Adhyaya 139: The Glory of Varāha’s Rite: Merits of Cow-dung Plastering, Sweeping, Singing, Instrumental Music, and Dance (with a Truth-Vow Exemplum)

Verse 1

अथ सौकरमाहात्म्यम्॥ श्रीवराह उवाच॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि लिप्यमानस्य यत्फलम्॥ सर्वं ते कथयिष्यामि यथा प्राप्नोति मानवः॥

ഇപ്പോൾ ‘സൗകരമാഹാത്മ്യം’. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവി, എഴുതപ്പെടുന്ന (ഈ) കാര്യത്തിന്റെ ഫലം സത്യമായി കേൾക്കുക. മനുഷ്യൻ അതെങ്ങനെ പ്രാപിക്കുന്നു എന്നതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറയും।

Verse 2

गृहीत्वा गोमयं भूमे मम वेश्मोपलेपयेत्॥ न्यस्तानि तत्र यावन्ति पदानि च विलिम्पतः॥

ഹേ ഭൂമീ, ഗോമയം എടുത്ത് എന്റെ ഗൃഹം ലേപനം ചെയ്യണം. ലേപനം ചെയ്യുമ്പോൾ അവിടെ എത്ര പാദചിഹ്നങ്ങൾ/അടികൾ വെക്കപ്പെടുന്നുവോ—(അത്രയും ഫലം ഉണ്ടാകും)।

Verse 3

तावद्वर्षसहस्राणि दिव्यानि दिवि मोदते॥ यदि द्वादशवर्षाणि लिप्यते मम कर्मसु॥

അത്രത്തോളം ആയിരക്കണക്കിന് ദിവ്യവർഷങ്ങൾ അവൻ സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു—എന്റെ കർമങ്ങൾ/വിധികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എഴുത്ത്/ലിപികർമ്മം പന്ത്രണ്ട് വർഷം ചെയ്താൽ।

Verse 4

जायते विपुले शुद्धे धनधान्यसमाकुले॥ दिव्यैर्नमस्कृतो देवि कुशद्वीपं च गच्छति॥

അവൻ വിശാലവും ശുദ്ധവുമായ, ധനധാന്യസമൃദ്ധമായ ദേശത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; ദേവീ, ദിവ്യർ നമസ്കരിക്കുന്നവനായി കുശദ്വീപത്തേക്കും പോകുന്നു।

Verse 5

कुशद्वीपमनुप्राप्य सहस्राणि च जीवति॥ दश चैव तु वर्षाणां मम भक्तो महाञ्छुचिः॥

കുശദ്വീപത്തെ പ്രാപിച്ച ശേഷം അവൻ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നു; എന്റെ ഭക്തൻ പത്ത് വർഷം തീർച്ചയായും മഹാനും ശുദ്ധനും ആയിരിക്കും।

Verse 6

कुशद्वीपात्परिभ्रष्टो मम कर्मपरायणः॥ राजा वै जायते सुभ्रु सर्वधर्मेषु निष्ठितः॥

കുശദ്വീപത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയാലും, എന്റെ വിധിതകർമ്മങ്ങളിൽ പരായണനായവൻ—ഹേ സുന്ദരഭ്രൂവേ—സകലധർമ്മങ്ങളിലും നിഷ്ഠിതനായ രാജാവായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 7

तेन तस्य प्रभावेण मम कर्मपरायणः॥ भक्तौ व्यवस्थितश्चापि सर्वशास्त्राणि पृच्छति॥

അതിന്റെയാ പ്രഭാവത്താൽ, എന്റെ വിധിതകർമ്മങ്ങളിൽ പരായണനായി ഭക്തിയിൽ സ്ഥിരനായി അവൻ സകലശാസ്ത്രങ്ങളെയും കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്നു।

Verse 8

देवि कारयते सर्वं मम चायतनानि च॥ कारयित्वा यथान्यायं मम लोकं स गच्छति॥

ഹേ ദേവീ, എല്ലാം നടത്തിപ്പിക്കുകയും എന്റെ ആയതനങ്ങൾ (ആലയങ്ങൾ) പോലും പണിയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ; നിയമാനുസൃതമായി യഥാവിധി നടത്തിച്ച ശേഷം അവൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 9

गोमयस्य तु वक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ गोमयन्तु समासाद्य यावल्लोकोऽनुगच्छति॥

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഗോമയത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു; ഹേ വസുന്ധരേ, ശ്രവിക്കൂ. ഗോമയം ലഭിച്ചാൽ അതിന്റെ പുണ്യം ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത്രയും പിന്തുടരും.

Verse 10

गोमयानां च नेता वै स्वर्गलोके महीयते॥ ततः स शाल्मले द्वीपे रमते च मुदा युतः॥

ഗോമയത്തിന്റെ ഒരുക്കം/വിതരണത്തിൽ നേതൃത്വം വഹിക്കുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹത്വപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് അവൻ ആനന്ദസഹിതം ശാല്മലദ്വീപിൽ രമിക്കുന്നു.

Verse 11

एकादशसहस्राणि एकादशशतानि च॥ शाल्मलात्तु परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः॥

പതിനൊന്നായിരവും പതിനൊന്നുനൂറും (വർഷങ്ങൾ) വരെ; തുടർന്ന് ശാല്മലത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായി അവൻ ധാർമ്മികനായ രാജാവാകുന്നു.

Verse 12

मद्भक्तश्चैव जायेत सर्वधर्मविदां वरः॥ अथ द्वादशवर्षाणि मच्छ्रितः सुदृढव्रतः॥

അവൻ എന്റെ ഭക്തനായി ജനിക്കുന്നു—സകലധർമ്മവിദ്വാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ. തുടർന്ന് പന്ത്രണ്ടു വർഷം എന്നിൽ ആശ്രയിച്ച് ദൃഢവ്രതനായിരിക്കുന്നു.

Verse 13

वहते गोमयं सुष्ठु मम लोकं स गच्छति॥ स्नानोपलेपने भूमे सलिलं यो ददाति च॥

ഗോമയം നന്നായി വഹിച്ച്/വിതരിക്കുന്നവൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഹേ ഭൂമിയേ, സ്നാനത്തിനും (ഭൂമിയുടെ) ലേപനത്തിനും ജലം നൽകുന്നവൻ,

Verse 14

तस्य पुण्यं महाभागे शृणु तत्त्वेन निष्कलम्॥ यावन्तो बिन्दवस्तत्र पानीयस्य वसुन्धरे॥

ഹേ മഹാഭാഗേ, അവന്റെ പുണ്യം തത്ത്വതഃ നിഷ്കലമായി ശ്രവിക്കൂ. ഹേ വസുന്ധരേ, അവിടെ പാനീയജലത്തിലെ എത്ര തുള്ളികളുണ്ടോ,

Verse 15

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते॥ स्वर्गलोकात्परिभ्रष्टः क्रौचद्वीपं च गच्छति॥

അത്രയേറെ ആയിരം വർഷങ്ങൾ അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു. പിന്നെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായി ക്രൗഞ്ചദ്വീപിലേക്കും പോകുന്നു.

