Adhyaya 58
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः (Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon)
Upa-parva: Gograhaṇa (Gograhana) Upa-Parva — Cattle-Recovery and Kuru–Virāṭa Engagement
Vaiśaṃpāyana describes how Duryodhana, Karṇa, Duḥśāsana with his brothers, Droṇa with his son, and Kṛpa regroup and return with intensified intent to neutralize Dhanaṃjaya (Arjuna). They advance while drawing and flexing powerful bows, then surround Arjuna and release dense volleys likened to seasonal storm-clouds. The missile saturation becomes so complete that no small opening on Arjuna’s body is visible. Arjuna responds with controlled confidence, preparing a divine, Indra-associated weapon upon the Gāṇḍīva; its radiance and spread are compared to the sun’s rays and lightning in rainclouds, filling all directions like an extended rainbow. The Kuru charioteers become alarmed and psychologically destabilized, turning away from engagement; the wider forces break formation and flee in multiple directions, abandoning hope of safety. The chapter’s thematic lesson is tactical asymmetry: disciplined invocation of superior capability to terminate escalation and disperse hostile concentration without prolonged attrition.
Chapter Arc: उत्तरगोष्ठ की गौओं के अपहरण के प्रसंग में, रणभूमि पर सुवर्णमय रथ पर आरूढ़ गुरु द्रोण को निकट आते देख अर्जुन सारथि उत्तर को निर्देश देता है कि रथ को सीधे द्रोण-नीक की ओर ले चले। → अर्जुन, वनवास-अज्ञातवास की स्मृति और प्रतिकार की प्रतिज्ञा के साथ, आचार्य से संयमित वाणी में कहता है कि वे क्रोध न करें—पर युद्ध में उन्हें अजेय मानते हुए भी सामना स्वीकार करता है। दोनों ओर से दिव्यास्त्रों की तैयारी और शर-वर्षा से संघर्ष तीव्र होता जाता है। → द्रोण और किरीटधारी अर्जुन का घोर संग्राम वृत्र-वज्रधारी इन्द्र के तुल्य उपमा पाता है; दोनों क्रोधोन्मत्त होकर दिव्यास्त्रों का प्रयोग करते हैं। अंततः अर्जुन के परमेषुओं से द्रोण का कवच और ध्वज छिन्न-भिन्न हो जाता है और द्रोण को अवसर पाकर तीव्र गति से पीछे हटना पड़ता है। → अर्जुन रणकौशल से द्रोण को प्रत्यक्ष विनाश से नहीं, बल्कि रण-स्थितियों से हटने को विवश करता है; वह रथ-चालन को मोड़कर अश्वत्थामा की दिशा में अवसर बनाता है, जिससे द्रोण को पलायन का अंतर मिल जाता है। → क्रोध के वशीभूत द्रोणि (अश्वत्थामा) मेघवत् शर-वृष्टि करता हुआ आगे बढ़ता है—अब अर्जुन का सामना गुरु-पुत्र से निर्णायक रूप लेता है।
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमहाभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें उत्तरगोष्ठकी गौओंके अपहरण के प्रसंगमें कृपाचार्यका पलायनसम्बन्धी सत्तावनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५७ ॥। हि न हुक है आम अष्टपजञज्चाशत्तमोड ध्याय: अर्जुनका द्रोणाचार्यके साथ युद्ध और आचार्यका पलायन वैशम्पायन उवाच कृपे5पनीते द्रोणस्तु प्रगृह् सशरं धनुः । अभ्यद्रवदनाधुष्य: शोणाश्व: श्वेतवाहनम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! जब कृपाचार्य रणभूमिसे बाहर हटा दिये गये, तब लाल घोड़ोंवाले दुर्धर्ष वीर आचार्य द्रोणने धनुष-बाण लेकर श्वेतवाहन अर्जुनपर धावा किया इस प्रकार श्रीमह्याभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें द्रोणाचार्यके पलायनसे सम्बन्ध रखनेवाला अद्ठावनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५८ ॥ हि आन (0) है. 7 > “आर्यस्तु मारिष:' (अमरकोष)। एकोनषष्टितमो< ध्याय: अश्वत्थामाके साथ अर्जुनका युद्ध वैशम्पायन उवाच ततो द्रौणिमहाराज प्रययावर्जुनं रणे । त॑ं पार्थ: प्रतिजग्राह वायुवेगमिवोद्धतम् । शरजालेन महता वर्षमाणमिवाम्बुदम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက မိန့်ကြားသည်—အို ဇနမေဇယ မဟာရာဇာ၊ စစ်မြေပြင်မှ ကೃပာစာရျကို နောက်ဆုတ်စေပြီးနောက် အနီရောင်မြင်းများစီးထားသော မရှုံးနိုင်သကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသည့် စစ်သူရဲ ဒ್ರೋဏာစာရျသည် မြားနှင့်အတူ လေးကို ကိုင်ဆောင်ကာ အဖြူရထားစီး အာర్జုနကို တိုက်ရိုက် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် တပ်မှူးတစ်ဦး ဆုတ်ခွာသော်လည်း အခြားတပ်မှူးတစ်ဦးက တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်၍ ကုရုတပ်၏ တော်လှန်မှုကို ထိန်းသိမ်းကြောင်း၊ စစ်၏ မရပ်မနား လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆရာ–တပည့်တို့အကြား တာဝန်အလေးချိန် ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 2
स तु रुक्मरथं दृष्टवा गुरुमायान्तमन्तिकात् । अर्जुनो जयतां श्रेष्ठ उत्तरं वाक्यमब्रवीत्,सुवर्णमय रथपर आरूढ़ गुरुदेवको अपने निकट आते देख विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ अर्जुन उत्तरसे इस प्रकार बोले
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက မိန့်ကြားသည်—ရွှေရထားကြီးသည် မိမိ၏ ဂုရုကို တင်ဆောင်ကာ နီးကပ်လာသည်ကို မြင်သော် အောင်မြင်သူရဲကောင်းတို့အနက် အထွဋ်အမြတ် အာర్జုနသည် အချိန်အခါ၏ တာဝန်ကို သတိပြုလျက် ဥတ္တရအား တည်ငြိမ်သင့်တော်သော စကားဖြင့် ပြောကြား하였다။
Verse 3
अजुन उवाच यत्रैषा काज्चनी वेदी ध्वजे यस्य प्रकाशते । उच्छिता प्रवरे दण्डे पताकाभिरलड्कृता । अत्र मां वह भद्ठ ते द्रोणानीकाय सारथे,अर्जुनने कहा--सारथे! तुम्हारा कल्याण हो। जिस रथकी ध्वजामें ऊँचे डंडेके ऊपर पताकाओंसे विभूषित यह ऊँची सुवर्णमयी वेदी प्रकाशित हो रही है, वहाँ आचार्य द्रोणकी सेना है। मुझे वहीं ले चलो
အာర్జုနက ပြောသည်—“ရထားမောင်းသူရေ၊ သင်ကောင်းကျိုးရှိပါစေ။ ဟိုမှာ—ရထားတစ်စီး၏ အလံပေါ်တွင် ရွှေရောင်မဏ္ဍပ်ကဲ့သို့ တောက်ပသော စင်မြင့်တစ်ခု မြင့်မြတ်သော တိုင်ပေါ်၌ မြှောက်တင်ထားပြီး အလံခွံများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်—အဲဒီနေရာမှာ အာစာရျ ဒြိုးဏ၏ တပ်စု ရှိသည်။ ငါ့ကို အဲဒီသို့ ပို့လော့။”
Verse 4
अथवा: शोणा: प्रकाशन्ते बृहन्तश्नारुवाहिन: । स्निग्धविद्रुमसंकाशास्ताम्रास्या: प्रियदर्शना: । युक्ता रथवरे यस्य सर्वशिक्षाविशारदा:,जिनके श्रेष्ठ रथमें जुते हुए सब प्रकारकी शिक्षाओंमें निपुण, चिकने, मूँगेके समान लाल रंगके, ताँबे-से मुखवाले, सुन्दर तथा अच्छे ढंगसे रथका भार वहन करनेवाले बड़े-बड़े अश्व सुशोभित हो रहे हैं, वे महातेजस्वी दीर्घबाहु, बल एवं रूपसे सम्पन्न तथा समस्त संसारमें विख्यात पराक्रमी प्रतापी वीर भरद्वाजनन्दन द्रोण हैं
အာర్జုနက ပြောသည်—“ထပ်မံကြည့်လော့—အဲဒီ အနီညိုရောင် မြင်းကြီးများကို။ ကြီးမား၍ ကြောသားတင်းကျပ်ကာ ရထား၏ အလေးချိန်ကို ထမ်းနိုင်သည့် အားကောင်းသူများ၊ ပွတ်တိုက်ထားသော ပုလဲကျောက်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ကြေးနီရောင်နှုတ်ခမ်းရှိကာ မြင်ရသက်သာလှသည်။ အကောင်းဆုံးရထားတွင် ချိတ်ဆက်ထားပြီး စည်းကမ်းပညာ အမျိုးမျိုး၌ ပြည့်စုံစွာ လေ့ကျင့်ထားသည်။ ထိုကဲ့သို့သော ရထားနှင့် မြင်းများသည် ဘာရဒ္ဝာဇ၏ သား ဒြိုးဏ—လက်ရှည်၍ တောက်ပသည့် အင်အားကြီး သူရဲကောင်း—၏ အမှတ်အသားပင် ဖြစ်သည်။”
Verse 5
दीर्घबाहुर्महातेजा बलरूपसमन्वित: । सर्वलोकेषु विक्रान्तो भारद्वाज: प्रतापवान्,जिनके श्रेष्ठ रथमें जुते हुए सब प्रकारकी शिक्षाओंमें निपुण, चिकने, मूँगेके समान लाल रंगके, ताँबे-से मुखवाले, सुन्दर तथा अच्छे ढंगसे रथका भार वहन करनेवाले बड़े-बड़े अश्व सुशोभित हो रहे हैं, वे महातेजस्वी दीर्घबाहु, बल एवं रूपसे सम्पन्न तथा समस्त संसारमें विख्यात पराक्रमी प्रतापी वीर भरद्वाजनन्दन द्रोण हैं
အာర్జုနက ပြောသည်—“လက်ရှည်၍ အလွန်တောက်ပသော ဂုဏ်ရောင်ရှိသူ၊ အင်အားနှင့် ရုပ်ရည်ပြည့်စုံသူ၊ လောကအနှံ့ စွမ်းရည်ကြီးမားကြောင်း နာမည်ကျော်သူ—ဤသူသည် ဘာရဒ္ဝာဇ၏ သား ဒြိုးဏ၊ အလွန်တန်ခိုးကြီးသော သူရဲကောင်းပင် ဖြစ်သည်။” မဟာကဗျာ၏ သဘောတရားအရ အာర్జုန၏ စကားသည် ရန်သူဖြစ်သော်လည်း ထူးချွန်မှုနှင့် စစ်ရေးအာဏာကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တိုက်ပွဲ၏ တာဝန်ကို ပြင်ဆင်နေစဉ်၌ပင် က္ଷတ္တရိယ ဓမ္မအရ အရည်အချင်းကို ဂုဏ်ပြုသည့် စံနမူနာကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 6
