
Yuga-Dharma: The Four Ages, Decline of Dharma, and the Rise of Social Order
ကృష్ణသည် အမြင့်ဆုံးအဘောသို့ ထွက်ခွာပြီးနောက်၊ အာర్జုနသည် နောက်ဆုံးအခမ်းအနားများကို ပြီးစီးကာ ဝမ်းနည်းကြေကွဲလျက် လမ်းပေါ်တွင် ဗျာသကို တွေ့ပြီး အညွှန်းကို တောင်းခံသည်။ ဗျာသက ကြောက်မက်ဖွယ် ကလိယုဂ ရောက်လာမည်ဟု ကြေညာကာ ကလိခေတ်တွင် အပြစ်ပျောက်ကင်းရာ အကောင်းဆုံး အားကိုးရာဟု ဆိုသော ဝါရာဏသီသို့ ထွက်ခွာမည်ဟု ပြောသည်။ အာర్జုန၏ တောင်းဆိုချက်အရ ဗျာသက ယုဂဓမ္မကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြသည်—ယုဂလေးခေတ်နှင့် အဓိက အကျင့်များ (ကృతတွင် ဓျာန, တ్రేతာတွင် ဉာဏ, ဒွာပရတွင် ယဇ్ఞ, ကလိတွင် ဒါန) နှင့် ယုဂအလိုက် အုပ်စိုးသည့် ဒေဝတားများကို ဆိုပြပြီး၊ ယုဂအားလုံးတွင် ရုဒြ၏ ပူဇော်မှုသည် တစ်သမတ်တည်း အရေးကြီးကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မသည် ခြေလေးချောင်းမှ ခြေတစ်ချောင်းသို့ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းသွားပုံနှင့် လူသားဘဝ အခြေအနေပြောင်းလဲပုံကို ရှင်းပြသည်—ကൃതတွင် သဘာဝညီညွတ်မှု; တ్రేతာတွင် ဆန္ဒပြည့် “အိမ်သစ်ပင်” ပေါ်လာပြီး ပျောက်ကွယ်ကာ လောဘတက်လာခြင်း၊ အပူအအေး အပြင်းအထန် ခံရခြင်းကြောင့် အဝတ်အစား၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးသို့ လှည့်သွားခြင်း။ လူမှုရေးပဋိပက္ခများ တိုးလာသဖြင့် ဘြဟ္မာက က్షတ္တရိယ၊ ဝဏ္ဏာရှ్రమ နှင့် အဟിംသာယဇ్ఞကို စီမံတည်ထောင်သည်။ ဒွာပရတွင် သဒ္ဓါနည်းလမ်းများ ကွဲပြားလာပြီး ဝေဒခွဲခြားမှု ပျံ့နှံ့ကာ၊ စိတ်ပျက်မှုမှ ဝိုင်ရာဂျ၊ ခွဲခြားသိမြင် ဉာဏတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည် (ရာဇသ-တမသ အလယ်တွင်)။ အဆုံးတွင် ဒွာပရ၌ ဓမ္မ မတည်ငြိမ်လာပြီး ကလိ၌ နီးပါး ပျောက်ကွယ်မည်ကို ထပ်မံဆိုကာ၊ ကျဆင်းသည့် အခြေအနေတွင် ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းနည်း အညွှန်းအတွက် အခြေခံထားသည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षड्विंशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुर्युगम् / एषां स्वभावं सूताद्य कथयस्व समासतः
ဤသို့ သီရိကူർമပုရာဏ၌၊ ဆတ်စာဟသရီ သံဟိတား၊ ပူရဝဘဂ၌—(ဤအခန်းစ)။ ရှိများက ဆိုကြသည်– «ကൃတ၊ တ్రေတာ၊ ဒ్వာပရ၊ ကလိ ဟူသော ယုဂ်လေးပါး (စတုရယုဂ) ရှိ၏။ အို စူတ၊ ယုဂ်တစ်ပါးချင်း၏ သဘာဝလက္ခဏာကို အကျဉ်းချုပ်၍ ပြောကြားပါ»။
Verse 2
सूत उवाच गते नारायणे कृष्णे स्वमेव परमं पदम् / पार्थः परमधर्मात्मा पाण्डवः शत्रुतापनः
စူတက ပြောသည်– နာရာယဏ—ကృష్ణ—သည် မိမိ၏ အမြင့်ဆုံး အာဝါသသို့ ပြန်လည်သွားရောက်ပြီးနောက်၊ ပါර්ထ (အာర్జုန) သည် အမြတ်ဆုံး ဓမ္မစိတ်ရှိသော ပाण्डဝ၊ ရန်သူတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေသူ (ထိုအခါ… )။
Verse 3
कृत्वा चेवोत्तरविधिं शोकेन महतावृतः / अपश्यत् पथि गच्छन्तं कृष्णद्वैपायनं मुनिम्
အဆုံးသတ် အခမ်းအနားများကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေစဉ်၊ လမ်းပေါ်တွင် လျှောက်လာသော မုနိ ကృష్ణဒ్వૈပာယန (ဗျာသ) ကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 4
शिष्यैः प्रशिष्यैरभितः संवृतं ब्रह्मवादिनम् / पपात दण्डवद् भूमौ त्यक्त्वा शोकं तदार्ऽजुनः
