Adhyaya 45

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । एतच्छ्रुत्वा प्रयागस्य यत्त्वया कीर्तनं कृतम् । विशुद्धमेतद्धृदयं प्रयागस्य च कीर्तनात् । अनाशकफलं ब्रूहि भगवंस्तत्र कीदृशम्

Yudhiṣṭhira berkata: Setelah mendengar pujian Prayāga yang tuan lantunkan, hatiku menjadi suci oleh pemuliaan Prayāga itu sendiri. Wahai Bhagavan yang mulia, khabarkanlah—apakah buah yang tidak binasa diperoleh di sana?

Verse 2

मार्कंडेय उवाच । शृणु राजन्प्रयागे तु अनाशकफलं विभो । प्राप्नोति पुरुषो धीमान्श्रद्दधानश्च यादृशम्

Mārkaṇḍeya berkata: Wahai Raja, dengarkanlah. Wahai Vibhu, di Prayāga, buah yang tidak binasa daripada upavāsa yang dicapai oleh lelaki bijaksana dan penuh śraddhā akan aku nyatakan sebagaimana adanya.

Verse 3

अहीनांगो विरोगश्च पंचेंद्रियसमन्वितः । अश्वमेधफलं तस्य गच्छतस्तु पदे पदे

Dia menjadi sempurna anggota tubuhnya dan bebas penyakit, dikurniai kelima-lima indera; dan pada setiap langkah yang diambilnya, dia memperoleh pahala setara korban suci Aśvamedha.

Verse 4

कुलानि तारयेद्राजन्दशपूर्वान्दशापरान् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो गच्छेत परमं पदम्

Wahai Raja, dia menyelamatkan keturunannya—sepuluh generasi terdahulu dan sepuluh generasi kemudian; terbebas daripada segala dosa lalu mencapai kediaman tertinggi.

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच । महाभागोसि धर्मज्ञ दानं वदसि मे प्रभो । अल्पेनैव प्रधानेन बहून्धर्मानवाप्नुयात्

Yudhiṣṭhira berkata: “Wahai yang amat mulia, wahai yang mengetahui dharma, wahai Prabhu; tuan berbicara kepadaku tentang dana. Bagaimanakah seseorang, dengan sedikit sahaja namun dipersembahkan dengan cara yang utama, dapat memperoleh banyak pahala dharma?”

Verse 6

अश्वमेधस्तु बहुभिः सुकृतैः प्राप्यते इह । एतन्मे संशयं ब्रूहि परं कौतूहलं हि मे

Korban suci Aśvamedha di dunia ini hanya dicapai melalui banyak amalan kebajikan. Jelaskanlah keraguanku ini, kerana rasa ingin tahuku amat besar.

Verse 7

मार्कंडेय उवाच । शृणु राजन्महावीर युदुक्तं पद्मयोनिना । ऋषीणां सन्निधौ पूर्वं कथ्यमानं मया श्रुतम्

Mārkaṇḍeya berkata: “Dengarlah, wahai Raja, pahlawan agung, akan apa yang telah dituturkan oleh Yang Lahir dari Teratai (Brahmā). Dahulu, di hadapan para ṛṣi, aku mendengarnya ketika ia sedang diceritakan.”

Verse 8

पंचयोजनविस्तीर्णं प्रयागस्य तु मंडलम् । प्रविशंस्तस्य तद्भूमावश्वमेधं पदे पदे

Lingkaran suci Prayāga terbentang lima yojana; sesiapa yang memasuki bumi keramat itu, pada setiap langkahnya memperoleh pahala setara yajña Aśvamedha.

Verse 9

व्यतीतान्पुरुषान्सप्त भविष्यांश्च चतुर्दश । नरस्तारयते सर्वान्यस्तु प्राणान्परित्यजेत्

Sesiapa yang mengorbankan nyawanya di sini demi sebab yang suci, dia menyelamatkan semuanya—tujuh keturunan yang telah berlalu dan empat belas keturunan yang bakal datang.

Verse 10

एवं ज्ञात्वा तु राजेंद्र सदा श्रद्धापरो भवेत् । अश्रद्दधानाः पुरुषाः पापोपहतचेतसः । न प्राप्नुवंति तत्स्थानं प्रयागं देवनिर्मितम्

Dengan mengetahui demikian, wahai raja, hendaklah sentiasa teguh dalam śraddhā. Orang yang tiada iman, yang hatinya ditimpa dosa, tidak akan mencapai tempat itu—Prayāga yang dibina oleh para dewa.

Verse 11

युधिष्ठिर उवाच । स्नेहाद्वा द्रव्यलोभाद्वा ये तु कामवशं गताः । कथं तीर्थफलं तेषां कथं पुण्यमवाप्नुयुः

Yudhiṣṭhira berkata: Mereka yang kerana kasih sayang atau kerana tamak harta telah tunduk kepada nafsu, bagaimana mungkin memperoleh buah ziarah tirtha, dan bagaimana meraih pahala kebajikan?