Verse 16

क्रौञ्चद्वीपात्परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः॥ तेनैव गुणयोगेन श्वेतद्वीपं च गच्छति॥

ക്രൗഞ്ചദ്വീപിൽ നിന്ന് ച്യുതനായി അവൻ ധാർമ്മികനായ രാജാവാകുന്നു. അതേ ഗുണയോഗം കൊണ്ടു ശ്വേതദ്വീപിലേക്കും പോകുന്നു.

Verse 17

सम्मार्जनं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ यां गतिं पुरुषा यान्ति स्त्रियो वा कर्मसु स्थिताः॥

ഞാൻ സമ്മാർജനത്തെ (തൂത്തുവാരൽ/ശുചീകരണം) വിശദീകരിക്കുന്നു; ഹേ വസുന്ധരേ, അത് ശ്രവിക്കൂ—ഈ കര്‍മങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പുരുഷന്മാരോ സ്ത്രീകളോ പ്രാപിക്കുന്ന ഗതിയെ.

Verse 18

शुचिर्भागवतः शुद्धोऽपराधविवर्जितः ॥ यावन्तः पांसवो भूमेरुड्डीयन्ते तु चालिताः

ശുചിയായും ഭഗവദ്‌ഭക്തനായും ശുദ്ധനായും അപരാധരഹിതനായും ഉള്ളവൻ—ഭൂമി ഇളക്കുമ്പോൾ എത്ര പൊടിക്കണങ്ങൾ ഉയർന്നു പറക്കുമോ, അത്ര (പുണ്യഫലം) അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 19

तत्र स्थित्वा चिरङ्कालं राजा भवति धार्मिकः ॥ ततो भुक्त्वा सर्वभोगान्स्थित्वा संसारसागरे

അവിടെ ദീർഘകാലം വസിച്ചാൽ അവൻ ധാർമ്മികനായ രാജാവാകുന്നു. പിന്നെ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിച്ച് സംസാരസാഗരത്തിൽ തന്നെ നിലകൊണ്ട് മുന്നേറുന്നു.

Verse 20

श्वेतद्वीपं ततो गच्छेन्मत्कर्मनिरतः शुचिः ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि शृणुष्व गदतो मम

അതിനുശേഷം ശുചിയായും എന്റെ കർമ്മങ്ങളിൽ നിരതനായും അവൻ ശ്വേതദ്വീപിലേക്കു പോകണം. പിന്നെയും ഞാൻ പറയാം—ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 21

गायनं ये प्रकुर्वन्ति मम कर्मपरायणाः ॥ तेषां यद्यत्फलं भूमे शृणुष्व गदतो मम

എന്റെ കർമ്മങ്ങളിൽ പരായണരായി ഗാനം (സ്തുതി) ചെയ്യുന്നവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ എന്തൊക്കെയെന്നു, ഹേ ഭൂമീ, ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 22

गीयमानस्य गीतस्य यावदक्षरपङ्क्तयः ॥ तावद्वर्षसहस्राणि इन्द्रलोके महीयते

പാടപ്പെടുന്ന ഗീതത്തിൽ എത്ര അക്ഷരപങ്ക്തികളുണ്ടോ, അത്ര ആയിരം വർഷങ്ങൾ അവൻ ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 23

रूपवाग्गुणवान् सिद्धः सर्ववेदविदां वरः ॥ नित्यं पश्यति तत्रस्थो देवराजं न संशयः

അവൻ രൂപവും വാക്കും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവൻ, സിദ്ധൻ, എല്ലാ വേദവിദ്വാന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠൻ ആകുന്നു. അവിടെ വസിച്ച് അവൻ നിത്യവും ദേവരാജനായ ഇന്ദ്രനെ ദർശിക്കുന്നു—സംശയമില്ല.

Verse 24

मद्भक्तश्चैव जायेत इन्द्रलोकपथे स्थितः ॥ सर्वकर्मगुणश्रेष्ठस्तत्रापि मम पूजकः

അവൻ എന്റെ ഭക്തനായിട്ടുതന്നെ ജനിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രലോകത്തിലേക്കുള്ള പഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. എല്ലാ കര്‍മ്മഗുണങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠനായി അവിടെയും എന്നെയേ ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 25

इन्द्रलोकात्परिभ्रष्टो मम गीतपरायणः ॥ नन्दनोपवने रम्ये रमन्देवगणैः सह

ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായാലും, എന്റെ ഗീതത്തിൽ പരായണനായവൻ മനോഹരമായ നന്ദനോദ്യാനത്തിൽ ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 26

ततः स भूमौ जायेत वैष्णवैः सह संस्थितः ॥ गायन्मम यशो नित्यं भक्त्या परमया युतः

അതിനുശേഷം അവൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ച് വൈഷ്ണവരുടെ സംഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു. പരമഭക്തിയോടെ നിത്യം എന്റെ യശസ്സു പാടുന്നു।

Verse 27

मत्प्रसादात्स शुद्धात्मा मम लोकं हि गच्छति

എന്റെ പ്രസാദത്താൽ ആ ശുദ്ധാത്മാവ് തീർച്ചയായും എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 28

धरन्युवाच ॥ अहो गीतप्रभावो वै यस्त्वया कीर्त्तितो महान् ॥ के च गीतप्रभावेण सिद्धिं प्राप्ता महौजसः ॥

ധരണി പറഞ്ഞു—അഹോ! നിങ്ങൾ കീർത്തിച്ച ഗീതപ്രഭാവം വാസ്തവത്തിൽ മഹത്താണ്. ആ ഗീതപ്രഭാവംകൊണ്ട് ഏതു മഹൗജസ്സുകൾ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു?

Verse 29

वराह उवाच ॥ तत्रैव चाश्रमे भद्रे चाण्डालः कृतनिश्चयः ॥ दूराज्जागरने याति मम भक्तौ व्यवस्थितः ॥

വരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഭദ്രേ! അവിടെയേ ആ ആശ്രമത്തിൽ ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള ഒരു ചാണ്ഡാലൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ദൂരത്തുനിന്നും രാത്രിജാഗരണത്തിനായി വരുകയും എന്റെ ഭക്തിയിൽ സ്ഥിരനായി നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്തു.

Verse 30

गायमानश्च गीतानि संवत्सरगणान्बहून् ॥ श्वपाकः स गुणज्ञश्च मद्भक्तश्चैव सुन्दरी ॥

അവൻ അനേകം വർഷചക്രങ്ങളോളം ഗാനങ്ങൾ പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഹേ സുന്ദരീ! ആ ശ്വപാകൻ ഗുണങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നവനും എന്റെ ഭക്തനുമായിരുന്നു.

Verse 31

कौमुदस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी ॥ सुप्ते गते येन जाते वीणामादाय चङ्क्रमात् ॥

പിന്നീട് കൗമുദമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ദ്വാദശിയിൽ, നിദ്ര മാറി ഉണർന്നപ്പോൾ അവൻ വീണ എടുത്തുകൊണ്ട് നടന്നു സഞ്ചരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 32

जाग्रंस्तत्र स चाण्डालो गृहीतो ब्रह्मरक्षसा ॥ अल्पप्राणः श्वपाको वै बलवान्ब्रह्मराक्षसः ॥

അവിടെ ജാഗരണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ ആ ചാണ്ഡാലനെ ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ പിടികൂടി. ശ്വപാകന്റെ ശ്വാസം ക്ഷീണിച്ചു; ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ അത്യന്തം ബലവാനായിരുന്നു.

