Adhyaya 24: Kuvalayashva’s Refusal of Gifts and the Vision of Madalasa’s Maya

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसोपाख्याने कुवलयाश्वपातालगमनं नाम त्रयोविंशोऽध्यायः । चतुर्विंशोऽध्यायः । जड उवाच कृताहारं महात्मानामधिपं पवनाशिनाम् । उपासाञ्चक्रिरे पुत्रौ भूपालतनयस्तथा ॥

ဤသို့ဖြင့် «သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ» ၏ မဒာလသာ အပိုင်း၌ “ကုဝလယာရှွာ၏ ပာတာလသို့ သွားခြင်း” ဟု ခေါ်သော အခန်း ၂၃ ပြီးဆုံး၏။ အခန်း ၂၄။ ဂျဍာက ပြောသည်– “လေကို စားသုံးသူများ” (နာဂများ) ၏ မဟာစိတ်ရှိသော အရှင်သည် အစာစားပြီးဆုံးသောအခါ၊ သားနှစ်ယောက်နှင့် မင်း၏ သားတော်များလည်း ထိုအရှင်ကို ဝတ်ပြုကာ စေဝာပြုကြသည်။

Verse 2

कथाभिरनुरूपाभिः स महात्मा भुजङ्गमः । प्रीतिं सञ्जनयामास पुत्रसख्युरुवाच च ॥

သင့်လျော်သော စကားဝိုင်းများဖြင့် ထိုမဟာစိတ်ရှိသော မြွေသည် ချစ်ခင်မှုကို နှိုးဆော်ကာ၊ သား၏ မိတ်ဆွေ (ကူဝလယာရှွ) ထံသို့ စကားဆို၏။

Verse 3

तव भद्र ! सुखं ब्रूहि गेहमभ्यागतस्य यत् । कर्तव्यमुत्सृजाशङ्कां पितरीव सुतो मयि ॥

အို မင်းမြတ်သူ၊ မင်းကို ပျော်ရွှင်စေမည့်အရာကို ပြောပါ—ငါ့အိမ်သို့ ရောက်လာသူအတွက် ဘာကို လုပ်သင့်သနည်း။ သံသယကို ပယ်ဖျက်၍ ငါ့အတွက် အဖေထံသို့ သားကဲ့သို့ ဖြစ်ပါ။

Verse 4

रजतं वा सुवर्णं वा वस्त्रं वाहनमासनम् । यद्वाभिमतमत्यर्थं दुर्लभं तद्वृणुष्व माम् ॥

ငွေ သို့မဟုတ် ရွှေ၊ အဝတ်အစား၊ ယာဉ်၊ ထိုင်ခုံ—အလွန်လိုလား၍ ရယူရန်ခက်ခဲသော အရာမည်သည့်အရာမဆို ငါထံမှ ရွေးယူလော့။

Verse 5

कुवलयाश्व उवाच तव प्रसादाद्भगवन् ! सुवर्णादि गृहे मम । पितुरस्ति ममाद्यापि न किञ्चित् कार्यमीदृशम् ॥

ကူဝလယာရှွက ပြောသည်—အရှင်၏ ကျေးဇူးကြောင့် ငါ့အိမ်တွင် အဖေထံမှ ယခုတိုင် ရွှေစသည့် အရာများ ရှိနေပြီး၊ ထိုသဘောတရားမျိုးကို ငါ မလိုအပ်ပါ။

Verse 6

ताते वर्षसहस्राणि शासतीमां वसुन्धराम् । तथैव त्वयि पातालं न मे याञ्चोन्मुखं मनः ॥

ငါ့အဖေသည် ဤမြေကို ထောင်နှစ်များစွာ အုပ်စိုးခဲ့၏; ထိုနည်းတူပင်၊ ပာတာလာ၌ သင်နှင့်အတူရှိနေသော်လည်း ငါ့စိတ်သည် ဆုတောင်း၍ အလှူတောင်းခြင်း (ဗရ) သို့ မလှည့်မိုးပါ။

Verse 7

ते स्वर्ग्याश्च सुपुण्याश्च येषां पितरि जीवति । तृणकोटिसमं वित्तं तारुण्याद्वित्तकोटिषु ॥