Verse 12

विक्रयं सर्वभांडानां कार्याकार्यमजानतः । प्रयागे का गतिस्तस्य एवं ब्रूहि महामुने

Bagi orang yang tidak mengetahui mana yang benar dan mana yang salah, lalu memperdagangkan segala jenis barang, apakah nasibnya di Prayāga? Wahai mahāmune, jelaskanlah hal ini kepadaku.

Verse 13

मार्कंडेय उवाच । शृणु राजन्महागुह्यं सर्वपापप्रणाशनम् । मासं वसंस्तु राजेंद्र प्रयागे नियतेंद्रियः

Mārkaṇḍeya bersabda: “Wahai Raja, dengarlah rahsia agung ini yang memusnahkan segala dosa. Wahai raja segala raja, dengan menetap di Prayāga selama sebulan sambil mengekang pancaindera…”

Verse 14

मुच्यते सर्वपापेभ्यः यथादिष्टं स्वयंभुवा । शुचिस्तु प्रयतो भूत्वाऽहिंसकः श्रद्धयान्वितः

Dia dibebaskan daripada segala dosa, sebagaimana ditetapkan oleh Svayambhū (Brahmā). Dengan menjadi suci, bersungguh mengawal diri, berpegang pada ahiṃsā, serta dipenuhi śraddhā (keimanan).

Verse 15

मुच्यते सर्वपापेभ्यः स गच्छेत्परमं पदम् । विश्रंभघातकानां तु प्रयागे शृणु तत्फलम्

Dia terlepas daripada segala dosa dan mencapai kedudukan tertinggi. Kini, di Prayāga, dengarlah akibat bagi mereka yang mengkhianati orang yang telah menaruh kepercayaan.

Verse 16

त्रिकालमेव स्नायीत आहारं भैक्ष्यमाचरेत् । त्रिभिर्मासैः प्रमुच्येत प्रयागात्तु न संशयः

Hendaklah dia mandi hanya pada tiga waktu yang ditetapkan dan menjadikan sedekah (alms) sebagai makanannya. Dengan berbuat demikian selama tiga bulan, melalui kesucian Prayāga dia pasti mencapai pembebasan—tiada keraguan.

Verse 17

प्रज्ञानेन तु यस्येह तीर्थयात्रादिकं भवेत् । सर्वकामसमृद्धस्तु स्वर्गलोके महीयते

Namun sesiapa yang di dunia ini menunaikan tīrtha-yātrā (ziarah suci) dan amalan seumpamanya dengan prajñā (kebijaksanaan sejati), dia menjadi sempurna dalam segala hajat dan dimuliakan di alam svarga.

Verse 18

स्थानं स लभते नित्यं धनधान्यसमाकुलम् । एवं ज्ञानेन संपूर्णः सदा भवति भोगवान्

Dia sentiasa memperoleh kedudukan yang kukuh, sarat dengan harta dan hasil bijirin. Demikian, setelah disempurnakan oleh jñāna, dia sentiasa menjadi insan yang menikmati kemakmuran serta keselesaan.

Verse 19

तारिताः पितरस्तेन नरकात्प्रपितामहाः । धर्मानुसारे तत्त्वज्ञ पृच्छतस्ते पुनः पुनः । त्वत्प्रियार्थं समाख्यातं गुह्यमेतत्सनातनम्

Dengan dirinya, para Pitṛ—bahkan hingga moyang terdahulu—telah diselamatkan dari neraka. Wahai yang mengetahui tattva, kerana engkau bertanya berulang-ulang menurut dharma, maka rahsia sanātana yang tersembunyi ini telah dihuraikan demi menyenangkan hatimu.

Verse 20

युधिष्ठिर उवाच । अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं कुलम् । प्रीतोऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि दर्शनादेव तेऽद्य वै । त्वद्दर्शनात्तु धर्मात्मन्मुक्तोऽहं सर्वपातकैः

Yudhiṣṭhira berkata: “Hari ini kelahiranku berbuah; hari ini juga keturunanku berbuah. Aku berbahagia, aku dikurniai rahmat—hanya dengan darśanmu pada hari ini. Wahai yang berjiwa dharma, dengan darśanmu aku terbebas daripada segala dosa.”

Verse 21

मार्कंडेय उवाच । दिष्ट्या ते सफलं जन्म दिष्ट्या ते तारितं कुलम् । कीर्तनाद्वर्द्धते पुण्यं श्रुतं पापप्रणाशनम्

Mārkaṇḍeya berkata: “Dengan tuah yang baik, kelahiranmu menjadi berbuah; dengan tuah yang baik, keturunanmu telah diselamatkan. Melalui kīrtana, puṇya bertambah; dan apa yang didengar (śravaṇa) memusnahkan dosa.”

Verse 22

युधिष्ठिर उवाच । यमुनायां तु किं पुण्यं किं फलं तु महामुने । एतन्मे सर्वमाख्याहि यथादृष्टं यथाश्रुतम्

Yudhiṣṭhira berkata: “Wahai mahāmuni, apakah puṇya yang ada pada Sungai Yamunā, dan apakah फल (phala) rohani yang dikurniakannya? Ceritakanlah semuanya kepadaku, sebagaimana yang engkau lihat dan sebagaimana yang engkau dengar.”