बुद्धया तुल्यो हुशनसा बृहस्पतिसमो नये । वेदास्तथैव चत्वारो ब्रह्मचर्य तथैव च,ये बुद्धिमें शुक्राचार्य और नीतिमें बृहस्पतिके समान हैं। >मारिष! इनमें चारों वेद, ब्रह्मचर्य, संहार-विधिसहित सम्पूर्ण दिव्यासत्र और समस्त थधरनुर्वेद सदा प्रतिष्ठित है
အာర్జုနက ပြောသည်– «ဉာဏ်ပညာအားဖြင့် သူသည် ဥုသနသ (သုကြာစာရိယ) နှင့် တူညီပြီး၊ နိုင်ငံရေးနီတိအားဖြင့် ဗြဟස්ပတိကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထိုသူအတွင်း၌ ဝေဒလေးပါးနှင့် ဗြဟ္မစရိယ သီလဝိနယတို့လည်း အခိုင်အမာ တည်ရှိနေ၏»။
Verse 7
ससंहाराणि सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राणि मारिष | धरनुर्वेदश्न कार्त्स्न्येन यस्मिन् नित्यं प्रतिष्ठित:,ये बुद्धिमें शुक्राचार्य और नीतिमें बृहस्पतिके समान हैं। >मारिष! इनमें चारों वेद, ब्रह्मचर्य, संहार-विधिसहित सम्पूर्ण दिव्यासत्र और समस्त थधरनुर्वेद सदा प्रतिष्ठित है
မာရိသရေ—ထိုသူအတွင်း၌ ဖျက်ဆီးခြင်း၏ နည်းလမ်းများနှင့်တကွ နတ်ဘုရားဆိုင်ရာ လက်နက်အားလုံး၊ ထို့ပြင် ဓနုရ္ဝေဒ (မြားပစ်စစ်ပညာ) အပြည့်အစုံတို့သည် အစဉ်အမြဲ အခိုင်အမာ တည်ရှိနေ၏။
Verse 8
क्षमा दमश्न सत्यं च आनृशंस्यमथार्जवम् । एते चान्ये च बहवो यस्मिन् नित्य॑ं द्विजे गुणा:,इन विप्रशिरोमणिमें क्षमा, इन्द्रियसंयम, सत्य, कोमलता, सरलता तथा अन्य बहुत-से सदगुण नित्य विद्यमान हैं
ထိုဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူအတွင်း၌ သည်းခံခြင်း၊ ကိုယ်နှင့်အာရုံတို့ကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ သစ္စာတရား၊ ကရုဏာမေတ္တာ၊ ဖြောင့်မတ်ရိုးသားခြင်း—ဤသို့သော အခြားကောင်းမြတ်သည့် ဂုဏ်တော်များစွာတို့သည် အစဉ်တည်ရှိနေ၏။
Verse 9
तेनाहं योद्धुमिच्छामि महाभागेन संयुगे । तस्मात् त॑ प्रापयाचार्य क्षिप्रमुत्तर वाहय,अतः मैं इन्हीं महाभाग आचार्यके साथ इस समरभूमिमें युद्ध करना चाहता हूँ। अतः उत्तर! रथ बढ़ाओ और मुझे शीघ्र उन आचार्यके समीप पहुँचा दो
ထို့ကြောင့် ဤစစ်မြေပြင်၌ ထိုမဟာဂုဏ်ရှိသော ဆရာနှင့် ငါ တိုက်ခိုက်လို၏။ ထို့ကြောင့် အုတ္တရရေ—ရထားကို မြန်မြန်မောင်းနှင်၍ ငါ့ကို ဆရာ၏ ရှေ့သို့ အလျင်အမြန် ပို့ဆောင်လော့။
Verse 10
वैशम्पायन उवाच अर्जुनेनैवमुक्तस्तु वैराटिहेम भूषणान् | चोदयामास तानश्वचान् भारद्वाजरथं प्रति,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! अर्जुनके इस प्रकार आदेश देनेपर विराटनन्दन उत्तरने सोनेके आभूषणोंसे विभूषित उन अश्वोंको आचार्य द्रोणके रथकी ओर हाँक दिया
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ဆိုသည်– မင်းကြီးရေ၊ အာర్జုနက ထိုသို့ မိန့်ဆိုပြီးနောက် ဗိရာဋ၏သားသည် ရွှေအလှဆင်တန်ဆာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ထိုမြင်းများကို တိုက်နှိုး၍ ဘာရဒ္ဝာဇ၏သား (ဒ్రోဏ) ၏ ရထားဘက်သို့ မောင်းနှင်သွား၏။
Verse 11
तमापततन्तं वेगेन पाण्डवं रथिनां वरम् | द्रोण: प्रत्युद्ययौ पार्थ मत्तो मत्तमिव द्विपम्,महारथियोंमें श्रेष्ठ पाण्डुनन्दन अर्जुनको बड़े वेगसे अपनी ओर आते देख आचार्य द्रोण भी पार्थकी ओर आगे बढ़ आये, ठीक उसी तरह जैसे एक उन्मत्त गजराज दूसरे मतवाले गजराजसे भिड़नेके लिये जा रहा हो
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်—ရထားစစ်သူရဲများအနက် အထူးထင်ရှားသော ပাণ্ডဝ အာဂျုနာသည် အလွန်မြန်သောအရှိန်ဖြင့် မိမိထံသို့ တိုက်ခိုက်လာသည်ကို မြင်သော် အာචာရျ ဒ్రೋဏ သည် ပಾರ್ಥ (အာဂျုနာ) ကို ဆီးကြိုရန် ရှေ့တက်သွား၏။ ထိုအရာသည် မူးယစ်သန်မာသော ဆင်မင်းတစ်ကောင်က မူးယစ်သန်မာသော ဆင်မင်းတစ်ကောင်နှင့် တိုက်မိရန် ပြေးဝင်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 12
ततः प्राध्मापयच्छड्खं भेरीशतनिनादिनम् | प्रचुक्षुभे बल॑ सर्वमुद््भूत इव सागर:,तदनन्तर द्रोणने सौ नगाड़ोंके बराबर आवाज करनेवाले अपने शंखको बजाया। उसे सुनकर सारी सेनामें हलचल मच गयी, मानो समुद्रमें ज्वार आ गया हो
ထို့နောက် ဒ్రోဏ သည် ရာချီသော ဗေရီတီးသံကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းလှသော အသံရှိသည့် မိမိ၏ ခွံပုလွေကို မှုတ်လေ၏။ ထိုအသံကို ကြားသော် စစ်တပ်တစ်ရပ်လုံး လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်သွားကာ ပင်လယ်ရေကြီးတက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 13
अथ शोणान् सदद्चांस्तान् हंसवर्णर्मनोजवै: । मिश्रितान् समरे दृष्टवा व्यस्मयन्त रणे नरा:,रणभूमिमें उन लाल रंगके सुन्दर घोड़ोंको हंसके समान वर्णवाले मनके सदृश वेगशाली श्वेत घोड़ोंसे मिला देख युद्ध करनेके विषयमें सब लोग आश्वर्यमें पड़ गये
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်—ထို့နောက် စစ်မြေပြင်၌ လှပသော အနီရောင် မြင်းများသည် ဟင်္သာရောင်ကဲ့သို့ ဖြူစင်၍ စိတ်ကူးသလို မြန်ဆန်သော အဖြူရောင် မြင်းများနှင့် ရောနှောနေသည်ကို မြင်ကြသဖြင့် စစ်သူရဲတို့ အံ့ဩသွားကြ၏။
Verse 14
तौ रथौ वीर्यसम्पन्नौ दृष्टवा संग्राममूर्थनि । आचार्यशिष्यावजितौ कृतविद्यो मनस्विनौ,महाबली द्रोण और दुन्तीपुत्र अर्जुन दोनों महारथी बल-वीर्य-सम्पन्न, अजेय, अस्त्रविद्याके विशेषज्ञ और मनस्वी थे। युद्धके सिरेपर वे दोनों आचार्य और शिष्य अपने- अपने रथपर बैठे हुए (ही एक-दूसरेकी ओर हाथ बढ़ाकर मानो) परस्पर आलिंगन करने लगे। उन्हें इस अवस्थामें देखकर भरतवंशियोंकी वह विशाल सेना बारंबार भयसे काँपने लगी
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်—စစ်ပွဲ၏ အရှေ့ဆုံး၌ ထိုရထားနှစ်စီးကို မြင်သော်၊ ဆရာနှင့် တပည့်တို့သည် မအနိုင်ယူနိုင်သူများ၊ လက်နက်ပညာရပ်များ၌ ကျွမ်းကျင်ပြည့်စုံသူများ၊ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသူများ၊ အင်အားနှင့် သတ္တိဗလ ပြည့်ဝသူများ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုနှစ်ဦးသည် မိမိတို့၏ ရထားပေါ်တွင် ထိုင်လျက် အချင်းချင်း လက်လှမ်းသကဲ့သို့ အပြန်အလှန် ပွေ့ဖက်မည့်ပုံ ပေါ်လာသဖြင့်၊ ဘာရတ မျိုးရိုး၏ ကြီးမားသော စစ်တပ်သည် ကြောက်ရွံ့၍ အကြိမ်ကြိမ် တုန်လှုပ်သွား၏။
Verse 15
समश्लिष्टौ तदान्योन्यं द्रोणपार्थों महाबलौ । दृष्टवा प्राकम्पत मुहुर्भरतानां महद् बलम्,महाबली द्रोण और दुन्तीपुत्र अर्जुन दोनों महारथी बल-वीर्य-सम्पन्न, अजेय, अस्त्रविद्याके विशेषज्ञ और मनस्वी थे। युद्धके सिरेपर वे दोनों आचार्य और शिष्य अपने- अपने रथपर बैठे हुए (ही एक-दूसरेकी ओर हाथ बढ़ाकर मानो) परस्पर आलिंगन करने लगे। उन्हें इस अवस्थामें देखकर भरतवंशियोंकी वह विशाल सेना बारंबार भयसे काँपने लगी
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်—ထို့နောက် အင်အားကြီးမားသော ဒ్రోဏ နှင့် ပಾರ್ಥ (အာဂျုနာ) တို့သည် အချင်းချင်း ပွေ့ဖက်ထားသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ထိုပုံရိပ်—ဆရာနှင့် တပည့်တို့ စစ်ပွဲ၏ အစွန်းတန်း၌ ရပ်တည်နေသည်ကို မြင်သော် ဘာရတ မျိုးရိုး၏ ကြီးမားသော စစ်တပ်သည် ကြောက်ရွံ့၍ အကြိမ်ကြိမ် တုန်လှုပ်သွား၏။
Verse 16
हर्षयुक्तस्तत: पार्थ: प्रहसन्निव वीर्यवान् । रथं रथेन द्रोणस्य समासाद्य महारथ:,तदनन्तर शत्रुवीरोंका नाश करनेवाले महारथी और महापराक्रमी कुन्तीपुत्र महाबाहु अर्जुन हर्षोल्लासमें भर गये और आचार्य द्रोणके रथसे अपना रथ भिड़ाकर उन्हें प्रणाम करके हँसते हुए-से शान्तिपूर्वक मधुर वाणीमें यों बोले---
ထို့နောက် ပါර්ထ (အာర్జုန) သည် ဝမ်းမြောက်လန်းဆန်းမှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ၊ အင်အားကြီးသူရဲကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် အပြုံးသဏ္ဍာန်ဖြင့်၊ ဒ್ರೋဏာ၏ ရထားသို့ မိမိရထားကို မောင်းနှင်၍ နီးကပ်စေ하였다။ မဟာရထီဖြစ်သော သူသည် မိမိ၏ ဂုရုဖြစ်သော ဆရာဒ್ರೋဏာထံသို့ ယုံကြည်တည်ငြိမ်စွာ ချဉ်းကပ်ကာ၊ စစ်ဆန္ဒနှင့်အတူ ဓမ္မအရ ဂုရုအား ရိုသေသင့်သည့် စည်းကမ်းတရားကို စစ်မြေပြင်အတွင်း၌ပင် ထိန်းသိမ်းပြသ하였다။
Verse 17
तदनन्तर शत्रुवीरोंका नाश करनेवाले महारथी और महापराक्रमी कुन्तीपुत्र महाबाहु अर्जुन हर्षोल्लासमें भर गये और आचार्य द्रोणके रथसे अपना रथ भिड़ाकर उन्हें प्रणाम करके हँसते हुए-से शान्तिपूर्वक मधुर वाणीमें यों बोले---