အဖေ အသက်ရှင်နေသူတို့သည် ကောင်းကင်သို့ ကောင်းချီးခံရပြီး ကုသိုလ်ပြည့်ဝကြသည်။ ထိုသူတို့အတွက် စည်းစိမ်ပုံတောင်များသည်ပင် အရေးမကြီး၊ မြက်တံများကို ကရိုးရေတွက်သကဲ့သို့သာ ဖြစ်ပြီး၊ လူငယ်အင်အား၏ ရတနာနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် မတန်တဆ ဖြစ်သည်။

Verse 8

मित्राणि तुल्यशिष्टानि तद्वद्देहमनामयम् । जनिता ध्रियते वित्तं यौवनं किं नु नास्ति मे ॥

ငါ၌ အဆင့်အတန်းနှင့် သဘောသန့်ရှင်းမှု တူညီသော မိတ်ဆွေများရှိပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာလည်း ကျန်းမာပြည့်စုံသည်။ အဖေက အသက်ရှင်နေသည်; ငါ၌ စည်းစိမ်ရှိသည်; ငါ၌ လူငယ်အရွယ်ရှိသည်—ငါ့အတွက် ဘာက လိုအပ်နေသေးသနည်း။

Verse 9

असत्यार्थे नृणां याञ्चाप्रवणं जायते मनः । सत्यशेषे कथं याञ्चां मम जिह्वा करिष्यति ॥

ရည်ရွယ်ချက် မမှန်ကန်လျှင် လူ၏စိတ်သည် တောင်းပန်ခြင်းမှ လှည့်ကွာသွားသည်။ အကယ်၍ ငါ့အတွက် အမှန်တရားသာ ကျန်နေပါက၊ ငါ့လျှာသည် မည်သို့ တောင်းဆိုစကားကို ထုတ်ပြောနိုင်မည်နည်း။

Verse 10

यैर् न चिन्त्यं धनं किञ्चिन् मम गेहेऽस्ति नास्ति वा । पितृबाहुतरुच्छायां संश्रिताः सुखिनो हि ते ॥

ငါ့အိမ်၌ စည်းစိမ်ရှိမရှိကို သူတို့ လုံးဝ မစိုးရိမ်ရ။ အဖေ၏ လက်မောင်းသစ်ပင်အရိပ်အောက်၌ ခိုလှုံနေသဖြင့် သူတို့သည် အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်ချမ်းသာကြသည်။

Verse 11

ये तु बाल्यात् प्रभृत्येव विना पित्रा कुटुम्बिनः । ते सुखास्वादविभ्रंशान् मन्ये धात्रैव वञ्चिताः ॥

သို့သော် ကလေးဘဝမှစ၍ အဖေမရှိဘဲ နေထိုင်လာသော အိမ်ထောင်ရှင်တို့ကို ငါသည် ဖန်ဆင်းရှင်ကပင် ချို့တဲ့စေထားသူများဟု ယူဆသည်၊ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ပျော်ရွှင်မှု၏ အရသာကိုပင် မခံစားရကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 12

तद्वयं त्वत्प्रसादेन धनरत्नादिसञ्चयान् । पितृमुक्तान् प्रयच्छामः कामतो नित्यमर्थिनाम् ॥

ထို့ကြောင့် သင်၏ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆန္ဒအတိုင်း၊ တောင်းဆိုသူတိုင်းအား အမြဲတမ်း စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ ရတနာ၊ ကျောက်မျက်နှင့် ထိုသို့သောအရာများကို အဖေ၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပေးကမ်းရန် ထုတ်လွှတ်ပေးမည်။

Verse 13

तत् सर्वमिह संप्राप्तं यदङ्घ्रियुगलं तव । मच्चूडामणिना स्पृष्टं यच्चाङ्गस्पर्शमाप्तवान् ॥

ဤနေရာ၌ ရရှိလာသမျှအရာအားလုံးသည်—ကျွန်ုပ်ခေါင်းပေါ်ရှိ ရတနာက သင်၏ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို ထိမိခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ သင်၏ကိုယ်တော်ကို ထိတွေ့ခွင့် ရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်။

Verse 14

जड उवाच इत्येवं प्रसृतं वाक्यमुक्तः पन्नगसत्तमः । प्राह राजसुतं प्रीत्या पुत्रयोरुपकारिणम् ॥

ဇာဍာက ပြောသည်—ဤစကားများကို ထိုသို့ ပြောပြီးနောက်၊ အကောင်းဆုံးသော နဂါးသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ မင်းသားအား—သူ၏သားနှစ်ယောက်၏ ကျေးဇူးရှင်အား—စကားဆို하였다။

