
နာရဒသည် သတ္တဝါတို့က ကမ္မကို အမြဲဖန်တီး၍ ခံစားနေသဖြင့် သံသရာကြိုးကို မည်သို့ ဖြတ်တောက်နိုင်မည်နည်းဟု စနကကို မေးသည်။ စနကသည် နာရဒ၏ သန့်ရှင်းမှုကို ချီးမွမ်းကာ ဗိဿဏု/နာရာယဏကို ဖန်ဆင်းသူ–ထိန်းသိမ်းသူ–ဖျက်သိမ်းသူနှင့် မောက္ခပေးရှင်ဟု ဖော်ပြပြီး ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်ရာ (ပူဇော်ခြင်း၊ အားကိုးခြင်း၊ သက်ဝင်ရုပ်သဏ္ဍာန်များ) နှင့် အဒွိတ သဘောတရားအရ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော ဘြဟ္မန်ဟုလည်း ရှင်းလင်းသည်။ နာရဒက ယောဂသိဒ္ဓိ မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်သနည်းဟု မေးရာ စနကက လွတ်မြောက်ခြင်းသည် ဉာဏ်ကြောင့် ဖြစ်သော်လည်း ဉာဏ်၏ အမြစ်မှာ ဘက္တိဖြစ်ပြီး ထိုဘက္တိသည် ဒါန၊ ယဇ္ဉ၊ တီရ္ထသွားခြင်း စသည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများမှ စုဆောင်းသော ပုဏ္ဏာကြောင့် ပေါ်လာသည်ဟု သင်ကြားသည်။ ယောဂမှာ ကမ္မယောဂနှင့် ဉာဏ်ယောဂ ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိပြီး ဉာဏ်ယောဂအတွက် မှန်ကန်သော လုပ်ရပ်များကို အခြေခံရမည်၊ ကေရှဝ၏ ပရတိမာရုပ်များကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် အဟിംသာအခြေပြု သီလကို အလေးပေးသည်။ အပြစ်ကုန်ခမ်းလာသော် အမြဲတည်/မတည် ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းက ဝိရာဂျနှင့် မောက္ခလိုလားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့နောက် အထက်/အောက် အတ္တ၊ က్షೇತ್ರ–ကṣेत्रज्ञ၊ မာယာနှင့် သဗ္ဒဘြဟ္မန် (မဟာဝါကျ) တို့ကို လွတ်မြောက်စေသော အမြင်အာရုံ၏ အကြောင်းရင်းများအဖြစ် ရှင်းပြသည်။ နောက်ဆုံး ယောဂ၏ အင်္ဂါ၈ပါး—ယမ၊ နိယမ၊ အာသန၊ ပရာဏာယာမ (နာဍီနှင့် အသက်ရှူ ၄ မျိုး)၊ ပရတျာဟာရ၊ ဓာရဏာ၊ ဓျာန၊ သမာဓိ—ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပြီး ဗိဿဏုရုပ်ပုံကို သမားဓိပြုခြင်းနှင့် ပရဏဝ/အိုံ ကို စိတ်တည်စေခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Verse 1
नारद उवाच । भगवन्सर्वमाख्यातं यत्पृष्टं विदुषा त्वया । संसारपाशबद्धानां दुःखानि सुबहूनि च ॥ १ ॥
နာရဒက ပြောသည်—အို ဘဂဝန်၊ ပညာရှိတော်မူသော သင်က မေးမြန်းထားသမျှကို အပြည့်အဝ ရှင်းလင်းပြောကြားတော်မူပြီး၊ သံသရာကြိုးဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသူတို့၏ ဒုက္ခများစွာကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူပါပြီ။
Verse 2
अस्य संसारपाशस्य च्छेदकः कतमः स्मृतः । येनोपायेन मोक्षः स्यात्तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ २ ॥
ဤသံသရာကြိုးကို ဖြတ်တောက်ပေးသူဟု ရိုးရာအရ မည်သည့်နည်းလမ်းကို ဆိုကြသနည်း။ မောက္ခကို မည်သို့သော အုပ်ပိုင်နည်းဖြင့် ရနိုင်မည်နည်း။ အို တပဓန၊ ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။
Verse 3
प्राणिभिः कर्मजालानि क्रियंते प्रत्यहं भृशम् । भुज्यंते च मुनिश्रेष्ठ तेषां नाशः कथं भवेत् ॥ ३ ॥
သတ္တဝါတို့သည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ကမ္မ၏ကွန်ယက်ထူထပ်ကို အလွန်ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြုလုပ်ကြပြီး၊ ထိုကမ္မ၏အကျိုးကိုလည်း (ပျော်ရွှင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒုက္ခ) ခံစားကြ၏။ အရှင်မုနိမြတ်ကြီး၊ ထိုကမ္မစုစည်းမှုသည် မည်သို့ အဆုံးသတ်နိုင်ပါမည်နည်း။
Verse 4
कर्मणा देहमाप्नोति देही कामेन बध्यते । कामाल्लोभाभिभूतः स्याल्लोभात्क्रोधपरायणाः ॥ ४ ॥
ကမ္မကြောင့် ကိုယ်ရှိသူသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို ရရှိ၏။ ဆန္ဒကာမကြောင့် သူသည် ချည်နှောင်ခံရ၏။ ဆန္ဒမှ လောဘက လွှမ်းမိုးလာပြီး၊ လောဘမှ ကရုဏာမဲ့သော ဒေါသကို အားထားသူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 5
क्रोधाञ्च धर्मनाशः स्याद्धर्मनाशान्मतिभ्रमः । प्रनष्टबुद्धिर्मनुजः पुनः पापं करोति च ॥ ५ ॥
ဒေါသကြောင့် ဓမ္မ ပျက်စီး၏။ ဓမ္မပျက်စီးခြင်းမှ အမြင်အာရုံနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက် လွဲမှားမှု ဖြစ်ပေါ်၏။ ဉာဏ်ပျောက်သွားသော လူသည် ထပ်မံ၍ အပြစ်ကို ပြုလုပ်တတ်၏။
Verse 6
तस्माद्देहं पापमूलं पापकर्मरतं तथा । यथा देहभ्रमत्यक्त्वा मोक्षभाक्स्यात्तथा वद ॥ ६ ॥
ထို့ကြောင့်၊ အပြစ်၏အမြစ်ဖြစ်ပြီး အပြစ်ကမ္မ၌ စိတ်ဝင်စားလေ့ရှိသော ဤကိုယ်ခန္ဓာကို “ငါ” ဟု မှားယွင်းစွာ ခံယူနေခြင်းကို မည်သို့ စွန့်လွှတ်နိုင်၍ မောက္ခကို ရရှိသူ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း—ထိုနည်းလမ်းကို ကျွန်ုပ်အား ရှင်းပြပါ။
Verse 7
सनक उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ मतिस्ते विमलोर्जिता । यस्मात्संसारदुःखान्नो मोक्षोपायमभीप्ससि ॥ ७ ॥
စနကက ပြော၏—“ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏၊ မဟာပညာရှိရေ။ သင်၏ဉာဏ်သည် သန့်ရှင်း၍ တည်ကြည်၏၊ အကြောင်းမှာ သင်သည် သံသရာဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ရန် မောက္ခသို့ သွားရာ နည်းလမ်းကို ကျွန်ုပ်တို့ထံမှ တောင်းခံလိုသောကြောင့် ဖြစ်၏။”
Verse 8
यस्याज्ञया जगत्सर्वं ब्रह्म्ना सृजति सुव्रत । हरिश्च पालको रुद्रो नाशकः स हि मोक्षदः ॥ ८ ॥
အလွန်ကောင်းမြတ်သော ဝတ်ပြုသစ္စာရှိသူရေ—ထိုသခင်၏ အမိန့်တော်ကြောင့် ဘြဟ္မာသည် စကြဝဠာအလုံးစုံကို ဖန်ဆင်း၏; ဟရီ(ဗိဿနု) သည် ထိန်းသိမ်း၏၊ ရုဒြ(ရှီဝ) သည် ဖျက်သိမ်း၏—ထိုသခင်သည် မောက္ခပေးတော်မူသူ ဖြစ်၏။
Verse 9
अहमादिविशेषांता जातायस्य प्रभावतगः । तं विद्यान्मोक्षदं विष्णुं नारायणमनामयम् ॥ ९ ॥
ထိုသခင်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ‘ငါ’ ဟူသော အာဟံကာရမှ စ၍ အလွန်သိမ်မွေ့သော ခွဲခြားမှုအဆုံးထိ ကွဲပြားသော အရှိတရားအားလုံး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထိုသခင်ကို မောက္ခပေးတော်မူသူ ဗိဿနု၊ နာရာယဏ၊ အနာမယ(ရောဂကင်း) ဟု သိမှတ်လော့။
Verse 10
यस्याभिन्नमिदं सर्वं यच्चेंगद्यञ्च नेंगति । तमुग्रमजरं देवं ध्यात्वा दुःखात्प्रमुच्यते ॥ १० ॥
ထိုသခင်အတွက် စကြဝဠာအလုံးစုံသည် မခွဲမခွာတစ်ရပ်တည်းဖြစ်၏—လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့ပါဝင်၏။ ထိုကြမ်းတမ်းသော်လည်း သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော အဇရ(မအို) ဒေဝကို ဓ్యာနပြုလျှင် ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်၏။
Verse 11
अविकारमजं शुद्धं स्वप्रकाशं निरंजनम् । ज्ञानरुपं सदानंदं प्राहुर्वैमोक्षसाधनम् ॥ ११ ॥
မပြောင်းလဲသော၊ မမွေးဖွားသော၊ သန့်ရှင်းသော၊ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော၊ အညစ်အကြေးကင်းသော—အသိဉာဏ်အဖြစ်တည်ရှိ၍ အမြဲတမ်း အာနန္ဒဖြစ်သော ထိုတရားကို မောက္ခရောက်ရန် အမှန်တကယ်သော साधन ဟု ပညာရှိတို့ ကြေညာကြ၏။
Verse 12
यस्यावताररुपाणि ब्रह्माद्या देवतागणाः । समर्चयंति तं विद्याच्छाश्वतस्थानदं हरिम् ॥ १२ ॥
ဟရီ(ဗိဿနု) ကို အနန္တနေရာ(အမြဲတည်သော အဘိုဒ်) ပေးတော်မူသူဟု သိမှတ်လော့—ဘြဟ္မာနှင့် ဒေဝတော်အစုအဝေးတို့ပင် ထိုသခင်၏ အဝတာရရုပ်ပုံများကို သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ကြ၏။
Verse 13
जितप्राणा जिताहाराः सदा ध्यानपरायणाः । हृदि पश्यंति यं सत्यं तं जामीहि सुखावहम् ॥ १३ ॥
အသက်ရှုကိုအနိုင်ယူ၍ အစားအစာကိုထိန်းချုပ်ကာ အမြဲတမ်း သမาธိ၌တည်သူတို့သည် နှလုံးအတွင်းရှိ သစ္စာတရားကိုမြင်ကြ၏—ထိုအမှန်တရားသည် အာနန္ဒကိုပေးသောအရာဟု သိမှတ်လော့။
Verse 14
निर्गुणोऽपि गुणाधारो लोकानुग्रहरुपधृक् । आकाशमध्यगः पूर्णस्तं प्राहुर्मोक्षदं नृणाम् ॥ १४ ॥
ဂုဏ် (guṇa) များကိုကျော်လွန်သော်လည်း ဂုဏ်အားလုံး၏အခြေခံတည်ရာဖြစ်၏။ လောကကိုကရုဏာဖြင့် အရုပ်အဆင်းကိုခံယူကာ အလုံးစုံပြည့်စုံ၍ အနှံ့အပြားတည်ရှိသူ—လူတို့အတွက် မောက္ခပေးသူဟု ဆိုကြ၏။
Verse 15
अध्यक्षः सर्वकार्याणां देहिनो हृदये स्थितः । अनूपमोऽखिलाधारस्तां देवं शरणं व्रजेत् ॥ १५ ॥
လုပ်ရပ်အားလုံး၏ အထက်ကွပ်ကဲသူ အမြင့်ဆုံးသည် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါ၏ နှလုံးအတွင်း၌ တည်၏။ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အလုံးစုံ၏ အခြေခံတည်ရာဖြစ်သော ထိုဘုရားသခင်ထံ သရဏဂမန ပြုလော့။
Verse 16
सर्वं संगृह्य कल्पांते शेते यस्तु जले स्वयम् । तं प्राहुर्मोक्षदं विष्णुं मुनयस्तत्त्वदर्शिनः ॥ १६ ॥
