Adhyaya 306

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सांबादित्यमनुत्तमम् । तस्मादुत्तरभागे तु सर्वपातकनाशनम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി, തുടർന്ന് അനുത്തമമായ സാംബാദിത്യനെ ദർശിക്കുവാൻ പോകുക; അതിന്റെ ഉത്തരഭാഗത്ത് സർവ്വപാപനാശകമായ പുണ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്.

Verse 2

यत्र सांबस्तपस्तप्त्वा ह्याराध्य च दिवाकरम् । प्राप्तवान्सुन्दरं देहं सहस्रांशुप्रसादतः

ആ പുണ്യസ്ഥാനത്ത് സാംബൻ തപസ്സു ചെയ്ത് ദിവാകര സൂര്യനെ ആരാധിച്ചു; സഹസ്രകിരണധാരിയുടെ പ്രസാദത്താൽ അവൻ സുന്ദരമായ പുനഃപ്രാപ്ത ദേഹം നേടി.

Verse 3

यदा रोषेण संशप्तः पित्रा जांबवतीसुतः । आराधयामास तदा विष्णुं कमललोचनम्

ജാംബവതീപുത്രനായ സാംബൻ പിതാവിന്റെ ക്രോധത്തിൽ ശപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അപ്പോൾ അവൻ കമലലോചനനായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചു.

Verse 4

अनुग्रहार्थं शापस्य सांबो जांबवतीसुतः । प्रसन्नवदनो भूत्वा विष्णुः प्रोवाच तं प्रति

ശാപത്തിൽ നിന്ന് അനുഗ്രഹം നൽകുവാൻ, പ്രസന്നമുഖനായ വിഷ്ണു ജാംബവതീപുത്രൻ സാംബനോടു അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 5

गच्छ प्राभासिके क्षेत्रे ब्रह्मभागमनुत्तमम् । ऋषितोयातटे रम्ये ब्राह्मणैरुपशोभिते

“പ്രാഭാസിക ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുക—ബ്രഹ്മഭാഗം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന അനുത്തമ സ്ഥാനത്തിലേക്ക്; ഋഷിതോയാ നദിയുടെ രമ്യ തീരത്ത്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ അലങ്കരിച്ച സ്ഥലത്ത്.”

Verse 6

तत्राऽहं सूर्यरूपेण वरं दास्यामि पुत्रक । इत्युक्तः स तदा सांबो विष्णुना प्रभविष्णुना

“അവിടെ ഞാൻ സൂര്യരൂപത്തിൽ, മകനേ, നിനക്കൊരു വരം നൽകും.” എന്നു പ്രഭവിഷ്ണുവായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു അപ്പോൾ സാംബനോട് അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 7

गतः प्राभासिके क्षेत्रे रम्ये शिवपुरे शिवे । तत्राराध्य परं देवं भास्करं वारितस्करम्

അവൻ പ്രാഭാസിക ക്ഷേത്രത്തിലെ രമണീയവും മംഗളകരവുമായ ശിവപുരത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ അനർത്ഥവും അധർമ്മവും അകറ്റുന്ന പരമദേവനായ ഭാസ്കരനെ ആരാധിച്ചു.

Verse 8

प्रसादयामास तदा स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकधा

അപ്പോൾ അവൻ പലവിധ സ്തോത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ച് ദേവനെ പ്രസന്നനാക്കി.

Verse 9

प्रत्युवाच रविः सांबं प्रसन्नस्ते स्तवेन वै । शीघ्रं गच्छ नरश्रेष्ठ ऋषितोयातटे शुभे

രവി സാംബനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു—“നിന്റെ സ്തവനത്താൽ ഞാൻ നിശ്ചയമായും പ്രസന്നനാണ്. ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, വേഗം ഋഷിതോയയുടെ ശുഭ തീരത്തേക്ക് പോകുക.”

Verse 10

इत्युक्तः स तदाऽगत्य ऋषितोयातटं शुभम् । नारदो यत्र ब्रह्मर्षिस्तपस्तप्यति चैव हि

ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടവൻ അപ്പോൾ ചെന്നു ഋഷിതോയയുടെ ശുഭ തീരത്തെത്തി—അവിടെ ബ്രഹ്മർഷിയായ നാരദൻ നിശ്ചയമായും തപസ്സു അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.