Verse 15

नाग उवाच यदि रत्नसुवर्णादि मत्तोऽवाप्तुं न ते मनः । यदन्यन्मनसः प्रीत्यै तद्ब्रूहि त्वं ददाम्यहम् ॥

နဂါးက ပြောသည်—သင်၏စိတ်သည် ကျွန်ုပ်ထံမှ ရတနာ၊ ရွှေ နှင့် ထိုသို့သောအရာများကို မလိုချင်ပါက၊ သင်၏နှလုံးကို ပျော်ရွှင်စေမည့် အခြားအရာကို ပြောပါ—ကျွန်ုပ် ပေးမည်။

Verse 16

कुवलयाश्व उवाच भगवन्स्त्वत्प्रसादेन प्रार्थितस्य गृहे मम । सर्वमस्ति विशेषेण संप्राप्तं तव दर्शनात् ॥

ကူဝလယာရှွာက ပြောသည်—အို အလေးအမြတ်ပြုရသူ၊ သင်၏ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်အိမ်၌ ရှာဖွေသမျှ အရာအားလုံး ရှိပြီးသားဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်တော့ သင့်ကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် အရာအားလုံးကို အထူးသဖြင့် ရရှိပြီးဖြစ်သည်။

Verse 17

कृतकृत्योऽस्मि चैतेन सफलं जीवितञ्च मे । यदङ्गसंस्लेषमितस्तव देवस्य मानुषः ॥

ဤအကြောင်းကြောင့် ငါသည် ပြုသင့်ပြုထိုက်သောအရာကို ပြီးစီးအောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ ငါ၏အသက်တာလည်း အကျိုးဖြစ်ထွန်းလာ၏—အကြောင်းမှာ ငါက လူသာမန်တစ်ယောက်ဖြစ်သော်လည်း၊ အို သာသနာတော်မြတ်သော ဒေဝီ၊ သင်၏ကိုယ်တော်နှင့် ကိုယ်ထိလက်ထိ ထိတွေ့ခွင့်ရခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 18

ममोत्तमाङ्गे त्वत्पादरजसा यदिहास्पदम् । कृतं तेनैव न प्राप्तं किं मया पन्नगेश्वर ॥

ဤနေရာ၌ သင်၏ခြေဖဝါးမှ ဖုန်မှုန့်သည် ငါ၏ခေါင်းပေါ်၌ တည်နေပြီဖြစ်သဖြင့်၊ ထိုတစ်ခုတည်းကြောင့် မအောင်မြင်သေးသောအရာ မည်သို့ရှိနိုင်မည်နည်း။ အို မြွေတို့၏အရှင်၊ ငါမရရှိသေးသောအရာ မည်သည်ရှိသနည်း။

Verse 19

यदि त्ववश्यं दातव्यो वरो मम यथेप्सितः । तत्पुण्यकर्मसंस्कारो हृदयान्मा व्यपैतु मे ॥

ငါလိုလားသော အကျိုးပေး (ဗရ) ကို အမှန်တကယ် ပေးရမည်ဆိုလျှင်၊ ထိုကုသိုလ်ကောင်းမှု၏ မြတ်နိုးဖွယ် သင်္ကာရ (saṃskāra) သည် ငါ၏နှလုံးမှ မခွာမသွားပါစေနှင့်။

Verse 20

सुवर्णमणिरत्नादि वाहनं गृहमासनम् । स्त्रियोऽन्नपानं पुत्राश्च चारुमाल्यानुलेपनम् ॥

ရွှေ၊ ရတနာနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ ယာဉ်များ၊ အိမ်နှင့် ထိုင်ခုံ၊ မိန်းမများ၊ အစားအစာနှင့် သောက်စရာ၊ သားများ၊ ထို့ပြင် လှပသော ပန်းကုံးများနှင့် လိမ်းဆေးအနံ့သာများ—

Verse 21

एते च विविधाः कामा गीतवाद्यादिकञ्च यत् । सर्वमेतन्मम मतं फलं पुण्यवनस्पतेः ॥

ထို့ပြင် ဤအမျိုးမျိုးသော အပျော်အပါးများနှင့် တေးဂီတ၊ တူရိယာများ စသည်တို့—ဤအရာအားလုံးကို ငါ၏အမြင်အရ ‘ကုသိုလ်ပင်’ ၏ အကျိုးफल ဟူ၍ ထင်မြင်သည်။

Verse 22

तस्मान्नरेण तन्मूलः कार्यो यत्नः कृतात्मना । कर्तव्यः पुण्यसक्तानां न किञ्चिद्भुवि दुर्लभम् ॥

