Adhyaya 225

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततोगच्छेन्महादेवि देवं चाऽनरकेश्वरम् । तस्मादुत्तरदिग्भागे सर्वपातकनाशनम् । तन्माहात्म्यं प्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി, തുടർന്ന് അനരകേശ്വര ദേവന്റെ അടുക്കൽ പോകണം. അവിടെ നിന്ന് ഉത്തരദിക്കിൽ സർവ്വപാതകങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്. അതിന്റെ മഹാത്മ്യം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും; പ്രിയേ, ഏകമനസ്സോടെ കേൾക്കുക.

Verse 2

मथुरानाम विख्याता नगरी धरणीतले । तत्र विप्रोऽभवत्पूर्वं देवशर्मेति विश्रुतः । अगस्त्यगोत्रो विद्वान्वै स तु दारिद्र्यपीडितः

ഭൂമിയിൽ മഥുരാ എന്ന പ്രസിദ്ധ നഗരി ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ മുമ്പ് ദേവശർമൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു—അഗസ്ത്യഗോത്രജനായ പണ്ഡിതൻ, എന്നാൽ ദാരിദ്ര്യപീഡിതൻ.

Verse 3

अथापरोऽभवत्तत्र तादृग्रूपवयोऽन्वितः । तन्नाम गोत्रो देवेशि ब्राह्मणो वेदपारगः

പിന്നീട് അവിടെ മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണനും ഉണ്ടായിരുന്നു; രൂപത്തിലും വയസ്സിലും അതുപോലെ. ഹേ ദേവേശി! അവന്റെയും പേര്‌യും ഗോത്രവും അതേ; അവൻ വേദപാരംഗതൻ.

Verse 4

अथ प्राह यमो दूतं रौद्रमूर्धशिरोरुहम् । गच्छ भो मथुरां शीघ्रं देवशर्माणमानय

അപ്പോൾ യമൻ തന്റെ ദൂതനോട് പറഞ്ഞു—ഭയങ്കരമായ ശിരസ്സും കേശവും ഉള്ളവനേ—“ഹേ ഭദ്രാ! വേഗം മഥുരയിലേക്കു പോയി ദേവശർമനെ കൊണ്ടുവരിക.”

Verse 5

अथागत्य ततो दूतो गृहीत्वा तत्र वै गतः । तं दृष्ट्वाथ यमो नत्वा प्राह दूतं क्रुधान्वितः

അപ്പോൾ ദൂതൻ അവിടെ ചെന്നു അവനെ പിടിച്ചു തിരികെ വന്നു. അവനെ കണ്ട യമൻ നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ ക്രോധം നിറഞ്ഞ് ദൂതനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 6

नायमानेतुमादिष्टो देवशर्मां मया तव । अन्योस्ति देवशर्मा यस्त मानय गतायुषम् । एनं विप्रं च दीर्घायुं नय तत्राविलंबितम्

“ഇവൻ ഞാൻ നിന്നോട് കൊണ്ടുവരാൻ കല്പിച്ച ദേവശർമൻ അല്ല. ആയുസ്സ് തീർന്ന മറ്റൊരു ദേവശർമൻ ഉണ്ട്—അവനെ കൊണ്ടുവരിക. എന്നാൽ ഈ ദീർഘായുസ്സുള്ള ബ്രാഹ്മണനെ താമസമില്ലാതെ അവിടേക്കുതന്നെ തിരികെ കൊണ്ടുപോകുക.”

Verse 7

ईश्वर उवाच । अथाब्रवीद्ब्राह्मणो वै नाहं यास्ये गृहं विभो । दारिद्र्येणातिनिर्विण्णो यावज्जीवं सुरेश्वर । इहैव क्षपयिष्यामि शेषमायुस्तवांतिके

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഭോ, ഞാൻ വീട്ടിലേക്കു പോകുകയില്ല. ഹേ സുരേശ്വരാ, ജീവിതമുഴുവൻ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച ഞാൻ, ശേഷിച്ച ആയുസ്സ് ഇവിടെ തന്നെ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ കഴിപ്പിക്കും।

Verse 8

यम उवाच । अकाले नात्र चायाति कश्चिद्ब्राह्मणसत्तम । मुहूर्तमपि नो जीवेत्पूर्णकालेन वै भुवि

യമൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ബ്രാഹ്മണസത്തമാ, അകാലത്തിൽ ഇവിടെ ആരും വരികയില്ല. ഭൂമിയിൽ നിശ്ചിതമായ പൂർണ്ണകാലം തീർന്നാൽ ഒരു മുഹൂർത്തം പോലും അധികം ആരും ജീവിക്കുകയില്ല।

