Adhyaya 100

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तयोरुत्तरसंस्थितम् । तथा वायव्यदिग्भागे ब्रह्मणो बालरूपिणः

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് അവ രണ്ടിന്റെയും വടക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം; അതുപോലെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ ബാലരൂപധാരിയായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു രൂപവും ഉണ്ട്.

Verse 2

सांबादित्यं सुरश्रेष्ठे यः सांबेन प्रतिष्ठितः । स्थानानि त्रीणि देवस्य द्वीपेऽस्मिन्भास्करस्य तु

ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ! ഇവിടെ സാംബൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച സാംബാദിത്യൻ ഉണ്ട്; ഈ ദ്വീപിൽ ഭാസ്കരദേവന്റെ മൂന്ന് പുണ്യസ്ഥാനങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.

Verse 3

पूर्वं मित्रवनं नाम तथा मुण्डीरमुच्यते । प्रभासक्षेत्रमास्थाय सांबादित्यस्तृतीयकः

ആദ്യം ‘മിത്രവനം’ എന്ന സ്ഥലം; അതുപോലെ ‘മുണ്ടീരം’ എന്നും മറ്റൊന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിൽ അധിവസിക്കുന്ന സാംബാദിത്യൻ മൂന്നാമത്തേതാണ്.

Verse 4

तस्मिन्क्षेत्रे महादेवि पुरं यत्सांबसंज्ञकम् । द्वितीयं शाश्वतं स्थानं तत्र सूर्यस्य नित्यशः

ഹേ മഹാദേവി, ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ ‘സാംബ’ എന്ന പേരിലുള്ള പുരം ഉണ്ട്; അവിടെയാണ് സൂര്യന്റെ രണ്ടാം ശാശ്വതസ്ഥാനവും നിത്യമായി വിരാജിക്കുന്നത്।

Verse 5

प्रीत्या सांब स्य तत्रार्को जनस्यानुग्रहाय च । तत्र द्वादशभागेन मित्रो मैत्रेण चक्षुषा

സാംബനോടുള്ള പ്രീതിയാലും ജനാനുഗ്രഹത്തിനായും അവിടെ അർക്കൻ (സൂര്യൻ) വസിക്കുന്നു; അവിടെ അവൻ ദ്വാദശാംശമായ ‘മിത്ര’ രൂപത്തിൽ, മൈത്രിയുള്ള ദൃഷ്ടിയാൽ ലോകത്തെ നോക്കുന്നു।

Verse 6

अवलोकयञ्जगत्सर्वं श्रेयोर्थं तिष्ठते सदा । प्रयुक्तां विधिवत्पूजां गृह्णाति भगवान्स्वयम्

സകല ലോകത്തെയും അവലോകനം ചെയ്ത് പരമ ശ്രേയസ്സിനായി അവൻ സദാ അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു; വിധിപൂർവ്വം അർപ്പിച്ച പൂജ ഭഗവാൻ സ്വയം സ്വീകരിക്കുന്നു।

Verse 7

देव्युवाच । कोऽयं सांबः सुतः कस्य यस्य नाम्ना रवेः पुरम् । यस्य वाऽयं सहस्रांशुर्वरदः पुण्यकर्मणः

ദേവി പറഞ്ഞു—ഈ സാംബൻ ആരാണ്? ആരുടെ പുത്രൻ? അവന്റെ നാമത്തിൽ രവിയുടെ പുരം പ്രസിദ്ധമായത് എങ്ങനെ? പിന്നെ ആരുടെ പുണ്യകർമ്മഫലമായി ഈ സഹസ്രാംശു സൂര്യൻ വരദനായിത്തീരുന്നു?

Verse 8

ईश्वर उवाच । य एते द्वादशादित्या विराजन्ते महाबलाः । तेषां यो विष्णुसंज्ञस्तु सर्वलोकेषु विश्रुतः

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—പ്രകാശിക്കുന്ന ഈ ദ്വാദശ മഹാബല ആദിത്യന്മാരിൽ, ‘വിഷ്ണു’ എന്ന നാമത്തിൽ സർവ്വലോകങ്ങളിലും വിശ്രുതനായവൻ പ്രത്യേകമായി പ്രസിദ്ധനാണ്।

Verse 9

इहासौ वासुदेवत्वमवाप भगवान्विभुः

ഇവിടെയേ സർവ്വവ്യാപിയായ വിഭുവായ ഭഗവാൻ വാസുദേവത്വത്തിന്റെ പദവും കീർത്തിയും പ്രാപിച്ചു।

Verse 10

तस्य सांबः सुतो जज्ञे जांबवत्यां महाबलः । स तु पित्रा भृशं शप्तः कुष्ठरोगमवाप्तवान् । तेन संस्थापितः सूर्यो निजनाम्ना पुरं कृतम्