ထို့နောက် ကုန္တီ၏ သား၊ လက်မောင်းကြီး အာర్జုနသည် ရန်သူသူရဲကောင်းများကို ချေမှုန်းနိုင်သော မဟာရထီ၊ အလွန်တန်ခိုးကြီးသူဖြစ်၍ ဝမ်းမြောက်လန်းဆန်းမှုဖြင့် ပြည့်နှက်သွားသည်။ သူသည် မိမိရထားကို ဆရာဒ್ರೋဏာ၏ ရထားသို့ နီးကပ်စေကာ ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး၊ အပြုံးသဏ္ဍာန်ဖြင့် တည်ငြိမ်စွာ နူးညံ့ချိုမြိန်သော အသံဖြင့် ပြောကြား하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် က్షတ္တရိယ စည်းကမ်းကို ထင်ဟပ်စေသည်—တိုက်ပွဲမလွဲမသွေ ရောက်လာမည့်အချိန်တွင်ပင် အာర్జုနသည် ဂုရုအား လေးစားမှုနှင့် စကားအပြောအဆို၌ ထိန်းချုပ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
Verse 18
उषिता: स्मो वने वासं प्रतिकर्म चिकीर्षव: । कोपं॑ नाहसि न: कर्तु सदा समरदुर्जय,“आचार्य! युद्धमें आपपर विजय पाना सर्वथा कठिन है। हमलोग बहुत वर्षोतक वनमें रहकर कष्ट उठाते रहे हैं। अब शत्रुओंसे बदला लेनेकी इच्छासे आये हैं; अतः आप हमलोगोंपर क्रोध न करें। अनघ! मैं तो आपपर तभी प्रहार करूँगा, जब पहले आप मुझपर प्रहार कर लेंगे। मेरा यही निश्चय है, अत: आप ही पहले मुझपर प्रहार करें”
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်တို့သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ တောတွင်း၌ နေထိုင်ကာ ဒုက္ခကို ခံစားခဲ့ကြပြီး၊ ယခု ရန်သူတို့အား ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် လာရောက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်တွင် အမြဲမရှုံးနိုင်သူ ဆရာတော်၊ ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် အမျက်မထွက်ပါနှင့်။ အပြစ်ကင်းသူရေ၊ သင်က အရင် ထိုးနှက်ပြီးမှသာ ကျွန်ုပ်က သင့်ကို ထိုးနှက်မည်—ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သင်ပင် အရင် တိုက်ခိုက်ပါ”။
Verse 19
अहं तु प्रद्वते पूर्व प्रहरिष्पामि तेडनघ । इति मे वर्तते बुद्धिस्तद् भवान् कर्तुमहति,“आचार्य! युद्धमें आपपर विजय पाना सर्वथा कठिन है। हमलोग बहुत वर्षोतक वनमें रहकर कष्ट उठाते रहे हैं। अब शत्रुओंसे बदला लेनेकी इच्छासे आये हैं; अतः आप हमलोगोंपर क्रोध न करें। अनघ! मैं तो आपपर तभी प्रहार करूँगा, जब पहले आप मुझपर प्रहार कर लेंगे। मेरा यही निश्चय है, अत: आप ही पहले मुझपर प्रहार करें”
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်—“အပြစ်ကင်းသူရေ၊ သင်က အရင် ထိုးနှက်ပြီးမှသာ ကျွန်ုပ်က သင့်ကို ထိုးနှက်မည်။ ဤသို့သော ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ထဲ၌ ခိုင်မာစွာ တည်ရှိနေသည်; ထို့ကြောင့် သင့်ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ ပြုလုပ်ပါ—ကျွန်ုပ်ကို အရင် တိုက်ခိုက်ပါ”။ ဤစကားသည် တိုက်ပွဲကို မျက်ကန်းအကြမ်းဖက်မှုအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တိုင်ချမှတ်ထားသော ဓမ္မဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှုအဖြစ် ဖော်ပြသည်—မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမည့် စစ်ပွဲအတွင်း၌ပင် အလေးအမြတ်ထားရသူအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုကို အရင် မစတင်ရန် ဖြစ်သည်။
Verse 20
ततोअस्मै प्राहिणोद् द्रोण: शरानधिकविंशतिम् । अप्राप्तांश्वैव तान् पार्थश्रचिच्छेद कृतहस्तवत्,तब आचार्य द्रोणने अर्जुनपर इक्कीस बाण चलाये; किंतु पार्थने उन सबको पास आनेसे पहले ही काट गिराया, मानो उनके हाथ इस कलामें पूर्ण सुशिक्षित थे
ထို့နောက် ဒ್ರೋဏာသည် သူ့ထံသို့ မြှား နှစ်ဆယ်ကျော် ပစ်လွှတ်하였다။ သို့သော် ပါර්ထ (အာర్జုန) သည် ထိုမြှားများ မရောက်မီပင် လမ်းကြောင်းအလယ်၌ ဖြတ်တောက်ချေမှုန်းလိုက်သည်—လက်များသည် ထိုပညာရပ်၌ ပြည့်စုံစွာ လေ့ကျင့်ထားသကဲ့သို့။ ၎င်းသည် စစ်တွင် ဒေါသမဟုတ်ဘဲ စည်းကမ်းနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုကို ပြသခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 21
ततः शरसहस््रेण रथं पार्थस्य वीर्यवान् । अवाकिरत् ततो द्रोण: शीघ्रमस्त्रं विदर्शयन्,तदनन्तर पराक्रमी द्रोणने अपनी अस्त्र चलानेकी फुर्ती दिखाते हुए अर्जुनके रथपर सहस्रों बाणोंकी वृष्टि की
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် အင်အားကြီးသော ဒ್ರೋဏာသည် လက်နက်ပညာကို လျင်မြန်စွာ ပြသကာ အာర్జုန၏ ရထားပေါ်သို့ မြားတစ်ထောင်ကို မိုးကဲ့သို့ ရွာချလိုက်သည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ပွဲ၏ ဖိအားအတွင်း ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် လျင်မြန်မှုတို့သည် တာဝန်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှု၏ ကိရိယာများဖြစ်လာပြီး သာမန်မဟုတ်သော သမ္မာဝါဒီသူရဲကောင်းအတွက် အန္တရာယ်ကို ပိုမိုတင်းမာစေကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 22
हयांश्व॒ रजतप्रख्यान् कड्कपत्रै: शिलाशितै: । अवाकिरदमेयात्मा पार्थ संकोपयन्निव,उनका आत्मबल असीम था। उन्होंने चाँदीके समान अंगवाले अर्जुनके श्वेत घोड़ोंको भी शानपर चढ़ाकर तेज किये हुए सफेद चीलकी पाँखवाले बाणोंसे ढँक दिया। जान पड़ता था, आचार्य यह सब करके अर्जुनके क्रोधको उभाड़ना चाहते थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– မတိုင်းတာနိုင်သော စိတ်ဓာတ်ရှိသည့် သူရဲကောင်းသည် ငွေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော အာర్జုန၏ မြင်းဖြူများကိုလည်း အဖြူရောင် ဗျိုင်းငှက်အမွေးကဲ့သို့ အမွေးပါ၍ ကျောက်ပေါ်တွင် ချွန်ထက်အောင် သွေးထားသော မြားများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအောင် မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ချလိုက်သည်။ ဆရာအာచാര്യသည် အာర్జုန၏ ဒေါသကို လှုံ့ဆော်ရန် ဤသို့ ပြုလုပ်ကာ ယှဉ်ပြိုင်မှုကို တင်းမာစေပြီး သမ္မာစစ်၏ တာဝန်အတွင်း သူ၏ သတ္တိကို စမ်းသပ်နေသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
Verse 23
एवं प्रववृते युद्ध भारद्वाजकिरीटिनो: । सम॑ विमुञज्चतो संख्ये विशिखान् दीप्ततेजस:,इस प्रकार भरद्वाजनन्दन द्रोण और किरीटथारी अर्जुनमें युद्ध छिड़ गया। वे दोनों समरभूमिमें (एक दूसरेपर) समानरूपसे तेजस्वी बाणोंकी वर्षा करने लगे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့ကြောင့် ဘာရဒ္ဝာဇ၏သား ဒြೋဏာနှင့် မကွတ်ဆောင် အာర్జုနတို့အကြား စစ်ပွဲ စတင်လေ၏။ စစ်မြေပြင်၌ နှစ်ဦးစလုံးသည် ဆုံးဖြတ်ချက်တူညီကာ တောက်လောင်သော မြားများကို တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြန်အလှန် လွှတ်ပစ်ကြသည်—ဤသည်မှာ က္ෂတ္တရိယ စစ်ဓမ္မ၏ တင်းကျပ်သော စည်းကမ်းကို ပြသသည့် တွေ့ဆုံမှုဖြစ်ပြီး ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် တာဝန်ကို နောက်မဆုတ်ဘဲ စမ်းသပ်ရာ ဖြစ်သည်။
Verse 24
तावुभौ ख्यातकर्माणावुभौ वायुसमौ जवे । उभौ दिव्यास्त्रविदुषावुभावुत्तमतेजसौ । क्षिपन्ती शरजालानि मोहयामासतुर्न॒पान्,दोनों ही विख्यात पराक्रमी थे। वेगमें दोनों ही वायुके समान थे। वे दोनों गुरु-शिष्य दिव्यास्त्रोंके महापण्डित और उत्तम तेजसे सम्पन्न थे। परस्पर बाणोंकी झड़ी लगाते हुए दोनोंने सब राजाओंको मोहमें डाल दिया
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– နှစ်ဦးစလုံးသည် လုပ်ရပ်ကြီးများကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားသူများဖြစ်ပြီး အမြန်နှုန်းမှာ လေကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ နှစ်ဦးစလုံးသည် ဒေဝအာஸ္တရများကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သူများဖြစ်၍ ထူးကဲသော တေဇောဖြင့် တောက်ပနေကြသည်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မြားကွန်ယက်များကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ချသဖြင့် မင်းများကိုပင် မျက်စိလည်စေကာ ကြည့်ရှုသူတို့သည် တိုက်ပွဲ၏ လမ်းကြောင်းကို မသိမသာ ဖြစ်သွားလေသည်—ဤသည်မှာ စစ်ရေးတောက်ပမှု၏ ပုံရိပ်တစ်ခုဖြစ်သလို မြင်ကွင်းနှင့် စွမ်းရည်တို့က တိကျသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မိုက်မဲစေနိုင်ကြောင်း သတိပေးချက်လည်း ဖြစ်သည်။
Verse 25
व्यस्मयन्त ततो योधा ये तत्रासन् समागता: । शरान् विसृजतोस्तूर्ण साधु साध्वित्यपूजयन्,तदनन्तर जो-जो सैनिक वहाँ आये थे, वे एक-दूसरेपर तीव्र गतिसे बाण-वर्षा करनेवाले दोनों वीरोंकी 'साधु-साधु" कहकर सराहना करने लगे---
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် အဲဒီနေရာသို့ စုဝေးလာသော စစ်သည်များသည် အံ့ဩသွားကြသည်။ နှစ်ဦးသော သူရဲကောင်းတို့က တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အလွန်လျင်မြန်စွာ မြားမိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်လွှတ်နေသည်ကို မြင်ကြသော် “ကောင်းလှ၏! ကောင်းလှ၏!” ဟု အော်ဟစ်ချီးကျူးကြပြီး—တိုက်ပွဲ၏ အန္တရာယ်အလယ်၌ပင် စစ်ရေးထူးချွန်မှုကို ဂုဏ်ပြုကြလေသည်။
