Adhyaya 72

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मणिनागेश्वरं शुभम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापक्षयंकरम् । स्थापितं मणिनागेन लोकानां हितकाम्यया

श्रीमार्कण्डेय म्हणाले—त्यानंतर, हे राजेन्द्र, शुभ मणिनागेश्वरास जावे; तो नर्मदेच्या उत्तरेकाठी स्थित असून सर्व पापांचा क्षय करणारा आहे; लोकहिताच्या इच्छेने मणिनागाने त्याची स्थापना केली।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । आशीविषेण सर्पेण ईश्वरस्तोषितः कथम् । क्षुद्राः सर्वस्य लोकस्य भयदा विषशालिनः

युधिष्ठिर म्हणाले—विषधर सर्पाने ईश्वर कसा संतुष्ट झाला? असे क्षुद्र प्राणी विषयुक्त असून सर्व लोकांना भय देणारेच असतात।

Verse 3

कथ्यतां तात मे सर्वं पातकस्योपशान्तिदम् । मम सन्तापजं दुःखं दुर्योधनसमुद्भवम्

हे तात, पातकाची उपशांती करणारे सर्व मला सांगा; दुर्योधनापासून उद्भवलेले, संतापातून जन्मलेले माझे दुःख अजूनही आहे।

Verse 4

कर्णभीष्मोद्भवं रौद्रं दुःखं पाञ्चालिसम्भवम् । तव वक्त्राम्बुजौघेन प्लावितं निर्वृतिं गतः

कर्ण-भीष्मांपासून उद्भवलेले ते उग्र दुःख आणि पाञ्चालीसंबंधी शोक—तुमच्या कमलमुखातून प्रवाहित वाणीच्या प्रवाहाने वाहून गेले; मी निर्वृतीस पोहोचलो।

Verse 5

श्रुत्वा तव मुखोद्गीतां कथां वै पापनाशिनीम् । अयुक्तमिदमस्माकं द्विज क्लेशो न शाम्यति

तुमच्या मुखातून गायिलेली पापनाशिनी पुण्यकथा ऐकूनही, हे द्विज, आमचा क्लेश अजूनही शमत नाही—हे आम्हांस अयुक्तच वाटते।

Verse 6

अथवा प्राप्स्यते तात विद्यादानस्य यत्फलम् । तत्फलं प्राप्यते नित्यं कथाश्रवणतो हरेः

अथवा तात, विद्यादानाचे जे फळ मिळते, तेच फळ हरिची कथा श्रवण केल्याने नित्य प्राप्त होते।

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । यथायथा त्वं नृप भाषसे च तथातथा मे सुखमेति भारती । शैथिल्यता वा जरयान्वितस्य त्वत्सौहृदं नश्यति नैव तात । शृणुष्व तस्मात्सह बान्धवैश्च कथामिमां पापहरां प्रशस्ताम्

श्री मार्कण्डेय म्हणाले—हे नृपा, तू जितका बोलतोस तितकी माझी वाणी आनंदित होते। जरा येऊन शैथिल्य आले तरी, तात, तुझे सौहार्द कधीही नष्ट होत नाही। म्हणून बान्धवांसह ही प्रशस्त पापहर कथा ऐक।

Verse 8

कथयामि यथावृत्तमितिहासं पुरातनम्

जसे घडले तसेच मी हा प्राचीन इतिहास सांगतो।

Verse 9

कथितं पूर्वतो वृत्तैः पारम्पर्येण भारत

हे भारत, ही कथा पूर्वीच्या वृत्तज्ञांनी परंपरेने सांगितली आहे।

Verse 10

द्वे भार्ये कश्यपस्यास्तां सर्वलोकेष्वनुत्तमे । गरुत्मन्तं च विनतासूत कद्रूरहीनथ

कश्यपाच्या दोन भार्या होत्या, ज्या सर्व लोकांत अनुपम होत्या। विनतेने गरुत्मान् (गरुड) प्रसविला आणि कद्रूने नागकुल उत्पन्न केले।

Verse 11

संतोषेण च ते तात तिष्ठतः काश्यपे गृहे । कद्रूश्च विनता नाम हृष्टे च वनिते सदा

हे तात, त्या दोघी कश्यपाच्या गृही संतोषाने निवास करीत होत्या—कद्रू आणि विनता नावाची ती स्त्री—सदैव हर्षित।

Verse 12

ताभ्यां सार्द्धं क्रीडते च कश्यपोऽपि प्रजापतिः । ततस्त्वेकदिने प्राप्ते आश्रमस्था शुभानना

