Adhyaya 192: Description of the Universal Peace-Recitation and the Madhuparka Rite

Verse 1

अथ सर्वशान्तिवर्णनम्॥ सूत उवाच॥ श्रुत्वा तु मधुपर्क्कस्य ह्युत्पत्तिं दानमेव च॥ पुण्यं चैव फलं चैव कारणं ग्रहणं तथा॥

ഇപ്പോൾ സർവശാന്തിയുടെ വർണ്ണനം. സൂതൻ പറഞ്ഞു: മധുപർക്കത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, അതിന്റെ ദാനം, അതിന്റെ പുണ്യം, അതിന്റെ ഫലം, അതിന്റെ കാരണം, കൂടാതെ സ്വീകരണവിധി എന്നിവ കേട്ട ശേഷം—

Verse 2

विस्मयं परमं गत्वा सा मही संशितव्रता॥ पादौ गृह्य यथान्यायं प्रत्युवाच जनार्दनम्॥

പരമ വിസ്മയത്തിലേക്ക് എത്തി, വ്രതത്തിൽ ദൃഢയായ ആ ഭൂമി, യഥാന്യായം (അവന്റെ) പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് ജനാർദനനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 3

देव वृत्तोपचारेण तव यन्मनसि प्रियम् ॥ किं च तत्रैव दातव्यं तव कर्मपरायणैः ॥

ഹേ ദേവാ! ഏതു യുക്തമായ ആചാരോപചാരത്തിലൂടെ നിന്റെ മനസ്സിന് പ്രിയമായത് സിദ്ധിക്കുന്നു? അതേ സന്ദർഭത്തിൽ, നിന്റെ കർമങ്ങളിൽ പരായണരായവർ എന്ത് ദാനം ചെയ്യണം?

Verse 4

एतदाचक्ष्व तत्त्वेन तत्र यत्परमं महत् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ साधु भूमे महाभागे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

തത്ത്വപ്രകാരം പറയുക—ആ വിഷയത്തിൽ പരമമഹത്തായത് എന്ത്. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാഭാഗ്യവതിയായ ഭൂമീ, നീ എന്നോടിങ്ങനെ ചോദിച്ചതെത്രയും ശുഭം.

Verse 5

कथयिष्यामि तत्सर्वं दुःखसंसारमोक्षणम् ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥

ഞാൻ അതെല്ലാം പറയും—ദുഃഖമയമായ സംസാരത്തിൽ നിന്നുള്ള മോക്ഷോപായം—നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ എന്റെ കർമ്മങ്ങൾ/അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നിർവഹിച്ച ശേഷം.

Verse 6

पश्चाच्छान्तिं च मे कुर्याद्भूमे राष्ट्रसुखावहम् ॥ सर्वकर्म ततः कृत्वा भूम्यां जानु निपात्य च ॥

അതിനുശേഷം, ഹേ ഭൂമീ, രാജ്യസുഖം വരുത്തുന്ന എന്റെ ശാന്തിക്രിയ നിർവഹിക്കണം. പിന്നെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ചെയ്തു ഭൂമിയിൽ മുട്ടുകുത്തി നമസ്കരിക്കണം.

Verse 7

नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः- ॐ नमो नमो वासुदेव त्वं गतिस्त्वं परायणम् ॥

“നമോ നാരായണായ” എന്നു പറഞ്ഞ ശേഷം മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. മന്ത്രം—“ഓം നമോ നമോ വാസുദേവ, ത്വം ഗതിഃ ത്വം പരായണം।”

Verse 8

शरणं त्वां गतो नाथ संसारार्णवतारक ॥ आगतस्त्वं च सुमुख पुनः समुचितेन वै ॥

ഹേ നാഥാ, ഹേ സംസാരാർണവതാരകാ, ഞാൻ നിന്റെ ശരണത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹേ സുമുഖാ, നീ യഥോചിതമായി വീണ്ടും വന്നിരിക്കുന്നു.