ထို့ကြောင့် ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သောသူသည် ထိုကုသိုလ်၏ အမြစ်ရင်းသို့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်သင့်သည်။ ကုသိုလ်ကို အလေးထား၍ ဆည်းကပ်သူတို့အတွက် မြေပြင်ပေါ်၌ မရနိုင်သည့်အရာ မရှိပါ။

Verse 23

अश्वतर उवाच एवम् भविष्यति प्राज्ञ ! तव धर्माश्रिता मतिः । सत्यञ्चैतत् फलं सर्वं धर्मस्योक्तं यथा त्वया ॥

အရှ္ဝတာရက ပြောသည်— «အို ပညာရှိရေ၊ ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပါစေ။ သင်၏စိတ်သည် ဓမ္မ၌ တည်မြဲနေ၏။ သင်ပြောသကဲ့သို့ ဓမ္မ၏ အကျိုးဖလ အားလုံးသည် အမှန်တကယ်ပင် ဖြစ်၏»။

Verse 24

तथाप्यवश्यं मद्गेहमागतॆन त्वयाधुना । ग्राह्यं यन्मानुषे लोके दुष्प्राप्तं भवतो मतम् ॥

သို့ရာတွင် ယခု သင်သည် ငါ့အိမ်သို့ ရောက်လာပြီးဖြစ်သဖြင့် တစ်စုံတစ်ရာကို လက်ခံရမည်—လူ့လောက၌ ရယူရန် ခက်ခဲသည်ဟု သင်ထင်မြင်သည့်အရာကိုပင်။

Verse 25

जड उवाच तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा स तदा नृपनन्दनः । मुकावलोकनं चक्रे पन्नगेश्वरपुत्रयोः ॥

ဇဋက ပြောသည်—ဤစကားများကို ကြားပြီးနောက် မင်းသားသည် မြွေဘုရင်၏ သားနှစ်ယောက်ထံသို့ တိတ်တဆိတ် မျက်စိလှမ်းကြည့်လိုက်၏။

Verse 26

ततस्तौ प्रणिपत्योभौ राजपुत्रस्य यन्मतम् । तत्पितुः सकलं वीरौ कथयामासतुः स्फुटम् ॥

ထို့နောက် သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး မင်းသား၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မိမိတို့အဖထံသို့ ပြတ်သားစွာ အပြည့်အစုံ ပြောကြားလေ၏။

Verse 27

पुत्रापूचतुः ततोऽस्य पत्नी दयिता श्रुत्वेमं विनिपातितम् । अत्यजद्दयितान् प्राणान् विप्रलब्धा दुरात्मना ॥

ထို့နောက် သားတို့က ထိုအကြောင်းကို မေးမြန်းကြ၏။ သူ၏ချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီးသည်၊ သူသည် ထိခိုက်ကျဆုံးသွားကြောင်း ကြားသိသဖြင့်၊ မကောင်းသူတစ်ဦး၏ လှည့်ဖြားမှုကြောင့် မိမိ၏ အဖိုးတန် အသက်ရှူသက်ကို စွန့်လွှတ်သွား၏။

Verse 28

केनापि कृतवैरेण दानवेन कुबुद्धिना । गन्धर्वराजस्य सुता नाम्ना ख्याता मदालसा ॥

ရန်ငြိုးကို တမင်ဖန်တီးထားသော စိတ်မကောင်းသည့် ဒာနဝတစ်ဦးကြောင့်၊ ဂန္ဓဗ္ဗမင်း၏ သမီးဖြစ်၍ “မဒာလသာ” ဟူသော နာမဖြင့် ကျော်ကြားသော မိန်းကလေးသည် ထိုကွက်ကွင်း၏ ပစ်မှတ်နှင့် ကိရိယာအဖြစ် ပြုလုပ်ခံရ၏။

Verse 29

कृतज्ञोऽयं ततस्तात ! प्रतिज्ञां कृतवानिमाम् । नान्या भार्या भवित्रीति वर्जयित्वा मदालसाम् ॥

ထို့နောက် ချစ်ခင်ရသောအဖေ၊ ကျေးဇူးမသိသူဤယောက်ျားသည် ဤကတိကို ခံယူ၏—“အခြားမိန်းမတစ်ဦးမျှ မိမိ၏ဇနီး မဖြစ်ရ” ဟူ၍—ထိုသို့ဆိုကာ မဒာလသာကို ပယ်ချခဲ့၏။