Verse 26
द्रोणं हि समरे को5न्यो योद्धुमहति फाल्गुनात् । रौद्र: क्षत्रियधर्मोडयं गुरुणा यदयुध्यत । इत्यब्रुवञ्जनास्तत्र संग्रामशिरसि स्थिता:,“भला, युद्धमें अर्जुनके सिवा दूसरा कौन द्रोणाचार्यका सामना कर सकता है? यह क्षत्रियधर्म कितना भयंकर है कि शिष्यको गुरुसे युद्ध करना पड़ा है।” इस प्रकार वहाँ युद्धके मुहानेपर खड़े हुए योद्धा आपसमें बातें करते थे
«စစ်မြေပြင်တွင် ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) မဟုတ်လျှင် ဒ್ರೋဏ ကို ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နိုင်သူ အခြားမည်သူရှိမည်နည်း။ က္ෂတ္ရိယ-ဓမ္မ သည် အလွန်ကြမ်းတမ်းလှသည်—တပည့်က မိမိ၏ ဂုရုကိုပင် တိုက်ရမည့်အထိ!» ဟု တိုက်ပွဲ၏ရှေ့တန်းတွင် ရပ်နေသော စစ်သူရဲတို့သည် အချင်းချင်း ပြောဆိုကြကာ—ဒ್ರೋဏ ၏ မတူညီလောက်သော အင်အားနှင့် စစ်ပွဲက ဂုရု-တပည့် ဆက်နွယ်မှုကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသော ချည်နှောင်မှုများပေါ်တွင်တင်သည့် စည်းကမ်းကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အလွန်ခက်ခဲသော အကျိုးဆက်ကို အံ့ဩလျက်ရှိကြသည်။
Verse 27
अभिवाद्य महाबाहु: सामपूर्वमिदं वच: । उवाच श्लक्ष्णया वाचा कौन्तेय: परवीरहा,वीरौ तावभिसंरब्धौ संनिकृष्टी महाभूजौ । छादयेतां शरव्रातैरन्योन्यमपराजितौ दोनों महाबाहु वीर क्रोधमें भरकर निकट आ गये और बाणसमूहोंसे एक-दूसरेको आच्छादित करने लगे। उनमेंसे कोई भी पराजित होनेवाला न था
ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်—အရင်ဦးစွာ ဂါရဝပြု၍ မဟာဗာဟု ကုန္တီသား၊ ရန်သူသူရဲကောင်းများကို သတ်နိုင်သူသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ သဘောတူညီစေသော အသံဖြင့် ဤစကားကို ဆို하였다။ ထို့နောက် လက်မောင်းကြီးသော သူရဲနှစ်ဦးသည် ဒေါသဖြင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အချင်းချင်း နီးကပ်လာပြီး မြားအစုအဝေးများဖြင့် တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ပစ်ခတ်ကြသည်—သို့သော် မည်သူမျှ အနိုင်ကျသည့် လက္ခဏာ မပြခဲ့။
Verse 28
विस्फार्य सुमहच्चापं हेमपृष्ठं दुरासदम् । भारद्वाजो<थ संक्रुद्ध: फाल्गुनं प्रत्यविध्यत,भरद्वाजनन्दन द्रोण अत्यन्त कुपित हो, जिसके पृष्ठभागमें सुवर्ण जड़ा हुआ था और जिसे उठाना दूसरोंके लिये बहुत कठिन था, उस महान् धनुषको खींचकर अर्जुनको बाणोंसे बींधने लगे
ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်—ဒေါသထန်လျက်ရှိသော ဘာရဒ္ဝာဇ၏သား (ဒြောဏ) သည် အခြားသူများ မကိုင်နိုင်လောက်အောင် ခက်ခဲပြီး ရွှေဖြင့် အနောက်ဘက်အလှဆင်ထားသော မဟာဓနုကို ဆွဲတင်ကာ ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) ကို မြားများဖြင့် ထိုးဖောက်ပစ်ခတ်하였다။
Verse 29
स सायकमयैजलिरर्जुनस्य रथं प्रति । भानुमद्धिः शिलाधौतैर्भानोराच्छादयत् प्रभाम्,उन्होंने अर्जुनके रथपर बाणोंका जाल-सा बिछा दिया। इतना ही नहीं, शानपर चढ़ाकर तेज किये हुए उन तेजस्वी बाणोंद्वारा उन्होंने सूर्यकी प्रभाकों भी आच्छादित कर दिया
ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်—သူသည် အာర్జုန၏ ရထားသို့ မြားများကို ကွန်ယက်တစ်ခုကဲ့သို့ မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ချလိုက်သည်။ ကျောက်တုံးပေါ်တွင် ထက်မြက်အောင် သွေးထား၍ တောက်ပလင်းလက်သော ထိုမြားများကြောင့် ကောင်းကင်ကို ထူထပ်စွာ ဖုံးလွှမ်းသဖြင့် နေ၏ အလင်းတောင် မျက်နှာဖုံးသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။
Verse 30
पार्थ च सुमहाबाहुर्महावेगैर्महारथ: । विव्याध निशितैर्बाणैर्मेघो वृष्टयेव पर्वतम्,जैसे मेघ पर्वतपर जलकी वर्षा करता है, उसी प्रकार महाबाहु महारथी द्रोण पृथापुत्र अर्जुनको अत्यन्त वेगशाली तीखे बाणोंद्वारा बींध रहे थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်—မဟာဗေဂရှိသော မဟာရထ၊ လက်မောင်းကြီးသော သူရဲသည် ပါရ္ထ (အာర్జုန) ကို အလွန်လျင်မြန်၍ ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် ထိုးဖောက်ပစ်ခတ်သည်—မိုးတိမ်က တောင်တန်းပေါ်သို့ မိုးရေကို သွန်းလောင်းသကဲ့သို့ပင်။
Verse 31
तथैव दिव्यं गाण्डीवं धनुरादाय पाण्डव: । शत्रुघ्नं वेगवान् हृष्टो भारसाधनमुत्तमम्,इसी प्रकार हर्षमें भरे हुए वेगशाली पाण्डुनन्दन अर्जुन भी भार सहन करनेमें समर्थ और शत्रुओंका नाश करनेवाला उत्तम एवं दिव्य गाण्डीव धनुष लेकर बहुतसे स्वर्णभूषित विचित्र बाणोंकी वर्षा कर रहे थे। पराक्रमी पार्थ अपने धनुषसे छूटे हुए बाणसमूहोंद्वारा तुरंत ही आचार्य द्रोणकी बाण-वर्षाको नष्ट करते जाते थे। यह एक अद्भुत-सी बात थी
ထို့နောက် ထိုနည်းတူပင် ပာဏ္ဍဝ (အာర్జုန) သည် လျင်မြန်၍ ဝမ်းမြောက်တက်ကြွစွာဖြင့် သာမန်မဟုတ်သော ဒေဝဘုရားသဘောရှိသည့် ဂါဏ္ဍီဝ မြားတံကိုင်သည့် လေးကို ကိုင်ယူ하였다။ ထိုလက်နက်သည် အလွန်ကြီးမားသော ဖိအားကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး ရန်သူဖျက်ဆီးသူလည်း ဖြစ်၏။ ထိုလေးဖြင့် မျိုးစုံလှပ၍ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော မြားများကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်လွှတ်ကာ၊ သူ၏လေးမှ ထွက်သည့် မြားအစုအဝေးများဖြင့် ဒ್ರೋဏ၏ မြားမိုးကို လျင်မြန်စွာ တားဆီးကာ ချိုးဖျက်သွား하였다။ ထိုမြင်ကွင်းသည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်း၍ ဒေါသမဟုတ်ဘဲ စည်းကမ်းရှိသော စွမ်းရည်ဖြင့် ရန်သူကို အနိုင်ယူရန် ဦးတည်နေသကဲ့သို့ ထင်ရှား하였다။
Verse 32
विससर्ज शरांश्रित्रान् सुवर्णविकृतान् बहून् । नाशयन् शरवर्षाणि भारद्वाजस्य वीर्यवान् | तूर्ण चापविनिर्मुक्तैस्तदद्भुतमिवाभवत्,इसी प्रकार हर्षमें भरे हुए वेगशाली पाण्डुनन्दन अर्जुन भी भार सहन करनेमें समर्थ और शत्रुओंका नाश करनेवाला उत्तम एवं दिव्य गाण्डीव धनुष लेकर बहुतसे स्वर्णभूषित विचित्र बाणोंकी वर्षा कर रहे थे। पराक्रमी पार्थ अपने धनुषसे छूटे हुए बाणसमूहोंद्वारा तुरंत ही आचार्य द्रोणकी बाण-वर्षाको नष्ट करते जाते थे। यह एक अद्भुत-सी बात थी
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—အင်အားကြီးသော သူရဲကောင်းသည် ရွှေဖြင့် အလှဆင်ကာ ပြုလုပ်ထားသော ထက်မြက်သည့် မြားများကို များစွာ ပစ်လွှတ်하였다။ သူ၏လေးမှ လျင်မြန်စွာ ထွက်သည့် မြားအစုအဝေးများဖြင့် ဘာရဒ္ဝာဇ၏ သား (ဒရိုးဏ) ပစ်လွှတ်သော မြားမိုးကို ဆက်တိုက် ဖျက်ဆီးနေ하였다။ ထိုသည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး—စစ်မြေပြင်၌ စည်းကမ်းရှိသော စွမ်းရည်၏ ပုံရိပ်တစ်ခု၊ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုက ဆရာ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် တိုက်ခိုက်မှုကိုပင် ကျော်လွှားနိုင်ကြောင်း ပြသ하였다။
Verse 33
स रथेन चरन् पार्थ: प्रेक्षणीयो धनंजय: । युगपद् दिक्षु सर्वासु सर्वतो<स्त्राण्यदर्शयत्,रथसे विचरनेवाले कुन्तीपुत्र धनंजय सबके लिये दर्शनीय हो रहे थे। उन्होंने सब दिशाओंमें एक ही साथ अस्त्रोंकी वर्षा दिखायी और आकाशको चारों ओरसे बाणोंद्वारा ढेककर एकमात्र अन्धकारमें निमग्न-सा कर दिया। उस समय आचार्य द्रोण कुहरेसे ढके हुएकी भाँति अदृश्य हो गये
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ရထားဖြင့် လှည့်လည်သွားလာနေသော ပါရ္ထ ဒနဉ္ဇယသည် အားလုံးအတွက် ကြည့်ရှုထိုက်သော မြင်ကွင်းဖြစ်လာ하였다။ တစ်ခဏတည်းတွင်ပင် သူသည် အရပ်အားလုံးသို့ တပြိုင်နက် လက်နက်များကို ပြသကာ၊ ပတ်လည်တစ်ဝိုက်သို့ မစ်ဆိုင်လ်များကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်လွှတ်ပြီး ကောင်းကင်ကို မြားများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ အမှောင်ထဲသို့ ကျသွားသကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။ ထိုဆူညံလှုပ်ရှားမှုအတွင်း ဒရိုးဏသည် မိုးခိုးဖုံးလွှမ်းထားသကဲ့သို့ မျက်စိမှ ပျောက်ကွယ်သွားသလို ထင်ရ하였다။
Verse 34
एकच्छायमिवाकाशं बाणैक्षक्रे समन््ततः । नादृश्यत तदा द्रोणो नीहारेणेव संवृत:,रथसे विचरनेवाले कुन्तीपुत्र धनंजय सबके लिये दर्शनीय हो रहे थे। उन्होंने सब दिशाओंमें एक ही साथ अस्त्रोंकी वर्षा दिखायी और आकाशको चारों ओरसे बाणोंद्वारा ढेककर एकमात्र अन्धकारमें निमग्न-सा कर दिया। उस समय आचार्य द्रोण कुहरेसे ढके हुएकी भाँति अदृश्य हो गये