Verse 33

दुःखशोकेन सन्तप्तो न शक्नोति विचेष्टितुम् ॥ तेन प्रोक्तः श्वपाकेण बलवान्ब्रह्मराक्षसः ॥

ദുഃഖവും ശോകവും കൊണ്ട് ദഹിച്ച അവന് ചലിക്കാനും കഴിഞ്ഞില്ല. അപ്പോൾ ആ ശ്വപാകൻ ആ ബലവാനായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസനോട് സംസാരിച്ചു.

Verse 34

किं त्वया चेष्टितं मह्यं यस्त्वेवं परिधावसि ॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा तेन वै ब्रह्मरक्षसा ॥

നീ എനിക്കെന്തു ചെയ്തു, അതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും ഓടുന്നത്? ശ്വപാകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 35

ततः प्रोवाच तं श्वादं मानुषाहारलोलुपः ॥ अथेह दशरात्रं मे निराहारस्य तिष्ठतः ॥

അതിനുശേഷം മനുഷ്യാഹാരലോലനായ ആ രാക്ഷസൻ ആ ശ്വാദനോട് പറഞ്ഞു—‘ഇവിടെ ഞാൻ പത്ത് രാത്രികൾ നിരാഹാരമായി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു।’

Verse 36

विधात्रा विहितस्त्वं वा आहारः पारणाविधौ ॥ अद्य तां भक्षयिष्यामि सवसामांसशोणितैः ॥

വിധാതാവ് നിന്നെ എന്റെ പാരണവിധിയിൽ ആഹാരമായി നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെ കൊഴുപ്പ്, മാംസം, രക്തം സഹിതം ഭക്ഷിക്കും।

Verse 37

राक्षसं छन्दयामास मम भक्त्या व्यवस्थितः ॥ एवमेतन्महाभाग भक्ष्योऽहं समुपागतः ॥

എന്നോടുള്ള ഭക്തിയിൽ സ്ഥിരനായി അവൻ രാക്ഷസനെ സമ്മതിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു—‘അതെ മഹാഭാഗാ, ഞാൻ ഭക്ഷ്യമായി ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു।’

Verse 38

अवश्यमेतत्कर्तव्यं धात्रा दत्तं यथा तव ॥ किं त्वहं देवदेवस्य भक्त्या गातुं च जागरे ॥

ധാതാവ് നിനക്കു നല്കിയതുപോലെ ഇത് നിർബന്ധമായും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. എങ്കിലും ദേവദേവനോടുള്ള ഭക്തിയാൽ ഞാൻ പോയി എന്റെ വ്രതജാഗരണം അനുഷ്ഠിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 39

उद्यंस्तत्र गत्वाहमुपास्य विधिना हरिम् ॥ पश्चात्खादस्व मां रक्षो जागराद्विनिवर्तितम् ॥

പ്രഭാതത്തിൽ ഞാൻ അവിടെ ചെന്നു വിധിപൂർവ്വം ഹരിയെ ഉപാസിക്കും; പിന്നെ, ഹേ രാക്ഷസാ, ജാഗരണം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയ എന്നെ ഭക്ഷിക്കൂ.

Verse 40

विष्णोः सन्तोषणार्थाय यतो मे व्रतमास्थितम् ॥ जागरे विनिवृत्ते मां भक्षय त्वं यदीच्छति ॥

വിഷ്ണുവിനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനാണ് ഞാൻ ഈ വ്രതം സ്വീകരിച്ചത്; ജാഗരണം തീർന്നാൽ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ എന്നെ ഭക്ഷിക്കൂ.

Verse 41

श्वपाकस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मरक्षः क्षुधार्दितः ॥ उवाच पुरुषं वाक्यं श्वपाकं तदनन्तरम् ॥

ശ്വപാകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വിശപ്പാൽ പീഡിതനായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ പിന്നെ ആ മനുഷ്യൻ—ആ ശ്വപാകനെ—ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 42

मिथ्या किं भाषसे मूढ पुनरेष्यामि तेऽन्तिकम् ॥ मृत्योर्मुखमनुप्राप्य पुनर्जीवति मानवः ॥

ഹേ മൂഢാ, നീ എന്തിന് അസത്യം പറയുന്നു? ഞാൻ വീണ്ടും നിന്റെ അടുക്കൽ വരും. മരണത്തിന്റെ വായിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ വീണ്ടും ജീവിക്കുമോ?

Verse 43

रक्षसो मुखविभ्रष्टः पुनरागन्तुमिच्छसि ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा चाण्डालस्तमथाब्रवीत् ॥

‘രാക്ഷസന്റെ വായിൽ നിന്ന് വഴുതി രക്ഷപ്പെട്ടിട്ടും നീ വീണ്ടും വരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ?’ രാക്ഷസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ചാണ്ഡാലൻ അപ്പോൾ അവനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 44

यद्यप्यहं हि चाण्डालः पूर्वकर्मविदूषितः ॥ सम्प्राप्तो मानुषं भावं विहितेनान्तरात्मना ॥

ഞാൻ ചാണ്ഡാലനായും പൂർവകർമ്മങ്ങളാൽ മലിനനായും ഇരുന്നാലും, വിധിപൂർവം സ്ഥാപിതമായ അന്തഃസങ്കൽപം മൂലം മനുഷ്യാവസ്ഥ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 45

शृणु मत्समयं रक्षो येनाहं पुनरागमम् ॥ दूराज्जागरनं कृत्वा लोकस्य द्विजराक्षस ॥

ഹേ രാക്ഷസാ, ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരുവാൻ കാരണമാകുന്ന എന്റെ പ്രതിജ്ഞ കേൾക്കുക. ലോകഹിതത്തിനായി ദൂരത്തിൽ നിന്നു ജാഗരണം നടത്തി, ഹേ ദ്വിജ-രാക്ഷസാ (ബ്രഹ്മരാക്ഷസാ)!