Verse 23

मार्कंडेय उवाच । तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता । समागता महाभागा यमुना यत्र निम्नगा

Mārkaṇḍeya berkata: Dewi, puteri Tapan, masyhur di tiga alam, datang sebagai yang amat berbahagia ke tempat Sungai Yamunā mengalir.

Verse 24

येनैव निःसृता गङ्गा तेनैव यमुना गता । योजनानां सहस्रेषु कीर्तनात्पापनाशिनी

Dari sumber yang sama tempat Gaṅgā memancar, dari situ juga Yamunā mengalir. Walau sejauh ribuan yojana, sekadar menyebut namanya sahaja memusnahkan dosa.

Verse 25

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च यमुनायां युधिष्ठिर । कीर्त्तनाल्लभते पुण्यं दृष्ट्वा भद्राणि पश्यति

Di sana, wahai Yudhiṣṭhira, dengan mandi dan meminum air Yamunā, melalui puji-pujian seseorang memperoleh pahala; dan setelah menatapnya, ia melihat keberkatan yang membawa tuah.

Verse 26

अवगाढा च पीत्वा च पुनात्यासप्तमं कुलम् । प्राणांस्त्यजति यस्तत्र स याति परमां गतिम्

Dengan berendam mandi dan meminum air itu, seseorang menyucikan keturunannya hingga tujuh generasi. Dan sesiapa yang melepaskan nyawa di sana, dia mencapai destinasi yang tertinggi.

Verse 27

अग्नितीर्थमिति ख्यातं यमुना दक्षिणे तटे । पश्चिमे धर्मराजस्य तीर्थं हरवरं स्मृतम्

Di tebing selatan Yamunā terdapat tempat suci yang masyhur sebagai Agni-tīrtha. Di sebelah barat ada tīrtha milik Dharmarāja, yang dikenang sebagai Haravara-tīrtha.

Verse 28

तत्र स्नात्वा दिवं यांति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः । एवं तीर्थसहस्राणि यमुना दक्षिणे तटे

Setelah mandi suci di sana, sesiapa yang wafat akan mencapai syurga dan tidak kembali lagi ke kelahiran semula. Demikianlah, di tebing selatan Sungai Yamunā terdapat ribuan tīrtha (tempat suci).

Verse 29

उत्तरेण प्रवक्ष्यामि आदित्यस्य महात्मनः । तीर्थं तु विरजं नाम यत्र देवाः सवासवाः

Kini akan aku jelaskan di wilayah utara, tīrtha milik Āditya yang berhati agung: tīrtha bernama Virajā, tempat para dewa—bersama Indra—berhimpun.

Verse 30

उपासते स्म संध्यां तु नित्यकालं युधिष्ठिर । देवाः सेवंति तत्तीर्थं ये चान्ये विदुषो जनाः

Wahai Yudhiṣṭhira, mereka sentiasa melaksanakan upacara Sandhyā pada setiap waktu. Para dewa serta orang-orang berilmu yang lain juga mendatangi, berkhidmat, dan memuliakan tīrtha itu.

Verse 31

श्रद्दधानपरो भूत्वा कुरु तीर्थाभिषेचनम् । अन्ये च बहवस्तीर्थाः सर्वपापहराः शुभाः

Jadilah tekun dalam bhakti dan penuh keyakinan, lalu lakukan mandi suci di tīrtha itu. Ada juga banyak tīrtha lain—berkat, baik, dan menghapus segala dosa.

Verse 32

तेषु स्नात्वा दिवं यांति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः । गंगा च यमुना चैव उभे तुल्यफले स्मृते

Sesiapa yang wafat setelah mandi di perairan suci itu akan pergi ke syurga dan tidak kembali lagi ke kelahiran semula. Gaṅgā dan Yamunā—kedua-duanya diingati memberi hasil rohani yang setara.

Verse 33

केवलं श्रेष्ठभावेन गंगा सर्वत्र पूज्यते । एवं कुरुष्व कौंतेय स्वर्गतीर्थाभिषेचनम्

Hanya kerana keunggulan tertingginya, Gangga dipuja di mana-mana. Maka, wahai putera Kuntī, lakukanlah mandi suci (abhiseka) di tirtha syurga (svarga-tīrtha) dengan cara yang sama.

Verse 34

यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति । यस्त्विदं कल्य उत्थाय पठते च शृणोति वा

Segala dosa yang terkumpul sepanjang hayat musnah seketika bagi orang yang bangun pada waktu fajar lalu membaca ini, atau bahkan hanya mendengarnya.

Verse 35

मुच्यते सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोकं च गच्छति

Dia dibebaskan daripada segala dosa dan pergi ke alam syurga, svarga-loka.

Verse 45

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे यमुनामाहात्म्ये पंचचत्वारिंशोऽध्यायः

Demikian berakhir bab keempat puluh lima, “Yamunā-māhātmya (Keagungan Yamunā),” dalam Svarga-khaṇḍa bagi Śrī Padma Mahāpurāṇa yang mulia.