Verse 9

दिशः पश्य अधः पश्य व्याधिभ्यो रक्ष नित्यशः ॥ प्रसीद स्वस्य राष्ट्रस्य राज्ञः सर्वबलस्य च ॥

ദിക്കുകളിലേക്കു നോക്കുക, താഴേക്കും നോക്കുക; രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ നിത്യവും രക്ഷിക്കണമേ. നിന്റെ രാജ്യത്തോടും സർവ്വബലസമ്പന്നനായ രാജാവിനോടും പ്രസാദിക്കണമേ.

Verse 10

अन्नं कुरु सुवृष्टिं च सुभिक्षमभयं तथा ॥ राष्ट्रं प्रवर्द्धतु विभो शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥

അന്നം ദയചെയ്യണമേ, സമയോചിതമായ സുവൃഷ്ടിയും അനുഗ്രഹിക്കണമേ; അതുപോലെ സമൃദ്ധിയും അഭയവും നൽകണമേ. ഹേ വിഭോ, രാജ്യം വർദ്ധിക്കട്ടെ; ശാന്തി നിത്യമായിരിക്കട്ടെ.

Verse 11

देवानां ब्राह्मणानां च भक्तानां कन्याकासु च ॥ पशूनां सर्वभूतानां शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥

ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും, ഭക്തർക്കും കന്യകകൾക്കും, മൃഗങ്ങൾക്കും സർവ്വഭൂതങ്ങൾക്കും നിത്യ ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ.

Verse 12

एवं शान्तिं पठित्वा तु मम कर्मपरायणः ॥ पुनर्जलाञ्जलिं दत्त्वा त्विमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ഇങ്ങനെ ശാന്തിപാഠം പാരായണം ചെയ്ത ശേഷം, എന്റെ കർമങ്ങളിൽ പരായണനായവൻ വീണ്ടും ജലാഞ്ജലി അർപ്പിച്ച് പിന്നെ ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 13

मन्त्रः— योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रसूतो यज्ञेषु देवेषु च कर्मसाक्षी ।। शान्तिं कुरु त्वं मम वासुदेव संसारमोक्षं च कुरुष्व देव ॥

മന്ത്രം— ഹേ വാസുദേവാ! നീ സർവ്വജഗത്തിന്റെ പ്രസൂതൻ; യജ്ഞങ്ങളിലും ദേവന്മാരിലും കർമത്തിന്റെ സാക്ഷി. എനിക്കു ശാന്തി വരുത്തണമേ; ഹേ ദേവാ, സംസാരബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോക്ഷവും കൃപചെയ്യണമേ.

Verse 14

एषा सिद्धिश्च कीर्तिश्च ओजसा तु महौजसम् ।। लाभानां परमो लाभो गतीनां परमा गतिः ॥

ഇത് സിദ്ധിയും കീർത്തിയും തന്നേ; തന്റെ ഓജസ്സാൽ മഹാഓജസ്സിലേക്കു നയിക്കുന്നു. ലാഭങ്ങളിൽ പരമലാഭവും ഗതികളിൽ പരമഗതിയും ഇതാണ്.

Verse 15

एवं पठति तत्त्वेन मम शान्तिं सुखावहाम् ।। ते तु मल्लयतां यान्ति पुनरावृत्तिवर्जिताः ॥

ഇങ്ങനെ തത്ത്വപ്രകാരം എന്റെ സുഖാവഹമായ ശാന്തി പാരായണം ചെയ്യുന്നവർ ‘മല്ലയതാ’ നിലയിലേക്കു എത്തി, പുനരാവർത്തനം (പുനർജന്മം) ഇല്ലാത്തവരാകുന്നു.