Verse 46

सत्येन सिद्धिं प्राप्ता हि ऋषयो ब्रह्मवादिनः ॥ सत्येन दीयते कन्या सत्यं जल्पन्ति ब्राह्मणाः ॥

സത്യത്താൽ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മവാദികളായ ഋഷികൾ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചത്. സത്യത്താൽ കന്യാദാനം നടക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണർ സത്യം തന്നെയാണ് ഉച്ചരിക്കുന്നത്।

Verse 47

सत्यं जयन्ति राजानस्त्रीण्येतान्यब्रुवन्नृतम् ॥ सत्येन गम्यते स्वर्गो मोक्षः सत्येन चाप्यते ॥

സത്യത്താൽ രാജാക്കന്മാർ ജയിക്കുന്നു—ഈ മൂന്നുപേരും അസത്യം പറയുന്നില്ല. സത്യത്താൽ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു; സത്യത്താൽ തന്നെയാണ് മോക്ഷവും ലഭിക്കുന്നത്।

Verse 48

सत्येन तपते सूर्यः सोमः सत्येन राज्यते ॥ षष्ठ्यष्टमीममावास्यामुभे पक्षे चतुर्दशी ॥

സത്യത്താൽ സൂര്യൻ തപിക്കുന്നു; സത്യത്താൽ സോമൻ പ്രകാശിച്ച് അധിപത്യം വഹിക്കുന്നു. ഷഷ്ഠി, അഷ്ടമി, അമാവാസി, കൂടാതെ ഇരുപക്ഷങ്ങളിലുമുള്ള ചതുര്ദശി ദിനത്തിലും സത്യം തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്।

Verse 49

अस्नातानां गतिं यास्ये यद्यहं नागमे पुनः ॥ गुरुपत्नीं राजपत्नीं योऽभिगच्छति मोहितः ॥

ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാതിരുന്നാൽ, കുളിക്കാതെ മരിച്ചവരുടെ ഗതി എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ—ഇതാണ് എന്റെ പ്രതിജ്ഞ. മോഹവശാൽ ഗുരുപത്നിയെയോ രാജപത്നിയെയോ സമീപിക്കുന്നവൻ—

Verse 50

तां गतिं सम्प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ याजकानां च ये लोका ये च मिथ्याभिभाषिणाम् ॥

ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാതിരുന്നാൽ, ആ തന്നെയായ ഗതി എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ—ദുഷ്ട യാജകരുടെ ലോകങ്ങളും, അസത്യം പറയുന്നവരുടെ ലോകങ്ങളും.

Verse 51

तां गतिं सम्प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ ब्रह्मघ्ने च सुरापे वा स्तेने भग्नव्रते तथा ॥

ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാതിരുന്നാൽ, ആ തന്നെയായ ഗതി എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ—ബ്രാഹ്മണഹന്താവിന്റെ ഗതി, അല്ലെങ്കിൽ മദ്യപാനിയുടെ ഗതി, അല്ലെങ്കിൽ കള്ളന്റെ ഗതി, അതുപോലെ വ്രതഭംഗം ചെയ്തവന്റെ ഗതി.

Verse 52

तेषां गतिं प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा तुष्टो ब्राह्मणराक्षसः ॥

ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാതിരുന്നാൽ, അവരുടെ ഗതിയിലേക്കുതന്നെ ഞാൻ പ്രവേശിക്കട്ടെ. ശ്വപാകന്റെ (ചാണ്ഡാലന്റെ) വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ബ്രാഹ്മണ-രാക്ഷസൻ സന്തുഷ്ടനായി.

Verse 53

उवाच मधुरं वाक्यं गच्छ शीघ्रं नमोऽस्तु ते ॥ ब्रह्मराक्षसमुक्त्वा तु श्वपाकः कृतनिश्चयः ॥

അവൻ മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു—“വേഗം പോകുക; നിനക്കു നമസ്കാരം.” ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മരാക്ഷസനോട് പറഞ്ഞ ശേഷം ആ ശ്വപാകൻ ദൃഢനിശ്ചയനായി.

Verse 54

पुनर्गायति मह्यं वै मम भक्तौ व्यवस्थितः ॥ अथ प्रभाते विमले गीते नृत्ये च जागरे ॥

അവൻ വീണ്ടും എനിക്കായി പാടി, തീർച്ചയായും എന്റെ ഭക്തിയിൽ സ്ഥിരനായി. തുടർന്ന് നിർമലമായ പ്രഭാതത്തിൽ, ഗാനം-നൃത്തംയും രാത്രിജാഗരണവും കഴിഞ്ഞ്—

Verse 55

उवाच मधुरं वाक्यं चाण्डालं कृतनिश्चयम् ॥ क्व यासि त्वरितः साधो न च त्वं गन्तुमर्हसि ॥

അവൻ ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള ചാണ്ഡാലനോട് മധുരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു—“സാധുവേ, ഇത്ര വേഗത്തിൽ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്? നീ പോകുന്നത് യുക്തമല്ല.”

Verse 56

जानन्कौणपपं तं च न त्वं मर्त्तुमिहार्हसि ॥ पुरुषस्य वचः श्रुत्वा चाण्डालः पुनरब्रवीत् ॥

“അവൻ നീച പാപിയാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും നീ ഇവിടെ മരിക്കരുത്.” ആ പുരുഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ചാണ്ഡാലൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു—

Verse 57

समयो मे कृतः पूर्वं राक्षसेन हि भक्षता ॥ तेन तत्र गमिष्यामि सत्यं च परिपालयन् ॥

ചാണ്ഡാലൻ പറഞ്ഞു—“എന്നെ ഭക്ഷിക്കാനിരിക്കുന്ന രാക്ഷസനുമായി ഞാൻ മുമ്പേ ഒരു കരാർ ചെയ്തിരുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ അവിടേക്ക് പോകും, സത്യത്തെ പാലിച്ചുകൊണ്ട്.”

Verse 58

ततः स पद्मपत्राक्षः श्वपाकं प्रत्युवाच ह॥ मधुरां गिरमादाय विहितेनान्तरात्मना

അപ്പോൾ പദ്മപത്രാക്ഷൻ ശ്വപാകനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു; മധുരവാണി സ്വീകരിച്ച്, അന്തരാത്മയെ നിയന്ത്രിച്ച്.

Verse 59

मा गच्छ तत्र चाण्डाल यत्रासौ पापराक्षसः॥ जीवितार्थाय सत्यस्य न दोषः परिहापनात्

ഹേ ചാണ്ഡാലാ, ആ പാപരാക്ഷസൻ ഉള്ളിടത്തേക്ക് പോകരുത്. ജീവരക്ഷയ്ക്കായി സത്യവചനം പിൻവലിക്കുന്നതിൽ ദോഷമില്ല.

Verse 60

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा श्वपाकः संशितव्रतः॥ उवाच मधुरं वाक्यं मरणे कृतनिश्चयः

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദൃഢവ്രതനായ ശ്വപാകൻ മരണത്തിൽ നിശ്ചയം ചെയ്ത് മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 61

नाहमेवं करिष्यामि यन्मां त्वं परिभाषसे॥ न चाहं नाशये सत्यमेतन्मे निश्चितं व्रतम्

നീ എന്നോട് പറയുന്നതുപോലെ ഞാൻ ചെയ്യുകയില്ല; സത്യത്തെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കുകയുമില്ല—ഇതാണ് എന്റെ നിശ്ചിത വ്രതം.

Verse 62

सत्यमूलं जगत्सर्वं कुलं सत्ये प्रतिष्ठितम्॥ सत्यमेव परो धर्म आत्मा सत्ये प्रतिष्ठितः

സകല ലോകവും സത്യത്തെ മൂലമായി നിലകൊള്ളുന്നു; കുലപരമ്പരയും സത്യത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്. സത്യമാണ് പരമധർമ്മം; ആത്മാവും സത്യത്തിൽ തന്നെ സ്ഥാപിതമാണ്.