ကလ္ပအဆုံး၌ အရာအားလုံးကို ကိုယ်တော်ထဲသို့ ပြန်လည်စုဆောင်းယူပြီး ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်း ရေပြင်ပေါ်၌ လဲလျောင်းတော်မူ၏။ တတ္တဝါကိုမြင်သော မုနိတို့က ကိုယ်တော်ကို မောက္ခပေးသော ဗိဿဏုဟု ကြေညာကြ၏။
Verse 17
वेदार्थविद्भिः कर्मज्ञैरिज्यते विविधैर्मखैः । स एव कर्मफलदो मोक्षदोऽकामकर्मणाम् ॥ १७ ॥
ဝေဒအဓိပ္ပါယ်ကိုသိသူများနှင့် ကర్మကိုကျွမ်းကျင်သူများက မျိုးစုံသော ယဇ్ఞများဖြင့် ကိုယ်တော်ကို ပူဇော်ကြ၏။ ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်းက ကర్మ၏အကျိုးကိုပေးတော်မူပြီး ဆန္ဒမဲ့ကर्मပြုသူတို့အား မောက္ခကိုလည်း ပေးတော်မူ၏။
Verse 18
हव्यकव्यादिदानेषु देवतापितृरूपधृक् । भुंक्ते य ईश्वरोऽव्यक्तस्तं प्राहुर्मोक्षदं प्रभुम् ॥ १८ ॥
ဟဗျနှင့် ကဗျ စသော ပူဇော်သက္ကာများတွင် နတ်တို့နှင့် ပိတೃတို့၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်၍ ထိုအလှူကို ခံယူသုံးဆောင်သော မမြင်နိုင်သည့် အရှင်ကို မောက္ခပေးသော အထွဋ်အမြတ်သခင်ဟု ခေါ်ကြ၏။
Verse 19
ध्यातः प्रणमितो वापि पूजितो वापि भक्तितः । ददाति शाश्वतं स्थानं तं दयालुं समर्चयेत् ॥ १९ ॥
သတိဖြင့် ဓ్యာနပြုသော်လည်း၊ ဦးညွှတ်ပန်ကြားသော်လည်း၊ သဒ္ဓါဘက်တိဖြင့် ပူဇော်သော်လည်း၊ ထာဝရနေရာကို ပေးတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ကရုဏာရှင်ကို သင့်တော်စွာ ဆည်းကပ်ပူဇော်ရမည်။
Verse 20
आधारः सर्वभूतानांमेको यः पुरुषः परः । जरामरणनिर्मुक्तो मोक्षदः सोऽव्ययो हरिः ॥ २० ॥
ဟရီသည် အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ—ဒုတိယမရှိ တစ်ပါးတည်း—သတ္တဝါအားလုံး၏ အခြေခံအထောက်အပံ့ ဖြစ်တော်မူ၏။ အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ လွတ်ကင်း၍ မပျက်မယွင်း၊ မောက္ခပေးသော အရှင်တော် ဖြစ်၏။
Verse 21
संपूज्य यस्य पादाब्जं देहिनोऽपि मुनीश्वर । अमृतत्वं भजंत्याशु तं विदुः पुरुषोत्तमम् ॥ २१ ॥
အို မုနိရှင်တို့၏ အရှင်၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့ပင်လျှင် ထိုအရှင်၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်လျှင် အမြန်အမတ်တရားကို ရောက်ကြ၏။ ထိုအရှင်ကို ပုရုရှောတ္တမ (Puruṣottama) ဟု သိကြ၏။
Verse 22
आनन्दमजरं ब्रह्म परं ज्योतिः सनातनम् । परात्परतरं यञ्च तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ २२ ॥
အာနန္ဒပြည့်ဝ၍ မမွေးဖွားသော ဗြဟ္မန်၊ အမြင့်ဆုံး ထာဝရ အလင်းတော်၊ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံးထက်ပင် ပိုမြင့်သော အရာ—ဤသည်ပင် ဗိෂ္ဏု၏ အမြင့်ဆုံး အဘိုဒ် (parama-pada) ဖြစ်၏။
Verse 23
अद्वयं निगुणं नित्यमद्वितीयमनौपमम् । परिपूर्णं ज्ञानमयं विदुर्मोक्षप्रताधकम् ॥ २३ ॥
ပညာရှိတို့သည် ထိုအမှန်တရားကို အဒွယ (နှစ်မရှိ)၊ ဂုဏသုံးပါးကို ကျော်လွန်သော၊ အမြဲတည်သော၊ ဒုတိယမရှိ အနှိုင်းမဲ့သော—ပြည့်စုံ၍ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်တရားဖြစ်ကာ မောက္ခကို ပေးအပ်သူဟု သိကြသည်။
Verse 24
एवंभूतं परं वस्तु योगमार्गविधानतः । य उपास्ते सदा योगी स याति परमं पदम् ॥ २४ ॥
ထိုသို့သော အမြင့်ဆုံးသော အမှန်တရားကို ယောဂမဂ္ဂ၏ စည်းကမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း အမြဲတမ်း ဥပာသနာ/သမาธိပြုသော ယောဂီသည် အမြင့်ဆုံးသော ပဒ (အခြေအနေ) သို့ ရောက်သည်။
Verse 25
परसर्वसंगपरित्यागी शमादिगुणसंयुतः । कामर्द्यैवर्जितोयोगी लभते परमं पदम् ॥ २५ ॥
အမျိုးမျိုးသော အလွန်အကျွံချိတ်ဆက်မှုအားလုံးကို စွန့်လွှတ်၍ သမ (စိတ်ငြိမ်သက်ခြင်း) စသည့် ဂုဏ်တရားများနှင့် ပြည့်စုံကာ ကာမ (လိုချင်တပ်မက်မှု) နှင့် အလေးအနက်မရှိခြင်း/ပျင်းရိခြင်းကင်းသော ယောဂီသည် အမြင့်ဆုံးသော ပဒကို ရရှိသည်။
Verse 26
नारद उवाच । कर्मणा केन योगस्य सिद्धिर्भवति योगिनाम् । तदुपायं यथातत्त्वं ब्रूहि मे वदतां वर ॥ २६ ॥
နာရဒက ပြောသည်။ “ယောဂီတို့အတွက် ယောဂ၏ စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) သည် မည်သည့် ကర్మ (လုပ်ရပ်) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သနည်း။ အပြောအဆိုတွင် အကောင်းဆုံးသောသူရေ၊ အမှန်တရားအတိုင်း—တကယ်တမ်းအတိုင်း—ထိုနည်းလမ်းကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။”
Verse 27
सनक उवाच । ज्ञानलभ्यं परं मोक्षं प्राहुस्तत्त्वार्थचिंतकाः । यज्ज्ञानं भक्तिमूलं च भक्तिः कर्मवतां तथा ॥ २७ ॥
သနကက ပြောသည်။ “တတ္တဝါအဓိပ္ပါယ်ကို စဉ်းစားသူတို့က အမြင့်ဆုံးသော မောက္ခသည် ဉာဏ်ဖြင့် ရနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် ထိုဉာဏ်၏ အမြစ်မှာ ဘက္တိ (သဒ္ဓါ-အပ်နှံမှု) ဖြစ်၏; ကర్మပြုသူတို့အတွက်လည်း ဘက္တိပင် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။”
Verse 28
दानानि यज्ञा विविधास्तीर्थयात्रादयः कृताः । येन जन्मसहस्त्रेषु तस्य भक्तिर्भवेद्धरौ ॥ २८ ॥
ဒါနပေးကမ်းခြင်း၊ ယဇ္ဉပူဇာအမျိုးမျိုး၊ သီရ္ထယာထရာ (ဘုရားသန့်နေရာသို့ ဘုရားဖူးခရီး) စသည့် ကုသိုလ်များကို မွေးဖွားမှုထောင်ပေါင်းများတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သူ—ထိုကောင်းမှုကြောင့် ဟရီ (ဗိဿနု) အပေါ် ဘက္တိ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 29
अक्षयः परमो धर्मो भक्तिलेशेन जायते । श्रद्धया परया चैव सर्वं पापं प्रणश्यति ॥ २९ ॥
မပျက်မယွင်းသော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဓမ္မသည် ဘက္တိ၏ အနည်းငယ်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်စုံတစ်ရာမှပင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံးသော သဒ္ဓါဖြင့် အပြစ်အားလုံး လုံးဝ ပျက်စီးသွားသည်။
Verse 30
सर्वपापेषु नष्टेषु बुद्धिर्भवति निर्मला । सैव बुद्धिः समाख्याता ज्ञानशब्देन सूरिभिः ॥ ३० ॥
အပြစ်အားလုံး ပျက်စီးသွားသောအခါ ဉာဏ် (buddhi) သန့်ရှင်းလာသည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ကိုပင် ပညာရှိတို့က “ဂျ္ဉာန” (အသိပညာ) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 31
ज्ञानं च मोक्षदं प्राहुस्तज्ज्ञानं योगिनां भवेत् । योगस्तु द्विविधः प्रोक्तः कर्मज्ञानप्रभेदतः ॥ ३१ ॥
အသိပညာ (jñāna) သည် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို jñāna သည် ယောဂီတို့၌ ရှိရမည်။ ထို့ပြင် ယောဂသည် ကမ္မနှင့် ဂျ္ဉာန ဟူသော ခွဲခြားမှုအရ နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 32
क्रियायोगं विना नॄणां ज्ञानयोगो न सिध्यति । क्रियायोगरतस्तस्माच्छ्रद्धया हरिमर्चयेत् ॥ ३२ ॥
လူသားတို့အတွက် ကရိယာယောဂ (မှန်ကန်သော လုပ်ဆောင်မှု၏ စည်းကမ်း) မရှိလျှင် ဂျ္ဉာနယောဂ မအောင်မြင်နိုင်။ ထို့ကြောင့် ကရိယာယောဂ၌ အားထုတ်နေသူသည် သဒ္ဓါဖြင့် ဟရီ (ဗိဿနု) ကို ပူဇော်ဝတ်ပြုသင့်သည်။
Verse 33
द्विजभूम्यग्निसूर्याम्बुधातुहृञ्चित्रसंज्ञिताः । प्रतिमाः केशवस्यैता पूज्य एतासु भक्तितः ॥ ३३ ॥
ကေရှဝ၏ ပုံတော်များ (pratimā) ကို ဒွိဇ၊ ဘူမိ၊ အဂ္နိ၊ စူရျ၊ အမ္ဗု၊ ဓာတု၊ ဟృတ်၊ စိတ္ရ ဟူသော အမည်များဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ ထိုရုပ်ပုံများ၌ ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 34
कर्मणा मनसा वाचा परिपीडापराङ्मुखः । तस्मात्सर्वगतं विष्णुं पूजयेद्भक्तिसंयुतः ॥ ३४ ॥
ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်နှလုံး၊ နှုတ်ကပတ်တို့ဖြင့် အခြားသူကို နာကျင်စေခြင်းမှ လှည့်ကာ ရှောင်ကြဉ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံ၌ ပြန့်နှံ့တော်မူသော ဗိဿဏုကို ဘက္တိနှင့် ယုံကြည်စွာ ပူဇော်ရမည်။
Verse 35
अहिंसा सत्यमक्रोधो ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ । अनीर्ष्या च दया चैव योगयोरूभयोः समाः ॥ ३५ ॥
အဟിംသာ (အကြမ်းမဖက်ခြင်း)၊ သစ္စာတရား၊ အမျက်မရှိခြင်း၊ ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းစွာနေထိုင်ခြင်း)၊ မပိုင်ဆိုင်လိုခြင်း၊ မနာလိုမရှိခြင်းနှင့် ကရုဏာ—ဤအရာတို့သည် ယောဂလမ်းနှစ်မျိုးစလုံးတွင် တူညီစွာ အရေးကြီးသည်။
Verse 36
चराचरात्मकं विश्वं विष्णुरेव सनातनः । इति निश्चित्य मनसा योगद्वितयमभ्यसेत् ॥ ३६ ॥
လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အပါအဝင် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးသည် ထာဝရ ဗိဿဏုတော်တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်သည်ဟု စိတ်၌ အတည်ပြုကာ၊ ယောဂနှစ်မျိုး၏ စည်းကမ်းကို လေ့ကျင့်ရမည်။