ထိုအခါ အာర్జုနသည် ဝမ်းနည်းခြင်းကို ချန်လှပ်၍၊ တပည့်များနှင့် တပည့်၏တပည့်များက ဝိုင်းရံထားသော ဗြဟ္မဝါဒင် (ဗြဟ္မကို ဟောကြားသူ) အရှင်ရှေ့၌ မြေပြင်ပေါ်သို့ တုတ်တန်းလဲကာ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့하였다။
Verse 5
उवाच परमप्रीतः कस्माद् देशान्महामुने / इदानीं गच्छसि क्षिप्रं कं वा देशं प्रति प्रभो
အလွန်ပီတိဖြစ်၍ သူက ပြောသည်– «အို မဟာမုနိ၊ မည်သည့်ဒေသမှ လာသနည်း။ ယခု အဘယ်ကြောင့် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသနည်း—အရှင်ဘုရား၊ မည်သည့်ဒေသသို့ သွားမည်နည်း»။
Verse 6
संदर्शनाद् वै भवतः शोको मे विपुलो गतः / इदानीं मम यत् कार्यं ब्रूहि पद्मदलेक्षण
အရှင်ကို မြင်တွေ့ရသဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ ကြီးမားသော ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုသည် ပျောက်ကွယ်သွားပါပြီ။ ယခု ကျွန်ုပ် ဘာကို လုပ်ရမည်ကို ပြောကြားပါ၊ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးတော်ရှိသော အရှင်။
Verse 7
तमुवाच महायोगी कृष्णद्वैपायनः स्वयम् / उपविश्य नदीतिरे शिष्यैः परिवृतो मुनिः
ထို့နောက် မဟာယောဂီ ကృష్ణဒွိပာယန (ဗျာသ) ကိုယ်တိုင်က သူ့အား မိန့်ကြားတော်မူ၏။ မြစ်ကမ်းနားတွင် ထိုင်လျက် မုနိသည် တပည့်များဖြင့် ဝန်းရံထား၏။
Verse 8
इदं कलियुगं घोरं संप्राप्तं पाण्डुनन्दन / ततो गच्छामि देवस्य वाराणसीं महापुरीम्
“ကြောက်မက်ဖွယ် ကလိယုဂသည် ယခု ရောက်လာပြီ၊ ပாண்டု၏ သားရေ။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ဘုရားသခင်၏ မဟာသန့်ရှင်းမြို့ ဝါရာဏသီသို့ ထွက်ခွာမည်။”
Verse 9
अस्मिन् कलियुगे घोरे लोकाः पापानुवर्तिनः / भविष्यन्ति महापापा वर्णाश्रमविवर्जिताः
ဤကြောက်မက်ဖွယ် ကလိယုဂတွင် လူတို့သည် အပြစ်၏လမ်းကို လိုက်နာကြလိမ့်မည်။ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမ (သန့်ရှင်းသော တာဝန်စည်းကမ်း) ကို စွန့်ပစ်၍ အလွန်အမင်း အပြစ်ရှိသူများ ဖြစ်လာကြလိမ့်မည်။
Verse 10
नान्यत् पश्यामि जन्तूनांमुक्त्वा वाराणसीं पुरीम् / सर्वपापप्रशमनं प्रायश्चित्तं कलौ युगे
သတ္တဝါတို့အတွက် ဝါရာဏသီမြို့ကို မလွဲမသွေ ချန်လှပ်၍ အခြားသော ပြစ်မှုသက်သာရေး (ပရాయశ္စိတ္တ) ကို ကလိယုဂတွင် မမြင်ရပါ။ ၎င်းသည် အပြစ်အားလုံးကို သက်သာစေတတ်၏။
Verse 11
कृतं त्रेता द्वापरं च सर्वेष्वेतेषु वै नराः / भविष्यन्ति महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः
ကృత၊ တ్రေတா၊ ဒ్వာပရ ယုဂများအားလုံးတွင် မဟာအတ္တမရှိသော လူကြီးမင်းများ ပေါ်ထွန်းမည်၊ သာသနာဓမ္မကိုလိုက်နာ၍ သစ္စာကိုချစ်မြတ်နိုးသူများ ဖြစ်ကြမည်။
Verse 12
त्वं हि लोकेषु विख्यातो धृतिमाञ् जनवत्सलः / पालयाद्य परं धर्मं स्वकीयं मुच्यसे भयात्
သင်သည် လောကများအနှံ့ ကျော်ကြားသူ၊ သတ္တိတည်ကြည်၍ ပြည်သူကိုမေတ္တာထားသူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယခု အမြင့်မြတ်ဆုံး ဓမ္မကို—မိမိ၏ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်ဓမ္မကို—ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လော့; ထိုသို့ပြုလျှင် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ လွတ်မြောက်မည်။
