Adhyaya 93: The Battle of Mahiṣa Daitya and the Gods

Verse 1

श्रीवराह उवाच । ततो महिषदैत्यस्तु कामरूपी महाबलः । मत्तहस्तिनमारुह्य यियासुर्मेरुपर्वतम् ॥

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അപ്പോൾ ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്ന മഹാബലവാനായ മഹിഷദൈത്യൻ മത്തനായ ആനയെ കയറി മേരു പർവതത്തിലേക്ക് പോകുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 2

कालः कृतान्तो रक्ताक्षो हरणो मित्रहाऽनिलः । यज्ञहा ब्रह्महा गोग्घ्नः स्त्रीघ्नः संवर्त्तकस्तथा ॥

കാല, കൃതാന്ത, രക്താക്ഷ, ഹരണ, മിത്രഹാ, അനില; യജ്ഞഹാ, ബ്രഹ്മഹാ, ഗോഗ്ഘ്ന, സ്ത്രീഘ്ന, സംവർ‍ത്തക—ഇവയാണ് ദൈത്യനേതാക്കളുടെ നാമങ്ങൾ।

Verse 3

इत्येते दश चैकाश्च दैत्येन्द्रा युद्धदुर्मदाः । यथासंख्येन रुद्रांस्तु दुद्रुवुर्भीमविक्रमाः ॥

ഇങ്ങനെ യുദ്ധമദത്തിൽ ഉന്മത്തരായ ഈ പത്ത് കൂടെ ഒരാളായ ദൈത്യേന്ദ്രർ, ക്രമാനുസരിച്ച്, ഭീകരവിക്രമമുള്ള രുദ്രന്മാരിലേക്കു പാഞ്ഞുകയറി।

Verse 4

शेषान् देवान् शेषदैत्या यथायोगमुपाद्रवन् । स्वयं महिषदैत्यस्तु इन्द्रं दुद्राव वेगितः ॥

ശേഷിച്ച ദൈത്യർ ശേഷിച്ച ദേവന്മാരെ യഥായോഗ്യം ആക്രമിച്ചു; മഹിഷദൈത്യൻ തന്നേ വേഗത്തോടെ ഇന്ദ്രനിലേക്കു പാഞ്ഞു।

Verse 5

स चापि बलवान् दैत्यो ब्रह्मणो वरदर्पितः । अवध्यः पुरुषेणाजौ यद्यपि स्यात् पिनाकधृक् ॥

ആ ദൈത്യനും ബലവാനായിരുന്നു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരം മൂലം അഹങ്കരിച്ചവൻ; യുദ്ധത്തിൽ ഒരു പുരുഷനാൽ അവൻ വധിക്കപ്പെടുകയില്ല—പിനാകധാരി (ശിവൻ) ഉണ്ടായാലും.

Verse 6

आदित्यैर्वसुभिः साध्यै रुद्रैश्च निहता भृशम् । असुरा यातुधानाश्च संख्यापूरणकेवलाः ॥

ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, സാധ്യന്മാർ, രുദ്രന്മാർ എന്നിവരാൽ അസുരരും യാതുധാനരും അത്യധികസംഖ്യയിൽ വധിക്കപ്പെട്ടു—മൃതരുടെ എണ്ണം പൂരിപ്പിക്കാനേ ഉള്ളവരെന്നപോലെ.

Verse 7

देवानामपि सैन्यानि निहतान्यसुरैर्युधि । एवं भूते तदा भग्ने देवेन्द्रे विद्रुताः सुराः ॥

യുദ്ധത്തിൽ അസുരന്മാർ ദേവസൈന്യങ്ങളെയും വധിച്ചു. ഇങ്ങനെ ആയപ്പോൾ ദേവേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പരാജിതനായി പിന്മാറിയതോടെ സുരന്മാരും ഓടിപ്പോയി.

Verse 8

अर्दिता विविधैः शस्त्रैः शूलपट्टिशमुद्गरैः । गतवन्तो ब्रह्मलोकमसुरैरर्दिताः सुराः ॥

ശൂലം, പട്ടിശം, മുദ്ഗരം മുതലായ വിവിധ ആയുധങ്ങളാൽ പീഡിതരായി, അസുരന്മാർ വേട്ടയാടിയ സുരന്മാർ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 9

तत्रेन्द्रं पुरमासाद्य देवैः सह शतक्रतुम् । अभिदुद्राव दैत्येन्द्रस्ततो देवाः क्रुधान्विताः ॥

അവിടെ ഇന്ദ്രപുരം എത്തി, ദേവന്മാരോടുകൂടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) മേൽ ദൈത്യേന്ദ്രൻ പാഞ്ഞുകയറി; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ക്രോധം നിറഞ്ഞവർ ആയി.