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—အာర్జုနသည် အရပ်အားလုံးတွင် မပြတ်မတောက် မြားမိုးဖြင့် ကောင်းကင်ကို ပြည့်နှက်စေသဖြင့်၊ ကောင်းကင်သည် အရိပ်တစ်ထုတည်း ဖြစ်သွားသကဲ့သို့ ထင်ရ하였다။ ထိုမျက်စိမလင်းနိုင်သော အကာအကွယ်အတွင်း ဒရိုးဏကို မမြင်ရတော့ဘဲ၊ မိုးခိုးဖြင့် ပတ်လည်ဖုံးအုပ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။ ဤပုံရိပ်သည် လက်နက်ကျွမ်းကျင်မှုက တခဏတာအတွင်း ဂုဏ်သရေရှိသော ဆရာကိုပင် ဖုံးကွယ်နိုင်ကြောင်း ပြသသော်လည်း၊ စွမ်းရည်နှင့် ရိုသေမှုကြားရှိ သဘောတရားတင်းမာမှုသည် မဖြေရှင်းသေးကြောင်းလည်း ခံစားရစေသည်။
Verse 35
तस्याभवत् तदा रूप॑ संवृतस्य शरोत्तमै: । जाज्वल्यमानस्य तदा पर्वतस्येव सर्वतः,उत्तम बाणोंसे ढके हुए द्रोणाचार्यका स्वरूप उस समय ऐसा जान पड़ता था, मानो सब ओरसे जलता हुआ कोई पर्वत हो
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ထိုအချိန်တွင် ဒရိုးဏာစာရျသည် အကောင်းဆုံး မြားများဖြင့် လုံးဝ ဖုံးလွှမ်းခံရသောအခါ၊ သူ၏ရုပ်သဏ္ဍာန်သည် အရပ်ရပ်မှ မီးလောင်တောက်ပနေသော တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ ထင်ရ하였다။ ဤပုံရိပ်သည် စစ်ရေးစွမ်းအားက အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သောအခါ တစ်ဦးတည်းသော သူရဲကောင်းကိုပင် ကြောက်မက်ဖွယ်၊ အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်စေကြောင်းနှင့် စစ်ပွဲ၏ ကြမ်းတမ်းပြင်းထန်မှုကိုလည်း ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 36
दृष्टवा तु पार्थस्य रणे शरै: स्वरथमावृतम् । स विस्फार्य धनु: श्रेष्ठ मेघस्तनितनि:स्वनम्,आचार्य द्रोण संग्रामभूमिमें बड़ी शोभा पानेवाले थे। संग्राममें उन्होंने अपने रथको जब अर्जुनके बाणोंसे ढका हुआ देखा, तब मेघगर्जनाके समान गम्भीर नाद करनेवाले अग्निचक्रके सदृश भयंकर परम उत्तम आयुधश्रेष्ठ धनुषकी टंकार फैलाते हुए उसे (कानोंतक) खींचा और अपने शर-समूहोंसे अर्जुके उन सब बाणोंको काट डाला
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ စစ်မြေပြင်တွင် ပါර්ထ (အာర్జုန) ၏ မြားများကြောင့် မိမိရထားတစ်စီးလုံး ဖုံးလွှမ်းနေသည်ကို မြင်သော်၊ တိုက်ပွဲအတွင်း တောက်ပလှသော အာචာရျ ဒ್ರೋဏ သည် မိုးတိမ်မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသော အသံဖြင့် အကောင်းဆုံးသော ဓနုကို တင်းတိပ်စွာ တီးခတ်လေ၏။ ထို့နောက် နားတိုင်အောင် ဆွဲတင်ကာ မိမိ၏ မြားတန်းများဖြင့် အာర్జုန၏ မြားမိုးအားလုံးကို ဖြတ်တောက်ပစ်၍ စစ်၏ဖိအားအောက်တွင်ပင် ဆရာ-စစ်သူရဲ၏ စည်းကမ်းတကျ ကျွမ်းကျင်မှုကို ထင်ဟပ်စေ하였다။
Verse 37
अग्निचक्रोपमं घोरं व्यकर्षत् परमायुधम् । व्यशातयच्छरांस्तांस्तु द्रोग: समितिशोभन:,आचार्य द्रोण संग्रामभूमिमें बड़ी शोभा पानेवाले थे। संग्राममें उन्होंने अपने रथको जब अर्जुनके बाणोंसे ढका हुआ देखा, तब मेघगर्जनाके समान गम्भीर नाद करनेवाले अग्निचक्रके सदृश भयंकर परम उत्तम आयुधश्रेष्ठ धनुषकी टंकार फैलाते हुए उसे (कानोंतक) खींचा और अपने शर-समूहोंसे अर्जुके उन सब बाणोंको काट डाला
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း တောက်ပလှသော ဒြိုးဏ သည် မီးလောင်နေသော မီးဘီးကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် အမြင့်ဆုံးသော အာယုဓကို နားတိုင်အောင် ဆွဲတင်လေ၏။ ထို့နောက် မိမိ၏ မြားတန်းများဖြင့် မိမိရထားကို ဖုံးလွှမ်းထားသော ထိုမြားအားလုံးကို ဖြတ်တောက်ပစ်하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်တွင် လက်နက်ပညာ၏ စည်းကမ်းတကျ ကျွမ်းကျင်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်—ရန်သူ၏ မြားများဖြင့် ဝိုင်းကာဖိအားပေးခံရသော်လည်း အတွေ့အကြုံရင့် ဆရာ-စစ်သူရဲသည် ထိတ်လန့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ထိန်းချုပ်ထားသော အင်အားဖြင့် တုံ့ပြန်ကာ ကျွမ်းကျင်မှုကို ကာကွယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ရေးအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။
Verse 38
महानभूत् ततः शब्दो वंशानामिव दहाुताम्,उस समय जलते हुए बाँसोंके चटखनेका-सा बड़ा भयंकर शब्द हो रहा था
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ ထို့နောက် မီးလောင်နေသော ဝါးတံများ ပေါက်ကွဲကွဲသံကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ကြီးမားသော အသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာ၍ ဖြစ်ရပ်များ၏ ရုတ်တရက် ကြမ်းတမ်းသော လှည့်ကွက်ကို အချက်ပြကာ အန္တရာယ်နီးကပ်လာမှုကို ပိုမိုတင်းမာစေ하였다။
Verse 39
जाम्बूनदमयै: पुड्खैश्षित्रचापविनिर्गतै: । प्राच्छादयदमेयात्मा दिश: सूर्यस्य च प्रभाम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ အံ့ဖွယ်ကောင်းသော သူ၏ ဓနုမှ ရွှေတံမြားနှင့် အလှဆင်လက်ရာစုံလင်သော မြားများသည် အလွန်များပြားစွာ ပျံထွက်လာ၍ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော သူရဲကောင်းသည် ကောင်းကင်၏ အရပ်လေးမျက်နှာကိုပင် ဖုံးကွယ်သကဲ့သို့၊ နေရောင်၏ တောက်ပမှုကိုပါ အုပ်မိုးသကဲ့သို့ ထင်ရလေသည်။
Verse 40
जिनकी मन-बुद्धि अमेय है, उन द्रोणने अपने विचित्र धनुषसे छूटे हुए सुवर्णमय पंखोंवाले बाणोंद्वारा सम्पूर्ण दिशाओं तथा सूर्यके प्रकाशको भी ढक दिया ।। ततः कनकपुड्खानां शराणां नतपर्वणाम् | वियच्चराणां वियति दृश्यन्ते बहवो व्रजा:,उस समय सोनेकी पाँख और झुकी हुई गाँठवाले आकाशचारी बाणोंके बहुत-से समुदाय आकाशमें दृष्टिगोचर हो रहे थे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ စိတ်နှင့် ဉာဏ် မတိုင်းတာနိုင်သော ဒြိုးဏ သည် မိမိ၏ အလှဆန်းသော ဓနုမှ ထွက်သွားသော ရွှေရောင်အတောင်ပါ မြားများဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာလုံးနှင့် နေရောင်ကိုပါ ဖုံးကွယ်လေ၏။ ထို့နောက် ကောင်းကင်တွင် ရွှေဖျားတံ (fletching) ပါ၍ အဆစ်ကွေးသော အာကာသသွား မြားများ၏ အုပ်စုအများအပြားကို မြင်ရပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အရေအတွက်ကြီးမားမှုက အာကာသလွတ်ကိုပင် ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။
Verse 41
द्रोणस्य पुडुखसक्ताश्न प्रभवन्त: शरासनात् | एको दीर्घ इवादृश्यदाकाशे संहत: शर:,वे सभी पक्षधारी बाण-समुदाय आचार्य द्रोणके धनुषसे प्रकट हुए थे। आकाशमें उन बाणोंका समूह परस्पर सटकर एक ही विशाल बाणके समान दिखायी देता था
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ဒ್ರೋဏ၏ လေးမှ မြားများသည် တစ်စုတစ်စည်း အလွန်တင်းကျပ်စွာ ထွက်ပေါ်လာ၏။ ကောင်းကင်ပေါ်တွင် ထိုမြားအစုသည် အချင်းချင်းကပ်လျက် တစ်လက်တည်းသော ရှည်လျားမဟာမြားတစ်စင်းကဲ့သို့ မြင်ရ၏။
Verse 42
एवं तौ स्वर्णविकृतान् विमुञज्चन्ती महाशरान् । आकाशं संवृतं वीरावुल्काभिरिव चक्रतु:,इस प्रकार वे दोनों वीर सुवर्णविभूषित महाबाणोंकी वर्षा करते हुए आकाशको मानो उल्काओंसे आच्छादित करने लगे
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ထို့ကြောင့် သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် ရွှေဖြင့်အလှဆင်ထားသော မဟာမြားများကို လွှတ်ထုတ်ကာ ကောင်းကင်ကို မီးလောင်ကျောက်များ (ဥလ္ကာ) ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်စေကြ၏။
Verse 43
शरास्तयोस्तु विबभु: कड्कबर्हिणवासस: । पड्कक््त्य: शरदि खस्थानां हंसानां चरतामिव,कंक और मोरकी पाँखवाले उन दोनोंके बाण शरदऋतुमें आकाशमें विचरनेवाले हंसोंकी पाँतके समान सुशोभित होते थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ကင်က (heron) နှင့် မော်ရ (peacock) အမွှေးတောင်ဖြင့် အတောင်တပ်ထားသော သူတို့နှစ်ဦး၏ မြားများသည် တောက်ပလင်းလက်၍ ဆောင်းဦးကောင်းကင်တွင် လှည့်လည်သွားလာသော ဟင်္သာငှက်တန်းများကဲ့သို့ လှပစွာ ထင်ရှား၏။
Verse 44
युद्ध समभवत् तत्र सुसंरब्धं॑ महात्मनो: । द्रोणपाण्डवयोर्घोरें वृत्रवासवयोरिव
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ထိုနေရာ၌ မဟာစိတ်ရှိသော သူရဲကောင်းနှစ်ဦး၊ ဒ್ರೋဏနှင့် ပाण्डဝ (ပाण्डု၏သား) တို့အကြား တိုက်ပွဲသည် အလွန်ပြင်းထန်စွာ မီးတောက်သကဲ့သို့ ပေါက်ကွဲလာ၍၊ ဝೃತ್ರနှင့် ဝာသဝ (အိန္ဒြ) တို့၏ ထိပ်တိုက်တိုက်ခိုက်မှုကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏။
Verse 45