Verse 37
आत्मवत्सर्वभूतानि ये मन्यंते मनीषिणः । ते जानंति परं भावं देवदेवस्य चक्रिणः ॥ ३७ ॥
သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိ၏ အတ္တမကဲ့သို့ ထင်မြင်ကြသော ပညာရှိတို့သည်၊ ဒေဝဒေဝ (နတ်တို့၏နတ်) ဖြစ်၍ စက်ရကိုင်တော်မူသော အရှင်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး သဘာဝကို အမှန်တကယ် သိကြသည်။
Verse 38
यदि क्रोधादिदुष्टात्मा पूजाध्यानपरो भवेत् । न तस्य तुष्यते विष्णुर्यतो धर्मपतिः स्मृतः ॥ ३८ ॥
လူတစ်ယောက်သည် ပူဇော်ပွဲနှင့် သမာဓိကို အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်နေသော်လည်း အတွင်းစိတ်သည် ဒေါသစသည့် အညစ်အကြေးများကြောင့် ပျက်စီးနေပါက ဗိဿဏုဘုရားသည် မနှစ်သက်တော်မူပါ၊ အကြောင်းမှာ ဗိဿဏုသည် ဓမ္မ၏ အရှင်ဟု မှတ်ယူကြသဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 39
यदि कामादिदुष्टात्मा देव पूजापरो भवेत् । दंभाचारः स विज्ञेयः सर्वपातकिभिः समः ॥ ३९ ॥
အတွင်းစိတ်ကို ကာမတဏှာနှင့် အခြားအပြစ်များက ပျက်စီးစေထားသူက ဘုရားကို ပူဇော်ရာတွင် အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်လာပါက ထိုသူကို ဟန်ဆောင်သူဟု သိရမည်၊ သူ၏အကျင့်သည် အပြစ်သားအားလုံးနှင့် တူညီသည်။
Verse 40
तपः पूजाध्यानपरोयस्त्वसूयारतो भवेत् । तत्तपः सा च पूजा च तद्ध्यानं हि निरर्थकम् ॥ ४० ॥
သို့ရာတွင် တပဿ (အာသီတ)၊ ပူဇော်ပွဲနှင့် သမာဓိကို အလွန်အမင်း လုပ်ဆောင်သူက မနာလိုမှု၊ အပြစ်ရှာမှုတို့တွင် စွဲလမ်းလာပါက ထိုတပဿ၊ ထိုပူဇော်မှု၊ ထိုသမာဓိတို့သည် အမှန်တကယ် အဓိပ္ပါယ်မဲ့သွားသည်။
Verse 41
तस्मात्सर्वात्मकं विष्णुं शमादिगुणतत्परः । मुक्तयर्थमर्चयेत्सम्यक् क्रियायोगपरो नरः ॥ ४१ ॥
ထို့ကြောင့် သမာ (စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု) စသည့် ဂုဏ်သတ္တိများကို အာရုံစိုက်သူသည် အရာအားလုံး၏ အတ္တမဖြစ်သော ဗိဿဏုကို မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) အတွက် ကရိယာယောဂ (စည်းကမ်းတကျ ဝိညာဉ်ရေး လေ့ကျင့်မှု) ဖြင့် မှန်ကန်စွာ ပူဇော်ရမည်။
Verse 42
कर्मणा मनसा वाचा सर्वलोकहिते रतः । समर्चयति देवेशं क्रियायोगः स उच्यते ॥ ४२ ॥
လူတစ်ယောက်သည် ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်နှလုံးနှင့် နှုတ်ကပတ်တို့ဖြင့် လောကရှိ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို ရည်ရွယ်ကာ ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို မှန်ကန်စွာ ပူဇော်ပါက ထိုအရာကို ကရိယာယောဂ—သန့်ရှင်းသော လုပ်ဆောင်မှု၏ ယောဂ—ဟု ခေါ်သည်။
Verse 43
नारायणं जगद्योनिं सर्वांतयर्यामिणं हरिम् । स्तोत्राद्यैः स्तौति यो विष्णुं कर्मयोगी स उच्यते ॥ ४३ ॥
ကမ္ဘာလောက၏ မူလအမြစ်ဖြစ်သော နာရာယဏ၊ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း အန္တర్యာမိအဖြစ် တည်ရှိသော ဟရီ—ဤဗိဿနုကို စတုတ္တရသီချင်းများနှင့် ပူဇော်ကာ ချီးမွမ်းသူကို ကမ္မယောဂီ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 44
उपवासादिभिश्चैव पुराणश्रवणादिभिः । पुष्पाद्यैश्चार्चनं विष्णोः क्रियायोग उदाहृतः ॥ ४४ ॥
အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ဝတ်ပြုကျင့်စဉ်များ၊ ပုရာဏာများကို နားထောင်ခြင်းနှင့် အလားတူ လေ့ကျင့်မှုများ၊ ပန်းနှင့် အလှူပစ္စည်းများဖြင့် ဗိဿနုကို အာရ္စနာပြုခြင်း—ဤအရာကို ကရိယာယောဂ ဟု ကြေညာသည်။
Verse 45
एवं भक्तिमतां विष्णौ क्रियायोगरतात्मनाम् । सर्वपापानि नश्यंति पूर्वजन्मार्जितानि वै ॥ ४५ ॥
ထို့ကြောင့် ဗိဿနု၌ ဘက္တိရှိ၍ ကရိယာယောဂ၌ စိတ်နှလုံးမြုပ်နှံနေသူတို့အတွက်၊ ယခင်ဘဝများမှ စုဆောင်းလာသော အပြစ်များအပါအဝင် အပြစ်အားလုံး ပျက်စီးသွားသည်။
Verse 46
पापक्षयाच्छुद्वमतिर्वांछति ज्ञानमुत्तमम् । ज्ञानं हि मोक्षदं ज्ञेयं तदुपायं वदामि ते ॥ ४६ ॥
အပြစ်များ ကုန်ခမ်းသွားသောအခါ စိတ်သည် သန့်ရှင်းလာ၍ အမြင့်ဆုံးသော ဉာဏ်ကို လိုလားတောင့်တသည်။ ဉာဏ်သည် မောက္ခကို ပေးသောအရာဟု သိရမည်; ထိုသို့ရရန် နည်းလမ်းကို သင်အား ငါ ပြောမည်။
Verse 47
चराचरात्मके लोके नित्यं चानित्यमेव च । सम्यग् विचारयेद्धीमान्सद्भिः शास्त्रार्थकोविदैः ॥ ४७ ॥
လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့ပါဝင်သော ဤလောက၌၊ ပညာရှိသည် သာသနာကျမ်း၏ အဓိပ္ပါယ်မှန်ကို ကျွမ်းကျင်သည့် သုတေသနကောင်းသူများနှင့်အတူ၊ နိစ္စနှင့် အနိစ္စကို မှန်ကန်စွာ ဆင်ခြင်သုံးသပ်သင့်သည်။
Verse 48
अनित्यास्तु पदार्था वै नित्यमेको हरिः स्मृतः । अनित्यानि परित्यज्य नित्यमेव समाश्रयेत् ॥ ४८ ॥
အရာဝတ္ထုအားလုံးသည် အနိစ္စဖြစ်၏။ ထာဝရဖြစ်သူဟာရီ (Hari) တစ်ပါးတည်းကိုသာ အမြဲတမ်းဟု မှတ်ယူကြ၏။ ထို့ကြောင့် ယာယီသောအရာတို့ကို စွန့်၍ ထာဝရအရှင်ထံသာ ခိုလှုံရမည်။
Verse 49
इहामुत्र च भोगेषु विरक्तश्च तथा भवेत् । अविरक्तो भवेद्यस्तु स संसारे प्रवर्तते ॥ ४९ ॥
ဤလောကနှင့် နောက်လောကတို့၏ ခံစားပျော်ရွှင်မှုများအပေါ်တွင်လည်း ဝိရက္တဖြစ်လာရမည်။ ဝိရက္တမဖြစ်သူသည် သံသရာအတွင်း ဆက်လက်လှုပ်ရှား၍ လည်ပတ်နေ၏။
Verse 50
अनित्येषु पदार्थेषु यस्तु रागी भवेन्नरः । तस्य संसारविच्छित्तिः कदाचिन्नैव जायते ॥ ५० ॥
အနိစ္စသောအရာဝတ္ထုများအပေါ်တွင် လူတစ်ယောက်က ရာဂဖြစ်လာလျှင်၊ ထိုသူအတွက် သံသရာဖြတ်တောက်ခြင်းသည် မည်သည့်အခါမျှ မပေါ်ပေါက်နိုင်။
Verse 51
शमादिगुणसंपन्नो मुमुक्षुर्ज्ञानमभ्यसेत् । शमादिगुणहीनस्य ज्ञानं नैव च सिध्यति ॥ ५१ ॥
ရှမ (śama) စသည့် ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသော မုမုက္ရှု (လွတ်မြောက်လိုသူ) သည် ဉာဏ်ပညာကို လေ့ကျင့်ရမည်။ ထိုဂုဏ်သတ္တိများမရှိသူအတွက် ဉာဏ်သည် အမှန်တကယ် မအောင်မြင်နိုင်။
Verse 52
रागद्वेषविहीनो यः शमादिगुणसंयुतः । हरिध्यानपरो नित्यं मुमुक्षुरभिधीयते ॥ ५२ ॥
ရာဂနှင့် ဒွေသ မရှိဘဲ၊ ရှမ (śama) စသည့် ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံကာ၊ ဟာရီကို အမြဲတမ်း ဓ്യာနပြုနေသူကို မုမုက္ရှု (လွတ်မြောက်လိုသူ) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 53
चतुर्भिः साधनैरेभिर्विशुद्धमतिरुच्यते । सर्वगं भावयेद्विष्णुं सर्वभूतदयापरः ॥ ५३ ॥
ဤလေ့ကျင့်မှုလေးပါးကြောင့် စိတ်ဉာဏ်သည် သန့်ရှင်းပြတ်သားလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာဖြင့် အလုံးစုံပျံ့နှံ့တော်မူသော ဗိဿဏုကို အမြဲတမ်း စိတ်တွင် သမ္မာသတိဖြင့် တရားသုံးသပ်ရမည်။
Verse 54
क्षराक्षरात्मकं विश्वं व्याप्य नारायणः स्थितः । इति जानाति यो विप्रतज्ज्ञानं योगजं विदुः ॥ ५४ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ပျက်စီးနိုင်သော (ခ္ဓရ) နှင့် မပျက်စီးသော (အခ္ဓရ) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို နာရာယဏသည် အနှံ့အပြား လွှမ်းခြုံကာ အတွင်း၌ တည်ရှိတော်မူသည်ဟု သိမြင်သူ၏ အဘိဓမ္မဉာဏ်ကို ပညာရှိတို့က ယောဂမှ ပေါက်ဖွားသော ဉာဏ်ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 55
योगोपायमतो वक्ष्ये संसारविनिवर्त्तकम् । योगो ज्ञानं विशुद्धं स्यात्तज्ज्ञानं मोक्षदं विदुः ॥ ५५ ॥
ထို့ကြောင့် သံသရာလှည့်လည်မှုမှ ပြန်လှည့်စေသော ယောဂ၏နည်းလမ်းကို ငါပြောမည်။ ယောဂဟူသည် သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ပညာဖြစ်ပြီး၊ ထိုဉာဏ်ပညာကို ပညာရှိတို့က မောက္ခကို ပေးသောအရာဟု သိကြသည်။
Verse 56
आत्मानं द्विविधं प्राहुः परापरविभेदतः । द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये इति चाथर्वर्णी श्रुतिः ॥ ५६ ॥
အတ္တမန်ကို အမြင့်နှင့် အနိမ့်ဟူ၍ ခွဲခြားကာ နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုနည်းတူ အထရ္ဝဏ သြတိကလည်း သိရမည့် ဗြဟ္မန် နှစ်ပါးရှိသည်ဟု သင်ကြားသည်။
Verse 57
परस्तु निर्गुणः प्रोक्तो ह्यहंकारयुतोऽपरः । तयोरभेदविज्ञानं योग इत्यभिधीयते ॥ ५७ ॥
အမြင့်သောအတ္တမန်ကို ဂုဏ်လက္ခဏာမဲ့ (နိရ္ဂုဏ) ဟု ဆိုကြပြီး၊ အနိမ့်သောအတ္တမန်သည် အဟင်္ကာရ (အတ္တမာန်) နှင့် တွဲဖက်နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ နှစ်ပါး၏ မခွဲခြားတူညီမှုကို သိမြင်သော ဉာဏ်ကို ယောဂဟု ခေါ်သည်။
Verse 58
पंचभूतात्मके देहे यः साक्षी हृदये स्थितः । अपरः प्रोच्यते सद्भिः परमात्मा परः स्मृतः ॥ ५८ ॥
