Adhyaya 68: Dharma Across the Four Yugas, the Disruption of Social Conduct, and Ritual Purification from Varṇa-Mixing Transgressions

Verse 1

भद्राश्व उवाच । योऽसौ परापरो देवो विष्णुः सर्वगतो मुने । चतुर्युगे त्वसौ कीदृग् विज्ञेयः परमेश्वरः ॥ ६८.१ ॥

ഭദ്രാശ്വൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ, പരാത്പരനും അന്തർവ്യാപിയുമായ സർവ്വവ്യാപക ദേവൻ വിഷ്ണുവിനെ ചതുര്യുഗങ്ങളിൽ പരമേശ്വരനായി എങ്ങനെ ഗ്രഹിക്കണം?

Verse 2

युगे युगे क आचारो वर्णानां भविता मुने । कथं च शुद्धिर्विप्राणामन्यस्त्रीसङ्करैर्मुने ॥ ६८.२ ॥

ഹേ മുനേ, ഓരോ യുഗത്തിലും വർണങ്ങളുടെ യുക്തമായ ആചാരം എന്തായിരിക്കും? കൂടാതെ മറ്റു സ്ത്രീകളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന സംകരബന്ധങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ബ്രാഹ്മണരുടെ ശുദ്ധി എങ്ങനെ ഗ്രഹിക്കണം?

Verse 3

अगस्त्य उवाच । कृते युगे मही देवैर्भुज्यते वेदकर्मणा । यजद्भिरसुरैस्त्रेतां तद्वद् देवैश्च सत्तम ॥ ६८.३ ॥

അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—കൃതയുഗത്തിൽ ദേവന്മാർ വേദവിധിയായ കര്‍മ്മങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ പോഷിപ്പിച്ചു സമൃദ്ധമാക്കുന്നു. ത്രേതായുഗത്തിൽ യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന അസുരന്മാർകൊണ്ടും—അതുപോലെ ദേവന്മാർകൊണ്ടും—ഹേ സത്തമ।

Verse 4

द्वापरे सत्त्वराजसी बहुले नृपसत्तम । यावद् धर्मसुतो राजा भविष्यति महामते ॥ ६८.४ ॥

ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, സത്ത്വവും രജസ്സും ഗുണങ്ങൾ കൂടുതലായി പ്രബലമാകും; ധർമ്മസുതനായ രാജാവ് ഉദയിക്കുന്നതുവരെ, ഹേ മഹാമതേ।

Verse 5

ततस्तमः प्रभविता कलिरूपो नरेश्वर । तस्मिन्कलौ वर्तमानॆ स्वमार्गाच्छ्यवते द्विजः ॥ ६८.५ ॥

അതിന് ശേഷം, ഹേ നരേശ്വരാ, കലിയെന്ന രൂപത്തിലുള്ള തമസ് (അന്ധകാരം) പ്രബലമാകും; ആ കലിയുഗം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ദ്വിജൻ തന്റെ സ്വമാർഗ്ഗം (ധർമ്മാചരണം) വിട്ടു വഴുതും।

Verse 6

rAjAno vaishyashUdrAshcha prAyasho hInajAtayaH | bhaviShyanti nRRipashreShTha satyashauchavivarjitAH || 68.6 ||

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! രാജാക്കന്മാരും വൈശ്യരും ശൂദ്രരും അധികവും ഹീനജാതികളായിരിക്കും; അവർ സത്യവും ശൗചവും വിട്ടവരാകും.

Verse 7

अगम्यागमनं तत्र करिष्यन्ति द्विजातयः । अनृतं च वदिष्यन्ति वेदमर्गबहिष्कृताः । विवाहांश्च करिष्यन्ति सगोत्रानसमांस्तथा ॥ ६८.७ ॥

അവിടെ ദ്വിജർ നിഷിദ്ധബന്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടും; വേദമാർഗത്തിൽ നിന്ന് ബഹിഷ്കൃതരായി അസത്യം പറയും. സഗോത്രരോടും അനസമരോടും വിവാഹവും നടത്തും.