महामना द्रोण और पाण्डुनन्दन अर्जुनका वह रोषपूर्ण युद्ध वृत्रासुर और इन्द्रके समान भयंकर प्रतीत होता था ।। तौ गजाविव चासाद्य विषाणाग्रै: परस्परम् । शरै: पूर्णायतोत्सूष्टैरन्योन्यमभिजषध्नतु:,जैसे दो हाथी एक-दूसरेसे भिड़कर दाँतोंके अग्रभागसे प्रहार करते हों, उसी प्रकार वे दोनों धनुषको अच्छी तरह खींचकर छोड़े हुए बाणोंद्वारा एक-दूसरेको घायल कर रहे थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– မဟာစိတ်ရှိသော ဒ್ರೋဏနှင့် ပाण्डု၏သား အర్జုနတို့၏ ဒေါသပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲသည် ဝೃತ್ರာဆုရနှင့် အိန္ဒြတို့၏ စစ်ပွဲကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ထင်ရ၏။ ဆင်နှစ်ကောင် အချင်းချင်း ပြေးဝင်တိုက်ကာ အစွယ်ထိပ်ဖြင့် ထိုးသကဲ့သို့၊ သူတို့နှစ်ဦးသည် လေးကို အပြည့်အဝ ဆွဲတင်၍ မြားများကို လွှတ်ကာ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ဒဏ်ရာရစေကြ၏။
Verse 46
तौ व्यवाहरतां युद्धे संरब्धी रणशोभिनौ । उदीरयन्तौ समरे दिव्यान्यस्त्राणि भागश:,क्रोधमें भरे हुए उन दोनों वीरोंकी रणभूमिमें बड़ी शोभा हो रही थी। वे उस संग्राममें पृथक्-पृथक् दिव्यास्त्र प्रकट करते हुए धर्मयुद्ध कर रहे थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဒေါသအပြည့်ဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေသော သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် တောက်ပလင်းလက်ကာ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ကြ၏။ ထိုတွေ့ဆုံတိုက်ပွဲ၌ သူတို့သည် အလှည့်ကျ၍ သင့်တော်သမျှ အတိုင်းအတာဖြင့် နတ်ဘုရားအမြှားအាវုဓများကို မျိုးစုံ ထုတ်လွှတ်ကာ၊ ဒေါသကြားထဲတွင်ပင် တရားသဘောရှိသော စစ်ပွဲ၏ စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြ၏။
Verse 47
अथ वत्वाचार्यमुख्येन शरान् सृष्टाज्छिलाशितान् । न्यवारयच्छितैर्बाणैरर्जुनो जयतां वर:,तदनन्तर विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ अर्जुनने आचार्यप्रवर द्रोणके द्वारा चलाये हुए शानपर तेज किये हुए बाणोंको अपने तीखे सायकोंसे नष्ट कर दिया
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် အောင်မြင်သူတို့အနက် အထွဋ်အမြတ် အာర్జုနသည်၊ အကြီးမြတ်ဆုံး ဆရာ ဒ్రోဏက ကျောက်ပေါ်တွင် ချွန်ထက်အောင် ထိန်းသိမ်းထားသော မြှားများကို ပစ်လွှတ်လာသမျှကို မိမိ၏ ချွန်ထက်သော မြှားများဖြင့် တားဆီးကာ ဖျက်ဆီးလိုက်၏။
Verse 48
दर्शयन् वीक्षमाणानामस्त्रमुग्रपराक्रम: । इषुभिस्तूर्णमाकाशं बहुभिश्व समावृणोत्,वे भयानक पराक्रमी थे, उन्होंने दर्शकोंको अपना अस्त्र-कौशल दिखाते हुए तुरंत बहुसंख्यक बाणोंद्वारा आकाशको ढँक दिया। यद्यपि प्रचण्ड तेजस्वी नरश्रेष्ठ अर्जुन विपक्षीको मार डालनेकी इच्छा रखते थे, तो भी शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ आचार्यप्रवर द्रोण उस समरभूमिमें झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा प्रहार करके अर्जुनके साथ मानो खेल कर रहे थे (उनमें अर्जुनके प्रति वात्सल्यका भाव उमड़ रहा था)
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ကြည့်ရှုနေသူတို့အား မိမိ၏ အាវုဓကျွမ်းကျင်မှုကို ပြသလိုက်သကဲ့သို့၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားရှိသော ထိုသူရဲကောင်းသည် မြှားအများအပြားဖြင့် ကောင်းကင်ကို ချက်ချင်း ဖုံးလွှမ်းလိုက်၏။
Verse 49
जिधघांसन्तं नरव्याप्रमर्जुनं तिग्मतेजसम् | आचार्यमुख्य: समरे द्रोण: शस्त्रभूतां वर: । अर्जुनेन सहाक्रीडच्छरै: संनतपर्वभि:,वे भयानक पराक्रमी थे, उन्होंने दर्शकोंको अपना अस्त्र-कौशल दिखाते हुए तुरंत बहुसंख्यक बाणोंद्वारा आकाशको ढँक दिया। यद्यपि प्रचण्ड तेजस्वी नरश्रेष्ठ अर्जुन विपक्षीको मार डालनेकी इच्छा रखते थे, तो भी शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ आचार्यप्रवर द्रोण उस समरभूमिमें झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा प्रहार करके अर्जुनके साथ मानो खेल कर रहे थे (उनमें अर्जुनके प्रति वात्सल्यका भाव उमड़ रहा था)
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– လူတို့အနက် အထွဋ်အမြတ်၊ ထက်မြက်သော အင်အားတောက်လောင်နေသည့် အာర్జုနသည် ရန်သူကို သတ်လိုစိတ်ဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေစဉ်၊ ဆရာအကြီးဆုံးဖြစ်သော ဒ్రోဏသည် လက်နက်ကိုင်တို့အနက် အကောင်းဆုံးအဖြစ် စစ်မြေပြင်တွင် သူနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်ကာ ကစားသကဲ့သို့ တုံ့ပြန်ခဲ့၏။ အဆစ်ကွေးကာ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ဦးတည်ထားသော မြှားများဖြင့် ဒ్రోဏသည် ထိုးနှက်လည်းကောင်း တားဆီးလည်းကောင်း ပြု၍ မကောင်းကြံမှုမပါဘဲ ကျွမ်းကျင်မှုကို ပြသခဲ့ရာ၊ စစ်၏ အရေးတကြီးနှင့် ကျင့်ဝတ်ကြားထဲတွင်ပင် ဆရာ၏ ထိန်းသိမ်းထားသော ချစ်ခင်ကြင်နာမှုကို ထင်ဟပ်စေ၏။
Verse 50
दिव्यान्यस्त्राणि वर्षन्तं तस्मिन् वै तुमुले रणे । अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य फाल्गुनं समयोधयत्,उस तुमुल युद्धमें अर्जुन दिव्यास्त्रोंकी वर्षा कर रहे थे, किंतु आचार्य अपने अस्त्रोंद्वारा उनके अस्त्रोंका निवारणमात्र करके उन्हें लड़ा रहे थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုဆူညံပြင်းထန်သော စစ်ပွဲတွင် ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) သည် နတ်ဘုရားအាវုဓများကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်လွှတ်နေသော်လည်း၊ ဆရာ ဒ్రోဏသည် မိမိ၏ အាវုဓများဖြင့် ထိုအាវုဓများကိုသာ တားဆီးပယ်ဖျက်ကာ သူနှင့် ဆက်လက် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်နေ၏။
Verse 51
तयोरासीत् सम्प्रहार: क्रुद्धयोर्नरसिंहयो: । अमर्षिणोस्तदान्योन्यं देवदानवयोरिव,वे दोनों नरश्रेष्ठ जब क्रोध और अमर्षमें भर गये, तब उनमें परस्पर देवताओं और दानवोंकी भाँति घमासान युद्ध छिड़ गया
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဒေါသနှင့် မာနဒဏ်ရာကြောင့် တုန်လှုပ်နေသော လူစင်္ဟာနှစ်ဦးသည် အချင်းချင်း တိုက်ရိုက်ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ၊ လက်ချင်းလက်နီး တိုက်ပွဲကြမ်းတမ်းကြီး ပေါက်ကွဲထွက်လာ၏—တိဝတားတို့နှင့် အသူရတို့၏ ရုန်းကန်စစ်ပွဲကဲ့သို့ပင်။
Verse 52
ऐन्द्रं वायव्यमाग्नेयमस्त्रमस्त्रेण पाण्डव: । द्रोणेन मुक्तमात्र तु ग्रसति सम पुनः पुनः:,पाण्डुनन्दन अर्जुन आचार्य द्रोणके छोड़े हुए ऐन्द्र, वायव्य और आग्नेय आदि अस्त्रोंको उसके विरोधी अस्त्रद्वारा बार-बार नष्ट कर देते थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ပাণ্ডု၏သား အာర్జုနသည် ဒ್ರೋဏက လွှတ်သော အိန္ဒြ၊ လေ၊ မီးတို့မှ မွေးဖွားသည့် မစ္စိုင်လ်အာஸ္တရများကို သင့်လျော်သော တန်ပြန်အာஸ္တရဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖျက်ဆီးကာ တားဆီးလေ၏။
Verse 53
एवं शूरौ महेष्वासौ विसृजन्ती शिताउछरान् | एकच्छायं चक्रतुस्तावाकाशं शरवृष्टिभि:,इस प्रकार वे दोनों महान् धनुर्धर शूरवीर तीखे बाण छोड़ते हुए अपनी बाणवर्षद्वारा आकाशको एकमात्र अन्धकारमें निमग्न करने लगे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုသို့ပင် မဟာဓနုဓာရီ သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် ထက်မြက်သော မြားများကို မပြတ်မနား ပစ်လွှတ်ကာ၊ မြားမိုးကြောင့် ကောင်းကင်ကို တစ်စင်းတည်းသော အရိပ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။
Verse 54
तत्रार्जुनेन मुक्तानां पततां वै शरीरिषु । पर्वतेष्विव वज्भाणां शराणां श्रूयते स्वन:,अर्जुनके छोड़े हुए बाण जब देहधारियोंपर पड़ते थे, तब पर्वतोंपर गिरनेवाले वज्रके समान भयंकर शब्द सुनायी देता था
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုနေရာ၌ အာర్జုန၏ မြားများသည် လွှတ်ပြီးနောက် စစ်သည်တို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်သို့ ကျရောက်သည့်အခါ၊ တောင်တန်းပေါ်သို့ မိုးကြိုးတံခွန်ကျသကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဟုန်းဟုန်းမြည်သံ ကြားရလေ၏။
Verse 55
ततो नागा रथाश्रैव वाजिनश्न विशाम्पते । शोणिताक्ता व्यदृश्यन्त पुष्पिता इव किंशुका:,जनमेजय! उस समय हाथीसवार, रथी और घुड़सवार लोहूलुहान होकर फूले हुए पलाश वृक्षके समान दिखायी देते थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် လူမျိုးတို့၏ အရှင်တော်၊ ဂျနမေဇယာ၊ ဆင်စီးသူ၊ ရထားစီးသူ၊ မြင်းစီးသူတို့သည် သွေးဖြင့် လိမ်းကျံကာ မြင်ရသဖြင့်၊ ပန်းပွင့်ပြည့်ဝသော ကိံရှုကာပင်များကဲ့သို့ ထင်ရှားလေ၏။
