Adhyaya 94

Verse 1

सूत उवाच । तथान्या लोहयष्टिस्तु तस्मिन्क्षेत्रेऽतिशोभना । मुक्ता परशुरामेण भंक्त्वा निजकुठारकम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ മറ്റൊരു അത്യന്തം ശോഭനമായ ‘ലോഹയഷ്ടി’ ഉണ്ട്. പരശുരാമൻ തന്റെ കുഠാരം തകർത്ത ശേഷം അതിൽ നിന്നുതന്നെ ആ ലോഹയഷ്ടി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

Verse 2

तां दृष्ट्वा मानवः सम्यगुपवासपरायणः । मुच्यते हि स्वकात्पापात्तत्क्षणाद्विजसत्तमाः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ആ പുണ്യദർശനം ചെയ്ത് ഉപവാസഭക്തിയിൽ പരായണനായ മനുഷ്യൻ, അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ തന്റെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कुतः परशुरामेण भंक्त्वा निजकुठारकम् । निर्मिता लोहयष्टिः सा तत्रोत्सृष्टा च सा कुतः

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—പരശുരാമൻ തന്റെ കുഠാരം തകർത്ത ശേഷം ഏതു ലക്ഷ്യത്താൽ ആ ലോഹയഷ്ടി നിർമ്മിച്ചു? പിന്നെ ഏതു കാരണത്താൽ അത് അവിടെ ഉപേക്ഷിച്ചു?

Verse 4

सूत उवाच । यदा रामो ह्रदं कृत्वा तर्पयित्वा निजान्पितॄन् । गतामर्षो द्विजेन्द्राणां दत्त्वा यज्ञे वसुन्धराम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—രാമൻ (പരശുരാമൻ) ഒരു ഹ്രദം നിർമ്മിച്ച് തന്റെ പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം നടത്തി, ദ്വിജേന്ദ്രന്മാരോടുള്ള കോപം ഉപേക്ഷിച്ച്, യജ്ഞത്തിൽ വസുന്ധരയെ ദാനമായി അർപ്പിച്ചപ്പോൾ—

Verse 5

ततः संप्रस्थितो हृष्टो धृत्वा मनसि सागरम् । स्नानार्थं तं समादाय कुठारं भास्करप्रभम्

അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ഹർഷത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു; മനസ്സിൽ സാഗരത്തെ ലക്ഷ്യമായി നിശ്ചയിച്ചു. സ്നാനാർത്ഥം സൂര്യപ്രഭപോലെ ദീപ്തമായ ആ കുഠാരം എടുത്തുകൊണ്ട് യാത്രയായി.

Verse 6

तदा स मुनिभिः प्रोक्तः सर्वैस्तत्क्षेत्रवासिभिः । वांछद्भिस्तु हितं तस्य सदा शमपरायणैः

അപ്പോൾ ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കുന്ന, സദാ ശമപരായണരും അവന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുമായ എല്ലാ മുനിമാരും അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു പറഞ്ഞു.

Verse 7

रामराम महाभाग यद्धारयसि पाणिना । शस्त्रं पूर्णे प्रतिज्ञोऽपि तन्न युक्तं भवेत्तव

‘രാമ രാമ, മഹാഭാഗാ! നീ കൈയിൽ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ആയുധം—പ്രതിജ്ഞ പൂർത്തിയായിട്ടും—നിനക്കു യുക്തമല്ല.’

Verse 9

अनेन करसंस्थेन तव कोपः कथंचन । न यास्यति शरीरस्थस्तस्मादेनं परित्यज

‘ഇത് നിന്റെ കൈയിൽ ഇരിക്കുന്നിടത്തോളം, ശരീരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന നിന്റെ കോപം ഒരുവിധത്തിലും മാറുകയില്ല; അതിനാൽ ഇതിനെ ഉപേക്ഷിക്ക.’

