Adhyaya 11

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ देवं कोटीश्वरं परम् । यं दृष्ट्वा मानवः सम्यक्परां सिद्धिमवाप्नुयात्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! തുടർന്ന് പരമദേവനായ കോടീശ്വരനെ ദർശിക്കുവാൻ പോകുക. അവനെ സമ്യക് ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കും.

Verse 2

शृणु तत्राभवत्पूर्वं यदाश्चर्यं महीपते । दक्षिणस्या मुनिवराः कोटिसंख्याप्रमाणतः

ഹേ മഹീപതേ! കേൾക്കുക—അവിടെ പൂർവകാലത്ത് സംഭവിച്ച അത്ഭുതം. ദക്ഷിണദിക്കിൽ നിന്ന് കോടിസംഖ്യയിൽ മുനിവരന്മാർ അവിടെ സമാഗമിച്ചു.

Verse 3

अन्योऽन्यं स्पर्धया सर्वे हेलयाऽर्बुदमागताः । अहं पूर्वमहं पूर्वं प्रपश्याम्यचलेश्वरम्

അവർ എല്ലാവരും പരസ്പര മത്സരത്തോടെ, അവഗണനയും അതിവേഗവും കൊണ്ട് അർബുദത്തിലേക്ക് വന്നു—“ഞാൻ ആദ്യം, ഞാൻ ആദ്യം” എന്നു പറഞ്ഞു അചലേശ്വരനെ ദർശിക്കാൻ ഉത്സുകരായി.

Verse 4

आगमिष्यति यः पश्चाद्ब्राह्मणः श्वा भविष्यति । पापीयान्भक्तिरहितः श्रद्धाहीनो भविष्यति

ആർ പിന്നീടെത്തുന്നുവോ, അവൻ ബ്രാഹ്മണനായാലും നായയായിത്തീരും; അവൻ കൂടുതൽ പാപിഷ്ഠൻ, ഭക്തിയില്ലാത്തവൻ, ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവൻ ആകും.

Verse 5

इत्येवं स्पर्धमानास्ते हेलयाऽर्बुदमागताः । ततः सर्वे यतात्मानः सम्यग्व्रतपरायणाः

ഇങ്ങനെ മത്സരിച്ചുകൊണ്ട് അവർ അവഗണനയോടെ അർബുദത്തിലേക്ക് വന്നു; തുടർന്ന് അവർ എല്ലാവരും ആത്മസംയമികളായി, സമ്യകമായി വ്രതപരായണരായി.

Verse 6

शांतास्तपस्विनः सर्वे वेदविद्याविशारदाः । तेषामीहितमाज्ञाय सम्यक्कामनिषूदनः

അവർ എല്ലാവരും ശാന്തസ്വഭാവമുള്ള തപസ്വികൾ, വേദവിദ്യകളിൽ നിപുണർ. അവരുടെ അഭിപ്രായം യഥാർത്ഥമായി അറിഞ്ഞ് കാമനിഷൂദനൻ യുക്തമായി മറുപടി നൽകി.

Verse 7

कृपया परयाविष्टो भक्तिभावान्महेश्वरः । कोटिं कृत्वाऽत्मलिंगानां तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः

പരമകരുണയിൽ ആവിഷ്ടനായി, ഭക്തരുടെ ഭക്തിഭാവം കൊണ്ടു പ്രേരിതനായ മഹേശ്വരൻ തന്റെ ലിംഗങ്ങളുടെ ഒരു കോടി പ്രകടിപ്പിച്ച് അതേ സ്ഥലത്ത് സ്ഥാപിതനായി.

Verse 8

एकस्मिन्नेव काले तु सर्वैर्दृष्टो महेश्वरः । मुनिभिश्च नृपश्रेष्ठ कोटिसंख्यैः पृथक्पृथक्

ഒരേ സമയത്ത് മഹേശ്വരനെ എല്ലാവരും കണ്ടു; ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ, കോടി സംഖ്യയിലെ മുനിമാർ അവനെ ഓരോരുത്തരും വേറേവേറെയായി ദർശിച്ചു.

Verse 9

अथ ते मुनयः सर्वे समं दृष्ट्वा महेश्वरम् । विस्मयोत्फुल्लनयना साधुसाध्विति चाब्रुवन्

അപ്പോൾ ആ മുനിമാർ എല്ലാവരും മഹേശ്വരനെ ഒരുമിച്ച് കണ്ടു; വിസ്മയത്തിൽ വിരിഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ ‘സാധു! സാധു!’ എന്നു ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 10

भक्तियुक्ता द्विजाः सर्वेऽस्तुवंस्ते वैदिकैः स्तवैः । तेषां तुष्टस्ततः शंभुर्वाक्यमेतदुवाच ह

ഭക്തിയോടെ നിറഞ്ഞ എല്ലാ ദ്വിജരും വൈദികസ്തവങ്ങളാൽ അവനെ സ്തുതിച്ചു. അവരിൽ പ്രസന്നനായ ശംഭു അപ്പോൾ ഈ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 11

श्रीमहादेव उवाच । तुष्टोऽहं मुनयः सर्वे श्रद्धया परया हि वः । वरं वै व्रियतां शीघ्रं सर्वैश्चैव पृथक्पृथक्