Verse 63

न चैवाहं तदुत्सृज्य असत्यः स्यां कदाचन॥ नाहं मिथ्या चरिष्यामि गच्छ तात नमोऽस्तु ते

അതിനെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ ഒരിക്കലും അസത്യവാനാകുകയില്ല. ഞാൻ മിഥ്യാചരണം ചെയ്യുകയുമില്ല. പോകുക, താതാ; നമസ്കാരം.

Verse 64

आगतोऽस्मि महाभाग मा विलम्बय भक्षय॥ त्वत्प्रसादादहं गन्ता वैष्णवं स्थानमुत्तमम्

ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു, ഹേ മഹാഭാഗ; താമസിക്കരുത്—എന്നെ ഭക്ഷിക്കൂ. നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ പരമ വൈഷ്ണവ ധാമത്തിലേക്ക് പോകും.

Verse 65

एतानि मम गात्राणि भक्षयस्व यथेष्टतः॥ पिबोष्णं रुधिरं मह्यं पीडितोऽसि क्षुधा भृशम्

എന്റെ ഈ അവയവങ്ങളെ നിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ഭക്ഷിക്കൂ. എന്റെ ഉഷ്ണ രക്തം പാനം ചെയ്യൂ; നീ വിശപ്പാൽ അത്യന്തം പീഡിതനാണ്.

Verse 66

तर्पयस्व स्वमात्मानं कुरुष्व मम वै हितम्॥ श्वपाकस्य वचः श्रुत्वा ततः स ब्रह्मराक्षसः

സ്വയം തൃപ്തനാകുക; നിശ്ചയമായും എന്റെ ഹിതം ചെയ്യുക. ശ്വപാകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം ആ ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ…

Verse 67

उवाच मधुरं वाक्यं श्वपाकं तदनन्तरम्॥ साधु तुष्टोऽस्म्यहं वत्स सत्यं धर्मं च पालितम्

അതിനുശേഷം അവൻ ശ്വപാകനോടു മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: “സാധു, വത്സാ! ഞാൻ തൃപ്തനാണ്; സത്യവും ധർമ്മവും പാലിക്കപ്പെട്ടു.”

Verse 68

चण्डालस्याविधिज्ञस्य यस्य ते मतिरीदृशी॥ ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाकः सत्यसङ्गरः॥

ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സത്യത്തിൽ അചഞ്ചലനായ ശ്വപാകൻ പറഞ്ഞു: “വിധി അറിയാത്ത ചണ്ഡാളനായ എനിക്കു ഇത്തരമൊരു ബുദ്ധി നിനക്കു എങ്ങനെ?”

Verse 69

उवाच मधुरं वाक्यं ब्रह्मराक्षसमेव तु॥ यद्यप्यहं वै चाण्डालः सर्वकर्मविवर्जितः॥

അവൻ ബ്രഹ്മരാക്ഷസനോടു മധുരവാക്യം പറഞ്ഞു— “യദ്യപി ഞാൻ ചാണ്ഡാലൻ, സർവ്വ (വൈദിക) കർമങ്ങളിൽ നിന്നു വജ്രിതൻ…”

Verse 70

तथापि सत्यं वक्तव्यं ब्रह्मराक्षस नित्यशः॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा ब्रह्मरक्षो भयानकम्॥

“എങ്കിലും, ഹേ ബ്രഹ്മരാക്ഷസാ, സത്യം നിത്യവും പറയേണ്ടതാണ്.” ശ്വപാകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭയങ്കര ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 71

उवाच मधुरं वाक्यं श्वपाकं संहितव्रतम्॥ यत्त्वया गीयते रात्रौ विष्णोर्जागरणं प्रति॥

അവൻ സംയമവ്രതനായ ശ്വപാകനോടു മധുരമായി പറഞ്ഞു— “നീ രാത്രിയിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ജാഗരണത്തിനായി പാടുന്നതത്…”

Verse 72

फलं गीतस्य मे देहि यदीच्छेर्जীৱितं स्वकम्॥ ततो मोक्ष्यामि कल्याण भक्ष्यामि न च भीषणः॥

“നിനക്ക് നിന്റെ ജീവൻ വേണമെങ്കിൽ, നിന്റെ ഗാനത്തിന്റെ ഫലം (പുണ്യം) എനിക്കു തരിക. പിന്നെ, ഹേ കല്യാണ, ഞാൻ നിന്നെ വിട്ടയക്കും; ഞാൻ നിന്നെ ഭക്ഷിക്കുകയില്ല—ഭയപ്പെടേണ്ട.”

Verse 73

भक्षयामीति चोक्त्वा मां गीतपुण्यं किमिच्छसि॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा ब्रह्मरक्षोऽब्रवीत्पुनः॥

“നീ ‘ഞാൻ നിന്നെ ഭക്ഷിക്കും’ എന്നു പറഞ്ഞല്ലോ; എങ്കിൽ എന്റെ ഗാനപുണ്യത്തിൽ ഏതാണ് നിനക്കിഷ്ടം?” ശ്വപാകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.

Verse 74

देहि मे त्वेकयामीयं पुण्यं गीतस्य वै परम्॥ ततो मोक्ष्यसि भक्ष्येण सङ्गतः पुत्रदारकैः॥

നിന്റെ ഗാനത്തിന്റെ പരമ പുണ്യം—ഒരു രാത്രിജാഗരണഫലം—എനിക്ക് തരിക. അപ്പോൾ നീ പുത്രന്മാരും ഭാര്യയും കൂടെ ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 75

श्रुत्वा राक्षसवाक्यानि चाण्डालो गीतलोभितः॥ उवाच मधुरं वाक्यं राक्षसं कृतनिश्चयः॥

രാക്ഷസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഗാനഫലത്തിന്റെ ലാഭത്തിൽ ആകർഷിതനായ ചാണ്ഡാലൻ ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ രാക്ഷസനോട് മധുരമായി സംസാരിച്ചു.

Verse 76

न गायनफलṃ दद्मि ब्रह्मरक्षस्तवेप्सितम्॥ भक्षयस्व यथान्यायं रुधिरं पिब चेप्सितम्॥

ഹേ ബ്രഹ്മരാക്ഷസാ! നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഗായനഫലം ഞാൻ തരുന്നില്ല. നിന്റെ നിയമപ്രകാരം എന്നെ ഭക്ഷിക്ക; ഇച്ഛയുണ്ടെങ്കിൽ രക്തവും പാനം ചെയ്‌തുകൊൾക.

Verse 77

एतेन तारितोऽस्मीति तव गीतफलेन वै॥ श्रुत्वा वाक्यानि चाण्डालो राक्षसस्य निवारयन्॥

“നിന്റെ ഗാനഫലത്താൽ ഞാൻ തീർച്ചയായും രക്ഷപ്പെട്ടു” എന്ന രാക്ഷസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ചാണ്ഡാലൻ അവനെ തടഞ്ഞു, രാക്ഷസനെ നിവർത്തിച്ചു.