Verse 13
एवमुक्तो भगवता पार्थः परपुरञ्जयः / पृष्टवान् प्रणिपत्यासौ युगधर्मान् द्विजोत्तमाः
ဘဂဝန်၏ ဗျာဒိတ်ကို ကြားပြီးနောက် ရန်သူမြို့များကို အနိုင်ယူသူ ပါර්ထသည် ဦးချကန်တော့ကာ၊ ယုဂအလိုက် လိုက်နာရမည့် ဓမ္မများကို မေးမြန်း하였다၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒွိဇတို့အို။
Verse 14
तस्मै प्रोवाच सकलं मुनिः सत्यवतीसुतः / प्रणम्य देवमीशानं युगधर्मान् सनातनान्
ထို့နောက် စတျဝတီ၏သား မုနိ (ဗျာသ) သည် အီရှာန သခင်ကို ဦးချကန်တော့ပြီး၊ ယုဂအလိုက် ထာဝရ ဓမ္မများကို အပြည့်အစုံ ဟောကြား하였다။
Verse 15
वक्ष्यामि ते समासेन युगधर्मान् नरेश्वर / न शक्यते मया पार्थ विस्तरेणाभिभाषितुम्
အို လူတို့၏ဘုရင်၊ ယုဂဓမ္မများကို သင့်အား အကျဉ်းချုပ် ပြောကြားမည်။ အို ပೃഥာ၏သား၊ အကျယ်တဝင့် အသေးစိတ် ဟောပြောရန် ငါ့အတွက် မဖြစ်နိုင်။
Verse 16
आद्यं कृतयुगं प्रोक्तं ततस्त्रेतायुगं बुधैः / तृतीयं द्वापरं पार्थ चतुर्थं कलिरुच्यते
ပထမယုဂကို ကෘတယုဂဟု ကြေညာကြ၏။ ထို့နောက် ပညာရှိတို့က တ్రေတယုဂဟု ဆိုကြသည်။ တတိယမှာ ဒွာပရယုဂ၊ အို ပါရ္ထ၊ စတုတ္ထမှာ ကလိယုဂဟု ခေါ်ကြ၏။
Verse 17
ध्यानं परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानमुच्यते / द्वापरे यज्ञमेवाहुर्दानमेव कलौ युगे
ကෘတယုဂတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျင့်သည် ဓျာန (သမาธိ) ဖြစ်၏။ တ్రေတယုဂတွင် ဉာဏ (ဝိညာဉ်ပညာ) ဟု ဆိုကြ၏။ ဒွာပရယုဂတွင် ယဇ္ဉ (ပူဇော်ပွဲ) ကို အထွတ်အထိပ်ဟု ကြေညာကြပြီး၊ ကလိယုဂတွင် ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) တစ်ခုတည်းကို အဓိက သာသနာဟု သင်ကြားကြ၏။
Verse 18
ब्रह्मा कृतयुगे देवस्त्रेतायां भगवान् रविः / द्वापरे दैवतं विष्णुः कलौ रुद्रो महेश्वरः
ကෘတယုဂတွင် အုပ်စိုးသည့် ဒေဝတာမှာ ဘြဟ္မာ ဖြစ်၏။ တ్రေတယုဂတွင် ကောင်းမြတ်သော နေမင်း ရဝိ သည် ဘုရားသခင် ဖြစ်၏။ ဒွာပရယုဂတွင် ပူဇော်ရမည့် ဒေဝတာမှာ ဗိෂ္ဏု ဖြစ်ပြီး၊ ကလိယုဂတွင် ရုဒ္ရ—မဟေရှ္ဝရ—သည် အုပ်စိုးသည့် အရှင် ဖြစ်၏။
Verse 19
ब्रह्मा विष्णुस्तथा सूर्यः सर्व एव कलिष्वपि / पूज्यते भगवान् रुद्रश्चतुर्ष्वपि पिनाकधृक्
ဘြဟ္မာ၊ ဗိṣ္ဏု၊ နှင့် စူရျ (နေမင်း)—အမှန်တကယ် ဒေဝတာအားလုံး—ကို ယုဂလေးပါးတွင် ပူဇော်ကြ၏။ ထို့အပြင် ယုဂလေးပါးလုံးတွင်ပင် ပင်ာက သံတော်ကိုင်သော ဘုရားသခင် ရုဒ္ရကိုလည်း ပူဇော်ကြ၏။
Verse 20
आद्ये कृतयुगे धर्मश्चतुष्पादः सनातनः / त्रेतायुगे त्रिपादः स्याद् द्विपादो द्वापरे स्थितः / त्रिपादहीनस्तिष्ये तु सत्तामात्रेण तिष्ठति
ပထမယုဂ ကෘတယုဂတွင် စနာတန ဓမ္မသည် ခြေလေးချောင်းလုံးဖြင့် တည်၏။ တ్రေတယုဂတွင် သုံးချောင်းသာ ကျန်၏; ဒွာပရယုဂတွင် နှစ်ချောင်းဖြင့် တည်၏။ သို့သော် တိရှျယ (ကလိ) ယုဂတွင် ခြေသုံးချောင်း ပျောက်ကွယ်၍ ရှိနေခြင်းသာဖြင့် မျှတည်တံ့၏။
Verse 21
कृते तु मिथुनोत्पत्तिर्वृत्तिः साक्षाद् रसोल्लसा / प्रजास्तृप्ताः सदा सर्वाः सदानन्दाश्च भोगिनः