Verse 8

राजानो ब्राह्मणान् हिंस्युर्वित्तलोभान्विताः शठाः । अन्त्यजा अपि वैश्यत्वं करिष्यन्ति पणॆ रताः । अभिमानिनो भविष्यन्ति शूद्रजातिषु गर्विताः ॥ ६८.८ ॥

ധനലോഭം നിറഞ്ഞ കപടരാജാക്കന്മാർ ബ്രാഹ്മണരെ ഹിംസിക്കും. അന്ത്യജരും വ്യാപാരത്തിൽ രതരായി വൈശ്യധർമ്മം ഏറ്റെടുക്കും. ശൂദ്രജാതികളിൽ ആളുകൾ അഭിമാനികളും ഗർവിതരുമാകും.

Verse 9

सर्वाशिनो भविष्यन्ति ब्राह्मणाः शौचवर्जिताः । सुरा पेयमिति प्राहुः सत्यशौचविवर्जिताः ॥ ६८.९ ॥

ബ്രാഹ്മണർ എല്ലാം ഭക്ഷിക്കുന്നവരായി ശൗചം വിട്ടവരാകും. സത്യവും ശൗചവും ഇല്ലാതെ ‘സുരയും പാനീയമാണ്’ എന്നു പറയും.

Verse 10

ततो विनश्यते लोको वर्णधर्मश्च नश्यते ॥ ६८.१० ॥

അതിനുശേഷം ലോകം നശിക്കും; വർണധർമ്മവും നശിക്കും.

Verse 11

भद्राश्व उवाच । अगम्यागमनं कृत्वा ब्राह्मणः क्षत्रियोऽपि वा । शूद्रोऽपि शुद्ध्यते केन किं वा अगम्यं तु शंस मे ॥ ६८.११ ॥

ഭദ്രാശ്വൻ പറഞ്ഞു—നിഷിദ്ധഗമനം (അഗമ്യാഗമനം) ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണനോ ക്ഷത്രിയനോ ശൂദ്രനോ ഏതു വിധിയാൽ ശുദ്ധിയാകും? കൂടാതെ ‘അഗമ്യം’ എന്നത് എന്താണെന്ന് എനിക്ക് പറയുക।

Verse 12

अगस्त्य उवाच । चातुर्गामी भवेद्विप्रस् त्रिगामी क्षत्रियो भवेत् । द्विगामी तु भवेद्वैश्यः शूद्र एकगमः स्मृतः ॥ ६८.१२ ॥

അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണൻ ‘ചാതുർഗാമി’, ക്ഷത്രിയൻ ‘ത്രിഗാമി’; വൈശ്യൻ ‘ദ്വിഗാമി’, ശൂദ്രൻ സ്മൃതിയിൽ ‘ഏകഗമൻ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 13

अगम्यां ब्राह्मणीं प्राहुः क्षत्रियस्य नरेश्वर । क्षत्राणीं चैव वैश्यस्य वैश्यां शूद्रस्य पार्थिव । अधमस्योत्तमा नारी अगम्या मनुरब्रवीत् ॥ ६८.१३ ॥

ഹേ നരേശ്വരാ, ക്ഷത്രിയന് ബ്രാഹ്മണീ ‘അഗമ്യ’ എന്നു പറയുന്നു; അതുപോലെ വൈശ്യന് ക്ഷത്രാണീ, ശൂദ്രന് വൈശ്യസ്ത്രീ, ഹേ രാജാ. മനു പറഞ്ഞു—താഴ്ന്നവന് ഉയർന്ന നിലയിലെ സ്ത്രീ അഗമ്യയാണ്।

Verse 14

माता मातृर्‌ऋष्वसा श्वश्रूर्भातृपत्नी च पार्थिव । स्नुषा च दुहिता चैव मित्रपत्नी स्वगोत्रजा ॥ ६८.१४ ॥

ഹേ പാർത്ഥിവാ, (സ്വന്തം) അമ്മ, അമ്മയുടെ സഹോദരി (മാതൃസഹോദരി), അമ്മായിയമ്മ, സഹോദരന്റെ ഭാര്യ; അതുപോലെ മരുമകൾ, മകൾ, സുഹൃത്തിന്റെ ഭാര്യ, സ്വന്തം ഗോത്രത്തിലെ സ്ത്രീ।