Verse 9

अत एव हि मे नाम धर्मराजेति विश्रुतम्

അതുകൊണ്ടുതന്നെ എന്റെ നാമം ‘ധർമ്മരാജൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 10

न मे सुहृन्न मे द्वेष्यः कश्चिदस्ति धरातले । विद्धः शरशतेनापि नाऽकाले म्रियते यतः

ഭൂമിയിൽ എനിക്ക് സുഹൃത്തുമില്ല, ശത്രുവുമില്ല. കാരണം ഒരാൾ നൂറു അമ്പുകളാൽ കുത്തേറ്റാലും നിശ്ചിതകാലത്തിന് മുമ്പ് അവൻ മരിക്കുകയില്ല।

Verse 11

कुशाग्रेणापि विद्धः सन्काले पूर्णे न जीवति । तस्माद्गच्छ द्विजश्रेष्ठ यावद्गात्रं न दह्यते

കുശത്തിന്റെ അഗ്രം കൊണ്ട് അല്പം കുത്തേറ്റാലും, നിശ്ചിതകാലം പൂർണ്ണമായാൽ അവൻ ജീവിക്കുകയില്ല. അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ദേഹം ദഹിക്കുമുമ്പേ നീ പോകുക।

Verse 12

अथाब्रवीद्ब्राह्मणोऽसौ यदि प्रेषयसे प्रभो । प्रश्नमेकं मया पृष्टो यथावद्वक्तुमर्हसि

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു— “പ്രഭോ, നിങ്ങൾ എന്നെ വിടയക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ ചോദിച്ച ഒരു ചോദ്യം യഥാവിധി ഉത്തരം പറയേണ്ടതാണ്.”

Verse 13

न वृथा जायते देव साधूनां दर्शनं क्वचित् । युष्माकं च विशेषेण तस्मादेतद्ब्रवीम्यहम्

“ഹേ ദേവാ, സദ്ജനങ്ങളുടെ ദർശനം ഒരിക്കലും വ്യർത്ഥമാകുന്നില്ല; പ്രത്യേകിച്ച് നിങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇത് പറയുന്നത്.”

Verse 14

एते ये नरका रौद्रा दृश्यन्ते च सुदारुणाः । कर्मणा केन कं गच्छेन्मानवो नरकं यम

“ഹേ യമധർമ്മരാജാ, ഇവിടെ കാണുന്ന ഈ ഭീകരവും അതിദാരുണവുമായ നരകങ്ങളിൽ—ഏത് കർമം മൂലം മനുഷ്യൻ ഏത് നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു? പറയുക.”

Verse 15

कति संख्याः स्युरेते च नरकाः किंप्रमाणतः । एतत्सर्वं सुरश्रेष्ठ यथावद्वक्तुमर्हसि

“ഈ നരകങ്ങൾ എത്ര എണ്ണം? അവയുടെ അളവോ വ്യാപ്തിയോ എത്ര? ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ, ഇതെല്ലാം യഥാവിധി വിശദീകരിക്കണം.”

Verse 16

यम उवाच । शृणु देव प्रवक्ष्यामि यावन्तो नरकाः स्थिताः । कर्मणा येन गच्छेत मानवो द्विजसत्तम । एकविंशत्समाख्याता नरका मम मन्दिरे

യമൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ മഹാനുഭാവാ, കേൾക്കുക; എത്ര നരകങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു, ഏത് കർമം മൂലം മനുഷ്യൻ അവിടേക്ക് പോകുന്നു, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ പറയുന്നു. എന്റെ ധാമത്തിൽ നരകങ്ങൾ ഇരുപത്തൊന്ന് എന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്.”

Verse 17

यानेतान्प्रेक्षसे विप्र यंत्र मध्ये व्यवस्थितान् । पीड्यमानान्किंकरैर्मे कृतघ्नान्पा पसंयुतान्

ഹേ വിപ്രാ! നീ യാതനായന്ത്രങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ സ്ഥാപിതരായി കാണുന്നവർ എന്റെ കിങ്കരന്മാർകൊണ്ട് പീഡിക്കപ്പെടുന്നു; അവർ കൃതഘ്നരും പാപബന്ധിതരുമാണ്.

Verse 18

लोहास्यवायसा येषां नेत्रोद्धारं प्रकुर्वते । एतैर्निरीक्षितान्येव कलत्राणि दुरात्मभिः

പരസ്ത്രീകളുടെ കലത്രങ്ങളെ പാപദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കിയ ദുഷ്ടാത്മാക്കളുടെ കണ്ണുകൾ ഇരുമ്പുകൊക്കുള്ള കാക്കകൾ കീറി എടുത്തുകളയുന്നു.