प्रजापती कश्यपही त्यांच्यासह क्रीडा-विनोद करीत वेळ घालवीत. मग एके दिवशी, आश्रमात राहणारी शुभानना (सुंदरमुखी) …

Verse 13

उच्चैःश्रवं हयं दृष्ट्वा मनोवेगसमन्वितम् । पश्य पश्य हि तन्वङ्गी हयं सर्वत्र पाण्डुरम्

मनोवेगासारखा वेग असलेला उच्चैःश्रवा घोडा पाहून ती म्हणाली—“पहा, पहा, हे तन्वंगी! हा घोडा सर्वत्र पांढरा आहे.”

Verse 14

धावमानमविश्रान्तं जवेन मनसोपमम् । तं दृष्ट्वा सहसा चाश्वमीर्ष्याभावेन चाब्रवीत्

तो घोडा अविश्रांत धावत होता; त्याचा वेग मनासारखा होता. त्याला पाहून ती सहसा अश्वाविषयी ईर्ष्याभावाने बोलू लागली.

Verse 15

कद्रूरुवाच । ब्रूहि भद्रे सहस्रांशोरश्वः किंवर्णको भवेत् । अहं ब्रवीमि कृष्णोऽयं त्वं किं वदसि तद्वद

कद्रू म्हणाली—हे भद्रे, सांग; सहस्रांशु (सूर्य) याचा हा अश्व कोणत्या वर्णाचा आहे? मी म्हणते हा कृष्णवर्णी आहे; तू काय म्हणतेस, ते सांग।

Verse 16

विनतोवाच । पश्यसे ननु नेत्रैश्च कृष्णं श्वेतं न पश्यसि । असत्यभाषणाद्भद्रे यमलोकं गमिष्यसि

विनता म्हणाली—तू डोळ्यांनीच पाहतेस; मग श्वेत दिसत नाही का आणि कृष्ण दिसतो का? हे भद्रे, असत्य बोलल्याने तू यमलोकास जाशील।

Verse 17

सत्यानृते तु वचने पणस्तव ममैव तु । सहस्रं चैव वर्षाणां दास्यहं तव मन्दिरे

सत्य-असत्य वचनाच्या या पैजेत तुझा आणि माझाच पण असो; पूर्ण एक सहस्र वर्षे मी तुझ्या मन्दिरात दासी होऊन सेवा करीन।

Verse 18

असत्या यदि मे वाणी कृष्ण उच्चैःश्रवा यदि । तदाहं त्वद्गृहे दासी भवामि सर्पमातृके

जर माझी वाणी असत्य ठरेल—जर उच्चैःश्रवा खरोखर कृष्णवर्णी असेल—तर, हे सर्पमातृके, मी तुझ्या घरी दासी होईन।

Verse 19

यदि उच्चैःश्रवाः श्वेतोऽहं दासी च तवैव तु । एवं परस्परं द्वाभ्यां संवादोऽयं व्यवर्धत

जर उच्चैःश्रवा श्वेत असेल, तर तूच माझी दासी होशील. अशा रीतीने त्या दोघींमध्ये हा परस्पर वाद आणि पैज अधिकाधिक वाढत गेला.

Verse 20

आश्रमेषु गता बाला रात्रौ चिन्तापरा स्थिता । बन्धुवर्गस्य कथितं समस्तं तद्विचेष्टितम्

ती बाला आश्रमांत गेली; रात्री ती चिंतेने व्याकुळ होऊन बसली. मग तिने आपल्या बंधुवर्गाला त्या प्रसंगातील सर्व वृत्तांत सांगितला.

Verse 21

पुत्राणां कथितं पार्थ पणं चैव मया कृतम् । हाहाकारः कृतः सर्पैः श्रुत्वा मात्रा पणं कृतम्

ती पुत्रांना म्हणाली—“हे प्रिय, मी पण (शर्त) केला आहे.” आईचा तो पण ऐकताच सर्पांनी भयाने मोठा हाहाकार केला.

Verse 22

जाता दासी न सन्देहः श्वेतो भास्करवाहनः । उच्चैःश्रवा हयः श्वेतो न कृष्णो विद्यते क्वचित्

“ती दासीच होईल—यात संशय नाही; भास्कराचे वाहन श्वेत आहे. उच्चैःश्रवा हा घोडाही श्वेत; तो कुठेही कृष्ण (काळा) आढळत नाही.”