Verse 15

राजजाया आत्मजा चैव अगम्या मुख्यतः स्त्रियः । रजकादिषु चान्याश्च स्त्रियोऽगम्याः प्रकीर्तिताः । अगम्यागमनं चैतत् कृतं पापाय जायते ॥ ६८.१५ ॥

പ്രധാനമായി രാജാവിന്റെ ഭാര്യയും സ്വന്തം മകളും ‘അഗമ്യ’ സ്ത്രീകളായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. രജകാദി വിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റു സ്ത്രീകളും അഗമ്യരെന്നു പ്രഖ്യാതമാണ്. അഗമ്യയോടുള്ള ഗമനം ചെയ്താൽ അത് പാപത്തിന് കാരണമാകുന്നു।

Verse 16

वियोनिगमनायाशु ब्राह्मणाय भवत्यलम् । शेषस्य शुद्धिरेषैव प्राणायामशतं भवेत् ॥ ६८.१६ ॥

ബ്രാഹ്മണന് വീര്യനിഗമനജന്യ ദോഷം വേഗത്തിൽ നീക്കാൻ ഇതു മതിയാകുന്നു; മറ്റുള്ളവർക്ക് ഇതുതന്നെ ശുദ്ധി—പ്രാണായാമം നൂറു പ്രാവശ്യം.

Verse 17

बहुनाऽपि हि कालेन यत् पापं समुपार्जितम् । वर्णसङ्करसङ्गत्या ब्राह्मणेन नरर्षभ ॥ ६८.१७ ॥

ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! ബ്രാഹ്മണൻ വർണസങ്കരബന്ധമായ സംഗതിമൂലം ദീർഘകാലംകൊണ്ട് സമ്പാദിച്ച പാപം ഏതായാലും.

Verse 18

दशप्रणवगायत्रीं प्राणायामशतैस्त्रिभिः । मुच्यते ब्रह्महत्यायाः किं पुनः शेषपातकैः ॥ ६८.१८ ॥

ദശപ്രണവപൂർവമായ ഗായത്രി ജപിച്ചുകൊണ്ട് മൂന്നു നൂറ് പ്രാണായാമങ്ങൾ ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; പിന്നെ ശേഷിക്കുന്ന ചെറിയ പാതകങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്തു പറയണം.

Verse 19

अथवा पररूपं यो वेद ब्राह्मणपुङ्गवः । वेदाध्यायी पापशतैः कृतैरपि न लिप्यते ॥ ६८.१९ ॥

അല്ലെങ്കിൽ പരരൂപം അറിയുകയും വേദാധ്യയനത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനുമായ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ, ചെയ്തിട്ടുള്ള നൂറുകണക്കിന് പാപങ്ങളാലും മലിനനാകുന്നില്ല.

Verse 20

स्मरन् विष्णुं पठन् वेदं ददद् दानं यजन् हरिम् । ब्राह्मणः शुद्ध एवास्ते विरुद्धमपि तारयेत् ॥ ६८.२० ॥

വിഷ്ണുവിനെ സ്മരിച്ച്, വേദം പാരായണം ചെയ്ത്, ദാനം നൽകി, ഹരിയെ ആരാധിച്ച്—ഇങ്ങനെ ഉള്ള ബ്രാഹ്മണൻ ശുദ്ധനായി തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു; വിരുദ്ധമായതിനെപ്പോലും അദ്ദേഹം തരിക്കുമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 21

एतत् ते सर्वमाख्यातं यत् पृष्टोऽहं त्वया नृप । मन्वादिर्भिर्विस्तरशः कथ्यते येन पार्थिव । समासस्तेन मया कथितं ते नृपोत्तम ॥ ६८.२१ ॥

ഹേ രാജാവേ! നീ എന്നോടു ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു വിശദമായി അറിയിച്ചു. ഹേ ഭൂമിപാലാ! മനുക്കൾ മുതലായവർ വിപുലമായി പറയുന്ന വിഷയത്തിന്റെ സാരാംശം ഞാൻ നിനക്കു സംക്ഷേപമായി പറഞ്ഞു, ഹേ രാജോത്തമാ।