ဓာတ်ငါးပါးဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ နှလုံး၌တည်နေသော သက်သေတော်ကို ပညာရှိတို့က «အပရ» ဟုခေါ်ကြ၏။ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ကို «ပရ» ပရမတ္တမန်ဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 59
शरीरं क्षेव्रमित्याहुस्तत्स्थः क्षेत्रज्ञ उच्यते । अव्यक्तः परमः शुद्धः परिपूर्ण उदाहृतः ॥ ५९ ॥
ကိုယ်ခန္ဓာကို «က்ஷೇತ್ರ» (လယ်ကွင်း) ဟုဆိုကြပြီး၊ ထိုအတွင်းတည်နေသူကို «က்ஷೇತ್ರဇ్ఞ» (လယ်ကွင်းကိုသိသူ) ဟုခေါ်ကြ၏။ ထိုသူသည် မထင်ရှားသော၊ အမြင့်ဆုံးသော၊ သန့်ရှင်းသော၊ ကိုယ်တိုင်ပြည့်စုံသော အဖြစ်ဟု ဖော်ပြကြ၏။
Verse 60
यदा त्वभेदविज्ञानं जीवात्मपरमात्मनोः । भवेत्तदा मुनिश्रेष्ठ पाशच्छेदोऽपरात्मनः ॥ ६० ॥
သို့ရာတွင် ဇီဝအတ္တမန်နှင့် ပရမတ္တမန်တို့ မခွဲခြားသိမြင်မှု ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ၊ အို မုနိတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးရေ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ချည်နှောင်နေသော အတ္တမန်၏ ချည်ကွင်းများသည် ဖြတ်တောက်ကွဲပြားသွား၏။
Verse 61
एकः शुद्धोऽक्षरो नित्यः परमात्मा जगन्मयः । नृणां विज्ञानभेदेन भेदवानिव लक्ष्यते ॥ ६१ ॥
ပရမတ္တမန်သည် တစ်ပါးတည်းဖြစ်၍ သန့်ရှင်း၊ မပျက်စီးနိုင်၊ နိစ္စ၊ လောကတစ်လောကလုံးကို ပြည့်နှံ့စေသော အဖြစ်တော်ရှိ၏။ သို့သော် လူတို့၏ သိမြင်မှုကွာခြားခြင်းကြောင့် များစွာကွဲပြားသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။
Verse 62
एकमेवाद्वितीयं यत्परं ब्रह्म सनातनम् । गीयमानं च वेदांतैस्तस्मान्नास्ति परं द्विज ॥ ६२ ॥
အမြင့်ဆုံး သနာတန ဘြဟ္မန်သည် တစ်ပါးတည်းသာရှိ၍ ဒုတိယမရှိ။ ဝေဒാന്തတို့ကလည်း ထိုအကြောင်းကို သီဆိုချီးမွမ်းကြ၏။ ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇ၊ ထိုအရာထက် မြင့်သောအရာ မရှိ။
Verse 63
न तस्य कर्म कार्यं वा रुपं वर्णमथापि वा । कर्त्तृत्वं वापि भोक्तृत्वं निर्गुणस्य परात्मनः ॥ ६३ ॥
နိရ္ဂုဏ ပရမအတ္တမန်အတွက် လုပ်ဆောင်မှုလည်း မရှိ၊ ပြုလုပ်ရမည့် အလုပ်လည်း မရှိ။ ရုပ်သဏ္ဌာန်လည်း မရှိ၊ အရောင်လည်း မရှိ။ ဂုဏ်လက္ခဏာကင်းသော ပရမအတ္တမန်၌ လုပ်သူဖြစ်ခြင်းနှင့် ခံစားသူဖြစ်ခြင်း မရှိ။
Verse 64
निदानं सर्वहेतूनां तेजो यत्तेजसां परम् । किमप्यन्यद्यतो नास्ति तज्ज्ञेयं मुक्तिहेतवे ॥ ६४ ॥
အကြောင်းရင်းအားလုံး၏ အရင်းမြစ်ဖြစ်သော အလင်းများအပေါ် အလင်းအမြင့်ဆုံး—၎င်းထက် အခြားအရာ မရှိသော ထိုအရာကို မုက္ခအကြောင်းအဖြစ် သိမြင်ရမည်။
Verse 65
शब्दब्रह्ममयं यत्तन्महावाक्यादिकं द्विज । तद्विचारोद्भवं ज्ञानं परं मोक्षस्य साधनम् ॥ ६५ ॥
အို ဒွိဇ၊ သဗ္ဒ-ဗြဟ္မဖြစ်သော မဟာဝါကျများနှင့် အခြား ဝေဒဝါကျများကို စိစစ်ဆင်ခြင်လျှင် အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ပညာသည် မုက္ခသို့ ရောက်ရန် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
Verse 66
सम्यग्ज्ञानविहीनानां दृश्यते विविधं जगतग् । परमज्ञानिनामेतत्परब्रह्मात्मकं द्विज ॥ ६६ ॥
မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာ မရှိသူတို့အတွက် လောကသည် မျိုးစုံကွဲပြားသကဲ့သို့ မြင်ရသည်။ သို့သော် အမြင့်ဆုံး သိမြင်သူတို့အတွက်၊ အို ဒွိဇ၊ ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ပရဗြဟ္မ၏ သဘာဝတည်းဟူ၏။
Verse 67
एक एव परानन्दो निर्गुणः परतः परः । भाति विज्ञानभेदेन बहुरुपधरोऽव्ययः ॥ ६७ ॥
ပရမအာနန္ဒသည် တစ်ပါးတည်း—နိရ္ဂုဏ၊ အလွန်အထက် အလွန်အထက်တည်း။ သို့ရာတွင် သိမြင်မှုကွဲပြားခြင်းကြောင့် မပျက်မယွင်းသော တစ်ပါးတည်းသည် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံကို ဆောင်သကဲ့သို့ ထင်ရှားလာသည်။
Verse 68
मायिनो मायया भेदं पश्यन्ति परमात्मनि । तस्मान्मायां त्यजेद्योगान्मुमुक्षुर्द्विजसत्तम् ॥ ६८ ॥
မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်သူတို့သည် ပရမಾತ్మာအတွင်း ကွဲပြားမှုကို မြင်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇသတ္တမ၊ မုက္ခကိုလိုလားသူသည် ယောဂဖြင့် မာယာကို စွန့်ပယ်ရမည်။
Verse 69
नासद्रूपान सद्रूपा माया नैवोभयात्मिका । अनिर्वाच्या ततो ज्ञेया भेदबुद्धिप्रदार्यिनी ॥ ६९ ॥
မာယာသည် မအမှန်၏သဘောလည်း မဟုတ်၊ အမှန်၏သဘောလည်း မဟုတ်၊ နှစ်မျိုးလုံး၏သဘောလည်း မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ဖော်ပြမရသောအရာဟု သိရမည်၊ သို့ရာတွင် ကွဲပြားသဘောကို ပေးပို့ကာ ဉာဏ်ကို ခွဲထုတ်စေသောအရာဖြစ်၏။
Verse 70
मायैव ज्ञानशब्देन बुद्ध्यते मुनिसत्तम । तस्मादज्ञानविच्छेदो भवेद्रौजितमायिनाम् ॥ ७० ॥
အို မုနိသတ္တမ၊ “အသိပညာ” ဟူသောစကားဖြင့် နားလည်ရသည်မှာ မာယာကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မာယာကို ဖယ်ရှားပြီးသူတို့အတွက် အဝိဇ္ဇာကို ဖြတ်တောက်ခြင်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 71
सनातनं परं ब्रह्म ज्ञानशब्देन कथ्यते । ज्ञानिनां परमात्मा वै हृदि भाति निरन्तरम् ॥ ७१ ॥
အနန္တကာလရှိသော ပရဘရဟ္မကို “အသိပညာ” ဟူသောစကားဖြင့် ခေါ်ဆိုကြ၏။ အသိရှိသူတို့အတွက် ပရမాత್ಮာသည် နှလုံးအတွင်း အစဉ်မပြတ် တောက်ပလျက်ရှိ၏။
Verse 72
अज्ञानं नाशयेद्योगी योगेन मुनिसत्तम । अष्टांगैः सिद्ध्यते योगस्तानि वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ ७२ ॥
အို မုနိသတ္တမ၊ ယောဂီသည် ယောဂဖြင့် အဝိဇ္ဇာကို ဖျက်ဆီးရမည်။ ယောဂသည် အင်္ဂါရှစ်ပါးဖြင့် ပြည့်စုံ၏၊ ထိုအင်္ဂါတို့ကို အမှန်တရားအတိုင်း ငါရှင်းပြမည်။
Verse 73
यमाश्च नियमाश्चैव आसनानि च सत्तम । प्राणायामः प्रत्याहारो धारणा ध्यानमेव च ॥ ७३ ॥
အို သီလကောင်းသူတို့အထဲမှ အကောင်းဆုံးရေ—ယမ၊ နိယမ၊ အာသန၊ ပြာဏာယာမ၊ အာရုံပြန်ဆုတ်ခြင်း၊ ဓာရဏာနှင့် ဓျာနတို့ကိုလည်း လေ့ကျင့်ရမည်။
Verse 74
समाधिश्च मुनिश्रेष्ट योगाङ्गानि यथाक्रमम् । एषां संक्षेपतो वक्ष्ये लक्षणानि मुनीश्वर ॥ ७४ ॥
အို မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ—သမာဓိကိုလည်း ထည့်၍ ယောဂအင်္ဂများကို အစဉ်လိုက်တကျ ပြောမည်။ အို မုနိရှင်၊ ထိုအရာတို့၏ လက္ခဏာကို အကျဉ်းချုပ်၍ ငါဆိုမည်။
Verse 75
अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ । अक्रोधस्चानसूया च प्रोक्ताः संक्षेपतो यमाः ॥ ७५ ॥
အဟിംသာ၊ သစ္စာ၊ မခိုးယူခြင်း(အஸ္တေယ)၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ မပိုင်ဆိုင်လိုခြင်း(အပရိဂ္ရဟ)၊ ဒေါသမရှိခြင်းနှင့် မနာလိုမရှုမမြင်ခြင်း—ဤတို့ကို အကျဉ်းချုပ်၍ ယမဟု ဆိုကြသည်။
Verse 76
सर्वेषामेव भूतानामक्लेशजननं हि यत् । अहिंसा कथिता सद्भिर्योगसिद्धिप्रदायिनी ॥ ७६ ॥
သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ဒုက္ခကင်းစေသော အရာကို အဟിംသာဟု ခေါ်ကြသည်။ သဒ္ဓါရှိသော အမြတ်သူတို့က ယောဂအောင်မြင်မှုကို ပေးသော အရာဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 77
यथार्थकथनं यञ्च धर्माधर्मविवेकतः । सत्यं प्राहुर्मुनिश्रेष्ट अस्तेयं श्रृणु साम्प्रतम् ॥ ७७ ॥
အို မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ—ဓမ္မနှင့် အဓမ္မကို ခွဲခြားသိမြင်၍ အရာအတိုင်းအမှန်ကို ပြောခြင်းကို သစ္စာဟု ဆိုကြသည်။ ယခု မခိုးယူခြင်း(အஸ္တေယ)ကို နားထောင်လော့။
Verse 78
चौर्येण वा बलेनापि परस्वहरणं हि यत् । स्तेयमित्युच्यते सद्भिरस्तेयं तद्विपर्ययम् ॥ ७८ ॥
လျှို့ဝှက်ခိုးယူခြင်းဖြစ်စေ အင်အားသုံးယူခြင်းဖြစ်စေ အခြားသူ၏ပစ္စည်းကို ယူဆောင်သွားခြင်းကို သဒ္ဓါရှိသောသူတို့က «စတေယ» (ခိုးမှု) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို၏ပြန်ဘက်သည် «အစတေယ» (မခိုးခြင်း) ဖြစ်သည်။
Verse 79
सर्वत्र मैथुनत्यागो ब्रह्मचर्यं प्रकीर्त्तितम् । ब्रह्मचर्यपरित्यागाज्ज्ञानवानपि पातकी ॥ ७९ ॥
အခြေအနေတိုင်းတွင် မေထုန်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်းကို «ဗြဟ္မစရိယ» ဟု ကြေညာထားသည်။ ဗြဟ္မစရိယကို စွန့်ပစ်လျှင် ပညာရှိသူပင်လျှင် အပြစ်ရှိသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 80
सर्वसंगपरित्यागी मैथुनेयस्तु वर्त्तते । स चंडालसमो ज्ञेयः सर्ववर्णबहिष्कृतः ॥ ८० ॥
လောကီဆက်နွယ်မှုအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ထားသော်လည်း မေထုန်အာသီသဖြင့် နေထိုင်သော «မေထုနေယ» ဖြစ်နေသေးလျှင် ထိုသူကို «စဏ္ဍာလ» နှင့်တူသူဟု သိရမည်၊ ဝဏ္ဏအားလုံးမှ ပယ်ဖျက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။