Verse 16

एवं शान्तिं पठित्वा तु मधुपर्कं प्रयोजयेत् ।। नमो नारायणायेति चोक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ഇങ്ങനെ ശാന്തി പാരായണം ചെയ്ത ശേഷം മധുപർകം അർപ്പിക്കണം. ‘നമോ നാരായണായ’ എന്നു പറഞ്ഞിട്ട് പിന്നെ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 17

मन्त्रः— योऽसौ भवान्देववरप्रसूतो यो वै समर्च्यो मधुपर्क्कनामाः ।। आगच्छ सन्तिष्ठ इमे च पात्रे ममापि संसारविमोक्षणाय ॥

മന്ത്രം: ഹേ പ്രഭോ! നിങ്ങൾ ദേവങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്റെ പ്രസൂതി-മൂലം; ‘മധുപർകം’ എന്ന നാമത്തിൽ നിങ്ങൾ സമ്യക് പൂജ്യൻ. വരിക, ഇവിടെ നിലകൊള്ളുക; എന്റെ സംസാര-വിമോചനത്തിനായി ഈ പാത്രങ്ങളും സ്വീകരിക്കണമേ.

Verse 18

सर्पिर्दधिमधून्येव समं पात्रे ह्युदुम्बरे ।। अलाभे मधुनश्चापि गुडेन सह मिश्रयेत् ॥

ഉദുംബരമരപ്പാത്രത്തിൽ നെയ്യ്, തൈര്, തേൻ—ഇവയെ സമപ്രമാണത്തിൽ വെക്കണം. തേൻ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ ശർക്കര (ഗുഡം) ചേർത്ത് കലർത്താം.

Verse 19

दधि क्षौद्रं घृतं चैव कारयेत समं तथा ।। समर्पयामि देवेश रुद्र सर्पिर्घृतं मधु ॥

തൈര്‍, തേന്‍, നെയ്യ്—ഇവയും സമ അളവിൽ തയ്യാറാക്കണം. “ഹേ ദേവേശാ, ഹേ രുദ്രാ! ഈ സര്പി (നെയ്യ്)യും തേനും ഞാൻ സമർപ്പിക്കുന്നു.”

Verse 20

सर्वेषामप्यलाभे तु मम कर्मपरायणाः ।। अप एव ततो गृहि्य इमं मन्त्रमुदाहरॆत् ॥

എന്നാൽ ഇവയൊന്നും ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ—എന്റെ വിധികർമ്മത്തിൽ പരായണരായവർ—വെള്ളം മാത്രം എടുത്ത് പിന്നെ ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 21

मन्त्रः— योऽसौ भवान्नाभिमात्रप्रसूतो यज्ञैश्च मन्त्रैः सरहस्यजप्यैः ।। सोऽयं मया ते परिकल्पितश्च गृहाण दिव्यो मधुपर्क्कनामाः ॥

മന്ത്രം: “നാഭിമാത്രത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനേ നീ; യജ്ഞങ്ങളാലും, രഹസ്യസഹിതം ജപിക്കപ്പെടുന്ന മന്ത്രങ്ങളാലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനേ. നിനക്കായി ഞാൻ ഒരുക്കിയ ഈ അർപ്പണം—ഹേ ദിവ്യനേ—‘മധുപർക’ എന്ന നാമമുള്ളത് സ്വീകരിക്കണമേ.”

Verse 22

यो ददाति महाभागे मयोक्तं विधिपूर्वकम् ।। सर्वयज्ञफलम् प्राप्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

ഹേ മഹാഭാഗേ! ഞാൻ പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം വിധിപൂർവ്വം ഇത് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, സർവയജ്ഞഫലം പ്രാപിച്ച് എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 23

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यो वै प्राणान्प्रमुञ्चेत मम कर्मपरायणः ॥

ഇനിയും ഞാൻ നിന്നോട് പറയും—കേൾക്കുക, ഹേ വസുന്ധരേ: എന്റെ കർമ്മവിധിയിൽ പരായണനായവൻ പ്രാണങ്ങൾ വിട്ടുപോകാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ…