Verse 78

उवाच मधुरं वाक्यं चाण्डालो विस्मयान्वितः ॥ किं त्वया विकृतं कर्म तद्ब्रूहि मम राक्षस ॥

ആശ്ചര്യത്തോടെ നിറഞ്ഞ ചാണ്ഡാലൻ മധുരമായി പറഞ്ഞു—“ഹേ രാക്ഷസാ! നീ തെറ്റായി ചെയ്ത കർമ്മം ഏതാണ്? അത് എനിക്ക് പറയുക.”

Verse 79

कर्मणो यस्य दोषेण राक्षसत्वं समागतः ॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा ब्रह्मरक्षो महायशाः ॥

ഒരു കർമദോഷം മൂലം അവൻ രാക്ഷസാവസ്ഥയിൽ എത്തി. ശ്വപാകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹായശസ്സുള്ള ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 80

श्वपाकवचनं श्रुत्वा राक्षसः पुनरब्रवीत् ॥ एकगीतस्य मे देहि यत्त्वया विष्णुसंसदि ॥

ശ്വപാകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാക്ഷസൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു—“വിഷ്ണുവിന്റെ സഭയിൽ നീ പാടിയ ആ ഏക സ്തോത്രം എനിക്ക് ദാനം ചെയ്യുക.”

Verse 81

उवाच मधुरं वाक्यं दुःखसन्तप्तमानसः ॥ नाम्ना वै सोमशर्माहं चरको ब्रह्मयोनिजः ॥

ദുഃഖത്തിൽ ദഹിച്ച മനസ്സോടെ അവൻ മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു—“എന്റെ പേര് സോമശർമൻ; ഞാൻ ബ്രാഹ്മണവംശജനായ സഞ്ചാരി തപസ്വിയാണ്.”

Verse 82

प्रवर्तमाने यज्ञे तु कदाचिद्दैवयोगतः ॥ उदरे जातशूलोऽहं तेन पञ्चत्वमागतः ॥

യജ്ഞം പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, ഒരിക്കൽ ദൈവയോഗത്താൽ എന്റെ ഉദരത്തിൽ ശൂലവേദന ഉദിച്ചു; അതിനാൽ ഞാൻ മരണത്തെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 83

अथ पञ्चमहाराात्रे ह्यसमाप्ते क्रतौ तथा ॥ अस्य यज्ञस्य दोषेण मातङ्ग शृणु मे वचः ॥

പിന്നീട് അഞ്ചാം മഹാരാത്രിയിലും ക്രതു അപൂർണ്ണമായിരിക്കെ, ഈ യജ്ഞത്തിന്റെ ദോഷം മൂലം—ഹേ മാതംഗ—എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുക.

Verse 84

राक्षसत्वमनुप्राप्तस्तेन दुष्टेन कर्मणा ॥ मन्त्रहीनं मया तत्र स्वरहीनं च तत्कृतम् ॥

ആ ദുഷ്ടകർമ്മം മൂലം ഞാൻ രാക്ഷസാവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ചു. അവിടെ ഞാൻ ചെയ്തതു മന്ത്രരഹിതവും ശരിയായ സ്വരമില്ലാത്തതുമായിരുന്നു.

Verse 85

मोचयस्वाधमं पापाद्विष्णुगीतॆन सत्वरम् ॥ ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाकः संशितव्रतः ॥

“വിഷ്ണുഗീതം കൊണ്ടു വേഗത്തിൽ എന്നെ—ഈ അധമനെ—പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കൂ.” ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വ്രതനിഷ്ഠനായ ശ്വപാകൻ മറുപടി നൽകാൻ സന്നദ്ധനായി.

Verse 86

सूत्रहीनं तथा तत्र प्राग्वंशादि कृतं मया ॥ परिमाणं च रूपं च मया तत्रोपलक्षितम् ॥

അവിടെ ഞാൻ സൂത്രം (അളവുകയർ/വിധി) ഇല്ലാതെ പ്രാഗ്വംശാദി നിർമ്മാണങ്ങൾ ചെയ്തു; അവിടെയേ തന്നെ ഞാൻ (അനുചിതമായി) അളവും രൂപവും നിർണ്ണയിച്ചു.

Verse 87

कृतस्य तस्य दोषेण योनिं प्राप्तोऽस्मि राक्षसीम् ॥ स्वगीतफलदानेन निस्तारयितुमर्हसि ॥

ആ ചെയ്തതിലെ ദോഷം മൂലം ഞാൻ രാക്ഷസീ യോനിയെ പ്രാപിച്ചു. നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ഗീതത്തിന്റെ ഫലം ദാനം ചെയ്ത് എന്നെ ഈ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് കടത്താൻ നിങ്ങൾ അർഹനാണ്.

Verse 88

बाढमित्येव तद्वाक्यं राक्षसं प्राब्रवीत्तदा ॥ एतस्य मम गीतस्य सुस्वरस्य फलं तु यत्

അപ്പോൾ അവൻ രാക്ഷസനോട് “ബാഢം (തഥാസ്തു)” എന്നു പറഞ്ഞു; അതേ സമയത്ത് പിന്നെയും പറഞ്ഞു—“ഇപ്പോൾ സുസ്വരമായി ഞാൻ പാടിയ ഈ ഗീതത്തിന്റെ ഫലം എന്തെന്നാൽ—”

Verse 89

ददामि राक्षस त्वं चेन्मुच्यसे शुद्धमानसः ॥ यस्तु गायति संयुक्तं गीतकं विष्णुसन्निधौ

ഹേ രാക്ഷസാ! നീ ശുദ്ധമനസ്സോടെ മോചിതനാകുന്നുവെങ്കിൽ ഞാൻ ഇത് ദാനം ചെയ്യും. എന്നാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ക്രമമായി ചേർത്ത ഗീതം ആരെങ്കിലും പാടുന്നുവെങ്കിൽ—

Verse 90

स तारयति दुर्गाणीत्युक्त्वा तद्दत्तवान् फलम् ॥ एवं तस्मात्फलं प्राप्य श्वपाकाद्राक्षसस्तदा

“അവൻ ദുരിതങ്ങൾ കടത്തിവിടുന്നു” എന്നു പറഞ്ഞ്, വാഗ്ദത്തഫലം അദ്ദേഹം നൽകി. ഇങ്ങനെ ആ ഫലം പ്രാപിച്ച്, മുൻപ് ശ്വപാകസമമായ നിന്ദ്യാവസ്ഥയിലിരുന്ന ആ രാക്ഷസൻ, അപ്പോൾ…

Verse 91

कृत्वा सुविपुलं कर्म स ब्रह्मत्वमुपागतः ॥ एतद्गीतफलं देवि प्राप्नोति मनुजो भुवि

അത്യന്തം മഹത്തായ കർമ്മം ചെയ്ത് അവൻ ബ്രഹ്മത്വം പ്രാപിച്ചു. ഹേ ദേവീ! ഇതാണ് ഈ ഗീതത്തിന്റെ ഫലം; ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യന് ഇത് ലഭിക്കാം.