ကృతယုဂ၌ အထီးနှင့် အမတို့၏ ပေါင်းစည်းမှုသည် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်၍ နေထိုင်ပုံစံသည် ရသ(အရသာနှင့် သဟဇာတချိုမြိန်မှု) ဖြင့် တိုက်ရိုက် ပြည့်ဝနေ၏။ သတ္တဝါအားလုံး အမြဲတမ်း ပြည့်စုံကျေနပ်၍ ခံစားသူတို့သည် နိစ္စအာနန္ဒ၌ ရှိနေကြ၏။
Verse 22
अधमोत्तमत्वं नास्त्यासां निर्विशेषाः पुरञ्जय / तुल्यमायुः सुखं रूपं तासां तस्मिन् कृते युगे
အို ပုရဉ္ဇယ၊ သူတို့အကြား၌ ‘နိမ့်’ ‘မြင့်’ ဟူသော ခွဲခြားသဘော မရှိကြ၊ အားလုံး မထူးခြားကြ၏။ ကృతယုဂ၌ သူတို့၏ အသက်တမ်း၊ ချမ်းသာမှုနှင့် ကိုယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်တို့သည် တူညီကြ၏။
Verse 23
विशोकाः सत्त्वबहुला एकान्तबहुलास्तथा / ध्याननिष्ठास्तपोनिष्ठा महादेवपरायणाः
ဝမ်းနည်းခြင်းကင်း၍ သတ္တဝါ(စတ္တဝ) ပြည့်ဝကာ တိတ်ဆိတ်တစ်ကိုယ်တည်းကို နှစ်သက်ကြ၏။ ဓ്യာနနှင့် တပဿာ၌ တည်ကြည်၍ မဟာဒေဝကိုသာ အပြည့်အဝ အားကိုးအပ်နှံသူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 24
ता वै निष्कामचारिण्यो नित्यं मुदितमानसाः / पर्वतोदधिवासिन्यो ह्यनिकेतः परन्तप
အို ရန်သူကို လောင်ကျွမ်းစေသူ၊ သူတို့သည် အလိုဆန္ဒမဲ့စွာ သွားလာကြ၍ စိတ်နှလုံး အမြဲပျော်ရွှင်နေကြ၏။ တောင်တန်းနှင့် သမုဒ္ဒရာကမ်းနားတို့၌ နေထိုင်ကာ အမြဲတမ်း အိမ်တည်နေရာ မရှိသူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 25
रसोल्लासा कालयोगात् त्रेताख्ये नश्यते ततः / तस्यां सिद्धौ प्रणष्टायामन्या सिद्धिरवर्तत
ကာလ၏ သက်ရောက်မှု ပေါင်းစည်းလာခြင်းကြောင့် «ရသောလ္လာသာ» ဟူသော စိဒ္ဓိသည် ထို့နောက် တ్రေတா ယုဂ၌ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထိုစိဒ္ဓိ ပျက်သွားသောအခါ အခြား စိဒ္ဓိတစ်ရပ်က အစားထိုး၍ ထင်ရှားလာ၏။
Verse 26
अपां सौक्ष्म्ये प्रतिहते तदा मेघात्मना तु वै / मेघेभ्यः स्तनयित्नुभ्यः प्रवृत्तं वृष्टिसर्जनम्
ရေ၏ အငွေ့သဏ္ဍာန်သိမ်မွေ့မှုကို တားဆီးခံရသောအခါ၊ ထိုရေသည် မိုးတိမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲကာ မိုးကြိုးသံပါသော မိုးတိမ်များမှ မိုးရွာခြင်း စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 27
सकृदेव तया वृष्ट्या संयुक्ते पृथिवीतले / प्रादुरासंस्तदा तासां वृक्षा वै गृहसंज्ञिताः
ထိုမိုးရေသည် မြေပြင်ကို တစ်ခါတည်း ထိတွေ့သွားသည့်အခါ၊ သူတို့အတွက်ပင် ‘အိမ်’ ဟု ခေါ်ကြသော သစ်ပင်များ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 28
सर्वप्रत्युपयोगस्तु तासां तेभ्यः प्रजायते / वर्तयन्ति स्म तेभ्यस्तास्त्रेतायुगमुखे प्रजाः
ထိုသစ်ပင်များမှလည်းကောင်း၊ ထိုသစ်ပင်များအားဖြင့်လည်းကောင်း အသုံးချမှုအမျိုးမျိုးနှင့် အပြန်အလှန် အကျိုးပြုမှုအားလုံး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထရေတာယုဂ၏အစတွင် လူတို့သည် ထိုစည်းကမ်းနှင့် တာဝန်တို့အတိုင်း ဘဝနှင့် လူမှုစနစ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
Verse 29
ततः कालेन महता तासामेव विपर्यतात् / रागलोभात्मको भावस्तदा ह्याकस्मिको ऽभवत्
ထို့နောက် အချိန်အတော်ကြာသွားပြီးနောက်၊ သူတို့၏အခြေအနေ ပြောင်းပြန်ကျဆင်းလာခြင်းကြောင့်၊ ချစ်ခင်တွယ်တာမှုနှင့် လောဘကြီးမှုဖြင့် ပြည့်နှက်သော စိတ်သဘောထားသည် ရုတ်တရက် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 30