Verse 24

तस्य चैवेह दातव्यं मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥ यावत्प्राणान्प्रमुञ्चेत कृत्वा कर्म सुपुष्कलम् ॥

അവനുവേണ്ടി ഇവിടെ മന്ത്രത്തോടും വിധിപൂർവകമായും അർപ്പണം/ദാനം നിർബന്ധമായി നൽകണം—അവൻ പ്രാണൻ വിട്ടുതീരുവോളം—കർമ്മം പൂർണ്ണമായി നിർവഹിച്ചു।

Verse 25

मद्भक्तेन तु दातव्यं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ दृष्ट्वा तु विह्वलं ह्येनं मम कर्मपरायणः ॥

എന്നാൽ ഇത് എന്റെ ഭക്തൻ തന്നെയാണ് നൽകേണ്ടത്—സകല സംസാരപരിഭ്രമണത്തിൽ നിന്നുള്ള മോക്ഷസാധനമായി—ഇവനെ വിഹ്വലനായി കണ്ടിട്ട്, എന്റെ കർമ്മങ്ങളിൽ പരായണനായി ഇരിക്കണം।

Verse 26

मधुपर्कं परं गृह्य चेमं मन्त्रमुदाहरेत् ।

ശ്രേഷ്ഠമായ മധുപർകം സ്വീകരിച്ച്, തുടർന്ന് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 27

मन्त्रः— योऽसौ भवान्स्तिष्ठति सर्वदेहे नारायणः सर्वजगत्प्रधानः ॥ गृहाण चैवं सुरलोकनाथ भक्तोपनीतं मधुपर्कसंज्ञम् ॥

മന്ത്രം— ‘എല്ലാ ദേഹങ്ങളിലും അധിഷ്ഠിതനായ നാരായണാ, സർവ്വജഗത്തിന്റെ പ്രധാന തത്ത്വമേ! ദേവലോകനാഥാ, ഭക്തൻ ഉപനീതമാക്കിയ “മധുപർകം” എന്ന ഈ അർപ്പണം സ്വീകരിക്കണമേ।’

Verse 28

एषा गतिर् महाभागे मधुपर्कस्य कीर्तिता ॥ एवं कश्चिन्न जानाति मधुपर्कं वसुन्धरे ॥

ഹേ മഹാഭാഗേ! മധുപർക്കത്തിന്റെ ഈ ഫലം/ഗതി ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ വസുന്ധരേ! ഇപ്രകാരം മധുപർക്കത്തെ അറിയുന്നവർ വിരളരാണ്।

Verse 29

एवं हि मधुपर्कश्च देयः सिद्धिमभीप्सुभिः ॥ अर्चित्वा देवदेवेशं सर्वसंसारनाशनम् ॥

ഇങ്ങനെ സിദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ മധുപർകം അർപ്പിക്കണം; ദേവദേവേശ്വരനായ, സമസ്ത സംസാരബന്ധനാശകനായ ഭഗവാനെ ആരാധിച്ച ശേഷം।

Verse 30

ददाति मधुपर्कं यः स याति परमां गतिम् ॥ अयं पवित्रो विमलः सर्वकामविशोधनः ॥

മധുപർകം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഇത് പവിത്രവും നിർമ്മലവും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമാണ്.

Verse 31

दीक्षिताय च दातव्यो यश्च शिष्यो गुरुप्रियः ॥ न मूर्खाय प्रदातव्यमविनीताय कर्हिचित् ॥

ഇത് ദീക്ഷിതനോടും ഗുരുവിന് പ്രിയനായ ശിഷ്യനോടും നൽകേണ്ടതാണ്. മൂഢനോടോ അവിനീതനോടോ ഒരിക്കലും നൽകരുത്.