Verse 30

द्रष्टुं तां चारुसर्वाङ्गीमयं वीर ! ऋतध्वजः । तात ! वाञ्छति यद्येतत् क्रियते तत् कृतं भवेत् ॥

အို သူရဲကောင်း၊ အလှပသော ကိုယ်အင်္ဂါရှိသည့် သူမကို ရ္တဓ္ဝဇက တွေ့မြင်လို၏။ ချစ်ခင်ရသောအဖေ—ဤအရာကို လိုလားပါက ထိုသို့ ပြုလုပ်ပါ; ပြီးမြောက်သကဲ့သို့ မှတ်ယူရမည်။

Verse 31

अश्वतर उवाच भूतैर्वियोगिनो योगस्तादृशैरेव तादृशः । कथमेतद्विना स्वप्नं मायां वा शम्बरॊदिताम् ॥

အရှ္ဝတရက ပြော၏—“သတ္တဝါတို့မှ ခွဲကွာနေသူအတွက် ‘ပေါင်းစည်းခြင်း’ ဟူသည် တူညီသည့် အမျိုးအစားတည်းဟူသော အရာနှင့်သာ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ တူညီသည့် နည်းလမ်းများမှ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ဤအရာသည် အိပ်မက်မဟုတ်လျှင်—သို့မဟုတ် ရှမ္ဗရက ထုတ်ဖော်ထားသော မာယာမဟုတ်လျှင်—မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း?”

Verse 32

जड उवाच प्रणिपत्य भुजङ्गेशं पुत्रः शत्रुजितस्ततः । प्रत्युवाच महात्मानं प्रेमलज्जासमन्वितः ॥

ဇဍာက ပြောသည်။ ထို့နောက် သတ္တရုဇစ်၏ သားသည် နဂါးတို့၏ အရှင်ကို ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး၊ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသူအား ချစ်ခင်မှုနှင့် သဘောကျိုးနွံသော အရှက်တရားဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 33

मायामयीमप्यधुना मम तात ! मदालसाम् । यदि दर्शयते मन्ये परं कृतमनुग्रहम् ॥

အဖေမြတ်ရှင်၊ မဒာလာသာသည် မာယာဖြင့် ဖန်ဆင်းထားသော်လည်း ယခုအချိန်၌ ကျွန်ုပ်အား သူမကို ပြသပေးပါက၊ ထိုအရာကို ကျွန်ုပ်အပေါ် ပြုသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ကရုဏာတော်ဟု ယူဆပါသည်။

Verse 34

अश्वतर उवाच तस्मात् पश्येह वत्स ! त्वं मायाञ्चेद् द्रष्टुमिच्छसि । अनुग्राह्यो भवान् गेहं बालोऽप्यभ्यागतो गुरुः ॥

အရှ္ဝတရက ပြောသည်။ «ထို့ကြောင့် ချစ်သောကလေးရေ၊ မာယာကို မြင်လိုပါက ဒီမှာကြည့်လော့။ သင်သည် ကရုဏာရထိုက်သူဖြစ်၏။ အိမ်တစ်အိမ်တွင် ဧည့်သည်အဖြစ် ရောက်လာသော ကလေးတစ်ယောက်တောင် ဂုရုကဲ့သို့ ဆက်ဆံရသည်» ဟု။

Verse 35

जड उवाच आनयामास नागेन्द्रो गृहगुप्तां मदालसाम् । तेषां सम्मोहनार्थाय ज्जल्प च ततः स्फुटम् ॥

ဇဍာက ပြောသည်။ နဂါးတို့၏ အရှင်သည် အိမ်အတွင်း၌ လျှို့ဝှက်ထားသော မဒာလာသာကို ခေါ်ထုတ်လာပြီး၊ ထို့နောက် သူတို့ကို လှည့်ဖြားရန် ရှင်းလင်းစွာ မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 36

दर्शयामास च तदा राजपुत्राय तां शुभाम् । सेयं न वेति ते भार्या राजपुत्र ! मदालसा ॥

ထို့နောက် သူသည် ထိုမင်္ဂလာရှိသော မိန်းမကို မင်းသားအား ပြသ၍ «အို မင်းသား၊ သူမသည် သင်၏ ဇနီး မဒာလာသာ ဟုတ်သလား၊ မဟုတ်သလား» ဟု မေး하였다။