Verse 92

मह्यं जागरतो भद्रे गीयमानं मनस्विनि ॥ यस्तु गायति सुश्रोणि कौमुदीं द्वादशीं प्रति

ഹേ ഭദ്രേ, ഹേ മനസ്വിനീ! ഞാൻ ജാഗരണമിരിക്കുന്നപ്പോൾ പാടപ്പെടുന്നതു—ഹേ സുഷ്രോണി! കൗമുദീ കാലത്തിലെ ദ്വാദശിയിൽ ആരെങ്കിലും പാടുന്നുവെങ്കിൽ—

Verse 93

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ यस्तु गायति गीतानि मम जागरणे सदा

എല്ലാ ബന്ധാസക്തിയും ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. കൂടാതെ എന്റെ ജാഗരണത്തിൽ എപ്പോഴും ഗീതങ്ങൾ പാടുന്നവൻ—

Verse 94

सर्वसङ्गात्प्रमुक्तो वै मम लोकं स गच्छति ॥ एतत्ते कथितं देवि गायनस्य फलं महत्

സകലാസക്തികളിൽ നിന്നു സത്യമായി വിമുക്തനായവൻ എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ദേവീ, ഗായനത്തിന്റെ ഈ മഹത്തായ ഫലം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.

Verse 95

यस्य गीतस्य शब्देन तरेत्संसारसागरम् ॥ वादित्रस्य प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

ആരുടെ ഗീതശബ്ദം കൊണ്ട് സംസാരസാഗരം കടക്കാമോ—ഇപ്പോൾ വാദ്യവാദനത്തിന്റെ ഫലം/മഹിമ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു; വസുന്ധരേ, കേൾക്കുക.

Verse 96

प्राप्तवान्मानुषो येन देवेभ्यः सबलां स्वयम् ॥ शम्पातालप्रयोगेण सन्निपातेन वा पुनः

ഇതിനാൽ മനുഷ്യൻ സ്വയം ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് ‘സബലാ’ (സമൃദ്ധമായ ദാനം/പശു) പ്രാപിച്ചു—ശമ്പാതാലപ്രയോഗത്തിലൂടെയോ, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും സന്നിപാതം (സമൂഹസമാഗമം) വഴിയോ.

Verse 97

नववर्षसहस्राणि नववर्षशतानि च ॥ कुबेरभवनं गत्वा मोदते वै यदृच्छया

ഒൻപതിനായിരം വർഷങ്ങളും കൂടാതെ ഒൻപതുനൂറ് വർഷങ്ങളും, കുബേരന്റെ ഭവനത്തിൽ ചെന്നു അവൻ ഭാഗ്യവശാൽ എന്നപോലെ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 98

कुबेरभवनाद्भ्रष्टः स्वच्छन्दगमनालयः॥ शम्यादितालसंपातैर्मम लोकं स गच्छति॥

കുബേരന്റെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് വീണാലും, സ്വേച്ഛയായി സഞ്ചരിക്കാവുന്ന വാസസ്ഥലത്തിന്റെ അധികാരിയായ അവൻ—ശമ്യാ മുതലായ താളപ്രഹാരങ്ങളാൽ—എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 99

नृत्यमानस्य वक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे। मानवो येन गच्छेत् तु छित्त्वा संसारबन्धनम्॥

ഹേ വസുന്ധരേ, ശ്രവിക്കൂ—നൃത്തം ചെയ്യുന്നവന്റെ ഫലം ഞാൻ പറയുന്നു; അതിനാൽ മനുഷ്യൻ സംസാരബന്ധനം ഛേദിച്ച് പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കും.

Verse 100

फलं प्राप्नोति सुश्रोणि मम कर्मपरायणः॥ रूपवान् गुणवान् शूरः शीलवान् सत्पथे स्थितः॥

ഹേ സുഷ്രോണി, എന്റെ നിമിത്തം ചെയ്യുന്ന കര്‍മ്മങ്ങളില്‍ പരായണനായവന്‍ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; അവന്‍ രൂപവാന്‍, ഗുണവാന്‍, ശൂരന്‍, ശീലവാന്‍, സത്പഥത്തില്‍ സ്ഥിരനാകും.

Verse 101

मद्भक्तश्चैव जायेत संसारपरिमोचितः॥ यस्तु जागरितो नित्यं गीतवाद्येन नर्तकः॥

അവന്‍ എന്റെ ഭക്തനായി ജനിച്ച് സംസാരത്തില്‍നിന്ന് വിമുക്തനാകും; പ്രത്യേകിച്ച് ഗീതവും വാദ്യവും സഹിതം നിത്യം ജാഗരൂകനായി നൃത്തം ചെയ്യുന്നവന്‍.

Verse 102

जम्बूद्वीपं समासाद्य राजराजस्तु जायते॥ सर्वकर्मसमायुक्तो रक्षिता वै महीपतिः॥

ജംബൂദ്വീപത്തെ പ്രാപിച്ച് അവന്‍ രാജാധിരാജനായി ജനിക്കും; എല്ലാ കര്‍ത്തവ്യങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായി, തീർച്ചയായും രക്ഷകനും ഭൂമിപതിയും ആകും.

Verse 103

मद्भक्तश्चैव जायेत मम कर्मपरायणः॥ उपहार्याणि पुष्पाणि मम कर्मपरायणः॥

അവന്‍ എന്റെ ഭക്തനായി ജനിച്ച് എന്റെ നിമിത്തം ചെയ്യുന്ന കര്‍മ്മങ്ങളില്‍ പരായണനാകും; അര്‍പ്പണയോഗ്യമായ പുഷ്പങ്ങള്‍ സമര്‍പ്പിക്കും—എന്റെ കര്‍മ്മത്തിലേ പരായണന്‍.

Verse 104

यो मामुपनयेद्भूमे मम कर्मपथे स्थितः॥ पुष्पाणि तत्र यावन्ति मम मूर्द्धनि धारयेत्॥

ഹേ ഭൂമേ! എന്റെ നിമിത്തം കർമപഥത്തിൽ സ്ഥിരനായി എനിക്ക് അർപ്പണം കൊണ്ടുവരുന്നവൻ, അവിടെ ഉള്ളത്രയും പുഷ്പങ്ങൾ എന്റെ ശിരസ്സിൽ അർപ്പിക്കട്ടെ।

Verse 105

स कृत्वा पुष्कलं कर्म मम लोकं स गच्छति॥ एतत्ते कथितं देवि भक्तानां तु महौजसाम्॥

അവൻ സമൃദ്ധമായ (ഉത്തമമായ) സേവാകർമ്മം ചെയ്തു എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ ദേവീ! മഹാതേജസ്സുള്ള ഭക്തരെക്കുറിച്ച് ഇതു നിനക്കു പറഞ്ഞു।

Verse 106

मम भक्तसुखार्थाय सर्वसंसारमोक्षणम्॥ य एतत्पठते भूमे कल्यमुत्थाय मानवः॥

എന്റെ ഭക്തരുടെ സുഖാർത്ഥം ഇത് സർവ്വസംസാരബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോക്ഷം നൽകുന്ന ഉപായമാണ്. ഹേ ഭൂമേ! ശുഭസമയത്ത് എഴുന്നേറ്റ് ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ…