Verse 19

परेषां द्विजशार्दूल सरागैः पापि भिः सदा । कुम्भीपाकगतानेतानथ पश्यसि पापिनः

ഹേ ദ്വിജശാർദൂലാ! രാഗത്തിലും പാപകർമ്മങ്ങളിലും സദാ ആസക്തരായ ഈ പാപികൾ കുംഭീപാക നരകത്തിൽ പതിച്ചിരിക്കുന്നതു നീ ഇപ്പോൾ കാണുന്നു.

Verse 20

कूटसाक्ष्यरता ह्येते कटुवाङ्निरतास्तथा । एते लोहमयास्तम्भान्संतप्तान्पावकप्र भान्

കൂട്ടസാക്ഷ്യത്തിൽ രതരും കടുവാക്കിൽ നിരതരുമായ ഇവർ, അഗ്നിപ്രഭപോലെ ചൂടേറ്റ ഇരുമ്പുസ്തംഭങ്ങളെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 21

आलिंगंति दुरात्मानः परदाररतास्तु ये । एते वैतरणीमध्ये पूयशोणितसंकुले

പരദാരരതരായ ദുഷ്ടാത്മാക്കൾ യാതനയായി ആലിംഗനം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു; അവർ പൂയും രക്തവും നിറഞ്ഞ വൈതരണിയുടെ മദ്ധ്യേ വസിക്കുന്നു.

Verse 22

ये तिष्ठंति द्विजश्रेष्ठ सर्वे विश्वासघातकाः । असिपत्रवने घोरे भिद्यन्ते ये तु खण्डशः । ते नष्टाः स्वामिनं त्यक्त्वा संग्रामे समुपस्थिते

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! വിശ്വാസഘാതകരായ എല്ലാവരും ഭയങ്കരമായ അസിപത്രവനത്തിൽ ഖണ്ഡംഖണ്ഡമായി പിളർക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ സ്വാമി/നേതാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരും നശിക്കുന്നു.

Verse 23

अंगारराशीन्वै दीप्तान्ये गाहन्ते नराधमाः । स्वामिद्रोहरता ह्येते तथा हेतुप्रवादकाः

ജ്വലിക്കുന്ന അങ്കാരരാശികളിൽ ചാടുന്ന നരാധമർ സ്വാമിദ്രോഹത്തിൽ രതരാണ്; അതുപോലെ കള്ളന്യായങ്ങൾ കെട്ടിച്ചമച്ച് ദൂഷണപരമായ ‘ഹേതുക്കൾ’ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരും അവരാണ്.

Verse 24

लोहशंकुभिराकीर्णमाक्रमन्ति नराधमाः । क्रन्दमाना द्विजश्रेष्ठ उपानद्दानवर्जिताः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഇരുമ്പുമുളുകൾ നിറഞ്ഞ നിലത്ത് ചവിട്ടിപ്പോകാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്ന നരാധമർ കരഞ്ഞുകൂവി വിലപിക്കുന്നു—കാരണം അവർ പാദുകാദാനം നിഷേധിച്ചിരുന്നു.

Verse 25

अधोमुखा निबद्धा ये वृक्षाग्रे पावकोपरि । ब्रह्महत्यान्विताः सर्व एते चैव नराधमाः

അഗ്നിയുടെ മുകളിൽ വൃക്ഷശിഖരത്തിൽ തലകീഴായി കെട്ടി തൂക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം ബാധിച്ചവർ; ഇവരാണ് നരാധമർ.

Verse 26

मशकैर्मत्कुणैः काकैर्ये भक्ष्यंते विहंगमैः । व्रतभंगरता ह्येते व्रतिना चैव हिंसकाः

കൊതുകുകൾ, ബെഡ്‌ബഗുകൾ, കാക്കകൾ മുതലായ പക്ഷികൾ തിന്നുന്നവർ വ്രതഭംഗത്തിൽ രതരാണ്; വ്രതികളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന ഹിംസകരുമാണ്.