ശ്രീമഹാദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മുനിമാരേ! നിങ്ങളുടെ പരമശ്രദ്ധയാൽ ഞാൻ പ്രസന്നനാകുന്നു. അതിനാൽ വേഗം വരം ചോദിക്കുവിൻ; നിങ്ങളൊരോരുത്തരും വേറേവേറെ വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുവിൻ।

Verse 12

ऋषय ऊचुः । एष एव वरोऽस्माकं सर्वेषां हृदि वर्त्तितः । युगपद्दर्शनाद्देव जायतां फलमुत्तमम्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഞങ്ങളൊക്കെയുടെയും ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വരം ഇതൊന്നുതന്നെ. ഹേ ദേവാ! ഈ ഒരുമിച്ചുള്ള ദർശനത്തിൽ നിന്ന് ഉത്തമഫലം ഉദ്ഭവിക്കട്ടെ।

Verse 13

श्रीमहादेव उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्याद्विशेषाद्ब्राह्मणस्य च । दर्शनं ये करिष्यंति तेषां च तीर्थजं फलम्

ശ്രീമഹാദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—എന്റെ ദർശനം വ്യർത്ഥമാകുകയില്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണനോടു. എന്റെ ദർശനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് തീർത്ഥജന്യ ഫലവും ലഭിക്കും।

Verse 14

मुनय ऊचुः । अवश्यं यदि दातव्यो वरोऽस्माकं महेश्वर । एकं कोटिमयं लिंगं क्रियतां वृषभध्वज

മുനിമാർ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹേശ്വരാ! ഞങ്ങൾക്ക് വരം നിർബന്ധമായി നൽകേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഹേ വൃഷഭധ്വജാ! ‘കോടിലിംഗ’സമമായ ഒരൊറ്റ കോടിമയ ലിംഗം നിർമ്മിക്കണമേ।

Verse 15

यस्मिन्दृष्टे फलं नृणां जायते कोटिलिंगजम् । एवमेष वरोऽस्माकं दीयतां वृषभध्वज

അതിന്റെ ദർശനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യർക്കു കോടിലിംഗജന്യ ഫലത്തോടു തുല്യമായ ഫലം ലഭിക്കട്ടെ—ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ വരം. ഹേ വൃഷഭധ്വജാ! അത് പ്രസാദിക്കണമേ।

Verse 16

पुलस्त्य उवाच । एवं सप्रार्थमानानां मुनीनां भावितात्मनाम् । निर्भिद्य पर्वतश्रेष्ठं सहसा लिंगमुद्गतम्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഭാവിതാത്മാക്കളായ മുനിമാർ പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, പർവ്വതശ്രേഷ്ഠത്തെ ഭേദിച്ച് സഹസാ ഒരു ശിവലിംഗം ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 17

एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । कृपया परया सर्वांस्तानृषीन्वसुधाधिप

അന്നേ സമയത്ത്, ഹേ വസുധാധിപാ, പരമകരുണയാൽ പ്രേരിതമായ ഒരു അശരീരി വാണി ആ എല്ലാ ഋഷിമാരോടും സംസാരിച്ചു।

Verse 18

वागुवाच । कोटीश्वराख्यं मे लिंगं लोके ख्यातिं गमिष्यति । माघकृष्णचतुर्द्दश्यां यश्चैनं पूजयिष्यति

വാണി പറഞ്ഞു—‘എന്റെ ലിംഗം “കോടീശ്വര” എന്ന നാമത്തിൽ ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധിയിലേക്കു പോകും. മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ ഇതിനെ പൂജിക്കുന്നവൻ…’

Verse 19

सर्वं कोटिगुणं तस्य फलं विप्रा भविष्यति । दाक्षिणात्यो नरो यस्तु श्राद्धमत्र करिष्यति

…ഹേ വിപ്രന്മാരേ, അവനു ലഭിക്കുന്ന ഫലം എല്ലാം കോടിഗുണമാകും. കൂടാതെ ദക്ഷിണദേശക്കാരനായ ഒരാൾ ഇവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ…

Verse 20

फलं कोटिगुणं तस्य गयाश्राद्धसमं भवेत् । तस्माद्विशेषतः पूज्यं मम लिंगं च मानवैः

…അവനു ഫലം കോടിഗുണമായി ഗയാശ്രാദ്ധത്തോടു തുല്യമാകും. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യർ എന്റെ ലിംഗത്തെ പ്രത്യേക ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം।

Verse 21

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा तु सा वाणी विरराम महीपते । ततस्ते मुनयः सर्वे गंधधूपानुलेपनैः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹീപതേ! ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ വാണി നിശ്ശബ്ദമായി. തുടർന്ന് എല്ലാ മുനിമാരും ഗന്ധം, ധൂപം, സുഗന്ധ അനുലേപനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി (പൂജാർത്ഥം) സമീപിച്ചു.

Verse 22

तल्लिंगं पूजयामासुः श्रद्धया परया नृप । पूजयित्वा गताः सिद्धिं सर्वे लिंगप्रसादतः

ഹേ നൃപാ! അവർ പരമശ്രദ്ധയോടെ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിച്ചു. പൂജിച്ച ശേഷം ലിംഗപ്രസാദത്താൽ എല്ലാവരും സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.