विपर्ययेण तासां तु तेन तत्कालभाविना / प्रणश्यन्ति ततः सर्वे वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः
သို့ရာတွင် သူတို့၏အခြေအနေသည် ထိုကာလနှင့်ဆိုင်သော ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားသောအခါ၊ ‘အိမ်’ ဟု ခေါ်ကြသော သစ်ပင်များအားလုံးသည် ထိုအခါ အကုန်လုံး ပျက်စီးသွားကြသည်။
Verse 31
ततस्तेषु प्रनष्टेषु विभ्रान्ता मैथुनोद्भवाः / अभिध्यायन्ति तां सिद्धिं सत्याभिध्यायिनस्तदा
ထို့နောက် ထိုအထောက်အပံ့တို့ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ မိထုန်မှ မွေးဖွားလာသော သတ္တဝါတို့သည် စိတ်ရှုပ်ထွေး၍ လမ်းလွဲကာ ထိုအမြင့်မြတ်သော စိဒ္ဓိကို သမาธိဖြင့် အာရုံပြုကြသည်။ ထိုအခါ သူတို့သည် သစ္စာတရားကို အာရုံပြုသူများ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 32
प्रादुर्बभूवुस्तासां तु वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः / वस्त्राणि ते प्रसूयन्ते फलान्याभरणानि च
ထို့နောက် သူတို့အတွက် “အိမ်သစ်ပင်” ဟု ခေါ်သော သစ်ပင်များ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုသစ်ပင်များမှ အဝတ်အစားများ ပေါက်ဖွားလာပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အသီးများသည်လည်း အလှဆင်အဆင်တန်ဆာများ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 33
तेष्वेव जायते तासां गन्धवर्णरसान्वितम् / अमाक्षिकं महावीर्यं पुटके पुटके मधु
ထိုပန်းနှင့် အပင်အနှစ်သာရတို့မှပင် အနံ့၊ အရောင်၊ အရသာ ပြည့်စုံသော ပျားမရှိသည့် ပျားရည်—အင်အားကြီးမားသော ပျားရည်—သည် အပင်၏ အပေါက်ငယ်တိုင်း၊ အခေါင်းငယ်တိုင်း၌ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 34
तेन ता वर्तयन्ति स्म त्रेतायुगमुखे प्रिजाः / हृष्टपुष्टास्तया सिद्ध्या सर्वा वै विगतज्वराः
ထိုဓမ္မ/စည်းကမ်းတရားဖြင့် တြေတာယုဂ၏ အစဦးအရုဏ်တွင် လူတို့သည် အသက်ရှင်နေထိုင်ကာ အကျင့်ပြုကြ၏။ ထိုစိဒ္ဓိအောင်မြင်မှုကြောင့် သူတို့အားလုံး ပျော်ရွှင်ဝပြော၍ အာဟာရပြည့်စုံကာ ဖျားနာပူလောင်မှုနှင့် ဒုက္ခကင်းစင်သွားကြ၏။
Verse 35
ततः कालान्तरेणैव पुनर्लोभावृतास्तदा / वृक्षांस्तान् पर्यगृह्णन्त मधु चामाक्षिकं बलात्
ထို့နောက် အချိန်ကာလတစ်ခုပြီးသွားသောအခါ သူတို့သည် လောဘဖြင့် ထပ်မံဖုံးလွှမ်းခံရ၏။ ထိုသစ်ပင်များကို ဝိုင်းရံကာ အင်အားသုံး၍ ပျားရည်နှင့် ပျားရည်သိုလှောင်ရာကို လုယူကြ၏။
Verse 36
तासां तेनापचारेण पुनर्लोभकृतेन वै / प्रणष्टामधुना सार्धं कल्पवृक्षाः क्वचित् क्वचित्
ထိုသူတို့အပေါ် ပြုမိသောအပြစ်ကြောင့်လည်း၊ ထပ်မံ လောဘကြောင့်လည်း၊ ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော ကပ္ပဝೃက္ခ သစ်ပင်များသည် မိမိတို့၏ ပျားရည်နှင့်အတူ တစ်နေရာတစ်နေရာ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 37
शीतवर्षातपैस्तीव्रै स्ततस्ता दुः खिता भृशम् / द्वन्द्वैः संपीड्यमानास्तु चक्रुरावरणानि च
အလွန်ပြင်းထန်သော အအေး၊ မိုး၊ နေရောင်အပူတို့ကြောင့် သူတို့သည် အလွန်ဒုက္ခရောက်ကြပြီး၊ ဆန့်ကျင်ဘက်အတွဲအဖက်များက အရပ်ရပ်မှ ဖိစီးလာသဖြင့် ကာကွယ်ရန် အဖုံးအကာများကိုလည်း ပြုလုပ်ကြ하였다။