Verse 107

स तु तारयते जन्तुर्दश पूर्वान्दशापरान्॥ न पठेन्मूर्खमध्ये तु पिशुनानां पुरो न च॥

അവൻ തീർച്ചയായും പത്ത് മുൻഗാമികളെയും പത്ത് പിന്‍ഗാമികളെയും തരിക്കുന്നു. എന്നാൽ മൂഢന്മാരുടെ ഇടയിൽ, നിന്ദകരുടെ സന്നിധിയിലും ഇത് പാരായണം ചെയ്യരുത്।

Verse 108

पठेद्भागवतानां च मध्ये मुक्तिरतात्मनाम्॥ अश्रद्दधाने क्रूरे वा न पठेद्देवले तथा॥

മുക്തിയിൽ രതമായ ഭാഗവതഭക്തരുടെ മദ്ധ്യേ ഇത് പാരായണം ചെയ്യണം. എന്നാൽ വിശ്വാസമില്ലാത്തവന്റെ മുന്നിലും ക്രൂരന്റെ മുന്നിലും, അതുപോലെ ദേവാലയപരിസരത്തിലും ഇത് പാരായണം ചെയ്യരുത്।

Verse 109

मा पठेच्छास्त्रदूषाय अध्यायं वा कदाचन॥ यदीच्छेत्परामां सिद्धिं मम लोके महीयते॥

ശാസ്ത്രത്തെ ദൂഷിക്കുന്നവനോട് ഒരിക്കലും ഒരു അധ്യായം പോലും പാരായണം ചെയ്യരുത്. പരമസിദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എന്റെ ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 110

समीपे यदि वा दूरे गत्वा नयति गोमयम्॥ यावन्ति तत्पदान्यस्य तावद्वर्ष सहस्रकम्॥

അടുത്തായാലും ദൂരമായാലും പോയി ആരെങ്കിലും ഗോമയം (നിയതപ്രയോജനത്തിനായി) കൊണ്ടുപോകുകയോ കൊണ്ടുവരുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ എടുത്ത ഓരോ പടിക്കും ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ ഫലം എന്നു പറയുന്നു।

Verse 111

जातः सुविमलो भद्रे शरदीव यथा शशी॥ श्वपाकश्चापि सुश्रोणि मम चैवोपगायकः॥

ഹേ ഭദ്രേ! അവൻ ശരദ്കാല ചന്ദ്രനെപ്പോലെ അത്യന്തം നിർമ്മലനായി ജനിക്കുന്നു. ഹേ സുഷ്രോണി! ശ്വപാകനും എന്റെ ഉപഗായകൻ (സേവക-ഗായകൻ) ആകുന്നു।

Verse 112

त्रिंशद्वर्षसहस्राणि त्रिंशद्वर्षशतानि च॥ पुष्करद्वीपमासाद्य स्वच्छन्दगमनालयः॥

മുപ്പതിനായിരം വർഷങ്ങളും മുപ്പതു നൂറു വർഷങ്ങളും, പുഷ്കരദ്വീപത്തെ പ്രാപിച്ച് അവൻ സ്വേച്ഛാനുസാരമായി സഞ്ചരിച്ച് വസിക്കുന്നു।

Verse 113

यदीच्छेत्सिद्धिकल्यानं मङ्गलं च मम प्रियम्॥ धर्माणां परमो धर्मः क्रियाणां परमा क्रिया॥

സിദ്ധി, കല്യാണം, മംഗളം—എനിക്ക് പ്രിയമായവ—ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ഇതുതന്നെ ധർമ്മങ്ങളിൽ പരമധർമ്മവും ക്രിയകളിൽ പരമക്രിയയും ആകുന്നു।

Verse 114

तावद्वर्षशतान्याशु स्वर्गलोके महीयते॥ स्वर्गलोकात्परिभ्रष्टः शाकद्वीपं स गच्छति॥

അത്രയും നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ അവൻ വേഗത്തിൽ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നിന്ന് പതിച്ച ശേഷം അവൻ ശാകദ്വീപിലേക്കു പോകുന്നു.

Verse 115

सूत उवाच॥ तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माधवस्य यशस्विनी॥ कृताञ्जलिपुटा भूयः प्रत्युवाच वसुन्धरा॥

സൂതൻ പറഞ്ഞു—മാധവന്റെ ആ വചനങ്ങൾ കേട്ട യശസ്വിനിയായ വസുന്ധര കൈകൂപ്പി വീണ്ടും മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 116

तृप्तिं यास्यामि परमां विधात्रा विहितां मम॥ ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाको गीतलालसः॥

“വിധാതാവ് എനിക്കായി നിശ്ചയിച്ച പരമ തൃപ്തി ഞാൻ പ്രാപിക്കും.” ബ്രഹ്മരക്ഷസിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഗാനലാലസനായ ശ്വപാകൻ (തുടർന്ന്) പ്രവർത്തിച്ചു.

Verse 117

सत्येन पुनरेष्यामि मन्यसे यदि मुञ्च माम्॥ सत्यमूलं जगत्सर्वं लोकाः सत्ये प्रतिष्ठिताः॥

“സത്യത്തിന്റെ ബലത്തിൽ ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരും; നീ സമ്മതിക്കുന്നുവെങ്കിൽ എന്നെ വിട്ടയക്കുക. സർവ്വജഗത്തും സത്യമൂലമാണ്; ലോകങ്ങൾ സത്യത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്.”

Verse 118

नमो नारायणायेति श्वपाकः परिवर्त्तते॥ ततस्त्वरितमागत्य पुमांस्तस्याग्रतः स्थितः॥

“നമോ നാരായണായ” എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ശ്വപാകൻ തിരിഞ്ഞു. തുടർന്ന് വേഗത്തിൽ വന്ന് ഒരു പുരുഷൻ അവന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നു.

Verse 119

एवमुक्त्वा श्वपाकोऽपि नित्यं सत्यव्रते स्थितः॥ राक्षसं समनुप्राप्तस्तमुवाचाथ पूजयन्॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, നിത്യവും സത്യവ്രതത്തിൽ സ്ഥിരനായ ശ്വപാകനും ആ രാക്ഷസന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, ആദരത്തോടെ പൂജിച്ച് അവനോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 120

ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाकः प्रत्युवाच ह॥ मनोऽज्ञातमिदं वाक्यं ब्रह्मरक्षो निभाषसे॥

ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശ്വപാകൻ മറുപടി പറഞ്ഞു—“ഹേ ബ്രഹ്മരാക്ഷസാ, നീ ഉച്ചരിക്കുന്ന ഈ വാക്യം എന്റെ ബോധത്തിന് അജ്ഞാതമാണ്.”

Verse 121

सूत्रमन्त्रपरिभ्रष्टो यज्ञकर्मसु निष्ठितः॥ ततोऽहं याजयाम्यज्ञान् लोभमोहप्रपीडितः॥

സൂത്രമന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വഴുതിപ്പോയിട്ടും ഞാൻ യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിൽ നിഷ്ഠയോടെ നിന്നു; പിന്നെ ലോഭമോഹങ്ങളാൽ പീഡിതനായി അജ്ഞന്മാരെ യജ്ഞം ചെയ്യിപ്പിച്ചു।