Verse 27

कुठारकण्ठिता ह्येते भूयः संति तथाविधाः । गोहन्तारो दुरात्मानो देवब्राह्मणानिंदका

ഇവരിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ളവർ അനേകം—കഴുത്തിൽ കോടാലി വെച്ചവരായി; ദുഷ്ടാത്മാക്കൾ, ഗോവധകർ, ദേവബ്രാഹ്മണനിന്ദകർ।

Verse 28

ये भक्ष्यंते शृगालैश्च वृकैर्लोहमयैर्मुखैः । परस्वानां च हर्तारः परस्त्रीणां च हर्तृकाः । आत्ममांसानि ये पापा भक्षयंति बुभुक्षिताः

പരരുടെ ധനം കവർന്നു പരസ്ത്രീകളെ അപഹരിക്കുന്ന പാപികൾ—ഇരുമ്പുപോലുള്ള വായുള്ള കുറുക്കന്മാരും ചെന്നായകളും അവരെ ഭക്ഷിക്കും; വിശപ്പാൽ പീഡിതരായി സ്വന്തം മാംസം തന്നെ തിന്നും।

Verse 29

न दत्तमन्नमेतैस्तु कदाचिद्वै द्विजोत्तम । रुधिरं ये पिबंत्येते वसापूयपरिप्लुतम् । ब्राह्मणानां विनाशाय गवामेते सदा स्थिताः

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ഇവർ ഒരിക്കലും അന്നദാനം ചെയ്തിട്ടില്ല; കൊഴുപ്പും പുഴുവും നിറഞ്ഞ രക്തം ഇവർ കുടിക്കേണ്ടിവരും—ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും പശുക്കളുടെയും നാശത്തിനായി സദാ നില്ക്കുന്നവർ ഇവർ।

Verse 30

कूटशाल्मलिबद्धाश्च तीक्ष्णकण्टकपीडिताः । छिद्रान्वेषणसंयुक्ताः परेषां नित्यसंस्थिताः

മുളളുകളുള്ള കൂട്ട്-ശാൽമലീ വൃക്ഷങ്ങളിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട്, മൂർച്ചയുള്ള മുളളാൽ പീഡിതരായി, അവർ എപ്പോഴും കുറ്റം തേടുന്നതിൽ തന്നെ—നിത്യവും മറ്റുള്ളവരുടെ ദൗർബല്യങ്ങളിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു।

Verse 31

क्रकचेन तु छिद्यन्ते य इमे द्विजसत्तम । अभक्ष्यनिरता ह्येते स्वधर्मस्य विदूषकाः

ഹേ ദ്വിജസത്തമാ! ഇവർ അരിവാളുപോലുള്ള അറകൊണ്ട് ചീന്തപ്പെടുന്നു—അഭക്ഷ്യം ഭക്ഷിക്കുന്നതിൽ ആസക്തരായി, സ്വന്തം ധർമ്മത്തെ മലിനമാക്കുന്നവർ।

Verse 32

कन्याविक्रयकर्त्तारः कन्यानां जीवभंजकाः । पुरीषमध्यगा ह्येते पच्यंते मम किंकरैः

കന്യകളെ വിൽക്കുന്നവരും കന്യകളുടെ ജീവൻ തകർക്കുന്നവരും മലത്തിന്റെ നടുവിൽ തള്ളപ്പെട്ടു എന്റെ കിങ്കരന്മാർ പീഡിപ്പിച്ച് അവിടെ തന്നെ വേവിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 33

संदेशैर्दारुणैर्जिह्वा येषामुत्पाट्यते मुहुः । वाग्लोपनिरता ह्येते मृषावादपरायणाः

ഭീകര കല്പനകളാൽ ആരുടെ നാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും പിഴുതെടുക്കപ്പെടുന്നുവോ—അവർ വാക്കിന്റെ നാശത്തിൽ ആസക്തർ, മിഥ്യാവാദത്തിൽ പരായണർ।

Verse 34

ये शीतेन प्रबाध्यंते वेप माना मुहुर्मुहुः । देवस्वानां च हर्तारो ब्राह्मणानां विशेषतः

കടുത്ത ശീതത്തിൽ പീഡിതരായി വീണ്ടും വീണ്ടും വിറയ്ക്കുന്നവർ—അവർ ദേവസ്വം കവർന്നവർ, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണരുടെ ധനം അപഹരിച്ചവർ।

Verse 35

तेषां शिरसि निक्षिप्तो भूरिभारो द्विजोत्तम । अतोऽमी ब्राह्मणश्रेष्ठ पूत्का रयन्ति भैरवम्

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! അവരുടെ തലയിൽ മഹാഭാരം ചുമത്തപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ, ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അവർ ഭൈരവസമമായ ഭയങ്കര ആർ‍ത്തനാദം മുഴക്കുന്നു।

Verse 36

यम उवाच । एवमेतत्समाख्यातं तव सर्वं द्विजोत्तम । नरकाणां स्वरूपं तु कर्मणां वै यथाक्रमम्

യമൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ക്രമാനുസാരമായി നിനക്കു എല്ലാം വിശദീകരിച്ചു: നരകങ്ങളുടെ സ്വരൂപവും അവയിലേക്കു നയിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങളും।