Verse 12

यदि चैनं मया मुक्तं कुठारं च द्विजोत्तमाः । ग्रहीष्यति परः कश्चिन्मम वध्यो भविष्यति

(പരശുരാമൻ പറഞ്ഞു:) ‘ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ഞാൻ ഈ കുഠാരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മറ്റൊരാൾ അത് പിടിച്ചെടുക്കും; അപ്പോൾ അവൻ എന്റെ വധ്യനാകും.’

Verse 13

नापराधमिमं शक्तः सोढ़ुं चाहं कथंचन । अपि ब्राह्मणमुख्यस्य जनस्यान्यस्य का कथा

(പരശുരാമൻ പറഞ്ഞു:) ‘ഈ അപരാധം ഞാൻ ഒരുവിധത്തിലും സഹിക്കാനാകില്ല—പ്രത്യേകിച്ച് അത് ബ്രാഹ്മണമുഖ്യനോടു ചെയ്തതായാൽ; പിന്നെ മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യം എന്തു പറയണം!’

Verse 14

तथापि नास्ति ते शांतिर्मुक्तेऽप्यस्मिन्द्विजोत्तमाः । गृहीतेऽपि च युष्माभिस्तस्माद्रक्ष्यः प्रयत्नतः

എങ്കിലും, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഇത് മോചിതമായാലും നിങ്ങള്‍ക്കു ശാന്തി ഉണ്ടാകുകയില്ല. നിങ്ങള്‍ ഇതു സ്വീകരിച്ചാലും, അതിനാല്‍ ഇതിനെ പരിശ്രമത്തോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം.

Verse 15

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येवं त्वं महाभाग रक्षार्थं संप्रयच्छसि । अस्माकं तत्र भंक्त्वाशु पिंडं कृत्वा समर्पय

ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ, ഞങ്ങളുടെ രക്ഷാർത്ഥം നീ സത്യമായി എന്തെങ്കിലും നൽകുന്നുവെങ്കിൽ, അതിനെ അവിടെയേ ഉടൻ പൊട്ടിച്ച് ഒരു ഘനപിണ്ഡമാക്കി ഞങ്ങൾക്ക് സമർപ്പിക്കൂ.

Verse 16

येन रक्षामहे सर्वे परमं यवमाश्रिताः । न च गृह्णाति वा कश्चिद्गते कालांतरेऽपि च

അതിലൂടെ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും പരമ പവിത്രമായ ആശ്രയം പ്രാപിച്ച് സംരക്ഷിതരാകട്ടെ; കാലം കഴിഞ്ഞാലും ആരും അതിനെ കൈവശപ്പെടുത്താൻ കഴിയാതിരിക്കട്ടെ.

Verse 17

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा रामः शस्त्रभृतां वरः । चक्रे लोहमयीं यष्टिं तं भंक्त्वा स कुठारकम्

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ തന്റെ കുഠാരം പൊട്ടിച്ച് അതിൽ നിന്ന് ഇരുമ്പായ ഒരു യഷ്ടി (ദണ്ഡം) നിർമ്മിച്ചു.

Verse 18

ततः स ब्राह्मणेंद्राणामर्पयामास सादरम् । रक्षार्थं भार्गवश्रेष्ठो विनयावनतः स्थितः

പിന്നീട് ഭാർഗവശ്രേഷ്ഠനായ പരശുരാമൻ വിനയത്തോടെ തലകുനിച്ച് നിന്നുകൊണ്ട്, രക്ഷാർത്ഥം ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രന്മാർക്ക് ആ യഷ്ടി ആദരപൂർവ്വം സമർപ്പിച്ചു.