Verse 10

आदाय स्वानि शस्त्राणि वाहनानि विशेषतः । अधिष्ठायासुरानाजौ दुद्रुवुर्मुदिता भृशम् ॥

തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ എടുത്തുകൊണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളിൽ കയറി, അസുരന്മാർ അത്യന്തം ഉല്ലാസത്തോടെ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്കു പാഞ്ഞു.

Verse 11

तेषां प्रववृत्ते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । घोरं प्रचण्डयोधानामन्योन्यमभिगर्जताम् ॥

അവർ പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടിയതോടെ ഭയാനകവും തുമുലവുമായ, രോമാഞ്ചകരമായ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു; പ്രചണ്ഡ യോദ്ധാക്കൾ തമ്മിൽ തമ്മിൽ ഗർജിച്ചു।

Verse 12

तत्राञ्जनो नीलकुक्षिर्मेघवर्णो बलाहकः । उदराक्षो ललाटाक्षः सुभीमो भीमविक्रमः । स्वर्भानुश्चेति दैत्याष्टौ वसून् दुद्रुवुराहवे ॥

അവിടെ അഞ്ജനൻ, നീലകുക്ഷി, മേഘവർണൻ, ബലാഹകൻ, ഉദരാക്ഷൻ, ലലാടാക്ഷൻ, സുഭീമൻ, ഭീമവിക്രമൻ, സ്വർഭാനു—ഈ എട്ട് ദൈത്യർ—യുദ്ധത്തിൽ വസുക്കളെതിരെ പാഞ്ഞുകയറി।

Verse 13

यथासंख्येन तद्वच्च दैत्याः द्वादश चापरे । आदित्यान् दैत्यवर्यास्तु तेषां प्राधान्यतः शृणु ॥

അതുപോലെ ക്രമാനുസാരമായി മറ്റൊരു പന്ത്രണ്ട് ദൈത്യരും ഉണ്ടായിരുന്നു; ദൈത്യശ്രേഷ്ഠർ ആദിത്യരെതിരെ യുദ്ധത്തിന് പാഞ്ഞുചെന്നു—അവരെ പ്രാധാന്യക്രമത്തിൽ കേൾക്കുക।

Verse 14

भीमो ध्वङ्क्षो ध्वस्तकर्णः शङ्कुकर्णस्तथैव च । वज्रकायोऽतिवीर्यश्च विद्युन्माली तथैव च ॥

ഭീമൻ, ധ്വങ്ക്ഷൻ, ധ്വസ്തകർണൻ, ശങ്കുകർണൻ, വജ്രകായൻ, അതിവീര്യൻ, വിദ്യുന്മാലി—ഇവർ (അവരിൽ) ഉൾപ്പെട്ടവർ ആയിരുന്നു।

Verse 15

रक्ताक्षो भीमदंष्ट्रस्तु विद्युज्जिह्वस्तथैव च । अतिकायो महाकायो दीर्घबाहुः कृतान्तकः ॥

രക്താക്ഷൻ, ഭീമദംഷ്ട്രൻ, വിദ്യുജ്ജിഹ്വൻ, അതികായൻ, മഹാകായൻ, ദീർഘബാഹു, കൃതാന്തകൻ—(ഇവയാണ് ശേഷിക്കുന്ന പേരുകൾ)।

Verse 16

एते द्वादश दैत्येन्द्रा आदित्यान् युधि दुद्रुवुः । स्वकं सैन्यमुपादाय तद्वदन्येऽपि दानवाः । रुद्रान् दुद्रुवुरव्यग्रा यथासंख्येन कोपिताः ॥

ആ പന്ത്രണ്ടു ദൈത്യേന്ദ്രന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ആദിത്യന്മാരിലേക്കു പാഞ്ഞുകയറി. തങ്ങളുടെ സൈന്യവുമായി മറ്റു ദാനവരും മടിയില്ലാതെ, ക്രോധത്തോടെ, ക്രമാനുസരിച്ച് രുദ്രന്മാരിലേക്കു പാഞ്ഞു.