Adhyaya 36: Madalasa’s Final Counsel and the Renunciation of King Ritadhvaja

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽलर्कानुशासने वर्ज्यावर्ज्यनाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः । षट्त्रिंशोऽध्यायः । जड उवाच— स एवमनुशिष्टः सन् मात्रा संप्राप्य यौवनम् । ऋतध्वजसुतश्चक्रे सम्यग्दारपरिग्रहम् ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၌ အလရ္ကအား သင်ကြားပေးသော အပိုင်းအတွင်း ‘ရှောင်ကြဉ်ရမည့်အရာနှင့် မရှောင်ကြဉ်ရမည့်အရာ’ ဟူသော သုံးဆယ့်ငါးမြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု သုံးဆယ့်ခြောက်မြောက် အခန်း စတင်၏။ ဂဍာက ပြောသည်—ဤသို့ သင်ကြားခံရပြီး မိခင်နှင့်အတူ လူငယ်အရွယ်သို့ ရောက်လာသော ရ္တဓ္ဝဇ၏ သားသည် သင့်လျော်စွာ အိမ်ထောင်ပြုဝင်ရောက်하였다။

Verse 2

पुत्रांश्चोत्पादयामास यज्ञैश्चाप्ययजद्विभुः । पितुश्च सर्वकालेषु चकाराज्ञानुपालनम् ॥

သူသည် သားများကို မွေးဖွားစေခဲ့ပြီး ယဇ္ဍာများကိုလည်း ဆောင်ရွက်하였다။ ထို့ပြင် အချိန်တိုင်းတွင် ဖခင်၏ အမိန့်တော်များကို လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့သည်။

Verse 3

ततः कालेन महता संप्राप्य चरमं वयः । चक्रेऽभिषेकं पुत्रस्य तस्य राज्ये ऋतध्वजः ॥

အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် အသက်တာ၏ နောက်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်လာသောအခါ ရ္တဓ္ဝဇ မင်းသည် ထိုနိုင်ငံ၌ မိမိသားကို ရာဇဘိသေက ပြုလုပ်ကာ နန်းတင်하였다။

Verse 4

भार्यया सह धर्मात्मा यियासुस्तपसे वनम् । अवतीर्णो महारक्षो महाभागो महीपतिः ॥

ထိုဓမ္မတရားရှိသော မင်းကြီးသည် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူအကြီးအကဲ၊ ကံကောင်းသော မြေပြင်၏ အရှင်ဖြစ်၍ မိဖုရားနှင့်အတူ တပသ (အာစီတ) ပြုရန် တောသို့ ထွက်ခွာ하였다။

Verse 5

मदालसा च तनयं प्राहेदं पश्चिमं वचः । कामोपभोगसंसर्गप्रहाणाय सुतस्य वै ॥

ထို့နောက် မဒာလသာသည် မိမိသားအား နောက်ဆုံးစကားများကို ပြောကြား하였다—အမှန်တကယ်အားဖြင့် ကာမ၏ ထိတွေ့မှုနှင့် အပျော်အပါးတို့အပေါ် အလွန်ကပ်လျက်နေသော စိတ်ကပ်မှုကို စွန့်လွှတ်စေရန် ရည်ရွယ်သော စကားများဖြစ်သည်။

Verse 6

मदालसोवाच यदा दुःखमसह्यं ते प्रियबन्धुवियोगजम् । शत्रुबाधोद्भवं वापि वित्तनाशात्मसम्भवम् ॥

မဒာလသာက ပြောသည်—ချစ်ခင်ရသော ဆွေမျိုးများနှင့် ခွဲခွာရခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော၊ သို့မဟုတ် ရန်သူတို့၏ ဖိနှိပ်နှောင့်ယှက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော၊ သို့မဟုတ် ဥစ္စာပစ္စည်း ဆုံးရှုံးခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မခံနိုင်လောက်သည့် ဝမ်းနည်းမှုသည် သင့်ထံ ရောက်လာသောအခါ—

Verse 7

भवेतत्कुर्वतो राज्यं गृहधर्मावलम्बिनः । दुःखायतनभूतो हि ममत्वालम्बनो गृही ॥

ဤသို့သော ဒုက္ခသည် အိမ်ထောင်ရေး၏ တာဝန်နှင့် ကပ်လျက်မှုတို့ကို မလွှတ်ဘဲ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သူထံ ကျရောက်တတ်သည်။ အိမ်ထောင်ရှင်သည် “ငါ့ဟာ” ဟူသော မမတ္တ (mamatva) အပေါ် အားထားသောကြောင့် အိမ်သည် အမှန်တကယ် ဒုက္ခ၏ နေရာဖြစ်လာသည်။

Verse 8

तदास्मात्पुत्र ! निष्कृष्य मद्दत्तादङ्गुलीयकात् । वाच्यं ते शासनं पट्टे सूक्ष्माक्षरनिवेशितम् ॥

ထို့နောက် သားရေ၊ ငါပေးထားသော လက်စွပ်ထဲမှ ထုတ်ယူလော့။ အက္ခရာသေးသေးလေးဖြင့် ရေးထိုးထားသော ပတ္တ (paṭṭa) ပေါ်ရှိ ညွှန်ကြားချက်ကို ဖတ်လော့။

Verse 9

जड उवाच इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै सौवर्णं साङ्गुलीयकम् । आशिषश्चापि या योग्याः परुषस्य गृहे सतः ॥

ဇဋာက ပြောသည်— ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် သူမသည် ရွှေလက်စွပ်တစ်ကွင်းကို သူ့အား ပေးအပ်하였다။ ထို့ပြင် ပါရုသ (Paruṣa) သည် မိမိအိမ်ထောင်တွင် နေစဉ် သင့်လျော်သော ကောင်းချီးမင်္ဂလာများကိုလည်း ပေးတော်မူ하였다။

Verse 10

ततः कुबलयाश्वोऽसौ सा च देवी मदालसा । पुत्राय दत्त्वा तद्राज्यं तपसे काननं गतौ ॥

ထို့နောက် ကုဗလယာရှွ (Kubalayāśva) နှင့် မဒာလသာ (Madālasā) မဟာမိဖုရားတို့သည် ထိုနိုင်ငံကို သားတော်အား အပ်နှံပြီး တပဿ (austerities) ပြုရန် တောသို့ ဝင်ကြ하였다။