അവനു ജാംബവതിയിൽ മഹാബലനായ സാംബൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. എന്നാൽ പിതാവിന്റെ കഠിനശാപം മൂലം അവൻ കുഷ്ഠരോഗബാധിതനായി. തുടർന്ന് അവൻ സൂര്യദേവനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും, തന്റെ പേരിൽ തന്നേ ഒരു നഗരം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു।

Verse 11

देव्युवाच । शप्तः कस्मिन्निमित्तेऽसौ पित्रा पुत्रः स्वयं पुनः । नाल्पं स्यात्कारणं देव येनासौ शप्तवान्सुतम्

ദേവി പറഞ്ഞു— ഹേ ദേവാ! ആ പുത്രനെ പിതാവ് ഏതു കാരണത്താൽ ശപിച്ചു? സ്വന്തം മകനെയേ ശപിച്ചതിനാൽ കാരണം ചെറുതല്ലെന്ന് തീർച്ച।

Verse 12

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भूत्वा तस्य यच्छापकारणम् । दुर्वासानाम भगवान्ममैवांशसमुद्भवः

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു— ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക; ആ ശാപത്തിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയുന്നു. ദുര്വാസാ എന്ന ഭഗവാൻ ഋഷി എന്റെ തന്നെ അംശത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചവൻ ആകുന്നു।

Verse 13

अटमानः स भगवांस्त्रींल्लोकान्प्रचचार ह । अथ प्राप्तो द्वारवतीं लोकाः संजज्ञिरे पुरः

ആ ഭഗവാൻ ഋഷി സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ത്രിലോകങ്ങളിലും പര്യടനം ചെയ്തു. പിന്നെ ദ്വാരവതിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ അത്ഭുതലക്ഷണങ്ങളും ശകുനങ്ങളും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 14

तमागतमृषिं दृष्ट्वा सांबो रूपेण गर्वितः । पिंगाक्षं जटिलं रूक्षं विस्वरूपं कृशं तथा

വന്നെത്തിയ ആ ഋഷിയെ കണ്ടപ്പോൾ, സ്വന്തം രൂപസൗന്ദര്യത്തിൽ ഗർവിച്ച സാംബൻ അവനെ പിങ്ങളനേത്രൻ, ജടാധാരി, രൂക്ഷൻ, വികൃതരൂപൻ, കൃശദേഹൻ എന്നു കരുതി നോക്കി।

Verse 15

अवमानं चकारासौ दर्शनात्स्पर्शनात्तथा । दृष्ट्वा तस्य मुखं मंदो वक्त्रं चक्रे तथात्मनः । चक्रे यदुकुलश्रेष्ठो गर्वितो यौवनेन तु

അവൻ നോക്കിലും സമീപിക്കുന്ന രീതിയിലും സ്പർശത്തിലും അവമാനം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ആ ഋഷിയുടെ മുഖം കണ്ടപ്പോൾ, ആ മൂഢൻ തന്റെ മുഖവും അതുപോലെ ആക്കി പരിഹസിച്ച് അനുകരിച്ചു. യൗവനഗർവത്തിൽ മദിച്ച യദുകുലശ്രേഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ അഹങ്കരിച്ചു।

Verse 16

अथ क्रुद्धो महातेजा दुर्वासा ऋषिसत्तमः । सांबं प्रोवाच भगवान्विधुन्वन्मुखमात्म नः

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള ഋഷിസത്തമൻ ദുർവാസൻ ക്രുദ്ധനായി. ആ ഭഗവാൻ അസന്തോഷത്തോടെ തന്റെ മുഖം കുലുക്കിക്കൊണ്ട് സാംബനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 17

यस्माद्विरूपं मां दृष्ट्वा आत्मरूपेण गर्वितः । गमने दर्शने मह्यमहंकारः कृतो यतः । तस्मात्त्वं कुष्ठरोगेण न चिरेण ग्रसिष्यसे

‘എന്നെ വിരൂപനായി കണ്ടിട്ട് നീ നിന്റെ രൂപത്തിൽ ഗർവിച്ചു; എന്റെ അടുക്കൽ വരുന്നതിലും എന്നെ നോക്കുന്നതിലും അഹങ്കാരം കാണിച്ചു. അതുകൊണ്ട് നീ ഉടൻ തന്നെ കുഷ്ഠരോഗം പിടിപെടും.’

Verse 100

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां सांबादित्यमाहात्म्योपक्रमे सांबाय दुर्वाससा शापप्रदानवर्णनंनाम शततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ മധ്യയാത്രാ പ്രസംഗത്തിൽ, സാംബാദിത്യ മാഹാത്മ്യത്തിന്റെ ഉപക്രമമായി ‘സാംബനു ദുർവാസൻ ശാപം നൽകിയതിന്റെ വർണ്ണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നൂറാമത്തെ അധ്യായം സമാപ്തമായി।