Verse 23

कद्रूरुवाच । यथाहं न भवे दासी तत्कार्यं च विचिन्त्यताम् । विशध्वं रोमकूपेषु ह्युच्चैःश्रवहयस्य तु

कद्रू म्हणाली—“मी दासी होऊ नये यासाठी उपाय विचार करा. तुम्ही उच्चैःश्रवा घोड्याच्या रोमकूपांत शिरा.”

Verse 24

एकं मुहूर्तमात्रं तु यावत्कृष्णः स दृश्यते । क्षणमात्रेण चैकेन दासी सा भवते मम

“तो फक्त एक मुहूर्तभर जरी कृष्ण (काळा) दिसला, तरी एका क्षणात ती माझी दासी होईल.”

Verse 25

दासीं कृत्वा तु तां तन्वीं विनतां सत्यगर्विताम् । ततः स्वस्थानगाः सर्वे भविष्यथ यथासुखम्

त्या सत्यगर्विता सुकुमार विनतेला दासी करून, मग तुम्ही सर्वजण आपापल्या स्थानी जाऊन यथासुख राहा।

Verse 26

सर्पा ऊचुः । यथा त्वं जननी चाम्ब सर्वेषां भुवि पूजिता । तथा सापि विशेषेण वञ्चितव्या न मातरः

सर्प म्हणाले—अंबे! जशी तू पृथ्वीवर सर्वांनी पूजिली जाते, तशी तीही माता आहे; मातांना विशेषतः फसवू नये।

Verse 27

माता च पितृभार्या च मातृमाता पितामही । कर्मणा मनसा वाचा हितं तासां समाचरेत्

माता, पित्याची पत्नी (सावत्र आई), आजी (नानी) व आजी (दादी)—कर्म, मन व वाणीने त्यांचे हित नेहमी करावे।

Verse 28

सा ततस्तेन वाक्येन क्रुद्धा कालानलोपमा । मम वाक्यमकुर्वाणा ये केचिद्भुवि पन्नगाः

त्या वचनांनी ती क्रुद्ध होऊन कालाग्नीप्रमाणे झाली; आणि पृथ्वीवर जे जे नाग माझे वचन पाळत नव्हते…

Verse 29

हव्यवाहमुखे सर्वे ते यास्यन्त्यविचारितम् । मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चैव भुजङ्गमाः

मातेचे ते वचन ऐकून सर्व भुजंग क्षणभरही विचार न करता हव्यवाह (अग्नी)च्या मुखात धावून जाण्यास प्रवृत्त झाले।

Verse 30

केचित्प्रविष्टा रोमेषु उच्चैःश्रवहयस्य च । नष्टाः केचिद्दशदिशं कद्रूशापभयात्ततः

काही जण दिव्य अश्व उच्चैःश्रवा यांच्या रोमांत शिरले; तर काही कद्रूच्या शापभयाने भयभीत होऊन दहा दिशांना पळून गेले व अदृश्य झाले।

Verse 31

केचिद्गङ्गाजले नष्टाः केचिन्नष्टाः सरस्वतीम् । केचिन्महोदधौ लीनाः प्रविष्टा विन्ध्यकन्दरे

काही गंगाजलात लुप्त झाले, काही सरस्वतीत विलीन झाले; काही महोदधीत मिसळले, आणि काही विन्ध्याच्या कंदरांत शिरले।

Verse 32

आश्रित्य नर्मदातोये मणिनागोत्तमो नृप । तपश्चचार विपुलमुत्तरे नर्मदातटे

हे नृपा, श्रेष्ठ मणिनागाने नर्मदेच्या जलाचा आश्रय घेतला आणि नर्मदेच्या उत्तरेकाठी विपुल तपश्चर्या केली।

Verse 33

मातृशापभयात्पार्थ ध्यायते कामनाशनम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च विनाशोत्पत्तिवर्जितम्

हे पार्थ, मातृशापाच्या भयाने तो कामनानाशक तत्त्वाचे ध्यान करी—जे अछेद्य, अतर्क्य आणि उत्पत्ती-विनाशरहित आहे।

Verse 34

वायुभक्षः शतं साग्रं तदर्धं रविवीक्षकः । एवं ध्यानरतस्यैव प्रत्यक्षस्त्रिपुरान्तकः

शंभराहून थोडे अधिक दिवस तो केवळ वायूवर जगला; त्याच्या अर्ध्या काळात सूर्याकडे दृष्टि स्थिर ठेवली. अशा ध्यानरतास त्रिपुरान्तक (शिव) प्रत्यक्ष झाले।