Verse 11

तत्र गत्वा हरेः सूनुरुन्नतस्थानवासिनः । आसन्ये ब्राह्मणास्तान्स इदं वचनमब्रवीत्

അവിടെ ചെന്ന ഹരിപുത്രനായ സാമ്ബൻ ആ ഉന്നത പുണ്യസ്ഥാനത്തിൽ വസിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സമീപിച്ചു; സമീപത്തിരുന്നവരോട് ഇങ്ങനെ വചനം പറഞ്ഞു।

Verse 12

सांब उवाच । एष वै ब्रह्मणो भागः प्रभासे क्षेत्र उत्तमे । अत्र वै ब्राह्मणा ये तु ते वै श्रेष्ठाः स्मृता भुवि

സാംബൻ പറഞ്ഞു—ഈ ഉത്തമ പ്രഭാസക്ഷേത്രം സത്യമായും ബ്രഹ്മന്റെ ശക്തിയുടെ ഒരു അംശമാണ്. ഇവിടെ വസിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ഭൂമിയിൽ ശ്രേഷ്ഠരെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 13

भवतां वचनाद्विप्राः सूर्यमाराधयाम्यहम् । मम वै पूर्वमादिष्टं स्थानमेतच्च विष्णुना

ഹേ ദ്വിജബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ വചനപ്രകാരം ഞാൻ സൂര്യദേവനെ ആരാധിക്കും; കാരണം ഈ സ്ഥലം എനിക്കായി മുൻപേ വിഷ്ണു നിയോഗിച്ച് കല്പിച്ചിരുന്നു।

Verse 14

विप्रा ऊचुः । सिद्धिस्ते भविता सांब आराधय दिवाकरम् । इत्युक्तः स तदा विप्रैः प्रविष्टोऽथ प्रभाकरम्

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—ഹേ സാമ്ബാ, നിനക്കു നിശ്ചയമായും സിദ്ധി ലഭിക്കും; ദിവാകരനായ സൂര്യനെ ആരാധിക്ക. ഇങ്ങനെ വിപ്രന്മാർ പറഞ്ഞതോടെ അവൻ അപ്പോൾ പ്രഭാകരന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു।

Verse 15

नित्यमाराधयामास सांबो जांबवतीसुतः । तपोनिष्ठं च तं दृष्ट्वा विष्णुः कारुणिको महान्

ജാംബവതീപുത്രനായ സാമ്ബൻ നിത്യവും സൂര്യദേവനെ ആരാധിച്ചു. അവൻ തപസ്സിൽ അചഞ്ചലനെന്നു കണ്ട മഹാകാരുണ്യനായ വിഷ്ണു അവനോടു കൃപാദൃഷ്ടി ചെലുത്തി।

Verse 16

इदं वै चिन्तयामास पुत्रवात्सल्यसंयुतः । यथैश्वर्यप्रदो रुद्रो यथा विष्णुश्च मुक्तिदः

പുത്രവാത്സല്യത്തോടെ യുക്തനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു—“രുദ്രൻ ഐശ്വര്യദാതാവായി പ്രസിദ്ധൻ; വിഷ്ണു മോക്ഷദാതാവാണ്.”

Verse 17

यज्ञैरिष्टो हि देवेन्द्रो यथा स्वर्गप्रदः स्मृतः । शुद्धिकर्तृ यथा तोयं मृत्तिकाभस्मसंयुतम् । दहनात्मा यथा वह्निर्विघ्नहर्त्ता गणेश्वरः

“യജ്ഞങ്ങളാൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ട ദേവേന്ദ്രൻ ഇന്ദ്രൻ സ്വർഗ്ഗദാതാവായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; മണ്ണും ഭസ്മവും ചേർന്ന ജലം ശുദ്ധികരമാണ്; അഗ്നിയുടെ സ്വഭാവം ദഹനം; ഗണേശ്വരൻ വിഘ്നഹർത്ത…”

Verse 18

स्वच्छंदभारतीदाने यथा ब्रह्मसुता नृणाम् । तथाऽरोग्यप्रदाता च नान्यो देवो दिवाकरात्

“ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രി സരസ്വതി മനുഷ്യർക്കു സ്വേച്ഛയായി വാക്ശക്തിയും വിദ്യയും ദാനം ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ദിവാകരൻ (സൂര്യൻ) ഒഴികെ ആരോഗ്യദാതാവായ മറ്റൊരു ദേവനുമില്ല.”

Verse 19

अनेकधाऽराधितोऽपि स देवो भास्करः शुचिः । न ददाति वरं यत्तु तन्मे शापस्य कारणात्

“ആ ശുദ്ധനായ ദേവൻ ഭാസ്കരനെ ഞാൻ പലവിധത്തിൽ ആരാധിച്ചിട്ടും, ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം അവൻ നൽകുന്നില്ല—അതെന്റെ ശാപകാരണമൂലമാണ്.”

Verse 20

एवं संचिन्त्य भगवान्विष्णुः कमललोचनः । सूर्यरूपं समाश्रित्य तस्य तुष्टो जनार्दनः

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച കമലലോചനനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, ജനാർദ്ദനൻ, സൂര്യരൂപം ആശ്രയിച്ച് (സാംബനോട്) പ്രസന്നനായി.

