Varaha Purana 155.6: Adhyaya 155, Shloka 6

The Efficacy and Sacred Merit of Akrūra Tīrtha

Devanagari script

तत्स्नानात्फलमाप्नोति प्रयागस्नानजं फलम् ॥ अस्मिंस्तीर्थे पुरावृत्तं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 155.6

Transliteration

tatsnānāt phalam āpnoti prayāgasnānajaṃ phalam || asmiṃs tīrthe purāvṛttaṃ tac chṛṇuṣva vasundhare ||

Translation

Dengan mandi suci di sana, seseorang memperoleh hasil yang terbit daripada mandi di Prayāga. Wahai Vasundharā, dengarkanlah kisah yang berlaku pada zaman dahulu di tīrtha ini.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: of that
• तत्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; स्नानात् इत्यस्य पूर्वपद (समासार्थ)

• स्नानात्: from (that) bathing
• स्नानात्: हेतु/अपादान (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन

• फलम्: fruit/result
• फलम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• प्रयागस्नानजम्: arising from bathing at Prayāga
• प्रयागस्नानजम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रयाग + स्नान + ज (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (प्रयागे स्नानात् जातम् = born of bathing at Prayāga); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; फलम् विशेषण

• फलम्: fruit/result
• फलम्: कर्म (Karma/Object, apposition)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन; तीर्थे विशेषण

• तीर्थे: at the pilgrimage place
• तीर्थे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन

• पुरावृत्तम्: an event of old / ancient occurrence
• पुरावृत्तम्: कर्म (Karma/Object of ‘hear’)
• Type: Noun
• Root: पुरा + वृत्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास (पुरा वृत्तम् = happened formerly); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तत्: that
• तत्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; पुरावृत्तम् पुनरुक्ति-निर्देश

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• वसुन्धरे: O Vasundharā (Earth)
• वसुन्धरे: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: वसुन्धरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Vaishnavism
• Ancient Geography

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It links regional sites to pan-Indic pilgrimage centers (Prayāga), a common mechanism for integrating local geographies into wider cultural maps.

Which geographic location is identified?

Prayāga is referenced as a comparative benchmark; the immediate site remains Ākrūra-tīrtha in the Yamunā region.

What is the primary ethical instruction?

It encourages attentive listening to transmitted histories (purāvṛtta) as part of cultural literacy around heritage sites.