Verse 56
बाहुभिश्न सकेयूरैविंचित्रैश्व महारथै: । सुवर्णचित्रै: कवचैर्ध्वजैश्न विनिपातितै:,द्रोणाचार्य और अर्जुनके उस युद्धमें पार्थके बाणोंसे पीड़ित हो कितने ही योद्धा मर गये थे। कितनोंकी केयूरभूषित भुजाएँ कटकर गिरी थीं। विचित्र वेष-भूषावाले महारथी धराशायी हो रहे थे। सुवर्णजटित विचित्र कवच और ध्वजाएँ वहाँ बिखरी पड़ी थीं। इन सब कारणोंसे वह सारी सेना उद्भ्रान्त (भयसे अचेत)-सी हो गयी थी
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထိုစစ်ပွဲ၌ ပါရ္ထ (အာర్జုန) ၏ မြားများကြောင့် ထိခိုက်နာကျင်ကာ စစ်သူရဲများစွာ သေကျဆုံးလဲကျသွားကြသည်။ ကေယူရ (keyūra) လက်ကောက်အလှဆင်ထားသော လက်မောင်းများလည်း ဖြတ်တောက်ခံရ၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွားကြသည်။ အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းမျိုးစုံဝတ်ဆင်ထားသော မဟာရထီများလည်း တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် လဲကျနေကြသည်။ ရွှေလှပစွာ အလှဆင်ထားသော ကာဝချ (cuirass) များနှင့် လဲကျသွားသော တံခွန်များသည် နေရာအနှံ့ ပြန့်ကျဲနေသည်။ ထိုပျက်စီးခြင်း၏ လက္ခဏာများကို မြင်၍ စစ်တပ်တစ်ရပ်လုံးသည် စိတ်ရှုပ်ထွေးကာ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် သတိလစ်မတတ် ဖြစ်သွားသည်။
Verse 57
योधैश्न निहतैस्तत्र पार्थबाणप्रपीडितै: । बलमासीत् समुदश्रान्तं द्रोणार्जुनसमागमे,द्रोणाचार्य और अर्जुनके उस युद्धमें पार्थके बाणोंसे पीड़ित हो कितने ही योद्धा मर गये थे। कितनोंकी केयूरभूषित भुजाएँ कटकर गिरी थीं। विचित्र वेष-भूषावाले महारथी धराशायी हो रहे थे। सुवर्णजटित विचित्र कवच और ध्वजाएँ वहाँ बिखरी पड़ी थीं। इन सब कारणोंसे वह सारी सेना उद्भ्रान्त (भयसे अचेत)-सी हो गयी थी
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ဒ್ರೋဏနှင့် အာర్జုနတို့ ဆုံတွေ့တိုက်ခိုက်သော ထိုအခါ၌ ပါရ္ထ၏ မြားများကြောင့် ဖိစီးထိခိုက်ကာ စစ်သူရဲများစွာ သတ်ဖြတ်ခံရသည်။ သူရဲကောင်းများ လဲကျသွားခြင်းနှင့် စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ကာဝချပျက်စီးမှုများ၊ တံခွန်များ ပြိုလဲနေခြင်းကို မြင်သဖြင့် စစ်တပ်သည် စိတ်ရှုပ်ထွေးကာ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်၍ ကြောက်မက်မှုကြောင့် သတိဉာဏ် မရှင်းလင်းတော့သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။
Verse 58
विधुन्वानौ तु तौ तत्र धनुषी भारसाधने । आच्छादयेतामन्योन्यं ततक्षतुरथेषुभि:,उन दोनोंके धनुष भार सहन करनेमें समर्थ थे। वे उन धनुषोंको कँपाते हुए (तीखे) बाणोंद्वारा एक-दूसरेको बींधते और आच्छादित कर देते थे इति श्रीमहाभारते विराटपर्वणि गोहरणपर्वणि द्रोणापयाने अष्टपञ्चाशत्तमो< ध्याय:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထိုနေရာ၌ သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် အလွန်ကြီးမားသော ဖိအားကို ခံနိုင်သော လေးကို ကိုင်ဆောင်ထားကြ၏။ လေးကို တုန်ခါအောင် လှုပ်ရှားကာ မြားစူးများဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ထိုးဖောက်၍ မရပ်မနား မြားမိုးကဲ့သို့ အပြန်အလှန် ဖုံးလွှမ်းတိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 59
तयो: समभवद् युद्ध तुमुलं भरतर्षभ । द्रोणकौन्तेययोस्तत्र बलिवासवयोरिव,भरतश्रेष्ठ जनमेजय! तदनन्तर द्रोण और कुन्तीपुत्रमें बलि और इन्द्रके संग्राम-सा तुमुल युद्ध होने लगा
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– အို ဘာရတမျိုး၏ အထွတ်အထိပ်ရေ၊ ထိုသူနှစ်ဦးကြား၌ ကြမ်းတမ်း၍ ဆူညံသောင်းကျန်းသော စစ်ပွဲ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ ဒ್ರೋဏနှင့် ကုန္တီ၏ သားတော်ကြားက တိုက်ပွဲသည် ဘာလိနှင့် ဝါသဝ (အိန္ဒြ) တို့၏ ဒဏ္ဍာရီဆန်သော စစ်ပွဲကဲ့သို့ ရင်ခုန်ဖွယ် ဖြစ်၏။ အို ဂျနမေဇယ၊ ဘာရတတို့အနက် အကောင်းဆုံးရေ—ထို့နောက် ဒ್ರೋဏနှင့် ကုန္တီမွေး သူရဲကောင်းသည် မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဆူညံသော တိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲကြ၏။
Verse 60
अथ पूर्णायतोत्सूष्टे: शरै: संनतपर्वभि: । व्यदारयेतामन्योन्यं प्राणद्यूते प्रवर्तिते,उस समय प्राणोंकी बाजी लगाकर (युद्धका जूआ खेला जा रहा था।) दोनों वीर धनुषको कानतक खींचकर छोड़े हुए झुकी गाँठवाले बाणोंसे एक-दूसरेको विदीर्ण कर रहे थे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထို့နောက် အသက်ကိုပင် လောင်းကြေးတင်ထားသော သေမင်းကစားပွဲ စတင်လည်ပတ်နေချိန်၌ သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် လေးကို အပြည့်အဝ ဆွဲတင်ကာ ပစ်လွှတ်သော မြားများ—အဆစ်အမြစ်များ ကွေးညွတ်နေသည့် မြားတံများ—ဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ခွဲဖောက်ကာ ချိုးဖျက်ရန် ကြိုးပမ်းကြ၏။
Verse 61
अथान्तरिक्षे नादो<भूद् द्रोणं तत्र प्रशंसताम् दुष्करं कृतवान् द्रोणो यदर्जुनमयोधयत्,इसी समय आचार्य द्रोणकी प्रशंसा करनेवाले देवताओंका यह शब्द आकाशमें गूँज उठा--'अहो! द्रोणाचार्यने बड़ा दुष्कर कार्य किया कि अबतक अर्जुनके साथ युद्धमें डटे रह गये। ये अर्जुन तो शत्रुओंको मथ डालनेवाले, महापराक्रमी, दृढ़ मुष्टिवाले, दुर्धर्ष तथा सम्पूर्ण देवताओं और दैत्योंको जीतनेवाले महारथी वीर हैं"
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ထိုအခါ ဒြောဏကို ချီးမွမ်းနေသော နတ်တို့၏ အသံတစ်သံသည် ကောင်းကင်၌ တုန်လှုပ်စွာ ပဲ့တင်ထွက်လာ၏— «အဟော! ဒြောဏာစာရိယသည် အလွန်ခက်ခဲသော အမှုကို ပြုနိုင်ခဲ့ပြီ။ အာర్జုနနှင့် စစ်မြေပြင်၌ မယိမ်းမယိုင် ရပ်တည်ကာ တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်» ဟူ၍။ ထိုစကားသည် အာర్జုန၏ အလွန်အမင်း သတ္တိဗလကိုလည်းကောင်း၊ ထိုကဲ့သို့သော ရန်သူကို မလျော့မရဲ ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ဒြောဏကဲ့သို့ ဆရာ-စစ်သူရဲ၏ တည်ကြည်မှုကိုလည်းကောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 62
प्रमाथिनं महावीर्य दृढमुष्टिं दुरासदम् । जेतारं देवदैत्यानां सर्वेषां च महारथम्,इसी समय आचार्य द्रोणकी प्रशंसा करनेवाले देवताओंका यह शब्द आकाशमें गूँज उठा--'अहो! द्रोणाचार्यने बड़ा दुष्कर कार्य किया कि अबतक अर्जुनके साथ युद्धमें डटे रह गये। ये अर्जुन तो शत्रुओंको मथ डालनेवाले, महापराक्रमी, दृढ़ मुष्टिवाले, दुर्धर्ष तथा सम्पूर्ण देवताओं और दैत्योंको जीतनेवाले महारथी वीर हैं"
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ «(အာర్జုနသည်) ရန်သူတို့ကို ချေမှုန်းသူ၊ မဟာသတ္တိဗလရှိသူ၊ လက်သီးခိုင်မာ၍ မချဉ်းကပ်နိုင်သူ—နတ်နှင့် ဒာနဝတို့အားလုံးကို အနိုင်ယူနိုင်သော မဟာရထ (ရထားစစ်သူရဲကြီး) ဖြစ်၏»။ ထိုအခါ ဒြောဏကို ချီးမွမ်းသော နတ်တို့၏ စကားသံသည် ကောင်းကင်၌ ပဲ့တင်ထွက်လာ၏— «အဟော! ဒြောဏာစာရိယသည် အလွန်ခက်ခဲသော အမှုကို ပြုနိုင်ခဲ့ပြီ၊ အာర్జုနနှင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ စစ်မြေပြင်၌ တည်ကြည်စွာ ရင်ဆိုင်နိုင်ခဲ့သည်။ အာర్జုနသည် ရန်သူတို့ကို ချေမွသူ၊ အလွန်ရဲရင့်သူ၊ လက်သီးခိုင်မာသူ၊ မတားဆီးနိုင်သူ၊ နတ်နှင့် အဆုရတို့ကိုပါ အနိုင်ယူနိုင်သော မဟာရထသူရဲကောင်း ဖြစ်၏» ဟူ၍။
Verse 63
अविभ्रमं च शिक्षां च लाघवं दूरपातिताम् | पार्थस्य समरे दृष्टवा द्रोणस्याभूच्च विस्मय:,उस समरभूमिमें अर्जुनका कभी न चूकनेका स्वभाव, अस्त्र-शस्त्रोंकी अद्भुत शिक्षा, हाथोंकी फुर्ती और दूरतक बाण मारनेकी शक्ति देखकर आचार्य द्रोणको भी बड़ा विस्मय हुआ
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ စစ်မြေပြင်၌ ပါර්ထ (အာర్జုန) ကို မြင်ရာတွင်—မလွဲမချော်သော ပစ်မှတ်တိကျမှု၊ လက်နက်အတတ်ပညာ၏ အံ့ဖွယ်သင်ကြားမှု၊ လက်များ၏ လျင်မြန်သွက်လက်မှုနှင့် အဝေးသို့ မြားပစ်နိုင်သော အစွမ်း—တို့ကို တွေ့မြင်သဖြင့် မဟာဆရာ ဒြောဏပင်လျှင် အံ့ဩသွားရ၏။
Verse 64
अथ गाण्डीवमुद्यम्य दिव्यं धनुरमर्षण: । विचकर्ष रणे पार्थो बाहुभ्यां भरतर्षभ,जनमेजय! तदनन्तर रणभूमिमें कुन्तीपुत्रने दिव्य गाण्डीव धनुषको ऊँचे उठाकर कुपित हो उसे दोनों हाथोंसे खींचना आरम्भ किया