Verse 38
कृत्वा द्वन्द्वप्रतीघातान् वार्तोपायमचिन्तयन् / नष्टेषु मधुना सार्धं कल्पवृक्षेषु वै तदा
ဆန့်ကျင်ဘက်အတွဲအဖက်တို့ကို တားဆီးကျော်လွှားပြီး၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် ကုန်သွယ်ရေး၏ နည်းလမ်းကို စဉ်းစားကာ၊ ပျားရည်နှင့်အတူ ကပ္ပဝೃက္ခ သစ်ပင်များ ပျက်စီးသွားသောအခါ၊ သူသည် လက်တွေ့ကျသော လမ်းစဉ်တစ်ရပ်သို့ စိတ်ကို ချမှတ်하였다။
Verse 39
ततः प्रादुर्बभौ तासां सिद्धिस्त्रेतायुगे पुनः / वार्तायाः साधिका ह्यन्या वृष्टिस्तासां निकामतः
ထို့နောက် တ్రေတားယုဂ၌ သူတို့၏ အောင်မြင်မှု (စိဒ္ဓိ) သည် ထပ်မံ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် အခြားအထောက်အကူတစ်ရပ်မှာ ဝါర్తာ—ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေး—ဖြစ်ပြီး၊ မိုးလည်း သူတို့လိုသလို ကျလာ하였다။
Verse 40
तासां वृष्ट्यूदकानीह यानि निम्नैर्गतानि तु / अवहन् वृष्टिसंतत्या स्त्रोतः स्थानानि निम्नगाः
ဤနေရာ၌ ထိုဒေသတို့၏ မိုးရေများသည် အနိမ့်ပိုင်းမြေပြင်သို့ စီးဆင်းကျသွားပြီး၊ မိုးရွာသက်တမ်းဆက်တိုက်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရေစီးကြောင်းအဖြစ် ဆက်လက် သယ်ဆောင်သွားကာ၊ ထိုအနိမ့်ပိုင်းများသည် မြစ်လမ်းကြောင်းနှင့် ရေကြောင်းများအဖြစ် တည်ထောင်လာ하였다။
Verse 41
ये पुनस्तदपां स्तोका आपन्नाः पृथिवीतले / अपां भूणेश्च संयोगादोषध्यस्तास्तदाभवन्
သို့ရာတွင် ထိုရေ၏ အစက်အပြောက်များသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျရောက်သော်၊ ရေနှင့် မြေ၏ သန္ဓာန်ပြည့်ဝသော အနှစ်သာရတို့ ပေါင်းစည်းခြင်းကြောင့် ထိုအခါ ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ဖြစ်ပေါ်လာ하였다။
Verse 42
अफालकृष्टाश्चानुप्ता ग्राम्यारण्याश्चतुर्दश / ऋतुपुष्पफलैश्चैव वृक्षगुल्माश्च जज्ञिरे
ထွန်ယက်ခြင်း မရှိ၊ မျိုးစေ့ချခြင်း မရှိဘဲပင်၊ အိမ်မွေးနှင့် တောမွေး အပင်အမျိုးအစား ဆယ့်လေးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာ၍၊ ရာသီအလိုက် ပန်းနှင့် အသီး သီးပွင့်သီးသော သစ်ပင်နှင့် ချုံပင်တို့လည်း ထပ်မံ ဖြစ်ပေါ်လာ하였다။
Verse 43
ततः प्रादुरभूत् तासां रागो लोभश्च सर्वशः / अवश्यं भाविनार्ऽथे न त्रेतायुगवशेन वै
ထို့နောက် သူတို့အတွင်း၌ အနှံ့အပြား စွဲလမ်းမှုနှင့် လောဘကြီးမှု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ကံကွက်ထားသည့် အရာသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ရမည်သာ—အမှန်ပင် တ్రေတားယုဂ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်လာ하였다။
Verse 44
ततस्ताः पर्यगृह्णन्त नदीक्षेत्राणि पर्वतान् / वृक्षगुल्मौषधीश्चैव प्रसह्य तु यथाबलम्
ထို့နောက် သူတို့သည် မိမိတို့၏ အင်အားအလိုက် အကြမ်းဖက်၍ မြစ်များ၊ လယ်ယာမြေများ၊ တောင်တန်းများနှင့် သစ်ပင်၊ ချုံပင်၊ ဆေးဖက်ဝင် အပင်တို့ကိုပါ လုယူသိမ်းပိုက်ကြ၏။
Verse 45
विपर्ययेण तासां ता ओषध्यो विविशुर्महीम् / पितामहनियोगेन दुदोह पृथिवीं पृथुः
ထို့နောက် အပင်ဆေးဖက်ဝင်တို့သည် အစဉ်ပြန်လှန်၍ မြေထဲသို့ ပြန်ဝင်သွားကြ၏။ ထို့ပြင် ပိတামဟ (ဗြဟ္မာ) ၏ အမိန့်တော်အရ ဘုရင် ပೃထု သည် ပृथिवီ (မြေမိခင်) ကို နို့ညှစ်သကဲ့သို့ ညှစ်ယူကာ သူမ၏ အထွက်အမြတ်ကို ထုတ်ယူ하였다။