Verse 21

योऽपरनारायणख्यस्तस्यैव सन्निधौ स्थितः । प्रत्यक्षः स ततो विष्णुः सूर्यरूपी दिवाकरः । उवाच परमप्रीतो वरदः पुण्यकर्मणाम्

അപര-നാരായണൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സാമ്പന്റെ സമീപത്തു നിന്നുകൊണ്ട് സൂര്യരൂപിയായ വിഷ്ണു പ്രത്യക്ഷനായി. പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്ക് വരം നൽകുന്ന ആ ദിവാകരൻ അതീവ സന്തുഷ്ടനായി അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 22

अलं क्लेशेन ते सांब किमर्थं तप्यसे तपः । प्रसन्नोऽहं हरेः सूनो वरं वरय सुव्रत

ഹേ സാംബാ! നിനക്ക് ക്ലേശം മതി, എന്തിനാണ് നീ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നത്? ഹരിപുത്രാ! ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്, ഹേ സുവ്രതാ! നീ വരം ചോദിച്ചാലും.

Verse 23

सांब उवाच । निर्मलस्त्वत्प्रसादेन कुष्ठमुक्तकलेवरः । भवानि देवदेवेश प्रत्यक्षाऽम्बरभूषण । अस्मिन्स्थाने स्थितो रम्ये नित्यं सन्निहितो भव

സാമ്പൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങയുടെ കാരുണ്യത്താൽ ഞാൻ നിർമ്മലനും കുഷ്ഠരോഗവിമുക്തനും ആയിത്തീർന്നു. ഹേ ദേവാധിദേവാ! ആകാശത്തെ ആഭരണമാക്കിയവനേ! ഈ മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത് വസിച്ച് എപ്പോഴും ഇവിടെ സാന്നിധ്യം അരുളേണമേ.

Verse 24

सूर्य उवाच । अधुना निर्मलो देहस्तव सांब भविष्यति इहागत्य नरो यस्तु सप्तम्यां रविवासरे । उपवासपरो भूत्वा रात्रौ जागरणे स्थितः

സൂര്യൻ പറഞ്ഞു: ഹേ സാംബാ! ഇപ്പോൾ നിന്റെ ശരീരം നിർമ്മലമായിത്തീരും. ഞായറാഴ്ച വരുന്ന സപ്തമി തിഥിയിൽ ഇവിടെ വന്ന്, ഉപവാസമെടുത്ത് രാത്രിയിൽ ഉറക്കമിളച്ചിരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ...

Verse 25

अष्टादशानि कुष्ठानि पापरोगास्तथैव च । कदाचिन्न भविष्यन्ति कुले तस्य महात्मनः

ആ മഹാത്മാവിന്റെ കുലത്തിൽ പതിനെട്ടു തരം കുഷ്ഠരോഗങ്ങളോ പാപം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങളോ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാവുകയില്ല.

Verse 26

कृत्वा स्नानं नरो यस्तु भक्तियुक्तो जितेन्द्रियः । पूजयेद्रविवारेण सांबादित्यं महाप्रभम् । स रोगहीनो धनवान्पुत्रवाञ्जायते नरः

ഇന്ദ്രിയസംയമനത്തോടെ ഭക്തിയുക്തനായി സ്നാനം ചെയ്ത് ഞായറാഴ്ച മഹാപ്രഭുവായ സാംബാദിത്യനെ പൂജിക്കുന്നവൻ രോഗരഹിതനും ധനവാനും പുത്രസമ്പന്നനും ആകുന്നു.

Verse 27

तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदीशानमाश्रितम् । कुंडं पापहरं पुण्यं स्वच्छोदपरि पूरितम्

അതിന്റെ തന്നെ കിഴക്കുഭാഗത്ത്, അല്പം ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ദിശയെ ആശ്രയിച്ചിടത്ത്, പാപഹരവും പുണ്യപ്രദവും ആയ ഒരു കുണ്ഡം ഉണ്ട്; അത് സുതാര്യജലത്തോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 28

तत्र स्नात्वा च् विधिवत्कुर्याच्छ्राद्धं विचक्षणः । भोजयेद्ब्राह्मणान्यस्तु सांबादित्यं प्रपूजयेत्

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് വിവേകി വിധിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം; കൂടാതെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഭോജനം നൽകി സാംബാദിത്യനെ യഥാവിധി പൂജിക്കുന്നവൻ—

Verse 29

सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्य लोके महीयते

അവൻ എല്ലാ ധർമ്മസമ്മത ആഗ്രഹങ്ങളാലും സമൃദ്ധാത്മാവായി സൂര്യലോകത്തിൽ മഹത്വത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 306

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सांबादित्य माहात्म्यवर्णनंनाम षडुत्तरत्रिशततमोध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ ഭാഗത്തിൽ ‘സാംബാദിത്യ-മാഹാത്മ്യ-വർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള മുന്നൂറാറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.