Verse 35

साधु साधु महाभाग सत्त्ववांस्तु भुजंगम । त्वया भक्त्या गृहीतोऽहं प्रीतस्ते ह्युरगेश्वर । वरं याचय मे क्षिप्रं यस्ते मनसि वर्तते

साधु, साधु, महाभाग व सत्त्ववान नागा! तुझ्या भक्तीने मी प्रसन्न होऊन वश झालो; हे उरगेश्वर, मी तुझ्यावर संतुष्ट आहे. तुझ्या मनात जो वर आहे तो त्वरेने माझ्याकडे माग।

Verse 36

मणिनाग उवाच । मातृशापभयान्नाथ क्लिष्टोऽहं नर्मदातटे । त्वत्प्रसादेन मे नाथ मातृशापो भवेद्वृथा

मणिनाग म्हणाला—हे नाथ! मातृशापाच्या भयाने मी नर्मदातटी क्लेशित झालो आहे. हे प्रभो, तुझ्या कृपेने माझा मातृशाप निष्फळ होवो।

Verse 37

ईश्वर उवाच । हव्यवाहमुखं वत्स न प्राप्स्यसि ममाज्ञया । मम लोके निवासश्च तव पुत्र भविष्यति

ईश्वर म्हणाले—वत्सा, माझ्या आज्ञेने तुला ‘हव्यवाहमुख’ अवस्था प्राप्त होणार नाही. पण तुझा पुत्र माझ्या लोकी निवास प्राप्त करील.

Verse 38

मणिनाग उवाच । अत्र स्थाने महादेव स्थीयतामंशभागतः । सहस्रांशेन भागेन स्थीयतां नर्मदाजले । उपकाराय लोकानां मम नाम्नैव शङ्कर

मणिनाग म्हणाला—हे महादेव, या स्थानी अंशरूपाने विराजमान व्हा. हे शंकर, नर्मदाजलात सहस्रांश भागाने स्थिर राहा, लोकांच्या उपकारासाठी, माझ्याच नावाने.

Verse 39

ईश्वर उवाच । स्थापयस्व परं लिङ्गमाज्ञया मम पन्नग । इत्युक्त्वान्तर्हितो देवो जगाम ह्युमया सह

ईश्वर म्हणाले—हे पन्नग, माझ्या आज्ञेने परम लिंगाची स्थापना कर. असे बोलून देव अंतर्धान पावले व उमेबरोबर निघून गेले.

Verse 40

मार्कण्डेय उवाच । तत्र तीर्थे तु ये गत्वा शुचिप्रयतमानसाः । पञ्चम्यां वा चतुर्दश्यामष्टम्यां शुक्लकृष्णयोः

मार्कण्डेय म्हणाले—जे शुद्ध व संयमित मनाने त्या तीर्थास जातात, ते शुक्ल किंवा कृष्ण पक्षातील पंचमी, चतुर्दशी अथवा अष्टमीला (तेथे जाऊन)…

Verse 41

अर्चयन्ति सदा पार्थ नोपसर्पन्ति ते यमम् । दध्ना च मधुना चैव घृतेन क्षीरयोगतः

हे पार्थ, जे तेथे सदैव अर्चना करतात, त्यांच्याजवळ यम येत नाही; ते दही, मधु, तूप आणि दूध यांचे योग्य मिश्रण करून (पूजन करतात)।

Verse 42

स्नापयन्ति विरूपाक्षमुमादेहार्धधारिणम् । कामाङ्गदहनं देवमघासुरनिषूदनम्

ते विरूपाक्षाचा अभिषेक करतात—जो उमादेहाचा अर्धभाग धारण करणारे देव आहेत, ज्यांनी कामाचे अंग दग्ध केले आणि अघासुराचा नाश केला।

Verse 43

स्नाप्यमानं च ये भक्त्वा पश्यन्ति परमेश्वरम् । ते यान्ति च परे लोके सर्वपापविवर्जितैः

जे भक्तिभावाने अभिषेक होत असताना परमेश्वराचे दर्शन करतात, ते सर्व पापांपासून मुक्त होऊन परलोकास जातात।

Verse 44

श्राद्धं प्रेतेषु ये पार्थ चाष्टम्यां पञ्चमीषु च । ब्राह्मणैश्च सदा योग्यैर्वेदपाठकचिन्तकैः