Verse 81
यस्तु योगरतो विप्र विषयेषु स्पृहान्वितः । तत्संभाषणमात्रेण ब्रह्महत्या भवेन्नृणाम् ॥ ८१ ॥
အို ဗြာဟ္မဏာ၊ ယောဂ၌ အားထုတ်နေသော်လည်း အာရုံဝတ္ထုများအပေါ် လိုလားတပ်မက်မှု ပြည့်နှက်နေသူနှင့် စကားပြောရုံသာဖြင့်ပင် လူတို့သည် «ဗြဟ္မဟတ္တျာ» ဟူသော အလွန်ကြီးမားသည့် အပြစ်ကို ခံရသည်။
Verse 82
सर्वसंगपरित्यागी पुनः संगी भवेद्यदि । तत्संगसंगिनां संगान्महापातकदोषभाक् ॥ ८२ ॥
ဆက်နွယ်မှုအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ထားသူက ပြန်လည်၍ ဆက်နွယ်လာပါက ထိုကဲ့သို့သော ဆက်နွယ်မှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကြောင့် «မဟာပာတက» ဟူသော အလွန်ကြီးမားသည့် အပြစ်၏ အညစ်အကြေးကို ခံရသည်။
Verse 83
अनादानं हि द्रव्याणामापद्यपि मुनीश्वर । अपरिग्रह इत्युक्तो योगसंसिद्धिकारकः ॥ ८३ ॥
အို မုနိရှင်မြတ်၊ အကျပ်အတည်းကြုံရသော်လည်း ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို မခံယူမယူခြင်းကို «အပရိဂ္ရဟ» (မပိုင်ဆိုင်မကပ်လှမ်းခြင်း) ဟု ခေါ်ကြပြီး ယောဂအောင်မြင်မှုနှင့် ပြည့်စုံခြင်း၏ အကြောင်းတရားဟု ဆိုကြသည်။
Verse 84
आत्मनस्तु समुत्कर्षादतिनिष्ठुरभाषणम् । क्रोधमाहुर्धर्मविदो ह्यक्रोधस्तद्विपर्ययः ॥ ८४ ॥
ကိုယ့်ကိုယ်ကို မြင့်မြတ်ကြီးမြတ်သည်ဟု ထင်ကာ ထွက်ပေါ်လာသော ကြမ်းတမ်းသည့် စကားပြောခြင်းကို ဓမ္မသိသူတို့က «ကရောဓ» (ဒေါသ) ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ထို၏ ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ «အကရောဓ» (ဒေါသမရှိခြင်း) ဖြစ်သည်။
Verse 85
धनाद्यैरधिकं दृष्ट्वा भृशं मनसि तापनम् । असूया कीर्तिता सद्भिस्तत्त्यागो ह्यनसूयता ॥ ८५ ॥
သူတစ်ပါးက ငွေကြေးစသည်တို့ဖြင့် ကိုယ့်ထက်သာလွန်နေသည်ကို မြင်၍ စိတ်ထဲတွင် ပြင်းထန်စွာ ပူလောင်ခြင်းကို သဒ္ဓါရှိသူတို့က «အသူယာ» (မနာလိုခြင်း) ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုကို စွန့်လွှတ်ခြင်းသည် «အနသူယတာ» (မနာလိုမဖြစ်ခြင်း) ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 86
एवं संक्षेपतः प्रोक्ता यमा विबुधसत्तम । नियमानपि वक्ष्यामितुभ्यं ताञ्छृणु नारद ॥ ८६ ॥
ဤသို့ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ယမများကို ပြောကြားပြီးပြီ၊ ဉာဏ်ပညာရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။ ယခု နိယမများကိုလည်း သင့်အား ပြောမည်၊ နာရဒာရေ၊ နားထောင်လော့။
Verse 87
तपःस्वाध्यायसंतोषाः शौचं च हरिपूजनम् । संध्योपासनमुख्याश्च नियमाः परिकीर्त्तिताः ॥ ८७ ॥
တပ (အတင်းအကျပ်ကျင့်သုံးခြင်း)၊ ဆွာဓျာယ (ကိုယ်တိုင်လေ့လာခြင်း)၊ သန္တောသ (ကျေနပ်တင်းတိမ်ခြင်း)၊ သောချ (သန့်ရှင်းမှု) နှင့် ဟရီကို ပူဇော်ခြင်း၊ ထို့ပြင် အထူးအရေးကြီးဆုံးဖြစ်သော သန္ဓျာဝတ်ပြုခြင်းတို့ကို «နိယမ» (စည်းကမ်းလိုက်နာမှု) ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 88
चांद्रायणादिभिर्यत्र शरीरस्य विशोषणम् । तपो निगदितं सद्भिर्योगसाधनमुत्तमम् ॥ ८८ ॥
စန္ဒြာယဏာ စသည့် ဝတ္တများဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းသိမ်း၍ ပိန်ပါးစေသော အကျင့်ကို သဒ္ဓါရှိသူတို့က «တပဿ» ဟု ခေါ်ကြပြီး ယောဂကို ပြည့်စုံစေရာ အမြင့်ဆုံး နည်းလမ်းဟု ဆိုကြသည်။
Verse 89
प्रणवस्योपनिषदां द्वादशार्णस्य च द्विज । अष्टाक्षरस्य मंत्रस्य महावाक्यचयस्य च ॥ ८९ ॥
အို ဒွိဇ၊ ဤသင်ကြားချက်သည် ပရာဏဝ (အိုမ်) အပနိသဒ် သဒ္ဓမ္မ၊ အက္ခရာ ၁၂ လုံး မန္တရ၊ အက္ခရာ ၈ လုံး မန္တရ၊ ထို့ပြင် ဝေဒ မဟာဝာကျများ၏ စုစည်းမှုကိုလည်း ဆိုလိုသည်။
Verse 90
जपः स्वाध्याय उदितो योगसाधनमुत्तमम् । स्वाध्यायं यस्त्यजेन्मूढस्तस्य योगो न सिध्यति ॥ ९० ॥
ဂျပ် (japa) နှင့် စွာဓျာယ (svādhyāya) ကို ယောဂအောင်မြင်စေရာ အမြင့်ဆုံး နည်းလမ်းဟု ကြေညာထားသည်။ စွာဓျာယကို စွန့်ပစ်သော မိုက်မဲသူ၏ ယောဂသည် မအောင်မြင်နိုင်။
Verse 91
योगं विनापि स्वाध्यायात्पापनाशो भवेन्नृणाम् । स्वाध्यायैस्तोष्यमाणाश्च प्रसीदंति हि देवताः ॥ ९१ ॥
ယောဂကို တိတိကျကျ မကျင့်သော်လည်း စွာဓျာယကြောင့် လူတို့၏ အပြစ်များ ပျက်ကွယ်နိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ရွတ်ဖတ်လေ့လာခြင်းကြောင့် ပျော်ရွှင်သည့် ဒေဝတားတို့သည် အမှန်တကယ် ကရုဏာပြုကြသည်။
Verse 92
जपस्तु त्रिविधः प्रोक्तो वाचिकोपांशुमानसः । त्रिविधेऽपि च विप्रेन्द्र पूर्वात्पूर्वात्परो वरः ॥ ९२ ॥
ဂျပ် (japa) ကို သုံးမျိုးဟု ဆိုကြသည်—အသံထွက်ရွတ်ဆိုခြင်း (vācika)၊ တိုးတိုးရွတ်ခြင်း (upāṁśu) နှင့် စိတ်တွင်းရွတ်ခြင်း (mānasa)။ အို ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်၊ သုံးမျိုးထဲတွင် နောက်တစ်မျိုးစီသည် အရှေ့တစ်မျိုးထက် ပိုမြတ်သည်။
Verse 93
मंत्रस्योच्चारणं सम्यक्स्फुटाक्षरपदं यथा । जपस्तु वाचिकः प्रोक्तः सर्वयज्ञफलप्रदः ॥ ९३ ॥
မန္တရကို မှန်ကန်စွာ အသံထွက်၍ အက္ခရာနှင့် စကားလုံးများကို ပြတ်သားစွာ ဖတ်ရွတ်ခြင်းကို «အသံဖြင့် ဂျပ် (vāchika-japa)» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ယဇ్ఞအားလုံး၏ အကျိုးကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆို၏။
Verse 94
मंत्रस्योच्चारणे किंचित्पदात्पदविवेचनम् । स तूपांशुर्जपः प्रोक्तः पूर्वस्माद्द्विगुणोऽधिकः ॥ ९४ ॥
မန္တရကို အသံထွက်ရာတွင် စကားလုံးတစ်လုံးချင်း အနည်းငယ် ခွဲ၍ ပေါ့ပါးစွာ ဖတ်ရွတ်ခြင်းကို «အူပာံရှု-ဂျပ် (upāṁśu-japa)» ဟု ကြေညာကြသည်။ ယခင်နည်းထက် နှစ်ဆကျော် အကျိုးရှိသည်ဟု ဆို၏။
Verse 95
विधाय ह्यक्षरश्रेण्यां तत्तदर्थविचारणम् । स जपोमानसः प्रोक्तो योगसिद्धिप्रदायकः ॥ ९५ ॥
မန္တရ၏ အက္ခရာအစဉ်ကို စီစဉ်ထားပြီး အက္ခရာတစ်လုံးချင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်းကို «စိတ်ဖြင့် ဂျပ် (mānasa-japa)» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ယောဂသိဒ္ဓိများကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆို၏။
Verse 96
जपेन देवता नित्यं स्तुवतः संप्रसीदति । तस्मात्स्वाध्यायसंपन्नो लभेत्सर्वान्मनोरथान् ॥ ९६ ॥
ဂျပ်ဖြင့် နတ်ဒေဝတာကို အမြဲတမ်း ချီးမွမ်းသူအပေါ် ဒေဝတာသည် အပြည့်အဝ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် svādhyāya (ကိုယ်တိုင်လေ့လာဖတ်ရွတ်ခြင်း) ပြည့်စုံသူသည် ဆန္ဒအားလုံးကို ရရှိမည်။
Verse 97
यदृच्छालाभसंतुष्टिः संतोष इति गीयते । संतोषहीनः पुरुषो न लभेच्छर्म कुत्रचित् ॥ ९७ ॥
မတောင်းမရောက်ဘဲ အလိုလို ရလာသမျှကို ကျေနပ်နိုင်ခြင်းကို «စန္တောသ (contentment)» ဟု ခေါ်ကြသည်။ စန္တောသမရှိသူသည် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ငြိမ်းချမ်းမှု မရနိုင်။
Verse 98
न जातुकामः कामानामुपभोगेन शाम्यति । इतोऽधिकं कदा लप्स्य इति कामस्तु वर्द्धते ॥ ९८ ॥
အာရုံခံအရာများကို ခံစားသုံးစွဲခြင်းဖြင့် ဆန္ဒသည် မည်သည့်အခါမျှ မငြိမ်းချမ်းနိုင်; «ဒီထက်ပိုတာ ဘယ်တော့ရမလဲ» ဟု စဉ်းစားသဖြင့် ဆန္ဒသာ ပို၍ ကြီးထွားလာသည်။
Verse 99
तस्मात्कामं परित्यज्य देहसंशोषकारणम् । यदृच्छालाभसंतुष्टो भवेद्धर्मपरायणः ॥ ९९ ॥
ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ခြောက်သွေ့ပျက်စီးစေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်သည့် ဆန္ဒကို စွန့်လွှတ်၍ မတောင်းမရောက် လာသမျှကို ကျေနပ်ကာ ဓမ္မကိုသာ အပြည့်အဝ အားထားသူ ဖြစ်သင့်သည်။
Verse 100
बाह्याभ्यन्तरभेदेन शौचं तु द्विविधं स्मृतम् । मृज्जलाभ्यां बहिः शुद्धिर्भावशुद्धिस्तथान्तरम् ॥ १०० ॥
သန့်ရှင်းမှု (śauca) ကို အပြင်သန့်နှင့် အတွင်းသန့် ဟူ၍ နှစ်မျိုးဟု မှတ်ယူကြသည်။ အပြင်သန့်သည် မြေ/သန့်စင်မြေမှုန့်နှင့် ရေဖြင့် ဖြစ်ပြီး၊ အတွင်းသန့်သည် စိတ်သဘောထားနှင့် ရည်ရွယ်ချက် (bhāva) ကို သန့်စင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 101
अन्तःशुद्धिविहीनैस्तु येऽध्वरा विविधाः कृताः । न फलंति मुनीश्रेष्ट भस्मनि न्यस्तहव्यवत् ॥ १ ॥
သို့သော် အတွင်းသန့်ရှင်းမှု မရှိသူတို့ ပြုလုပ်သော ယဇ္ဉပူဇာ အမျိုးမျိုးသည် အကျိုးမပေးပါ၊ မုနိတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးရေ—ပြာပေါ်တွင် ဟဝိ (ပူဇာအလှူ) ကို ချထားသကဲ့သို့ပင်။