Verse 37

जड उवाच स दृष्ट्वा तां तदा तन्वीं तत्क्षणात् विगतत्रपः । प्रियेत्य् तामभिमुखं ययौ वाचमुदीरयन् । निवारयामास च तं नागः सोऽश्वतरस्त्वरन् ॥

ဇဋာက ပြောသည်။ ထိုပါးလျားသော မိန်းမကို မြင်လျှင် ချက်ချင်း အရှက်ကင်းသွား၍ «ချစ်သူရေ!» ဟု အော်ကာ အသံမြှင့်လျက် သူမထံသို့ သွားလေ၏။ သို့သော် နာဂမြွေကြီးနှင့် လျင်မြန်သော အශ්ဝတရ က အလျင်အမြန် တားဆီးလေ၏။

Verse 38

अश्वतर उवाच मायैयं पुत्र ! मा स्प्राक्षीः प्रागेव कथितं तव । अन्तर्धानमुपैत्याशु माया संस्पर्शनादिभिः ॥

အශ්ဝတရ က ပြောသည်။ «ကလေးရေ၊ ဤအရာသည် မာယာ (လှည့်ဖြားမှု) ဖြစ်သည်—မထိနှင့်။ အရင်ကလည်း ငါပြောခဲ့သည်—ထိတွေ့ရန် ကြိုးစားသည့်အခါ မာယာသည် လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားတတ်သည်၊ ထိုသို့သော အရာများနှင့်တကွ»။

Verse 39

ततः पपात मेदिन्यां स तु मूर्च्छापरिप्लुतः । हा प्रियेत्य् वदन् सोऽथ चिन्तयामास भामिनीम् ॥

ထို့နောက် သူသည် မူးမေ့လွန်ကဲ၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားသည်။ «အို ချစ်သူရေ!» ဟု ငိုကြွေးကာ ကာမရမ္မက်ပြင်းသော မိန်းမကို စိတ်ထဲတွင် အမြဲတမ်း တွေးတောပူပန်လေ၏။

Verse 40

अहो स्नेहोऽस्य नृपतेर्ममोपऱ्यचलं मनः । येनायं पातनोऽरीणां विना शस्त्रेण पातितः ॥

အာ—ဤမင်း၏ ငါ့အပေါ် ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ဤသို့ပင် ဖြစ်၏။ သူ၏ တည်ကြည်သော စိတ်သည် ငါ့ပေါ်တွင် တင်းကျပ်စွာ တည်နေသဖြင့်၊ «ရန်သူများကို ကျစေသူ» ဟု ခေါ်ခံရသူသည် လက်နက်တစ်စုံတစ်ရာ မလိုဘဲပင် ကျဆင်းသွားလေပြီ။

Verse 41

मायेति दर्शिता तेन मिथ्या मायेति यत्स्फुटम् । वाय्वम्बुतेजसां भूमेराकाशस्य च चेष्टया ॥

သူ၏အကြောင်းဖြင့် ဤအရာသည် «မာယာ» ဖြစ်ကြောင်း—အမှန်တကယ် မဟုတ်သော မာယာဖြစ်ကြောင်း—လေ၊ ရေ၊ မီး၊ မြေ၊ အာကာသ တို့၏ လုပ်ဆောင်မှုများအားဖြင့် ထင်ရှားစွာ ပြသလေ၏။

Verse 42

जड उवाच ततः कुवलयाश्वं तं समाश्वास्य भुजङ्गमः । कथयामास तत् सर्वं मृतसञ्जीवनादिकम् ॥

ဇဋာက ပြောသည်– ထို့နောက် နဂါးသတ္တဝါသည် ကုဝလယာရှွာကို နှစ်သိမ့်ပေးပြီး သေသူကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခြင်းမှ စ၍ ဆက်စပ်သော အကြောင်းအရာအားလုံးကို သူ့အား ပြောပြ하였다။

Verse 43

ततः प्रहृष्टः प्रतिलभ्य कान्तां प्रणम्य नागं निजगाम सोऽथ । सुशोभमानः स्वपुरं तमश्वम् आरुह्य संचितितमभ्युपतेम् ॥

ထို့နောက် သူသည် ချစ်သူကို ပြန်လည်ရရှိသဖြင့် ဝမ်းမြောက်လျက် နဂါးကို ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး ပြန်သွား하였다။ ထွန်းလင်းတောက်ပစွာ ထိုမြင်းကို စီးကာ မိမိမြို့သို့ သွား၍ မိမိဆုံးဖြတ်ထားသည့် အရာကို အာရုံစိုက်နေ하였다။