हे पार्थ, जे प्रेत/पितरांसाठी अष्टमी व पंचमीला श्राद्ध करतात, ते सदैव योग्य ब्राह्मणांकडून—वेदपाठ व मनन करणाऱ्यांकडून—(विधिपूर्वक करतात)।

Verse 45

स्वदारनिरतैः श्लक्ष्णैः परदारविवर्जितैः । षट्कर्मनिरतैस्तात शूद्रप्रेषणवर्जितैः

जे स्वपत्नीमध्येच रत, सौम्य स्वभावाचे, परस्त्रीसंगवर्जित, षट्कर्मात निरत—हे तात—आणि शूद्रांना वैयक्तिक सेवक म्हणून न लावणारे असावेत।

Verse 46

खञ्जाश्च दर्दुराः षण्ढा वार्द्धुष्याश्च कृषीवलाः । भिन्नवृत्तिकराः पुत्र नियोज्या न कदाचन

हे पुत्रा! खंज, तीव्र रोगग्रस्त, षण्ढ (नपुंसक), वृद्ध, कृषीवल (शेतमजूर), तसेच अनियमित उपजीविकेचे—यांना कधीही (अशा विधीत) नेमू नये।

Verse 47

वृषलीमन्दिरे यस्य महिषीं यस्तु पालयेत् । स विप्रो दूरतस्त्याज्यो व्रते श्राद्धे नराधिप

हे नराधिप! जो ब्राह्मण वृषली (नीचजाती स्त्री)च्या घरात आपली महिषी (म्हैस) पाळतो, तो विप्र व्रत व श्राद्धकर्मात विशेषतः दूरूनच त्याज्य आहे।

Verse 48

काणाष्टुंटाश्च मण्टाश्च वेदपाठविवर्जिताः । न ते पूज्या द्विजाः पार्थ मणिनागेश्वरे शुभे

हे पार्थ! ‘काणाष्टुंट’ व ‘मण्ट’ असे जे वेदपाठवर्जित आहेत, ते शुभ मणिनागेश्वर येथे द्विज म्हणून पूज्य नाहीत।

Verse 49

यदीच्छेदूर्ध्वगमनमात्मनः पितृभिः सह । सर्वाङ्गरुचिरां धेनुं यो दद्यादग्रजन्मने

जर कोणाला स्वतःस पितरांसह ऊर्ध्वलोकगमनाची इच्छा असेल, तर त्याने सर्वांगसुंदर धेनू (गाय) अग्रजन्मा (श्रेष्ठ ब्राह्मण) यास दान करावी।

Verse 50

स याति परमं लोकं यावदाभूतसम्प्लवम् । ततः स्वर्गाच्च्युतः सोऽपि जायते विमले कुले

तो महाप्रलयापर्यंत परम लोकास जातो। नंतर स्वर्गातून च्युत झाला तरी तो निर्मळ कुळात पुन्हा जन्म घेतो।

Verse 51

ये पश्यन्ति परं भक्त्या मणिनागेश्वरं नृप । न तेषां जायते वंशे पन्नगानां भयं नृप

हे नृप! जे परम भक्तीने मणिनागेश्वराचे दर्शन घेतात, त्यांच्या वंशात सर्पभय उत्पन्न होत नाही, हे राजन्।

Verse 52

पन्नगः शङ्कते तेषां मणिनागप्रदर्शनात् । सौपर्णरूपिणस्ते वै दृश्यन्ते नागमण्डले

मणिनागाचा प्रभाव प्रकट झाल्यामुळे सर्प त्यांना घाबरतात; आणि नागमंडळात ते गरुडरूपधारीच दिसतात.

Verse 53

फलानि चैव दानानां शृणुष्वाथ नृपोत्तम । अन्नं संस्कारसंयुक्तं ये ददन्ते नरोत्तमाः

आता, हे नृपोत्तम, दानांचे फळ ऐक. जे श्रेष्ठ पुरुष विधिसंस्कारयुक्त अन्नदान करतात…

Verse 54

तोयं शय्यां तथा छत्रं कन्यां दासीं सुभाषिणीम् । पात्रे देयं यतो राजन् यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः

पाणी, शय्या तसेच छत्र; कन्या आणि मधुरभाषिणी दासी—हे राजन्, आत्मकल्याण इच्छित असता हे योग्य पात्राला द्यावे.

