्रमामन्त्र्य गृहाणि गत्वादेवान्समानर्चुरतिप्रहृष्टाः ॥

မြို့သူမြို့သားတို့လည်း မင်းကြီး၏ ထိုမိန့်တော်ကို ကြားသိလျှင် မျှော်လင့်ထားသည့် အကျိုးအမြတ်ကို ရသကဲ့သို့ ခံစားကြသည်။ ထို့နောက် နရိန္ဒြမင်းထံမှ ခွင့်တောင်းကာ အလျင်အမြန် မိမိတို့အိမ်သို့ ပြန်သွားပြီး အလွန်ဝမ်းမြောက်လျက် ဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်ကြသည်။