Verse 102
भावशुद्धिविहीनानां समस्तं कर्मनिष्फलम् । तस्माद्रागादिकं सर्वं परित्यज्य सुखी भवेत् ॥ २ ॥
ရည်ရွယ်ချက်နှင့် စိတ်သဘောထား၏ သန့်ရှင်းမှု မရှိသူတို့အတွက် လုပ်ဆောင်သမျှ ကမ္မအားလုံးသည် အကျိုးမရှိဖြစ်သွားသည်။ ထို့ကြောင့် ရာဂ (တွယ်တာမှု) စသည့် အရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ကာ ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်ရမည်။
Verse 103
मृदाभारसहस्त्रैस्तु कुम्भकोटिजलैस्तथा । कृतशौचोऽपि दुष्टात्मा चंडालसदृशः स्मृतः ॥ ३ ॥
မြေထုပ်ထောင်ချီနှင့် အိုးရေကုဋေကုဋေမှ ရေဖြင့် သန့်စင်မှုကို ပြုလုပ်ထားသော်လည်း စိတ်ဆိုးယုတ်သူသည် အပြင်ပန်းသန့်စင်နေပါစေ၊ ချဏ္ဍာလ (အောက်တန်းသူ) ကဲ့သို့ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 104
अंतःशुद्धिविहीनस्तु देवपूजापरो यदि । तमेव दैवतं हंति नरकं च प्रपद्यते ॥ ४ ॥
အတွင်းစိတ်သန့်ရှင်းမှုမရှိဘဲ နတ်ဘုရားကို ပူဇော်ရေးရာတွင်သာ အလွန်အမင်းတက်ကြွသူသည် ထိုနတ်ဘုရားကိုပင် ထိခိုက်စေသကဲ့သို့ (ပူဇော်မှုသည် အပြစ်ဖြစ်လာ၍) နరకသို့ ကျရောက်သည်။
Verse 105
अंतःशुद्धिविहीनश्च बहिःशुद्धिं करोति यः । अलंकृतः सुराभाण्ड इव शांतिं न गच्छति ॥ ५ ॥
အတွင်းစိတ်သန့်ရှင်းမှုမရှိဘဲ အပြင်ပန်းသန့်စင်မှုကိုသာ ပြုလုပ်သူသည် ငြိမ်းချမ်းမှုမရနိုင်—အလှဆင်ထားသော်လည်း အတွင်းမှာ အရက်အိုးဖြစ်နေသကဲ့သို့ပင်။
Verse 106
मनश्शुद्धिविहीना ये तीर्थयात्रां प्रकुर्वते । न तान्पुंनति तीर्थानि सुराभांडमिवापगा ॥ ६ ॥
စိတ်သန့်ရှင်းမှုမရှိဘဲ တီရ္ထယာထရာ (ဘုရားသန့်နေရာသို့ ခရီး) ကို ပြုလုပ်သူတို့ကို သန့်နေရာများက မသန့်စင်ပေးနိုင်—အရက်ဖြည့်ထားသော အိုးကို မြစ်ရေက မသန့်စင်နိုင်သကဲ့သို့ပင်။
Verse 107
वाचा धर्मान्प्रवलदति मनसा पापमिच्छति । जानीयात्तं मुनिश्रेष्ट महापातकिनां वरम् ॥ ७ ॥
နှုတ်ဖြင့် ဓမ္မစကားကို ပြောသော်လည်း စိတ်ထဲတွင် အပြစ်ကို လိုလားသူကို—အို မုနိမြတ်—မဟာအပြစ်သားတို့အနက် အထူးထင်ရှားဆုံးဟု သိမှတ်ပါ။
Verse 108
विशुद्धमानसा ये तु धर्ममात्रमनुत्तमम् । कुर्वंति तत्फलं विद्यादक्षयं सुखदायकम् ॥ ८ ॥
စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်းသူတို့သည် အမြင့်မြတ်သော ဓမ္မတာဝန်ကိုသာ ကျင့်သုံးလျှင်၊ ထိုအကျိုးသည် မပျက်မယွင်း၍ သုခပေးတတ်သည်ဟု သိကြလေ။
Verse 109
कर्मणा मनसा वाचा स्तुतिश्रवण पूजनैः । हरिभक्तिर्दृढा यस्य हरिपूजेति गीयते ॥ ९ ॥
ကာယကံ၊ စိတ်ကံ၊ ဝါစကံတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သူ၏ဂုဏ်တော်ကို နားထောင်ခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဟရီ (Hari) အပေါ် ဘက္တိတည်ကြည်သူ၏ အရာကို “ဟရီပူဇာ” ဟု ချီးကျူးကြေညာကြသည်။
Verse 110
यमाश्च नियमाश्चैव संक्षेपेण प्रबोधिताः । एभिर्विशुद्धमनसां मोक्षं हस्तगतं विदुः ॥ १० ॥
ထို့ကြောင့် ယမနှင့် နိယမတို့ကို အကျဉ်းချုပ် သင်ကြားပြီးပြီ။ ဤတို့ကြောင့် စိတ်သန့်ရှင်းသူတို့သည် မောက္ခကို လက်ထဲရောက်သကဲ့သို့ သိမြင်ကြသည်။
Verse 111
यमैश्च नियमैश्चैव स्थिरबुद्धिर्जितेन्द्रियः । अभ्यसेदासनंसम्यग्योगसाधनमुत्तमम् ॥ ११ ॥
ယမနှင့် နိယမတို့နှင့်အတူ ဉာဏ်တည်ငြိမ်၍ အင်ဒြိယတို့ကို အနိုင်ယူသူသည် အာသနကို မှန်ကန်စွာ လေ့ကျင့်သင့်၏—ဤသည်မှာ ယောဂသင်တန်း၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
Verse 112
पद्मकं स्वस्तिकं पीठं सैंहं कौक्कुटकौंजरे । कौर्मंवज्रासनं चैव वाराहं मृगचैलिकम् ॥ १२ ॥
ပဒ္မက၊ စွဝစတိက၊ ပီဋ္ဌ၊ စိံဟ၊ ကောက်ကူဋ နှင့် အောဉ္ဇရ၊ ထို့ပြင် ကော်မ၊ ဝဇ္ရာသန၊ ဝါရာဟ နှင့် မೃဂချೈလိက—ဤတို့သည် ယောဂလေ့ကျင့်ရန် ဆိုထားသော အာသနများ ဖြစ်သည်။
Verse 113
क्रौञ्चं च नालिकं चैव सर्वतोभद्रमेव च । वार्षभं नागमात्स्ये च वैयान्घं चार्द्धचंद्रकम् ॥ १३ ॥
(ဤအရာတို့မှာ) ကရောဉ္စ၊ နာလိက နှင့် သာဗတောဘဒ္ရ; ဝါရ္ဩဘ၊ နာဂ နှင့် မာတ္စျ; ဝိုင်ယာင်္ဃ နှင့် အရ္ဓ္ဓစန္ဒ္ရက တို့ဖြစ်သည်။
Verse 114
दंडवातासनं शैलं स्वभ्रं मौद्गरमेव च । माकरं त्रैपथं काष्ठं स्थाणुं वैकर्णिकं तथा ॥ १४ ॥
(နောက်ထပ် နည်းပညာအမည်များမှာ) ဒဏ္ဍဝာတ-အာသန၊ ရှိုင်လ၊ စဝဘ္ရ၊ မောဒ္ဂရ; ထို့အတူ မာကရ၊ တြိုင်ပထ၊ ကာဋ္ဌ၊ စ္ထာဏု နှင့် ဝိုင်ကရ္ဏိက တို့ဖြစ်သည်။
Verse 115
भौमं वीरासनं चैव योगसाधनकारणम् । त्रिंशत्संख्यान्यासनानि मुनीन्द्रैः कथितानि वै ॥ १५ ॥
ဘောမ-အာသန နှင့် ဝီရာ-အာသန တို့လည်း ယောဂသાધနာကို ပြီးမြောက်စေသော အကြောင်းရင်း (နည်းလမ်း) များဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် မုနိဣန္ဒြတို့က အာသန သုံးဆယ်ကို သင်ကြားထားသည်။
Verse 116
एषामेकतमं बद्धा गुरुभक्तिपरायणः । उपासको जयेत्प्राणान्द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ॥ १६ ॥
ဤအရာတို့ထဲမှ တစ်ခုခုကို ခိုင်မြဲစွာ ချည်နှောင်၍ ဂုရုကို ရိုသေမြတ်နိုးသော ဘက္တိ၌ တည်သော အုပ်ာသကသည် ပရာဏ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို အနိုင်ယူကာ ဒွန္ဒွကို ကျော်လွန်၍ မနာလိုမှုကင်းရမည်။
Verse 117
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि तथा प्रत्यङ्मुखोऽपि वा । अभ्यासेन जयेत्प्राणान्निःशब्दे जनवर्जिते ॥ १७ ॥
အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူစေ၊ မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူစေ၊ သို့မဟုတ် အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူစေ၊ လေ့ကျင့်မှုတည်ကြည်ခြင်းဖြင့် လူကင်း၍ တိတ်ဆိတ်သောနေရာ၌ ပရာဏများကို ထိန်းချုပ်အနိုင်ယူရမည်။
Verse 118
प्राणो वायुः शरीरस्थ आयामस्तस्य निग्रहः । प्राणायाम इति प्रोक्तो द्विविधः स प्रकीर्त्तितः ॥ १८ ॥
ပရာဏသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း တည်ရှိသော အသက်ရှင်လေဖြစ်၏။ ထိုလေကို တိုင်းတာ၍ ထိန်းချုပ်ခြင်းကို “ပရာဏာယာမ” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အမျိုးအစား နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 119
अगर्भश्च सगर्भश्च द्वितीयस्तु तयोर्वरः । जयध्यानं विनागर्भः सगर्भस्तत्समन्वितः ॥ १९ ॥
ဓျာနသည် “အထောက်အကူမရှိသော” နှင့် “အထောက်အကူရှိသော” ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏။ ထိုနှစ်မျိုးအနက် ဒုတိယဖြစ်သော အထောက်အကူပါ ဓျာနသည် အထူးကောင်းမြတ်၏။ “ဇယဓျာန” သည် အထောက်အကူမဲ့ ဓျာနဖြစ်ပြီး၊ အထောက်အကူပါ ဓျာနသည် မန္တရ၊ ရုပ်သဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် ဂုဏ်သတ္တိတို့နှင့် ပေါင်းစည်းထားသော ဓျာနဖြစ်၏။
Verse 120
रेचकः पूरकश्चैव कुंभकः शून्यकस्तथा । एवं चतुर्विधः प्रोक्तः प्राणायामो मनीषिभिः ॥ २० ॥
ရေချက (အသက်ရှူထုတ်), ပူရက (အသက်ရှူသွင်း), ကုಂಭက (အသက်ရှူထိန်း), နှင့် ရှုန်ယက (အလွတ်အနားယူချိန်) — ဤသို့ ပရာဏာယာမကို ပညာရှိတို့က လေးမျိုးဟု ကြေညာကြ၏။
Verse 121
जंतूनां दक्षिणा नाडी पिंगला परिकीर्तिता । सूर्यदैवतका चैव पितृयोनिरिति श्रुता ॥ २१ ॥
သတ္တဝါတို့တွင် ညာဘက်ရှိ နာဒီကို “ပင်္ဂလာ” ဟု ခေါ်ကြ၏။ ၎င်း၏ အဓိဒေဝတာမှာ နေမင်းဖြစ်ပြီး၊ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) လောကသို့ ဆက်သွယ်သည့် လမ်းကြောင်းဟု ကြားသိရ၏။
Verse 122
देवयोनिरिति ख्याता इडा नाडी त्वदक्षिणा । तत्राधिदैवत चंद्रं जानीहि मुनिसत्तमं ॥ २२ ॥
အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ “ဒေဝတို့၏ မူလ” ဟု ကျော်ကြားသော အိဒါ နာဒီသည် သင်၏ ညာဘက်၌ တည်ရှိသည်ဟု သိလော့။ ထိုနာဒီ၏ အဓိဒေဝတာမှာ လမင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း နားလည်လော့။
Verse 123
एतयोरुभयोर्मध्ये सुषुम्णा नाडिका स्मृता । अतिसूक्ष्मा गुह्यतमा ज्ञेया सा ब्रह्मदैवता ॥ २३ ॥
နာဒီနှစ်ကြောင်းအကြား၌ “သုရှုမ္ဏာ” ဟုခေါ်သော နာဒီလမ်းကြောင်းရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏။ အလွန်သိမ်မွေ့၍ အလွန်လျှို့ဝှက်သဖြင့်၊ ဗြဟ္မာဒေဝတား၏ အုပ်စိုးမှုရှိသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 124
वामेन रेचयेद्वायुं रेचनाद्रेचकः स्मृतः । पूरयेद्दक्षिणेनैव पूरणात्पूरकः स्मृतः ॥ २४ ॥
ဘယ်ဘက်နှာခေါင်းပေါက်မှ လေကို ဖြုတ်ထုတ်ရမည်။ ဖြုတ်ထုတ်ခြင်းဖြစ်သဖြင့် “ရေချက” (Recaka) ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့နောက် ညာဘက်မှ လေကို ဖြည့်သွင်းရမည်။ ဖြည့်သွင်းခြင်းဖြစ်သဖြင့် “ပူရက” (Pūraka) ဟု ခေါ်ကြ၏။