Verse 55

सुरभीणि च पुष्पाणि गन्धवस्त्राणि दापयेत् । दीपं धान्यं गृहं शुभ्रं सर्वोपस्करसंयुतम्

सुगंधी पुष्पे, गंधद्रव्ये व वस्त्रे दान द्यावे; तसेच दीप, धान्य आणि सर्व उपस्करांनी युक्त स्वच्छ शुभ्र गृहही प्रदान करावे।

Verse 56

ये ददन्ते परं भक्त्या ते व्रजन्ति त्रिविष्टपम् । मणिनागे नृपश्रेष्ठ यच्च दानं प्रदीयते

जे परम भक्तीने दान देतात ते त्रिविष्टप (स्वर्ग) प्राप्त करतात। हे नृपश्रेष्ठ! मणिनाग येथे जे काही दान दिले जाते ते महापुण्यदायक ठरते।

Verse 57

तस्य दानस्य भावेन स्वर्गे वासो भवेद्ध्रुवम् । पातकानि प्रलीयन्ते आमपात्रे यथा जलम्

त्या दानाच्या शुद्ध भावामुळे स्वर्गवास निश्चित होतो। पापे अशी विरघळून जातात, जशी कच्च्या मातीच्या भांड्यातील पाणी नाहीसे होते।

Verse 58

नर्मदातोयसंसिद्धं भोज्यं विप्रे ददाति यः । सोऽपि पापैर्विनिर्मुक्तः क्रीडते दैवतैः सह

जो नर्मदाजलाने सिद्ध झालेले भोजन ब्राह्मणाला देतो, तोही पापमुक्त होऊन देवतांसह आनंदाने क्रीडा करतो।

Verse 59

ततः स्वर्गच्युतानां हि लक्षणं प्रवदाम्यहम् । दीर्घायुषो जीवपुत्रा धनवन्तः सुशोभनाः

यानंतर स्वर्गच्युत झालेल्यांची लक्षणे सांगतो—ते दीर्घायुषी, जिवंत पुत्रांनी युक्त, धनवान आणि तेजस्वी रूपाने शोभणारे असतात।

Verse 60

सर्वव्याधिविनिर्मुक्ताः सुतभृत्यैः समन्विताः । त्यागिनो भोगसंयुक्ता धर्माख्यानरताः सदा

ते सर्व व्याधींहून मुक्त, पुत्र‑भृत्यांनी वेढलेले असतात। त्यागी असूनही धर्मोचित भोगांनी युक्त, सदा धर्मकथेच्या श्रवण‑कीर्तनात रमलेले असतात।

Verse 61

देवद्विजगुरोर्भक्तास्तीर्थसेवापरायणाः । मातापितृवशा नित्यं द्रोहक्रोधविवर्जिताः

ते देव‑द्विज‑गुरूंचे भक्त आणि तीर्थसेवेत तत्पर असतात। ते नित्य माता‑पित्याच्या आज्ञेत राहतात व द्रोह‑क्रोधरहित असतात।

Verse 62

एभिरेव गुणैर्युक्ता ये नराः पाण्डुनन्दन । सत्यं ते स्वर्गादायाताः स्वर्गे वासं व्रजन्ति ते

हे पाण्डुनंदना! ज्यांच्यात हेच गुण असतात, ते खरोखर स्वर्गातून आलेले; आणि ते पुन्हा स्वर्गातच निवासास जातात।

Verse 63

सर्वतीर्थवरं तीर्थं मणिनागं नृपोत्तम । तीर्थाख्यानमिदं पुण्यं यः पठेच्छृणुयादपि

हे नृपोत्तमा! मणिनाग हे सर्व तीर्थांतील श्रेष्ठ तीर्थ आहे। या तीर्थाचे हे पुण्य आख्यान जो वाचेल किंवा ऐकेलही—

Verse 64

सोऽपि पापैर्विनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते । न विषं क्रमते तेषां विचरन्ति यथेच्छया

तोही पापांपासून मुक्त होऊन शिवलोकी मान पावतो। त्यांच्यावर विषाचा परिणाम होत नाही, आणि ते इच्छेप्रमाणे संचार करतात।

Verse 65

भाद्रपद्यां च यत्षष्ठ्यां पुण्यं सूर्यस्य दर्शने । तत्फलं समवाप्नोति आख्यानश्रवणेन तु

भाद्रपदातील षष्ठीला सूर्यदर्शनाने जे पुण्य मिळते, तेच फळ हे पवित्र आख्यान केवळ ऐकण्याने प्राप्त होते।

Verse 72

। अध्याय

अध्याय। (अध्याय-समाप्तीचा निर्देश)