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ထို့နောက် စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ပါර්ထ (အာర్జုန) သည် သည်းခံမှုကုန်ခမ်းသဖြင့် ဒိဗ္ဗ (သိဒ္ဓ) ဓနု ဂါဏ္ဍီဝကို မြှောက်ယူကာ၊ ဘာရတမျိုး၏ အကောင်းဆုံးသူ ဇနမေဇယ မင်းကြီးရေ၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ပြန်ဆွဲတင်လေ၏။
Verse 65
तस्य बाणमयं वर्ष शलभानामिवायतिम् | दृष्टवा ते विस्मिता: सर्वे साधु साध्वित्य पूजयन्,फिर तो टिड्डियोंके झुंडके समान उनकी (अदभुत) बाणवर्षा देखकर वे सभी सैनिक आश्चर्यचकित हो 'साधु-साधु"” कहते हुए उनकी प्रशंसा करने लगे
သူ၏ မြားမိုးသည် တီကောင်အုပ်ကြီးကဲ့သို့ ထူထပ်၍ အဝေးအထိ ကျရောက်သည်ကို မြင်သော် စစ်သူရဲအားလုံး အံ့ဩတုန်လှုပ်ကာ «ကောင်းလေ! ကောင်းလေ!» ဟု ကြွေးကြော်၍ ချီးကျူးလေ၏။
Verse 66
न च बाणान्तरे वायुरस्य शक््नोति सर्पितुम् । अनिशं संदधानस्य शरानुत्सूजतस्तथा,उनके बाणोंके भीतर वायु भी प्रवेश नहीं कर पाती थी। कुन्तीनन्दन अर्जुन निरन्तर बाणोंको हाथमें लेते, धनुषपर रखते और छोड़ते थे। कोई भी उनकी इन क्रियाओंमें क्षणभरका भी अन्तर नहीं देख पाता था
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– သူ၏ မြားမိုးသည် မပြတ်မတောက် စီးဆင်းနေသဖြင့် မြားကြားအလွတ်ထဲသို့ လေတောင် မလျှောဝင်နိုင်ခဲ့။ ကုန္တီ၏ သား အာర్జုနသည် မနားမနေ မြားကိုယူကာ လေးပေါ်တင်၍ ပစ်လွှတ်နေသဖြင့် သူ၏ လှုပ်ရှားမှုတွင် ခဏမျှ အကွာအဝေးတောင် မည်သူမျှ မမြင်နိုင်ခဲ့။
Verse 67
ददर्श नान्तरं कश्चित् पार्थस्याददतोडपि च,उनके बाणोंके भीतर वायु भी प्रवेश नहीं कर पाती थी। कुन्तीनन्दन अर्जुन निरन्तर बाणोंको हाथमें लेते, धनुषपर रखते और छोड़ते थे। कोई भी उनकी इन क्रियाओंमें क्षणभरका भी अन्तर नहीं देख पाता था
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ပါရ္ထ (အာర్జုန) ၏ လှုပ်ရှားမှုတွင် အနည်းငယ်မျှ အကွာအဝေးကိုပင် မည်သူမျှ မမြင်နိုင်ခဲ့၊ သူသည် မြားကိုယူနေစဉ်တောင် ထိုသို့ပင်။ ဆွဲတင်ခြင်း၊ တင်ထားခြင်း၊ ပစ်လွှတ်ခြင်းတို့သည် မပြတ်မတောက် မြန်ဆန်လွန်းသဖြင့် လေတောင် မြားကြားအလွတ်ကို မရှာနိုင်ခဲ့။
Verse 68
तथा शीतघ्रास्त्रयुद्धे तु वर्तमाने सुदारुणे । शीघ्र शीघ्रतरं पार्थ: शरानन्यानुदीरयत्,इस प्रकार शीघ्रतापूर्वक अस्त्रप्रहारके द्वारा चलनेवाले उस अत्यन्त भयंकर संग्राममें कुन्तीपुत्र अर्जुन शीघ्र एवं अत्यन्त शीघ्र दूसरे-दूसरे बाण प्रकट करने लगे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– လျင်မြန်သော လက်နက်တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် အလွန်ကြမ်းတမ်းစွာ ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲအတွင်း၌ ပါရ္ထ (အာర్జုန) ကုန္တီ၏ သားသည် အခြားအခြားသော မြားများကို ပို၍မြန်၊ ပို၍မြန်စွာ ဆက်တိုက် ပစ်လွှတ်လေ၏။
Verse 69
ततः शतसहस््राणि शराणां नतपर्वणाम् | युगपत् प्रापतंस्तत्र द्रोणस्प रथमन्तिकात्,तत्पश्चात् एक ही साथ झुकी हुई गाँठवाले एक लाख बाण द्रोणाचार्यके रथके समीप आ गिरे। जनमेजय! गाण्डीवधन्वा अर्जुनके द्वारा जब द्रोणपर इस प्रकार बाणवर्षा होने लगी, तब कौरव-सैनिकोंमें भारी हाहाकार मच गया
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် တပြိုင်နက်တည်းမှာပင် အဆစ်ကွေးကွေးရှိသော မြားတစ်သိန်းသည် ဒ್ರೋဏ၏ ရထားအနီးသို့ ကျရောက်လာ၏။ ဂါဏ္ဍီဝကိုင်သူ အာర్జုနက ဒ್ರೋဏအပေါ် ထိုသို့ မပြတ်မတောက် မြားမိုးရွာချလိုက်သောအခါ ကೌရဝ စစ်သည်တို့အတွင်း ကြောက်လန့်၍ ရုတ်ရုတ်သဲသဲ အော်ဟစ်သံကြီး ပေါ်ထွက်လာ하였다။
Verse 70
कीर्यमाणे तदा द्रोणे शरैगाण्डीवधन्वना । हाहाकारो महानासीत् सैन्यानां भरतर्षभ,तत्पश्चात् एक ही साथ झुकी हुई गाँठवाले एक लाख बाण द्रोणाचार्यके रथके समीप आ गिरे। जनमेजय! गाण्डीवधन्वा अर्जुनके द्वारा जब द्रोणपर इस प्रकार बाणवर्षा होने लगी, तब कौरव-सैनिकोंमें भारी हाहाकार मच गया
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဂါဏ္ဍီဝကိုင်သူက ဒ್ರೋဏကို မြားများဖြင့် ပက်ပက်စက်စက် ပစ်ခတ်နေစဉ်၊ အို ဘာရတတို့အတွင်း အထွတ်အထိပ်သူရဲကောင်း၊ စစ်သည်တို့အကြား ကြီးမားသော ဟာဟာကာရ (အော်ဟစ်သံ) ပေါ်ထွက်လာ၏။
Verse 71
पाण्डवस्य तु शीघ्रास्त्रं मघवा प्रत्यपूजयत् । गन्धर्वाप्सरसश्रैव ये च तत्र समागता:,पाण्डुनन्दनके शीघ्रतापूर्वक अस्त्र-संचालनके लिये इन्द्रने उनकी बड़ी प्रशंसा की। उनके सिवा वहाँ जो गन्धर्व और अप्सराएँ आयी थीं, उन्होंने भी उनकी बड़ी सराहना की
ပाण्डု၏သား၏ လျင်မြန်သော အာယုဓကို မဃဝါ (အိန္ဒြာ) က ချီးမွမ်းဂုဏ်ပြု하였다။ ထိုနေရာသို့ စုဝေးလာသော ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် အပ္ဆရာများလည်း ထိုသူကို အလွန်ပင် ချီးကျူးကြ하였다။
Verse 72
ततो वृन्देन महता रथानां रथयूथप: । आचार्यपुत्र: सहसा पाण्डवं पर्यवारयत्,तदनन्तर रथियोंके यूथपति आचार्यपुत्र अश्वत्थामाने रथारोहियोंके विशाल समूहके साथ सहसा वहाँ पहुँचकर पाण्डुनन्दनको चारों ओरसे घेर लिया
ထို့နောက် ရထားအစုအဝေးကြီးနှင့်အတူ ရထားတပ်စုခေါင်းဆောင်—ဆရာ၏သား အရှ္ဝတ္ထာမာ—သည် ချက်ချင်းရောက်လာကာ ပाण्डဝကို လေးဘက်လုံးမှ ဝိုင်းရံ하였다။
Verse 73
अश्वत्थामा तु तत् कर्म हृदयेन महात्मन: । पूजयामास पार्थस्य कोप॑ं चास्याकरोद् भूशम्,अश्वत्थामाने महात्मा अर्जुनके उस पराक्रमकी मन-ही-मन भूरि-भूरि प्रशंसा की और उनपर अपना महान् क्रोध प्रकट किया
အရှ္ဝတ္ထာမာသည် ထိုမဟာဝီရ ပಾರ್ಥ (အర్జုန) ၏ လုပ်ရပ်ကို စိတ်အတွင်းမှ အသိအမှတ်ပြုကာ နှလုံးသားထဲတွင် အလွန်ချီးမွမ်း하였다။ သို့သော် တစ်ပြိုင်နက်တည်း သူ့အပေါ် ပြင်းထန်သော ဒေါသကိုလည်း ပြင်ပတွင် ထင်ရှားစွာ ပြသ하였다။
Verse 74
स मन्युवशमापतन्नः पार्थमभ्यद्रवद् रणे । किरज्छरसहस्राणि पर्जन्य इव वृष्टिमान्,आचार्यपुत्र क्रोधके वशीभूत हो गया था। वह रणभूमिमें जल बरसानेवाले मेघकी भाँति सहस्रों बाणोंकी बौछार करता हुआ पार्थपर टूट पड़ा
ဒေါသ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သွားသော ဆရာ၏သားသည် စစ်မြေပြင်တွင် ပಾರ್ಥထံသို့ တိုက်ရိုက်ပြေးဝင်ကာ မိုးရေပြည့်တိမ်က မိုးရွာသကဲ့သို့ မြားထောင်ပေါင်းများစွာကို မိုးသွန်းသလို ပစ်ချ하였다။
Verse 75
आवृत्य तु महाबाहुर्यतो द्रौणिस्ततो हयान् अन्तरं प्रददौ पार्थो द्रोणस्य व्यपसर्पितुम्,तब महाबाहु अर्जुनने जिधर अश्वत्थामा था, उसी ओर घोड़ोंको घुमाकर आचार्य द्रोणको भाग जानेका अवसर दे दिया
ထို့နောက် လက်မောင်းကြီး အర్జုနသည် အရှ္ဝတ္ထာမာရှိရာဘက်သို့ မြင်းများကို လှည့်ကာ ထိုသို့ပြုခြင်းဖြင့် ဒ్రోဏာအား နောက်ဆုတ်ထွက်ပြေးနိုင်ရန် လမ်းပေါက်တစ်ခုကို ချန်ထားပေး하였다။
Verse 76
स तु लब्ध्वान्तरं तूर्णमपायाज्जवनैह्यै: । छिन्नवर्मध्वज: शूरो निकृत्त: परमेषुभि:,अर्जुनके उत्तम बाणोंसे द्रोणके कवच और ध्वज छिन्न-भिन्न हो चुके थे। वे स्वयं भी बहुत घायल हो गये थे, अतः मौका पाते ही वेगशाली घोड़ोंको बढ़ाकर तुरंत वहाँसे भाग निकले
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ အခွင့်အလမ်းတစ်ခုပေါ်လာသည်နှင့် သူသည် လျင်မြန်စွာ နောက်ဆုတ်ကာ မြန်ဆန်သော မြင်းများကို တိုက်တွန်း၍ ထွက်ခွာသွား၏။ အာဂျုန၏ အကောင်းဆုံး မြားတံများကြောင့် ထိုသူရဲ၏ ကာကွယ်ဝတ်စုံနှင့် အလံတော်သည် ခွဲခြမ်းပျက်စီးသွားပြီး၊ သူကိုယ်တိုင်လည်း ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အချိန်ကို ဖမ်းဆုပ်ကာ ထိုနေရာမှ ထွက်ပြေးသွား၏။ ဤဖြစ်ရပ်သည် စစ်မြေပြင်၏ သဘောတရားတစ်ရပ်—တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း အလွန်အမင်း လျော့နည်းသွားသောအခါ အကျိုးမဲ့ ပျက်စီးမှုကို မရွေးဘဲ၊ အသက်နှင့် အင်အားကို ထိန်းသိမ်းကာ နောက်တစ်ကြိမ် ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသော တိုက်ပွဲအတွက် ပြန်လည်စုစည်းခြင်း—ကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Frequently Asked Questions
The dilemma is whether to sustain concealment at the cost of the host kingdom’s security, or to use decisive, potentially identity-revealing force to prevent further harm and terminate escalation.
Composure under pressure enables ethical clarity: when protective duty is unavoidable, disciplined and proportionate superiority can end conflict faster than reactive exchanges.
No explicit phalaśruti appears in this passage; its significance is contextual—demonstrating how restraint and decisive capability function together as dharmic instruments within the broader incognito framework.