Verse 19

ब्राह्मणा ऊचुः । लोहयष्टिमिमां राम त्वत्कुठारसमुद्भवाम् । वयं संरक्षयिष्यामः पूजयिष्याम एव हि

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—ഹേ രാമാ! നിന്റെ കുഠാരത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ഈ ലോഹയഷ്ടിയെ ഞങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയും നിശ്ചയമായി പൂജിക്കുകയും ചെയ്യും।

Verse 20

यथा शक्तिमयी कीर्तिः स्कन्दस्यात्र प्रतिष्ठिता । लोहयष्टिमयी तद्वत्तव राम भविष्यति

ഇവിടെ സ്കന്ദന്റെ കീർത്തി ശക്തി (വേൽ)രൂപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ രാമാ! നിന്റെ കീർത്തിയും ലോഹയഷ്ടിരൂപത്തിൽ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിതമാകും।

Verse 21

भ्रष्टराज्यस्तु यो राजा एनामाराधयिष्यति । स्वं राज्यमचिरात्प्राप्य स प्रतापी भविष्यति

രാജ്യഭ്രഷ്ടനായ ഏതു രാജാവും ഇതിനെ ആരാധിച്ചാൽ, അവൻ അചിരത്തിൽ തന്നെ തന്റെ രാജ്യം വീണ്ടെടുത്തു പ്രതാപശാലിയാകും।

Verse 22

विद्याकृते द्विजो वा यः सदैनां पूजयिष्यति । स विद्यां परमां प्राप्य सर्वज्ञत्वं प्रपत्स्यते

വിദ്യയ്ക്കായി ഏതൊരു ദ്വിജനും ഇതിനെ നിത്യമായി പൂജിച്ചാൽ, അവൻ പരമവിദ്യ പ്രാപിച്ച് സർവ്വജ്ഞത കൈവരിക്കും।

Verse 23

अपुत्रो वा नरो योऽथ नारी वा पूजयिष्यति । एतां यष्टिं त्वदीयां च पुत्रवान्स भविष्यति

പുത്രഹീനനായ പുരുഷനായാലും സ്ത്രീയായാലും—നിന്റെ ഈ യഷ്ടിയെ പൂജിച്ചാൽ, അവൻ/അവൾ സന്താനഭാഗ്യം പ്രാപിക്കും।

Verse 24

उपवासपरो भूत्वा यश्चैनां पूजयिष्यति । आश्विनस्यासिते पक्षे चतुर्दश्यां विशेषतः

ഉപവാസനിഷ്ഠനായി ഈ ദേവിയെ പൂജിക്കുന്നവൻ—പ്രത്യേകിച്ച് ആശ്വിന മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ—വിശേഷ പുണ്യം പ്രാപിക്കും।

Verse 25

एवं श्रुत्वा ततो रामस्तेषामेव द्विजन्मनाम् । प्रणम्य प्रययौ तूर्णं समुद्रसदनं प्रति

ഇതു കേട്ട് രാമൻ ആ ദ്വിജബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രണാമം ചെയ്ത് വേഗത്തിൽ സമുദ്രധാമത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു।

Verse 26

तेऽपि विप्रास्ततस्तस्याश्चक्रुः प्रासादमुत्तमम् । तत्र संस्थाय तां चक्रुस्ततः पूजासमाहिताः

ആ വിപ്രന്മാരും അവൾക്കായി ഉത്തമ പ്രാസാദം (ക്ഷേത്രം) പണിതു; അവിടെ അവളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ഏകാഗ്രഭക്തിയോടെ പൂജ ചെയ്തു।

Verse 27

प्राप्नुवंति च तत्पार्श्वात्कामानेव हृदि स्थितान् । सुस्तोकेनाऽपि कालेन दुर्लभास्त्रिदशैरपि

ആ പുണ്യസാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്ന് ജനങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ആഗ്രഹങ്ങളെയെല്ലാം പ്രാപിക്കുന്നു—അത്യൽപ സമയത്തിനുള്ളിൽ—ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ വരങ്ങൾ പോലും।

Verse 94

कुठारश्चैव विप्रेंद्रा रुद्रतेजोद्भवेन च । लोहेन निर्मितः पूर्वमक्षयो विश्वकर्मणा

ഓ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! രുദ്രതേജസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഇരുമ്പുകൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ഒരു കുഠാരവും (പരശു) പൂർവ്വം വിശ്വകർമ്മാവ് ഉണ്ടാക്കി; അത് സ്വഭാവത്തിൽ അക്ഷയം।