Verse 125
स्वदेहपूरितं वायं निगृह्य न विमृंचति । संपूर्णकुंभवत्तिष्टेत्कुम्भकः स हि विश्रुतः ॥ २५ ॥
ကိုယ်ခန္ဓာကို ပြည့်စေသော လေကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး မလွှတ်ထုတ်ဘဲ၊ ရေခွက်အိုး ပြည့်လျှံသကဲ့သို့ တည်ငြိမ်စွာ နေရခြင်းကို “ကుంభက” (Kumbhaka) ဟု လူသိများကြ၏။
Verse 126
न गृह्णाति न त्यजति वायुमंतर्बहिः स्थितम् । विद्धि तच्छून्यकं नाम प्राणायामं यथास्थितम् ॥ २६ ॥
အတွင်းနှင့် အပြင်၌ တည်ရှိနေသော လေကို မယူသွင်းလည်း မလွှတ်ထုတ်လည်း မလုပ်ဘဲ ရှိနေသောအခါ၊ ထိုတည်ငြိမ်သော အခြေအနေကို “ရှုညက” (Śūnyaka) ဟုခေါ်သော ပရာဏာယာမဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 127
शनैःशनैर्विजेतव्यः प्राणो मत्तगजेन्द्रवत् । अन्यथा खलु जायन्ते महारोगा भयंकराः ॥ २७ ॥
အသက်ရှု (ပရာဏ) ကို တဖြည်းဖြည်း အနိုင်ယူရမည်၊ မူးယစ်ကာလရှိ ဆင်မင်းကြီးကို ထိန်းသိမ်းသကဲ့သို့ပင်။ မဟုတ်လျှင် ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာရောဂါကြီးများ အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်လာတတ်သည်။
Verse 128
क्रमेण योजयेद्वायुं योगी विगतकल्मषः । स सर्वपापनिर्मुक्तो ब्रह्मणः पदमाप्नुयात् ॥ २८ ॥
အညစ်အကြေးကင်းသော ယောဂီသည် ပရာဏ (အသက်ရှုလေ) ကို အဆင့်ဆင့် စနစ်တကျ ချိန်ညှိရမည်။ အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်လျှင် ဘြဟ္မန်၏ အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်နိုင်သည်။
Verse 129
विषयेषु प्रसक्तानि चेन्द्रियाणि मुनीश्वरः । समामाहृत्य निगृह्णाति प्रत्याहारस्तु स स्मृतः ॥ २९ ॥
အို မုနိရှင်တို့၏ အရှင်၊ အာရုံဝတ္ထုများတွင် ကပ်လျက်နေသော အင်္ဒြိယများကို ပြန်လည်စုဆောင်း၍ တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်ခြင်းကို ‘ပရတျယာဟာရ’ (အာရုံပြန်ဆုတ်ခြင်း) ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 130
जितेन्द्रिया महात्मानो ध्यानशून्या अपि द्विज । प्रयान्ति परमं ब्रह्म पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ३० ॥
အို ဒွိဇ၊ အင်္ဒြိယတို့ကို အနိုင်ယူထားသော မဟာအတ္တမများသည် တရားထိုင်ခြင်း အစီအစဉ်မရှိသော်လည်း အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်သို့ ရောက်ကြပြီး ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းသို့ ပြန်သွားရခက်လှသည်။
Verse 131
अनिर्जितेंद्रियग्रामं यस्तु ध्यानपरो भवेत् । मूढात्मानं च तं विद्याद्ध्यानं चास्य न सिध्यति ॥ ३१ ॥
သို့သော် အင်္ဒြိယအစုကို မအနိုင်ယူသေးဘဲ တရားထိုင်ခြင်းကိုသာ အလွန်လိုလားသူကို စိတ်မိုက်မဲသူဟု သိရမည်။ ထိုသူ၏ ဓျာနသည် မအောင်မြင်နိုင်။
Verse 132
यद्यत्पश्यति तत्सर्वं पश्येदात्मवदात्मनि । प्रत्याहृतानीन्द्रियाणि धारयेत्सा तु धारणा ॥ ३२ ॥
မည်သည့်အရာကို မြင်သော်လည်း အားလုံးကို အတ္တမန်အတွင်း၌ အတ္တမန်၏ သဘောတရားအဖြစ် မြင်ရမည်။ အင်္ဒြိယများကို ပြန်ဆုတ်ထားပြီး စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းထားခြင်းသည် ‘ဓာရဏာ’ (အာရုံစိုက်ခြင်း) ဖြစ်သည်။
Verse 133
योगाज्जितेंद्रियग्रामस्तानि हृत्वा दृढं हृदि । आत्मानं परमं ध्यायेत्सर्वधातारमच्युतम् ॥ ३३ ॥
ယောဂအားဖြင့် အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူပြီး ထိုအာရုံများကို ပြန်လည်ဆုတ်ခွာကာ နှလုံးအတွင်း၌ တည်ငြိမ်စွာ ခိုင်မြဲစေရာ၏။ ထို့နောက် အမြင့်ဆုံး အတ္တ—မလဲမခွာ အချျုတ (Acyuta)၊ စကြဝဠာအားလုံးကို ထိန်းသိမ်းတော်မူသော သခင်ကို သမาธိဖြင့် ဓ్యာနပြုရာ၏။
Verse 134
सर्वविश्वात्मकं विष्णुं सर्वलोकैककारणम् । विकसत्पद्यपत्राक्षं चारुकुण्डलभूषितम् ॥ ३४ ॥
စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ကိုယ်တော်တိုင်အဖြစ် ထမ်းဆောင်တော်မူသော ဗိဿနုကို ငါပူဇော်၏။ အလောကအားလုံး၏ တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူပြီး၊ ပွင့်လန်းသော ပဒ္မရွက်ကဲ့သို့ မျက်စိရှိကာ လှပသော နားကပ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်တော်မူ၏။
Verse 135
दीर्घबाहुमुदाराङ्गं सर्वालङ्कारभृषितम् । पीताम्बरधरं देवं हेमयज्ञोपवीतिनम् ॥ ३५ ॥
သခင်သည် လက်တံရှည်၍ အင်္ဂါရပ်မြင့်မြတ်ကာ အလှဆင်အဆင်တန်ဆာ အစုံအလင်ဖြင့် တန်ဆာဆင်တော်မူ၏။ အဝါရောင် ပီတాంబရ ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်ပြီး ရွှေယဇ္ဉောပဝီတ (သန့်ရှင်းကြိုး) ကို ဆောင်ထားသော တောက်ပသည့် ဒေဝတော်ဖြစ်၏။
Verse 136
बिभ्रतं तुलसीमालां कौस्तुभेन विराजितम् । श्रीवत्सवक्षसं देवं सुरासुरनमस्कृतम् ॥ ३६ ॥
ငါသည် တုလစီမാലာကို ဆောင်ထား၍ ကောஸ္တုဘ မဏိဖြင့် တောက်ပကာ ရင်ဘတ်၌ ශ්ရీవత్స အမှတ်တံဆိပ်ရှိသော သခင်ကို မြင်ရ၏။ ထိုဒေဝနှင့် အသူရတို့ကပင် နမസ്കာရပြုကြ၏။
Verse 137
अष्टारे हृत्सरोजे तु द्वादशांगुलविस्तृते । ध्यायेदात्मानमव्यक्तं परात्परतरं विभुम् ॥ ३७ ॥
နှလုံးပဒ္မတွင် အစောင်းရှစ်ခုရှိ၍ လက်ချောင်းတစ်ဆယ့်နှစ်ချောင်းအကျယ်ဖြန့်ကျက်သော ထိုနေရာ၌၊ မမြင်နိုင်သေးသော အဝျက်တ (Avyakta) အတ္တကို—အမြင့်ဆုံးထက်ပင် ပိုမြင့်သော စကြဝဠာလုံးဆိုင်ရာ ဗိဘု (Vibhu) သခင်ကို—ဓ్యာနပြုရမည်။
Verse 138
ध्यानं सद्भिनिर्गदितं प्रत्ययस्यैकतानता । ध्यानं कृत्वा मुहुर्त्तं वा परं मोक्षं लभेन्नरः ॥ ३८ ॥
ပညာရှိတို့ မိန့်ကြားသကဲ့သို့ ဓျာနသည် အတွေးတစ်ခုတည်းအပေါ် စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း တည်မြဲစွာ ဆက်လက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဓျာနကို မုဟူရ္တတစ်ခါ (ခန့်မှန်း ၄၈ မိနစ်) မျှ ပြုလုပ်လျှင်ပင် လူသည် အမြင့်ဆုံး မောက္ခကို ရရှိနိုင်သည်။
Verse 139
ध्यानात्पापानि नश्यन्ति ध्यानान्मोक्षं च विंदति । ध्यानात्प्रसीदति हरिद्धर्यानात्सर्वार्थसाधनम् ॥ ३९ ॥
ဓျာနကြောင့် အပြစ်များ ပျက်စီးသွားသည်၊ ဓျာနကြောင့် မောက္ခကိုလည်း ရရှိသည်။ ဓျာနကြောင့် ဟရီ (Hari) သာယာနှစ်သက်တော်မူ၏၊ ထို့ပြင် တည်ကြည်သော ဓျာနဖြင့် ရည်မှန်းချက်အားလုံး ပြည့်စုံသည်။
Verse 140
यद्यद्रूपं महाविष्णोस्तत्तद्ध्यायेत्समाहितम् । तेन ध्यानेन तुष्टात्मा हरिर्मोक्षं ददाति वै ॥ ४० ॥
မဟာဝိෂ္ဏု၏ မည်သည့်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကိုမဆို စိတ်ကို စုစည်းတည်ငြိမ်စွာ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်တည်းကို ဓျာနပြုရမည်။ ထိုဓျာနကြောင့် အတ္တမန်နှစ်သက်သော ဟရီသည် မောက္ခကို အမှန်တကယ် ပေးတော်မူ၏။
Verse 141
अचञ्चलं मनः कुर्याद्ध्येये वस्तुनि सत्तम । ध्यानं ध्येयं ध्यातृभावं यथा नश्यति निर्भरम् ॥ ४१ ॥
အကျင့်သီလကောင်းသူအထွတ်အမြတ်ရေ၊ ဓျာနပြုရန် သင့်တော်သော အရာဝတ္ထု၌ စိတ်ကို မလှုပ်မရှား တည်စေပါ။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ဓျာန၊ ဓျာနအရာဝတ္ထု၊ နှင့် “ငါသည် ဓျာနပြုသူ” ဟူသော ခံယူချက် သုံးပါးသည် အပြည့်အဝ ပျော်ဝင်ပျက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 142
ततोऽमृतत्वं भवति ज्ञानामृतनिषेवणात् । भवेन्निरन्तरं ध्यानादभेदप्रतिपादनम् ॥ ४२ ॥
ထို့နောက် ဉာဏအမృతကို အစဉ်မပြတ် သုံးဆောင်ခြင်းကြောင့် အမရత్వ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထို့ပြင် မပြတ်မတောက် ဓျာနကြောင့် အဘေဒ (မကွဲပြားမှု၊ တစ်ဖြစ်တည်း) ကို သိမြင်အတည်ပြုခြင်း ဖြစ်လာသည်။
Verse 143
सुषुत्पिवत्परानन्दयुक्तश्चोपरतेन्द्रियः । निर्वातदीपवत्संस्थः समाधिरभिधीयते ॥ ४३ ॥
လူသည် အိပ်ပျော်နက်ရှိုင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒနှင့် ပေါင်းစည်းနေပြီး၊ အာရုံများ၏ ပြင်ပလှုပ်ရှားမှု ရပ်တန့်ကာ၊ စိတ်သည် လေမရှိရာ၌ မီးအိမ်ကဲ့သို့ တည်ငြိမ်နေသော အခြေအနေကို “သမာဓိ” ဟု ခေါ်သည်။
Verse 144
योगी समाध्यवस्थायां न श्रृणोति न पश्यति । न जिघ्रति न स्पृशति न किंचद्वक्ति सत्तम ॥ ४४ ॥
အကျင့်သီလကောင်းသူအမြတ်ဆုံးရေ၊ ယောဂီသည် သမာဓိအခြေအနေ၌ တည်နေသော် မကြား၊ မမြင်၊ မနံ့မခံ၊ မထိမခံ၊ အလုံးစုံ မပြောဆိုပါ။
Verse 145
आत्मा तु निर्मलः शुद्धः सञ्चिदानन्दविग्रहः । सर्वोपाधिविनिर्मुक्तो योगिनां भात्यचञ्चलः ॥ ४५ ॥
အတ္တမန် (Ātman) သည် အညစ်အကြေးမရှိ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၍ “ရှိခြင်း-သိခြင်း-အာနန္ဒ” အဖြစ်တော်တည်း။ ကန့်သတ်သော အုပ်ပဓိများအားလုံးမှ လွတ်ကင်းသဖြင့် ယောဂီတို့အတွက် မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်စွာ တောက်ပနေသည်။
