Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24
Devanagari script
एकं मुहूर्तमात्रं तु यावत्कृष्णः स दृश्यते । क्षणमात्रेण चैकेन दासी सा भवते मम
Transliteration
ekaṃ muhūrtamātraṃ tu yāvatkṛṣṇaḥ sa dṛśyate | kṣaṇamātreṇa caikena dāsī sā bhavate mama
Translation
“तो फक्त एक मुहूर्तभर जरी कृष्ण (काळा) दिसला, तरी एका क्षणात ती माझी दासी होईल.”
Word by Word
एकम्one
एकम्:
Karma (Measure/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; परिमाणार्थे
मुहूर्तमात्रम्only a muhūrta (a short time)
मुहूर्तमात्रम्:
Karma (Extent/कर्म)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मुहूर्तस्य मात्रम् = only a muhūrta); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-अव्यय
यावत्as long as
यावत्:
Adhikarana (Temporal extent/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-अव्यय (as long as/so long)
कृष्णःthe black (color/one)
कृष्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe/that one
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृश्यते
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (is seen/appears)
क्षणमात्रेणby/within only a moment
क्षणमात्रेण:
Karana (Measure/करण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (क्षणस्य मात्रम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एकेनby one
एकेन:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
दासीa maidservant
दासी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवतेbecomes
भवते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) → भवते
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
ममof me/my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
Speaker
Kadrū
Visual Art Cues
Scene: A close, suspenseful focus on the horse’s appearance and the ticking of a muhūrta—fate hinging on a fleeting blackness; the atmosphere is taut, as if time itself is watching.
Characters & Entities
K
KadrūV
VinatāU
UccaiḥśravāFAQs
Dharma is not merely about technicalities of ‘what is seen’—truth is deeper than momentary appearance.
None.
None.