Verse 46
ततस्ता जगृहुः सर्वा अन्योन्यं क्रोधमूर्छिताः / वसुदारधनाद्यांस्तु बलात् कालबलेन तु
ထို့နောက် အားလုံးသည် ဒေါသကြောင့် မူးဝေကာ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် တိုက်ခိုက်ကြပြီး၊ ကာလ (Kāla) ၏ အလွန်အမင်း အင်အားကြောင့် တွန်းအားပေးခံရသကဲ့သို့ အင်အားဖြင့် မြေယာ၊ ဇနီး၊ ဥစ္စာဓနနှင့် အခြားအရာတို့ကို လုယူကြ၏။
Verse 47
मर्यादायाः प्रतिष्ठार्थं ज्ञात्वैतद् भगवानजः / ससर्ज क्षत्रियान् ब्रह्मा ब्राह्मणानां हिताय च
ဤအရာကို သိမြင်သော်၊ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော အရှင် အဇ (ဗြဟ္မာ) သည် ဓမ္မ၏ စည်းကမ်းနယ်နိမိတ်ကို တည်ထောင်ရန်အတွက် က္ଷတ္တရိယတို့ကို ဖန်ဆင်းပြီး၊ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအတွက်လည်း ဖြစ်စေတော်မူ၏။
Verse 48
वर्णाश्रमव्यवस्थां च त्रेतायां कृतवान् प्रभुः / यज्ञप्रवर्तनं चैव पशुहिंसाविवर्जितम्
ထရေတာယုဂတွင် အရှင်သည် ဝဏ္ဏ-အာရှရမ စနစ်ကို စီမံတည်ထောင်တော်မူပြီး၊ တိရစ္ဆာန်သတ်ဖြတ်ခြင်းကင်းသော ယဇ္ဉပူဇာ အလေ့အထကိုလည်း စတင်ပြုလုပ်စေတော်မူ၏။
Verse 49
द्वापरेष्वथ विद्यन्ते मतिभेदाः सदा नृणाम् / रागो लोभस्तथा युद्धं तत्त्वानामविनिश्चयः
သို့သော် ဒွာပရယုဂတွင် လူတို့အကြား အမြဲတမ်း အမြင်ကွဲပြားမှုများ ရှိနေပြီး၊ ရာဂ (အလိုဆန္ဒ) နှင့် လောဘ ပေါ်ပေါက်လာကာ စစ်ပွဲနှင့် ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်သလို၊ တတ္တဝ (အမှန်တရား) များကို သေချာစွာ မဆုံးဖြတ်နိုင်တော့ချေ။
Verse 50
एको वेदश्चतुष्पादस्त्रेतास्विह विधीयते / वेदव्यासैश्चतुर्धा तु व्यस्यते द्वापरादिषु
ဤလောက၌ ထရေတာယုဂတွင် ဝေဒသည် တစ်ခုတည်းဖြစ်သော်လည်း လေးခြေ (လေးပိုင်း) အဖြစ် တည်ရှိ၏။ ဒွာပရယုဂနှင့် နောက်ပိုင်းယုဂများတွင်မူ ဝေဒကို ဝေဒဗျာသတို့က လေးမျိုးခွဲ၍ စီစဉ်တော်မူကြ၏။
Verse 51
ऋषिपुत्रैः पुनर्भेदाद् भिद्यन्ते दृष्टिविभ्रमैः / मन्त्रब्राह्मणविन्यासैः स्वरवर्णविपर्ययैः
ထပ်မံ၍ ရှင်တော်တို့၏ သားများက ခွဲခြားမှုများ ပြုလုပ်သဖြင့် ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများ ပျက်ပြားကွဲကွာသွားသည်။ အမြင်အာရုံလွဲမှားခြင်း၊ မန္တရနှင့် ဘြာဟ္မဏ အပိုင်းအစဉ်အလာကို ပြောင်းလဲစီစဉ်ခြင်း၊ အသံအလေးအနက်နှင့် အသံထွက်အက္ခရာများ ပြောင်းပြန်လွဲမှားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 52
संहिता ऋग्यजुः साम्नां संहन्यन्ते श्रुतर्षिभिः / सामान्याद् वैकृताच्चैवदृष्टिभेदैः क्वचित् क्वचित्
Ṛg၊ Yajus၊ Sāman တို့၏ သံဟိတာ စုစည်းမှုများကို Śruti ၏ ရှင်တော်ရိရှီများက စီစဉ်တင်ပြကြသည်။ ထို့နောက် နေရာအလိုက် အမြင်ကွာခြားမှုကြောင့်—အများသဘော (သာမန်) မှလည်းကောင်း၊ ပြုပြင်ကွဲပြားသည့် (ဝိကృత) မှလည်းကောင်း—အမျိုးမျိုးကွဲပြားလာသည်။
Verse 53
ब्राह्मणं कल्पसूत्राणि मन्त्रप्रवचनानि च / इतिहासपुराणानि धर्मशास्त्राणि सुव्रत
အို မင်္ဂလာဝတ်ကောင်းမြတ်သူ၊ ဘြာဟ္မဏများ၊ ကလ္ပသုတ္တများ၊ မန္တရအနက်ဖော်ပြချက်များ၊ အိတိဟာသနှင့် ပုရာဏများ၊ ဓမ္မရှာသ္တရများ—ဤအရာတို့သည် ဓမ္မကို ထောက်ပံ့သော အာဏာရှိသော သာသနာကျမ်းရင်းမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 54