Verse 146
निर्गुणोऽपि परो देवो ह्यज्ञानाद्गुणवानिव । विभात्यज्ञाननाशे तु यथापूर्वं व्यवस्थितम् ॥ ४६ ॥
အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်သည် ဂုဏ်သတ္တိများကို ကျော်လွန်သော နိရ္ဂုဏ ဖြစ်သော်လည်း၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့် ဂုဏ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ရှားတတ်သည်။ သို့ရာတွင် အဝိဇ္ဇာ ပျက်သွားသောအခါ မူလအတိုင်း တည်ရှိသည့် အမှန်တရားအဖြစ် ပြန်လည် တောက်ပပေါ်လွင်သည်။
Verse 147
परं ज्योतिरमेयात्मा मायावानिव मायिनाम् । तन्नाशे निर्मलं ब्रह्म प्रकाशयति पंडितं ॥ ४७ ॥
မတိုင်းတာနိုင်သော အတ္တမန်ရှိသည့် အမြင့်ဆုံး အလင်းတော်သည် မာယာကြောင့် မာယာရှိသကဲ့သို့ မာယာဖြင့် မောဟနေသူတို့ထံ ထင်ရှားတတ်သည်။ ထိုမာယာ ပျက်သွားသောအခါ အညစ်အကြေးမရှိသော ဘြဟ္မန်သည် ပညာရှိကို အလင်းပေး၍ ထင်ရှားစေသည်။
Verse 148
एकमेवाद्वितीयं च परं ज्योतिर्निरंजनम् । सर्वेषामेव भूतानामंतर्यामितया स्थितम् ॥ ४८ ॥
ထိုအရှင်သည် တစ်ပါးတည်းသာရှိ၍ ဒုတိယမရှိ—အမြင့်ဆုံး သန့်ရှင်းမကင်းသော အလင်းတော်—သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌ အန္တర్యာမင် (အတွင်းအုပ်စိုးရှင်) အဖြစ် တည်ရှိတော်မူ၏။
Verse 149
अणोरणीयान्महतो महीयान्सनातनात्माखिलविश्वहेतुः । पश्यंति यज्ज्ञानविदां वरिष्टाः परात्परस्मात्परमं पवित्रम् ॥ ४९ ॥
အလွန်သေးငယ်သည့်အရာထက် ပိုသေး၍ အလွန်ကြီးမားသည့်အရာထက် ပိုကြီးသော—အနန္တအတ္တမ၊ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ အကြောင်းရင်း—ဉာဏ်ပညာသိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့က အမြင့်ဆုံးထက်ပင် မြင့်သော အလွန်သန့်ရှင်းသည့် သတ္တိတရားအဖြစ် မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 150
अकारादिक्षकारांतवर्णभेदव्यवस्थितः । पुराणपुरुषोऽनादिः शब्दब्रह्मेति गीयते ॥ ५० ॥
«အ» မှ «က္ଷ» အထိ အက္ခရာကွဲပြားမှုအဖြစ် စီရင်တည်ရှိသော အနာဒီ ပုရာဏပုရုෂသည် သန့်ရှင်းသော အသံပုံသဏ္ဌာန်ရှိ အဘsolute ဖြစ်သော «ရှဗ္ဒ-ဗြဟ္မ» ဟု ချီးကျူးသီဆိုကြသည်။
Verse 151
विशुद्दमक्षरं नित्यं पूर्णमाकाशमध्यगम् । आनन्दं निर्मलशांतं परं ब्रह्मेति गीयते ॥ ५१ ॥
ထိုအမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မကို အလွန်သန့်ရှင်း၍ မပျက်စီးနိုင်၊ နိစ္စတည်မြဲ၍ ပြည့်စုံကာ အလုံးစုံပျံ့နှံ့—အာကာသ၏ အလယ်၌ တည်ရှိ—အာနန္ဒတော်ကိုယ်တိုင်၊ မကင်းမလွတ်သန့်စင်၍ အလွန်ငြိမ်းချမ်းသောအဖြစ် သီဆိုကြသည်။
Verse 152
योगिनो हृदि पश्यन्ति परात्मानं सनातनम् । अविकारमजं शुद्धं परं ब्रह्मेति गीयते ॥ ५२ ॥
ယောဂီတို့သည် နှလုံးသားအတွင်း၌ အနန္တအမြင့်ဆုံး အတ္တမကို မြင်ကြသည်—ပြောင်းလဲမှုမရှိ၊ မမွေးဖွား၊ သန့်ရှင်းသော—ထိုအရှင်ကို အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မဟု ချီးကျူးသီဆိုကြ၏။
Verse 153
ध्यानमन्यत्प्रवक्ष्यामि श्रृणुष्व मुनि सत्तम । संसारतापतप्तानां सुधावृष्टिसमं नृणाम् ॥ ५३ ॥
ယခု ငါသည် တရားသမားအမြတ်ဆုံး မုနိရေ၊ နောက်ထပ် ဓ്യာနနည်းတစ်ရပ်ကို ဟောပြောမည်—နားထောင်လော့။ လောကသံသရာ၏ အပူကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသူတို့အတွက် အမృతမိုးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 154
नारायणं परानन्दं स्मरेत्प्रणवसंस्थितम् । नादरुपमनौपम्यमर्द्धमात्रोपरिस्थितम् ॥ ५४ ॥
ပရမအာနန္ဒ နာရာယဏကို သတိပြု၍ ဓ്യာနပြုရမည်။ သူသည် ပရဏဝ «အိုမ်» အတွင်း၌ တည်ရှိပြီး၊ နာဒ (သိမ်မွေ့သောအသံ) အဖြစ်တော်မူ၍ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်၊ အဓ္ဓမాత్రာ၏ အထက်၌ တည်၏။
Verse 155
अकारं ब्रह्मणो रुपमुकारं विष्णुरुपवत् । मकारं रुद्ररुपं स्यादर्ध्दमात्रं परात्मकम् ॥ ५५ ॥
«အ» သည် ဘြဟ္မာ၏ ရုပ်; «ဥ» သည် ဗိဿဏု၏ သဘောရုပ်; «မ» သည် ရုဒြ၏ ရုပ် ဖြစ်၏။ အဓ္ဓမಾತ್ರာ (နောက်ဆုံးသိမ်မွေ့သောတုန်ခါသံ) သည် ပရမအတ္တမန်၊ အမြင့်ဆုံးသော အတ္တဖြစ်၏။
Verse 156
मात्रास्तिस्त्रः समाख्याता ब्रह्मविष्णु शिवाधिपाः । तेषां समुच्चयं विप्र परब्रह्मप्रबोधकम् ॥ ५६ ॥
မಾತ್ರာ သုံးပါးကို ကြေညာထားသည်—ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရှိဝ (သိဝ) တို့က အုပ်စိုးကြ၏။ ဗိပရ (ဗြာဟ္မဏ) ရေ၊ ထိုသုံးပါး၏ ပေါင်းစည်းမှုသည် ပရဗြဟ္မကို သိမြင်နိုးကြားစေ၏။
Verse 157
वाच्यं तु परमं ब्रह्म वाचकः प्रणवः स्मृतः । वाच्यवाचकसंबन्धो ह्युपचारात्तयोर्द्विजा ॥ ५७ ॥
အညွှန်းခံ (ဝါချျ) သည် ပရမဗြဟ္မ ဖြစ်ပြီး၊ အညွှန်းပေးသူ (ဝါချက) သည် ပရဏဝ «အိုမ်» ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဒွိဇတို့ရေ၊ အညွှန်းခံနှင့် အညွှန်းပေးသူတို့၏ ဆက်နွယ်မှုကို သာမန်အလေ့အထ (ဥပစာ) အရသာ ပြောဆိုကြ၏။
Verse 158
जपन्तः प्रणवं नित्यं मुच्यन्ते सर्वपातकैः । तदभ्यासेन संयुक्ताः परं मोक्षं लभन्ति च ॥ ५८ ॥
ပရဏဝ (အိုမ်) ကို အမြဲတမ်း ဂျပ်ပာပြုသူတို့သည် အပြစ်အကုန်မှ လွတ်မြောက်ကြ၏။ ထိုဂျပ်ပာအလေ့အကျင့်ကို တည်ကြည်စွာ ဆက်လက်ပြုလုပ်လျှင် အမြင့်ဆုံး မောက္ခကိုလည်း ရရှိကြ၏။
Verse 159
जपंश्च प्रणवं मन्त्रं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् । कोटिसूर्यसमं तेजो ध्यायेदात्मनि निर्मलम् ॥ ५९ ॥
ပရဏဝ (အိုမ်) မန္တရကိုလည်း ဂျပ်ပာပြုရမည်။ ထိုမန္တရသည် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ ရှိဝ အတ္တမက ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ကိုယ်အတွင်း၌ အညစ်အကြေးကင်းသော တောက်ပမှုကို ကုဋိနေရောင်တူအောင် သမาธိဖြင့် ဓျာနပြုရမည်။
Verse 160
शालग्रामशिलारुपं प्रतिमारुपमेव वा । यद्यत्पापहरं वस्तु तत्तद्वा चिन्तयेद्धृदि ॥ ६० ॥
ရှာလဂြာမ ကျောက်ရုပ်ဖြစ်စေ၊ ပူဇော်ရုပ်တုဖြစ်စေ—အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးသော အရာမည်သည့်အရာမဆို ထိုအရာကိုပင် နှလုံးအတွင်း၌ စိတ်ဖြင့် အမြဲတမ်း အာရုံပြုရမည်။
Verse 161
यदेतद्दैष्णवं ज्ञानं कथितं ते मुनीश्वर । एतद्विदित्वा योगीन्द्रो लभते मोक्षमुत्तमम् ॥ ६१ ॥
အို မုနိရှင်ဘုရား၊ သင်ဟောကြားသော ဗိုင်ရှ္ဏဝ ဉာဏ်တရားဤသည်ကို အမှန်တကယ် သိမြင်လျှင် ယောဂီတို့အထွဋ်အမြတ်ပင်လည်း အမြင့်ဆုံး မောက္ခကို ရရှိ၏။
Verse 162
यस्त्वेतच्छॄणुयाद्वापि पठेद्वापि समाहितः । स सर्वपापनिर्मुक्तो हरिसालोक्यमान्पुयात् ॥ ६२ ॥
စိတ်တည်ငြိမ်၍ ဤသင်ခန်းစာကို နားထောင်သူဖြစ်စေ၊ ဖတ်ရွတ်သူဖြစ်စေ—ထိုမျှသာဖြင့်ပင်—အပြစ်အကုန်မှ လွတ်မြောက်ကာ ဟရိ (ဗိဿနု) နှင့်တူသော လောက၌ နေထိုင်ခြင်း (ဟရိ-သာလိုက్య) ကို ရောက်ရှိ၏။
Sanaka states that liberation is attained through knowledge, but that knowledge is ‘rooted in devotion’; bhakti purifies sin and clarifies the intellect, and that purified intellect is what the wise call jñāna. Thus, devotion functions as the ethical and affective catalyst that makes Vedāntic insight stable and liberating.
Kriyā-yoga is defined as disciplined devotional action performed through body, speech, and mind for the welfare of all beings—praise, worship, fasting/observances, and listening to Purāṇas—done with inner purification and without hypocrisy or malice.
Beyond technique, Yoga is defined as the knowledge of non-difference between the ‘lower’ self (witness in the heart associated with ego in empirical life) and the ‘higher’ Paramātman. When this non-difference is realized, the bonds of the embodied being are cut.
Yama, niyama, āsana, prāṇāyāma, pratyāhāra, dhāraṇā, dhyāna, and samādhi—presented in order, with expanded definitions of yamas/niyamas, a catalog of āsanas, and technical prāṇāyāma details including nāḍīs and the fourfold breath process.
Oṁ is taught as the denoter (vācaka) of the Supreme Brahman (vācya): ‘A’ corresponds to Brahmā, ‘U’ to Viṣṇu, ‘M’ to Rudra, and the subtle half-mora (ardha-mātrā) to the Supreme Self. Japa and meditation on Praṇava are said to destroy sin and lead to liberation.