Verse 37

गच्छ शीघ्रं महाभाग यावत्कायो न दह्यते

ഹേ മഹാഭാഗനേ! ദേഹം ദഹനാഗ്നിയിൽ ദഗ്ധമാകുന്നതിന് മുമ്പേ വേഗം പോകുക।

Verse 38

ब्राह्मण उवाच । कथय त्वं सुरश्रेष्ठ मम सर्वं समाहितः । न गच्छेत्कर्मणा येन नरकं मानवः क्वचित्

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ! ഞാൻ പൂർണ്ണ ഏകാഗ്രതയോടെ കേൾക്കുന്നു; ഏത് ആചരണത്താൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ കർമങ്ങളാൽ ഒരിക്കലും നരകത്തിലേക്ക് വീഴുകയില്ല?

Verse 39

सतां सप्तपदं मैत्रमित्याहुर्बुद्धिकोविदाः । मित्रतां च पुरस्कृत्य समासाद्वक्तुमर्हसि

ബുദ്ധിമാന്മാർ പറയുന്നു—സജ്ജനന്മാരിൽ ‘സപ്തപദം’ കൊണ്ടാണ് മൈത്രി ഉറപ്പാകുന്നത്; അതിനാൽ ആ സൗഹൃദത്തെ മാനിച്ച്, അടുത്തുവന്ന് വിശ്വാസത്തോടെ എനിക്കു പറയുക।

Verse 40

यम उवाच । प्रभासं क्षेत्रमासाद्या नरकेश्वरमुत्तमम् । यः पश्यति नरो भक्त्या नरकं स न पश्यति

യമൻ പറഞ്ഞു—പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിലെത്തി ഭക്തിയോടെ പരമ നരകേശ്വരനെ ദർശിക്കുന്നവൻ നരകം കാണുകയില്ല; നരകദർശനത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും।

Verse 41

स्थापितं यन्मया लिंगं शिवभक्त्या युतेन च । एतद्गुह्यं मया प्रोक्तं तव प्रीत्यै द्विजोत्तम

എന്നാൽ സ്ഥാപിതമായ ആ ലിംഗം ശിവഭക്തിയോടുകൂടിയതാണ്; ഈ ഗുഹ്യം നിന്റെ പ്രീതിക്കായി ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തി, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ।

Verse 42

गोपनीयं प्रयत्नेन मम वाक्यादसंशयम् । एवमुक्तस्तदा विप्रः स्वयमेवावनिं ययौ

“എന്റെ വാക്ക് സംശയമില്ലാതെ പരിശ്രമത്തോടെ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം.” ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട ആ ബ്രാഹ്മണൻ സ്വയം ഭൂമിയിലേക്കു മടങ്ങി.

Verse 43

लब्ध्वा कलेवरं सोऽथ विस्मयं परमं गतः । तत्स्मृत्वा वचनं सर्वं धर्मराजस्य धीमतः

ശരീരം വീണ്ടും ലഭിച്ചപ്പോൾ അവൻ പരമ വിസ്മയത്തിലായി; ധീമാനായ ധർമ്മരാജൻ പറഞ്ഞ എല്ലാ വചനങ്ങളും അവൻ ഓർത്തെടുത്തു।

Verse 44

गत्वा तत्र स नित्यं वै पूजयामास तं प्रभुम् । यावज्जीवं वरारोहे ततः सिद्धिं परां गतः

അവൻ അവിടെ ചെന്നു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കാലമൊക്കെയും നിത്യമായി ആ പ്രഭുവിനെ പൂജിച്ചു; പിന്നെ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു।

Verse 45

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन भक्त्या तमवलोकयन् । अपि पातकयुक्तोऽपि न याति नरके नरः

അതുകൊണ്ട് സർവ്വശ്രമത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി അവനെ ദർശിക്കണം; പാപഭാരമുള്ളവനും നരകത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല।

Verse 46

आश्वयुक्कृष्णपक्षे तु चतुर्दश्यां विधानतः । यस्तत्र कुरुते श्राद्धं सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ആശ്വയുജ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ വിധിപൂർവം അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിക്കും।

Verse 47

कृष्णाजिनं तत्र देयं ब्राह्मणे वेदपारगे । यावत्तिलानां संख्यानं तावत्स्वर्गे महीयते

അവിടെ വേദപാരഗനായ ബ്രാഹ്മണന് കൃഷ്ണാജിനം ദാനം ചെയ്യണം. എത്ര എള്ളുകളുടെ എണ്ണം എണ്ണപ്പെടുന്നുവോ, അത്രകാലം അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ മഹിമയോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.