Verse 32

शृणोति मधुपर्कस्य चाख्यानं पापनाशनम् ॥ याति दिव्यां परां सिद्धिं मधुपर्कस्य कारणात् ॥

മധുപർക്കത്തിന്റെ പാപനാശകമായ ആഖ്യാനം കേൾക്കുന്നവൻ മധുപർക്കത്തിന്റെ കാരണത്താൽ ദിവ്യവും പരമവുമായ സിദ്ധിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 33

एतत्ते कथितं भद्रे मधुपर्कविभावनम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्

ഹേ ഭദ്രേ, മധുപർക്കത്തിന്റെ വിധിയും മഹിമയും നിനക്കു പറഞ്ഞു. ഉത്തമ സിദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സമസ്ത സംസാരചക്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മോക്ഷത്തിനായി ഇതു അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 34

राजद्वारे श्मशाने वा भये च व्यसने तथा ॥ ये पठन्ति त्विमां शान्तिं शीघ्रं कार्यं भविष्यति

രാജദ്വാരത്തിലും ശ്മശാനത്തിലും, ഭയത്തിലും ദുരിതത്തിലും—ഈ ശാന്തിമന്ത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നവരുടെ അഭീഷ്ടകാര്യങ്ങൾ शीഘ്രം സഫലമാകും.

Verse 35

अपुत्रो लभते पुत्रमभार्यश्च प्रियां लभेत् ॥ अपतिर्लभते कान्तं बद्धो मुच्येत बन्धनात्

പുത്രനില്ലാത്തവന് പുത്രൻ ലഭിക്കും; ഭാര്യയില്ലാത്തവന് പ്രിയ ഭാര്യ ലഭിക്കും. ഭർത്താവില്ലാത്തവൾക്ക് പ്രിയ ഭർത്താവ് ലഭിക്കും; ബന്ധിതൻ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 36

एतत्ते कथितं भूमे महाशान्तिं सुखावहाम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं रहस्यं परमं महत्

ഹേ ഭൂമേ! സുഖാവഹമായ ഈ മഹാശാന്തി നിനക്കു വിശദീകരിച്ചു; സമസ്ത സംസാരചക്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മോക്ഷത്തിനായി ഇതു പരമ മഹത്തായ രഹസ്യോപദേശം ആകുന്നു.

Verse 37

गर्भिणीनां च वृद्धानां व्रीहीनां च गवां तथा ॥ ब्राह्मणानां च सततं शान्तिं कुरु शुभं कुरु

ഗർഭിണികൾക്കും വയോധികർക്കും, വ്രീഹി വിളക്കും പശുക്കൾക്കും, കൂടാതെ ബ്രാഹ്മണർക്കും സദാ—ശാന്തി സ്ഥാപിക്കൂ, ശുഭം വരുത്തൂ.

Verse 38

घृतालाभे तु सुश्रोणि लाजैः सह विमिश्रयेत् ॥ अलाभे वापि दध्नश्च क्षीरेण सह मिश्रयेत्

ഹേ സുഷ്രോണി! നെയ്യ് ലഭ്യമെങ്കിൽ അത് ലാജങ്ങളോടു (വറുത്ത ധാന്യം) ചേർത്ത് കലക്കുക; ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ തൈരും പാലോടു ചേർത്ത് കലക്കുക.

Verse 39

अनेनैव तु मन्त्रेण दद्याच्च मधुपर्ककम् ॥ नरस्य मृत्यु काले तु दद्यत्संसार मोक्षणम्

ഈ മന്ത്രം കൊണ്ടുതന്നെ മധുപർക്കം അർപ്പിക്കണം. മനുഷ്യന്റെ മരണസമയത്ത് സംസാരമോക്ഷം നൽകുന്നതായ ദാനം നൽകണം.

Verse 40

यस्त्वनेन विधानॆन कुर्याच्छान्तिमनुत्तमाम् ॥ सर्वसङ्गान्परित्यज्य मम लोकं च गच्छति

എന്നാൽ ഈ വിധിപ്രകാരം അനുത്തമമായ ശാന്തികർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.