अवृष्टिर्मरणं चैव तथैव वायाध्युपद्रवाः / वाङ्मनः कायजैर्दुः सैर्निर्वेदो जायते नृणाम्
မိုးခေါင်ခြင်း၊ သေဆုံးခြင်း၊ ထို့အပြင် လေပြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များနှင့် စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ်ကာယမှ ပေါ်ထွက်လာသော ဒုက္ခများကြောင့် လူတို့တွင် နိရ္ဝေဒ (လောကအပေါ် စိတ်ပျင်းနွမ်းခြင်း) ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 55
निर्वेदाज्जायते तेषां दुः खमोक्षविचारणा / विचारणाच्च वैराग्यं वैराग्याद् दोषदर्शनम्
နိရ္ဝေဒမှ သူတို့တွင် ဒုက္ခနှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) အကြောင်း စဉ်းစားဆင်ခြင်မှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုဆင်ခြင်မှုမှ ဝိုင်ရာဂျ (မကပ်မငြိ) ဖြစ်လာပြီး၊ ဝိုင်ရာဂျမှ လောကီဘဝ၏ အပြစ်အနာ (ဒိုးသ-ဒർശန) ကို ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်ခြင်း ပေါ်ထွက်လာသည်။
Verse 56
दोषाणां दर्शनाच्चैव द्वापरे ज्ञानसंभवः / एषा रजस्तमोयुक्ता वृत्तिर्वै द्वापरे स्मृता
အပြစ်အနာအဆာတို့ကို မြင်တွေ့ရခြင်းကြောင့် ဒွာပရယုဂ၌ ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ် (ဝိဝေက) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ရဇသနှင့် တမသ ရောနှောသော ဤအကျင့်အနေအထားကို ဒွာပရ၏ သဘောသဘာဝဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 57
आद्ये कृते तु धर्मो ऽस्ति स त्रेतायां प्रवर्तते / द्वापरे व्याकुलीभूत्वा प्रणश्यति कलौ युगे
ပထမယုဂဖြစ်သော ကృతယုဂ၌ ဓမ္မသည် အမှန်တကယ် တည်ကြည်ခိုင်မာ၏။ တ్రေတာယုဂ၌လည်း ဆက်လက် လည်ပတ်၏။ ဒွာပရယုဂ၌တော့ လှုပ်ရှားကျပန်း မတည်မငြိမ်ဖြစ်ကာ ကလိယုဂ၌ နီးပါး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
Kṛta: meditation (dhyāna); Tretā: spiritual knowledge (jñāna); Dvāpara: sacrifice (yajña); Kali: giving/charity (dāna) as the chief discipline.
Dharma is said to stand fully in Kṛta (four-footed), decline to three in Tretā, two in Dvāpara, and in Kali remain only minimally—deprived of three supports—indicating near-collapse of stable righteousness.
Vyāsa states he sees no other expiation in Kali comparable to Vārāṇasī for quelling sins, presenting it as a uniquely potent tīrtha when ordinary disciplines weaken due to yuga conditions.
It assigns yuga-wise presiding deities (Brahmā in Kṛta, Sūrya in Tretā, Viṣṇu in Dvāpara, Rudra in Kali) while also affirming that multiple deities are worshipped in all yugas and that Rudra is worshipped in all four.
As greed and attachment arise, beings seize resources and fight over land, wives, and wealth; in response Brahmā institutes kṣatriyas to protect order and establishes varṇāśrama and regulated sacrifice to stabilize dharma.